ÖZET: Kamu İhale Kurulu, itirazen şikâyet başvurusunun değerlendirilmesi sırasında, yeterlilik kriterlerini taşımayan adayların teklif vermesinin ve bu tekliflerin değerlendirilmesinin, başvuru sahibinin hak kaybına yol açabileceğini tespit etmiştir. Bu durum, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri işlemlerin hukuka uygunluk denetimi açısından kritik bir husustur. İdarelerin, yeterlilik kriterlerini taşımayan firmaların tekliflerini değerlendirmesi, başvuru sahibinin zarar görmesine neden olabileceği için, bu tür durumların itirazen şikâyet başvurularında dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır.

Kurul, başvuru sahibinin itirazen şikâyetinin ehliyet yönünden reddinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, davacının iddiasının esasına girilerek incelenmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, kamu ihale mevzuatında hak arama yollarının genişletici bir biçimde yorumlanması gerektiğini ortaya koymaktadır. İdarelerin mahkeme kararlarına uyması gerektiği ve bu kararların uygulanmasının geciktirilemeyeceği de belirtilmiştir. Dolayısıyla, Kamu İhale Kurulu, yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir.

Karar no 2014/MK-305
Karar tarihi 11.06.2014
Toplantı No 2014/039
Gündem No 41
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulu’nun 19.03.2014 tarihli ve 2014/UY.III-1465 sayılı kararı hakkında Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 16.05.2014 tarihli ve E:2014/670 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulanmasına ilişkin Kurul kararı alınması.

Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (BUSKİ) tarafından 26.11.2013 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan 2013/145514 IKN’li “400 Ton/Gün Kapasiteli Akışkan Yataklı Çamur Yakma ve Enerji Elde Etme Tesisi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak, Kuzu Toplu Konut İnşaat Anonim Şirketi’nin 30.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 19.02.2014tarih ve 6331sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 19.03.2014 tarihli ve 2014/UY.III-1465 sayılı karar ile “Başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Kuzu Toplu Konut İnşaat Anonim Şirketi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 16.05.2014 tarihli ve E:2014/670 sayılı kararında “Kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların veya zarar uğraması muhtemel olanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Bu durumda; ön yeterlilik değerlendirmesinde yeterli görülen bir firmanın, henüz ihalenin akıbetinin belli olmadığı bir aşamada, diğer firmaların iş deneyim belgelerine yönelik itiraz veya şikâyette bulunabileceği hususunda Kanununda veya ilgili mevzuatta açık bir düzenleme olmamakla birlikte ihale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Yeterlilik Başvurularının Değerlendirilmesi” başlıklı 21’inci maddesinde yer alan ihaleye yapılan başvuruların değerlendirilmesi ve yeterlilik kriterlerini taşıyan isteklilerin belirlenmesi aşamasında, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen asgari yeterlilik kriterlerine ve ihale dokümanında belirtilen şartlara sahip olup olmadığı hususlarının inceleneceği ve yeterliliği tespit edilen isteklilerden ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunmalarının isteneceği şeklindeki düzenlemeler göz önüne alındığında, yeterlilik kriterlerini taşımayan adayların yeterli kabul edilerek teklif vermesi ve bu teklifin değerlendirilmeye alınması halinde, davacının hak kaybına veya zarara uğraması muhtemel olduğundan davacının iddiasının işin esasına girilerek incelenmesi gerekirken, davacının itirazen şikâyet başvurusunun ehliyet yönünden reddine ilişkin dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında bu yönüyle hukuka uyarlık görülmediği” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1- 19.03.2014 tarihli ve 2014/UY.III-1465 sayılı Kurul kararının iptaline,

2-Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi