|
ÖZET: Başvuran, Bartın’da özel eğitim öğretmeni olarak görev yaparken yerel hayvan koruma görevlisi olma talebinde bulunmuş, ancak mevcut yerel hayvan koruma görevlisi sayısının yeterli olduğu gerekçesiyle talebi reddedilmiştir. Orman ve Su İşleri Bakanlığı X. Bölge Müdürlüğü, başvuranın daha önceki hukuki sorunları nedeniyle de bu talebin kabul edilmediğini belirtmiştir. Başvuran, bu durumu Kamu Denetçiliği Kurumu’na taşıyarak, talebinin yeniden değerlendirilmesini istemiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, yerel hayvan koruma görevlileri, her yıl İl Hayvan Koruma Kurulu tarafından seçilmektedir. Başvuranın durumu, Bartın İl Hayvanları Koruma Kurulu toplantısında ele alınmış ve mevcut görevlilerin sayısının yeterli olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, başvuranın Bartın Belediyesi ile devam eden bir davası olduğu için talebi olumsuz değerlendirilmiştir. Ancak, mevzuatta yerel hayvan koruma görevlisi sayısına dair bir sınırlama bulunmamaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği yönünde tavsiyede bulunmuş ve idarenin bu karara uygun hareket etmesi gerektiğini vurgulamıştır. İdarenin, başvuranın hak arama özgürlüğüne saygı göstererek, kararını 30 gün içinde bildirmesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6953-6953 |sayi|94019529-101.07.04-E.94019529-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/12775 2017/ 12775
KARAR TARİHİ : 20/04/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI , TCKN : 66592283450
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Orman ve Su İşleri Bakanlığı X. Bölge
Müdürlüğü Bartın Şube Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, yerel hayvan koruma görevlisi olarak kabul edilme talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 23/10/2017 23.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan , Bartın Rehberlik ve Araştırma Merkezinde özel eğitim öğretmeni olarak görev yapmakta olduğunu, yerel hayvan koruma görevlisi olmak için Bartın
İl Hayvanları Koruma Kuruluna başvuru yaptığını, ancak daha öncesinde Belediyenin uygulamaları nedeniyle davalık olmasından dolayı talebinin kabul edilmediğini, Orman ve Su İşleri Bakanlığı X.
Bölge Müdürlüğü Bartın Şube Müdürlüğü tarafından yeterli yerel hayvan koruma görevlisi bulunduğu hususunun gerekçe gösterildiğini belirterek yerel hayvan koruma görevlisi başvurusunun yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz 20/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden
Orman ve Su İşleri Bakanlığı X. Bölge Müdürlüğünün 04/ 12/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu gereğince müracaatların Orman ve Su İşleri Şube
Müdürlükleri tarafından kabul edilmekte olduğu, görevlilerin seçilmesinin yine aynı Kanunun 16 ncı
.
1 / 9maddesinin (f) bendindeki hükme göre İl Hayvanları Koruma Kurulu tarafından gerçekleştirildiği,
Kanunun 18 inci maddesi kapsamında yerel hayvan koruma görevlilerinin her yıl İl Hayvanları
Koruma Kurulu tarafından seçildiği, 2.2. Başvuranın tekrar talep etmesi halinde, toplanacak ilk İl Hayvanları Koruma Kurulunda bu sorunun gündeme getirileceği, yerel hayvan koruma görevlisi olarak seçilip seçilmeyeceğinin kurul kararında belli olacağı, aynı şekilde yakın tarihli İl Hayvanları Koruma Kurulunda başvuranın yerel hayvan koruma görevlisi olarak seçilip seçilemeyeceğinin kurul kararına bağlı olduğu, 2.3. Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin (f) bendi, “Yerel hayvan koruma görevlilerinin müracaatlarını değerlendirmek ve bu görevlilerin hayvan refahı konusunda gerekli eğitimi almaları hususunda il müdürlüğü ile işbirliği yaparak her türlü koordinasyonu sağlamakla görevli ve sorumludur .” ve aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesi, “Yerel hayvan koruma görevlileri hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya da bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından il hayvan koruma kurulu tarafından bir yıl süre ile seçilir .” hükümlerine istinaden Bartın’da bulunan yerel hayvan koruma görevlisi sayısının 14 olduğu, 2.4. 27/ 09/ 2017 tarihli İl Hayvanları Koruma Kurulu Kararının 1 inci maddesinde, mevcut yerel hayvan koruma görevlisi sayısının yeterli olması ve yeni bir koruma görevlisine ihtiyaç olmaması nedeniyle Gülten Gülsu’nun talebinin uygun görülmediği, karar sorumluluğunun kurula ait olduğu, 2.5. İlgili Kanunun 18 inci maddesinde, yerel hayvan koruma görevlilerinin hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya da bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından her yıl İl Hayvan
Koruma Kurulu tarafından seçildiği açıklamalarında bulunulmuştur .
3. Kurumumuz 14/ 02/ 2018 tarihli ve E. 2015 sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden
Orman ve Su İşleri Bakanlığı X. Bölge Müdürlüğünün 05/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 3.1. Başvuranın talebinin 26/ 12/ 2017 tarihli Hayvanları Koruma Kurulu toplantısında ele alındığı, ’nun Bartın Belediyesi Geçici Sahipsiz Hayvan Bakımevi Müdürlüğü ile Veteriner
İşleri Müdürlüğü görevini yürütmekte olan kişi ile sayılı dava dosyasının bulunduğu, bu nedenle toplantı kararının 5 inci maddesinde, “Gülten Gülsu’nun yerel hayvan koruma görevlisi olma talebinin, kişinin Bartın Belediyesi ile halen devam eden davasının bulunmasından ötürü uygun görülmemesine” şeklinde karar alındığı, 3.2. Çevre illerin yerel hayvan koruma görevlisi sayılarının, Sinop :0 , Karabük :2 , Kastamonu :5 , Zonguldak :13 şeklinde olduğu, 3.3. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 15 inci maddesi kapsamında İl Hayvanları Koruma
Kurulu üyeleri arasında belediye başkanı ve belediyelerin veteriner işleri müdürlerinin bulunduğu ve alınan kararlarda Bartın Belediyesinin ile sayılı dava dosyasının dikkate alındığı ifade edilmiştir .
4. Kurumumuz 26/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden
Bartın 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 28/ 03/ 2018 tarihli cevabi yazısı dosyasına eklenmiştir .
2 / 9III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . … ” , 6. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 7. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun “İl hayvanları koruma kurulu” başlıklı 15 inci maddesinde; “ Her ilde il hayvanları koruma kurulu, valinin başkanlığında, sadece hayvanların korunması ve mevcut sorunlar ile çözümlerine yönelik olmak üzere toplanır . Bu toplantılara; a) Büyükşehir belediyesi olan illerde büyükşehir belediye başkanları, büyükşehire bağlı ilçe belediye başkanları, büyükşehir olmayan illerde belediye başkanları, b) İl çevre ve orman müdürü, c) İl tarım müdürü, d) İl sağlık müdürü, e) İl millî eğitim müdürü, f) İl müftüsü, g) Belediyelerin veteriner işleri müdürü, h) Veteriner fakülteleri olan yerlerde fakülte temsilcisi, ı) Münhasıran hayvanları koruma ile ilgili faaliyet gösteren gönüllü kuruluşlardan valilik takdiri ile seçilecek en çok iki temsilci, j) İl veya bölge veteriner hekimler odasından bir temsilci, katılır .”, 7.1. “İl hayvanları koruma kurulunun görevleri” başlıklı 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde; “Hayvanları koruma kurulu münhasıran hayvanların korunması, sorunların tespiti ve çözümlerini karara bağlamak üzere; av ve yaban hayvanlarının ve yaşama alanlarının korunması ve avcılığın düzenlenmesi hususlarında alınmış olan Merkez Av Komisyonu kararlarını göz önünde bulundurarak; f) Yerel hayvan koruma gönüllülerinin müracaatlarını değerlendirmek ile görevli ve yükümlüdür .”,
3 / 97.2. “Yerel hayvan koruma görevlilerinin sorumlulukları” başlıklı 18 inci maddesinde;
“Özellikle kedi ve köpekler gibi sahipsiz hayvanların kendi mekânlarında, bulundukları bölge ve mahallerde yaşamaları sorumluluğunu üstlenen gönüllü kişilere yerel hayvan koruma görevlisi adı verilir . Bu görevliler, hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya da bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından il hayvan koruma kurulu tarafından her yıl için seçilir . Yerel hayvan koruma görevlileri görev anında belgelerini taşımak zorundadır ve bu belgelerin her yıl yenilenmesi gerekir . Olumsuz faaliyetleri tespit edilen kişilerin belgeleri iptal edilir . Yerel hayvan görevlilerinin görev ve sorumluluklarına, bu kişilere verilecek belgelere, bu belgelerin iptaline ve verilecek eğitime ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir .
Yerel hayvan koruma görevlileri; bölge ve mahallerindeki, öncelikle köpekler ve kediler olmak üzere, sahipsiz hayvanların bakımları, aşılarının yapılması, aşılı hayvanların markalanması ve kayıtlarının tutulmasının sağlanması, kısırlaştırılması, saldırgan olanların eğitilmesi ve sahiplendirilmelerinin yapılması için yerel yönetimler tarafından kurulan hayvan bakımevlerine gönderilmesi gibi yapılan tüm faaliyetleri yerel yönetimler ile eşgüdümlü olarak yaparlar .”, 8. 12/ 05/ 2006 tarihli ve 26166 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hayvanların Korunmasına
Dair Uygulama Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (z)
bendinin (ii) alt bendinde; Yerel hayvan koruma görevlisi, “özellikle kedi ve köpekler gibi sahipsiz hayvanların kendi mekânlarında, bulundukları bölge ve mahallerde yaşam sorumluluğunu üstlenen ve il hayvan koruma kurulunca yetkilendirilen gönüllü kişileri ifade eder .”, 8.1. “İl hayvan koruma kurulunun görev ve sorumlulukları” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde; “Yerel hayvan koruma görevlilerinin, müracaatlarını değerlendirmek ve bu görevlilerin hayvan refahı konusunda gerekli eğitimi almaları hususunda il müdürlüğü ile işbirliği yaparak her türlü koordinasyonu sağlamakla görevli ve sorumludur .”, 8.2. “Yerel hayvan koruma görevlilerinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinde;
“Yerel hayvan koruma görevlileri; a) Bölge ve mahallerindeki sahipsiz hayvanların özellikle kedi ve köpeklerin bakım ve aşılarının yapılması, aşılı hayvanların işaretlenmesinin sağlanması, bölgedeki hayvanların kısırlaştırılması ve aşılandıktan sonra geri bırakılmak veya sahiplendirilmek üzere belediye tarafından kurulan geçici bakımevlerine gönderilmesi gibi yapılan tüm faaliyetler kapsamında yerel yönetimlerle eşgüdüm sağlamakla, b) Bölgelerindeki lokanta, işyeri ve fabrika gibi kuruluşlardaki besin maddelerinden sahipsiz hayvanların faydalanmasını ilgili belediye ile işbirliği içinde gerçekleştirmekle, c) Görevleri kapsamında tespit ettikleri olumsuzlukları il müdürlüğüne bildirmekle, ç) Bir yıl boyunca yaptıkları çalışmaları Aralık ayı içerisinde bir rapor halinde il müdürlüğüne vermekle, d) Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanları koruma amacına yönelik olarak geçici bakımevi yararına
4 / 9sosyal etkinlikler düzenlenmesine yardım etmekle,
e) Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması ile ilgili konularda halkı aydınlatmak amacıyla dergi, broşür ve benzeri yayınların çıkarılmasında yerel yönetimlere yardımcı olmakla görevli ve sorumludur .”, 8.3. “Yerel hayvan koruma görevlilerinin seçimi” başlıklı 16 ncı maddesinde; “Yerel hayvan koruma görevlileri, hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya da bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından il hayvan koruma kurulu tarafından bir yıl süre ile seçilir . Yerel hayvan koruma görevlileri görev anında kimlik kartlarını taşımak zorundadırlar . Yıl sonunda hayvanların korunması kapsamında olumlu faaliyetleri tespit edilen kişilerin kimlik kartları yenilenir . Yerel hayvan koruma görevlileri, hayvanların korunması kapsamında görevlerini kötüye kullanmaları durumunda belgeleri iptal edilir .”, 8.4. “Yerel hayvan koruma görevlilerine verilecek eğitim ile ilgili esaslar” başlıklı 17 nci maddesinde; “Yerel hayvan koruma görevlileri, sahipsiz hayvanların bakımı ve korunması ile ilgili olarak; il hayvan koruma kurulunun kararı doğrultusunda yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim programına katılırlar . Eğitime tâbi tutulduktan sonra bu kişilere yerel hayvan koruma görevlisi kimlik kartı belgesi verilir . Yerel hayvan koruma görevlileri, ikamet ettikleri il dışında diğer bir ilde yerel hayvan koruma görevliliği hususunda başvuruda bulunamaz . Görevine uygun faaliyetlerde bulunmadığı, il hayvan koruma kurulu tarafından tespit edilenlerin yerel hayvan koruma görevliliği kimlik kartları iptal edilir .” hükümleri düzenlenmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, 1 no.lu paragrafta açıklandığı üzere yerel hayvan koruma görevlisi olmak için Bartın İl
Hayvanları Koruma Kuruluna başvuru yaptığını, ancak daha öncesinde Belediyenin uygulamaları nedeniyle davalık olmasından dolayı talebinin kabul edilmediğini, bu kapsamda Orman ve Su İşleri
Bakanlığı X. Bölge Müdürlüğü Bartın Şube Müdürlüğü tarafından yeterli yerel hayvan koruma görevlisi bulunduğu hususunun gerekçe gösterildiğini belirterek yerel hayvan koruma görevlisi başvurusunun yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .
11. Başvuranın, 22/ 05/ 2017 tarihinde yerel hayvan koruma görevlisi olarak kabul edilme talebi için
Kurumumuza başvuruda bulunduğu, Kurumumuz tarafından verilen 21/ 06/ 2017 tarihli Gönderme
Kararı üzerine ilgili İdarenin 06/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı yazısında, 27/ 09/ 2017 tarihli İl
Hayvanları Koruma Kurulunda başvuranın talebinin gündeme alındığı ancak mevcut yerel hayvan koruma görevlisi sayısının yeterli görüldüğü, bu nedenle sayıda azalma olması halinde talebinin tekrar değerlendirileceği belirtilmiştir . Devamında, başvuranın talebinin 26/ 12/ 2017 tarihli İl
Hayvanları Koruma Kurulu toplantısında tekrardan ele alındığı, ancak Bartın Belediyesi Geçici
5 / 9Sahipsiz Hayvan Bakımevi Müdürlüğü ve Veteriner İşleri Müdürlüğü görevini yürütmekte olan kişi
ile davasının bulunması nedeniyle reddedildiği ifade edilmiştir .
12. Veteriner İşleri Müdürü ile başvuran arasındaki Bartın 2. Asliye Ceza
Mahkemesinin 23/ 03/ 2016 tarihli ve sayılı “hakaret/tehdit” konulu kararında, “ … katılanın Bartın Belediyesinde veteriner işleri müdür vekili olduğu ve sahipsiz hayvan geçici bakımevinde görev yaptığı, olay günü olan 05/ 07/ 2015 tarihinde hayvan barınağında köpek sahiplendirme etkinliği yapıldığı, sanığın da barınağa giderek etkinliğe katıldığı, fakat etkinlik esnasında sanığın barınaktaki şartları eleştirmesi nedeniyle taraflar arasında tartışma çıktığı, tartışma esnasında sanığın katılana hitaben … şeklinde sözler sarfederek katılanın ifa etmiş olduğu görevinden dolayı onur, şeref ve saygınlığına yönelik saldırıda bulunup üzerine atılı kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunu ve … şeklinde katılanın vücut bütünlüğüne yönelik saldırı gerçekleştireceğinden bahisle sözler sarfederek üzerine atılı tehdit suçunu işlediği, bu oluş ve atılı suçlamaların katılanın aşamalardaki beyanı, mahkeme huzurunda yeminli olarak dinlenen tanıkların katılan anlatımını doğrulaması ile sabit olduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılmıştır .
…” ifadelerine yer verilmiştir . Bu kapsamda, mahkeme kararı ile başvuranın 5 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve söz konusu kısa süreli hapis cezasının 3.000 TL adli para cezasına çevrildiği, mahkeme kararının başvuran tarafından temyiz edildiği, dosyanın 05/ 05/ 2016 tarihinde Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği anlaşılmıştır .
13. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda ve Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama
Yönetmeliğinde yerel hayvan koruma görevlisinin, özellikle kedi ve köpekler gibi sahipsiz hayvanların kendi mekânlarında, bulundukları bölge ve mahallerde yaşamaları sorumluluğunu üstlenen gönüllü kişiler olarak tanımlandığı, bu görevlilerin hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya da bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından il hayvan koruma kurulu tarafından her yıl için seçildiği, yerel hayvan koruma görevlilerinin görev anında belgelerini taşımak zorunda oldukları ve bu belgelerin her yıl yenilenmesi gerektiği, olumsuz faaliyetleri tespit edilen kişilerin belgelerinin iptal edileceği, ayrıca yerel hayvan koruma görevlilerinin bölge ve mahallerindeki, öncelikle köpekler ve kediler olmak üzere, sahipsiz hayvanların bakımları, aşılarının yapılması, aşılı hayvanların markalanması ve kayıtlarının tutulmasının sağlanması, kısırlaştırılması, saldırgan olanların eğitilmesi ve sahiplendirilmelerinin yapılması için yerel yönetimler tarafından kurulan hayvan bakımevlerine gönderilmesi gibi yapılan tüm faaliyetleri yerel yönetimler ile eşgüdümlü olarak yapacakları düzenlenmiştir .
14. Orman ve Su İşleri Bakanlığı X. Bölge Müdürlüğünün İl Şube Müdürlüklerinin yerel hayvan koruma görevlisi sayısının, Sinop :0 Karabük :2 , Kastamonu :5 , Zonguldak :13 şeklinde olduğu, Bartın
İl Şube Müdürlüğünde ise yerel hayvan koruma görevlisi sayısının 14 olduğu belirtilmiştir . Bu bağlamda, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda ve Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama
Yönetmeliğinde yerel hayvan koruma görevlisi sayısına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla ilgili İdareye verilen takdir yetkisi kapsamında başvuranın yerel hayvan koruma görevlisi olarak kabul edilme talebinin reddedildiği anlaşılmıştır .
15. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan
6 / 9bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması
gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır . İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar . Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir . (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi
Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Cilt 1, Sayı 2,Aralık 1997) İdarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitliğe uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, kararlarının gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisi hukuk devleti açısından zorunluluktur .
16. İdari işlemlerin birçoğunda kendini gösteren takdir yetkisi, Anayasa Mahkemesinin 25/ 11/ 2015 tarihli ve sayılı kararında, “… İdarelerin, kanunlarla verilen görevleri yerine getirirken alacağı kararların, her türlü olay ve olgu göz önünde bulundurularak önceden hukuk kurallarıyla belirlenmesi mümkün olmadığı gibi kamu hizmetlerinin ve toplumsal ihtiyaçların değişkenliği dikkate alındığında uygun bir yöntem de değildir . Bu nedenle, idarelerin karşılaştıkları farklı durumlar karşısında en uygun çözümü üretebilmeleri için takdir yetkisiyle donatılmaları zorunludur . Takdir yetkisinin amacı, idareye farklı çözümler arasından uygun ve yerinde olanı seçme serbestîsi tanımaktır …” şeklinde açıklanmıştır . İdari mekanizmaya tanınan bu yetki, özellikle mevzuatın doğrudan düzenlemeye tabi tutmadığı konularda gündeme gelmektedir .
17. Birçok idari işlemde İdareye takdir hakkı tanınmakla birlikte hukuk devleti olarak İdarenin takdir yetkisini belirli sınırlar içerinde, eşitlik ilkesi çerçevesinde, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanması, kararlarının gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesis etmesi gerekmektedir . Somut olay bağlamında, başvuranın yerel hayvan koruma görevlisi olarak kabul edilme talebinin ilgili İdare tarafından ilk olarak Bartın İlinde yeterli sayıda yerel hayvan koruma görevlisi bulunmasının gerekçe gösterilerek oybirliğiyle reddedildiği, ancak sonrasında İl Hayvanları
Koruma Kurulunda yer alan Bartın Belediyesi Veteriner İşleri Müdürü ile başvuran Gülten
Gülsu’nun Bartın 2. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen ve 23/ 03/ 2016 tarihinde karara bağlanan
“hakaret, tehdit” konulu davanın gerekçe gösterildiği anlaşılmıştır . Yerel hayvan koruma görevlisinin özellikle kedi ve köpekler gibi sahipsiz hayvanların kendi mekânlarında, bulundukları bölge ve mahallerde yaşamaları sorumluluğunu üstlenen gönüllü kişiler olduğu, bu görevlilerin hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya da bu konuda faydalı hizmetler yapmış kişiler arasından il hayvan koruma kurulu tarafından her yıl için seçildiği, olumsuz faaliyetleri tespit edilen kişilerin ise belgelerinin iptal edilebilme durumunun söz konusu olduğu, ayrıca mevzuatta yerel hayvan koruma görevlisi sayısına ilişkin herhangi bir sınırlamanın da bulunmadığı dikkate alındığında İdarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanmadığı değerlendirilmiştir .
18. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuranın yerel hayvan koruma görevlisi olma talebinin ilgili İdare tarafından yeterli sayıda yerel hayvan koruma görevlisi bulunması ve Bartın Belediyesi ile devam
7 / 9eden dava dosyası olmasının gerekçe gösterilerek reddedildiği ancak mevzuatta yerel hayvan koruma
görevlisi sayısına ilişkin herhangi bir sınırlamanın bulunmadığı dolayısıyla “yeterli sayı” hususunun
İdarenin takdirinde olduğu anlaşıldığından başvuranın yerel hayvan koruma görevlisi olarak kabul edilme talebinin yeniden değerlendirilmesi yönünde İdareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Zonguldak İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE ; Başvuranın, yerel hayvan koruma görevlisi olarak kabul edilme talebinin yeniden değerlendirilmesi hususunda ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI X. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ BARTIN ŞUBE
MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASINA ,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Orman ve Su İşleri Bakanlığı X. Bölge Müdürlüğü Bartın Şube Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI X. BÖLGE
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
8 / 9Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi