|
ÖZET: Uyuşmazlık, davacı şirketin alacaklarının temlik edilmesi işleminin yetkisiz bir kişi tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği üzerinedir. İlk Derece Mahkemesi, temlik işlemlerinin yetkili temsilci tarafından yapılmadığına ve dolayısıyla geçersiz olduğuna karar vermiştir. Mahkeme, davacı şirketin temsil yetkisini belirleyen imza sirkülerini inceleyerek, temlik işlemlerinin geçersizliğine hükmetmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını usul ve yasaya uygun bulmuş, davalı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Ancak, temlik işlemlerinin dayanağı olan vekaletnamenin geçerliliği ve yetki konusundaki değerlendirmeler, temliknamelerin geçerliliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Sonuç olarak, Yargıtay, davalı tarafın temyiz talebini kabul ederek, ilk derece mahkemesinin kararını bozmuş ve temlik işlemlerinin geçerliliği konusunda daha derin bir inceleme yapılması gerektiğine hükmetmiştir. Bu durum, yetkisiz temsilci tarafından yapılan işlemlerin geçersizliğini ve hukuki sonuçlarını vurgulamaktadır. |
11. Hukuk Dairesi 2024/584 E. , 2024/8743 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/232 Esas, 2023/854 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI : 2022/410 E., 2022/524 K.
Taraflar arasındaki temliknamenin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili ve ihbar olunan … ve Erzincan 1. Noterliği-… vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı başvurusunun esastan reddine, ihbar olunan başvurularının ise usulden reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve ihbar olunan … ve Erzincan 1. Noterliği- … vekillere tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin 06.02.2012 tarih ve 2 sayılı Ortaklar Kurulu Kararı ile 09.02.2012 tarihinde Trabzon Ticaret Sicili’ne tescil edilip, tüzel kişilik kazandığını, şirketin Ortaklar Kurulu Kararı ile …’un şirketi temsil ve ilzama yetkili olmak üzere tayin edildiğini, ancak şirketin Erzincan Valiliği Merkez Köyleri Hizmet Götürme Birliği’ne yaptıkları işlerden dolayı hak edişlerinin Erzincan 1. Noterliğinden 12.12.2018 tarih ve 16933 yevmiyeli alacağın temliki işlemi ile yine Erzincan 1. Noterliğinden 11.09.2018 tarih ve 42681 yevmiye sayılı işlem ile yetkili ve temsilci olmayan … tarafından temlik edildiğini, bu temliklerin geçersiz olduğunu, yetkili olmayan kişinin yetkilisi olmadığı açık ve net olan imza sirkülerine dayanarak sahte bir şekilde Temlik Sözleşmesi’ni noter tarafından düzenlemesinin yanlış ve hatalı olduğunu ileri sürerek Erzincan 1. Noterliğinden 12.12.2018 tarih ve 16933 yevmiye numaralı işlem alacağının devri hakkındaki işlemin ve yine Erzincan 1. Noterliğinin 11.09.2018 tarih ve 42681 yevmiye numaralı temlik işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı asilin yapılan temlik işleminden haberdar olduğunu, iptali istenen noter temlik işlemlerinin davacının noter huzurunda düzenlediği geniş kapsamlı vekâletine dayalı yürütüldüğünü, davacı şirket yetkilisinin iptalini istediği noter temlik işleminin neden yapıldığı noktasında bilgi vermeden müvekkili ile arasında olan ticareti ve buna dayalı cari ilişkiyi inkar ettiğini ve hakikate aykırı beyanda bulunduğunu, dava konusu talebin ahlaka ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, bahse konu temlik işlemlerinin davacı şirketin Erzincan Merkez … Köyü içme suyu ve kanalizasyon işine dair ihale kapsamında şirkete mal tedariki yapan firmaya alınan mal karşılığı verilmiş olan ödeme maksatlı temlik işlemi olduğunu, işlemin bizzat davacı şirket yetkilisinin talimatı ile yapıldığını, …’ın iptali istenen noterde düzenlenen temlik evraklarını imzalayan kişi olduğunu ve aynı zamanda şirketle bağı olan ve Ticaret Sicil kaydına göre 24.02.2012 tarih ve 8013 sayılı Sicil Gazetesi kaydına göre şirketin tek başına ahzu kabza yetkili olacak şekilde Van/Erciş şubesinin yetkili temsilcisi olduğunu, davacı şirket ile müvekkili arasında ticaret ve buna dayalı cari ilişki mevcut olduğundan davacı şirketin cari ilişkiye dayalı borcunu ödemekten kaçınmasının hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, 18.01.2012 tarih ve 7986 sayılı nüshasında davacı şirketin 04.11.2011 tarihli karar ile …’ın şirkette sahip olduğu 50 paya karşılık 25.000,00 TL tutarındaki sermayesinin tamamını …’a devrettiği ilan olunmuş, yine 24.02.2012 tarih 8013 sayılı nüshasında davacı şirketin 06.02.2012 tarihli karar ile Erciş Şubesinin açılmasına ve şubeyi münferiden temsil etmek üzere …’a yetki verildiği hususunun ilan edildiği görülmüş, yine 24.02.2012 tarih ve 8013 sayılı nüshasında davacı şirketin 10.02.2012 tarihli kararı ile Veysi Taştan’ın şirket müdürlüğüne münferiden seçildiği belirtilmiş, 18.01.2018 tarih ve 9497 sayılı nüshasında şirket payının İsmail Urs’a devredilmesi neticesinde, şirketin tek ortaklı şirkete döndüğünün tescil ve ilanı yapılmış, Trabzon Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün 11.01.2018 tarih ve 428 sayılı yazısı ile davacı şirketin …’un münferit imzası ile temsil olacağı hususu bildirilmiş ve Mardin 2 Noterliği’nin 7772 yevmiye numaralı imza sürküsü ile davacı şirketin 11.01.2018 tarihinden itibaren aksi karar alınıncaya kadar şirket müdürü … tarafından temsil edileceğine ilişkin imza sürküsü çıkarılmıştır. Dava konusu alacağın devri işleminin 11.09.2018 ve 12.12.2018 tarihlerinde şirket adına Kemal Taştan tarafından daha önceden verilmiş imza sürküsü kullanılmak suretiyle yapıldığı, ancak 17.04.2018 tarihli imza sürküsü ile 11.01.2018 tarihinden itibaren şirketin münferit yetkilisinin … olduğu ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetelerinde pay değişikliği ile şirket yetkilisine ilişkin ilanlarında yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu alacağın devri işleminin sözleşme ve tasarruf yetkisi olmayan kişi tarafından imzalandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, Erzincan 1. Noterliğinde düzenlenen 12.12.2018 Tarih ve 16933 yevmiye numaralı ile Erzincan 1. Noterliğinde düzenlenen 11.09.2018 tarih ve 42681 yevmiye numaralı temliknamelerin iptaline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince ve ihbar olunan … ve Erzincan 1. Noterliği-… vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, ihbar olunan Noter … vekili ve ihbar olunan … vekili istinaf yasa yoluna başvurmuş ise de; ihbar olunanlar hakkında açılmış bir dava bulunmadığı, ihbar olunanların asli ya da feri müdahil olarak davada yer almadığı bu nedenle de kendileri hakkında da hüküm kurulmadığı, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, ihbar olunan başvurularının ise usulden reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince ve ihbar olunan … ve Erzincan 1. Noterliği-… vekillerince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ İNCELEMESİ
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı şirket adına hareket eden dava dışı …’ın dava konusu edilen temliknameleri düzenleme hususunda yetkisinin bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre hareketle dava konusu temliknamelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Alacağın temliki, 6098 sayılı Kanun’un 183 ve devamı maddeleri hükmüne göre, borç ilişkisinden doğan yahut doğması muhtemel bir alacağın tamamının veya bölünebilir nitelikte ise bir kısmının, devreden ve devralan arasında düzenlenen yazılı bir sözleşme ile devredilmesi iken; yetkili temsilci işlemi ise aynı Kanun’un 40 ıncı maddesine göre yetkili temsilci tarafından temsil olunan adına yapılan ve temsil olunanı bağlayan işlemlerdir.
2.Somut olayda, dava konusu temliknamelerde, temlik eden davacının temsilcisi olarak …’ın gösterildiği, buna dayanak olarak da temliknamelerde 07.12.2016 tarihli imza sirkülerine atıf yapıldığı, temliknamelerin 12.12.2018 ve11.09.2018 tarihlerinde düzenlendiği, yine dosya kapsamında mevcut olan Erciş 3. Noterliği tarafından düzenlenen 23.02.2018 tarih 1578 yevmiye numaralı vekâletname ile dava dışı …’a işbu vekâletname ile davacı şirket adına Türkiye sınırları içerisinde yapılmış ve yapılacak tüm ihalelere katılmaya ve bu ihalelerle ilgili işlemleri yürütmeye, ihalelerden elde edilecek hak edişlerin bir kısmı yahut tamamını devir ve temlik etmeye ilişkin yetki verildiği anlaşılmıştır.
3.Dava konusu temliknamelerin konusunun da Türkiye içerisinde yapılan bir ihale neticesinde elde edilen hakedişlerin devri olduğu gözönüne alındığında, dava dışı …’a 23.03.2018 tarihli vekâletname ile verilen yetkinin dava konusu temliknameleri düzenlemeye cevaz verdiğinin kabulü gerekmektedir.
4.Hâl böyle olunca davanın ilk derece mahkemesince kurulan 14.11.2019 tarihli hüküm gerekçe ve sonucu gibi reddine karar verilmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kaldırma kararında zikrettiği görüşü doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
5.İhbar olunan Noter … vekili ve … vekilinin temyizlerine gelince; ihbar olunanlar hakkında açılmış bir dava bulunmadığı, ihbar olunanların asli ya da feri müdahil olarak davada yer almadığı bu nedenle de kendileri hakkında da hüküm kurulmadığı gerekçesiyle temyiz dilekçelerinin reddine karar verilmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda (1), (2), (3) ve (4) üncü bentlerde açıklanan nedenlerle, davalının temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, (5) inci bentte açıklanan nedenlerle ihbar olunan Noter … vekili ve ihbar olunan Erzincan Valiliği Merkez İlçe Köyler Birliği Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçelerinin REDDİNE, 6100 sayılı Kanun’un 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istekleri hâlinde ilgililere iadesine, 05.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.