|
ÖZET: Bu karar, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği çerçevesinde, başvuranın YHT makinisti unvanından teknik şef veya başmühendis unvanına atanma talebinin hukuki değerlendirmesini içermektedir. Başvuran, 13 yıl boyunca makinist olarak çalıştıktan sonra, yeni yönetmelik gereği unvanının değiştiğini ve mevcut yönetmelik hükümleri uyarınca atanma talebinin reddedildiğini belirtmektedir. İlgili idare, başvuranın görevde yükselme sınavına girmesi gerektiğini savunurken, Danıştay, başvuranın talebinin Yönetmeliğin 22. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Yönetmelikteki 8. madde, başmühendis ve teknik şef pozisyonlarına atanmak için özel şartların sınava tabi olduğunu belirtirken, Danıştay, başvuranın durumunun aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu bağlamda, başvuranın gerekli sertifika ve ehliyetlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin hukuka ve hakkaniyete uygun olarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12079-S.21.19408 –
BAŞVURU NO : 2021/8380
KARAR TARİHİ : 19/08/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI
TAŞIMACILIK ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : YHT makinisti unvan grubundaki bir unvana atanma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 20/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, 2007 yılında KPSS yerleştirmesi ile makinist olarak
TCDD’de işe başladığını, işe girişte sağlık muayenesinde renk körlüğü testini ilgili Yönetmeliğin buna cevaz vermesi nedeniyle lens kullanarak geçtiğini, 13 yıl sorunsuz çalıştığını, Demiryolu Düzenleme Ve
Denetleme Genel Müdürlüğü tarafından Yönetmelikle makinistlere ehliyet alma şartının getirildiğini, bu yeni Yönetmelikte çalışan personel için sağlık şartları ‘işe girişteki şartlar geçerlidir’ yazmasına rağmen, hak kaybına uğramaması gerekirken, renk körlüğü testini lens kullanarak geçtiği için 2020 Mart ayında
YHT makinistliği unvanının nezaret makinisti olarak değiştirildiğini, Görevde Yükselme Yönetmeliğinde yer alan “a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla; ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro/pozisyon için aranan öğrenim ve hizmetin yerine getirilebilmesi için gerekli sertifika, ehliyet gibi belgelere sahip olmak koşuluyla diğer görevlere sınavsız atama yapılabilir. ” hükmüne rağmen eğitim durumunun dikkate alınmadığını iddia ederek, mühendislik fakültesi mezunu olması sebebiyle Görevde Yükselme
Yönetmeliğinin 22’nci maddesinin a fıkrası uyarınca YHT makinisti unvan grubundaki bir unvana (teknik şef, başmühendis) atanmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Devlet
Demiryolları Taşımacılık A.S. Genel Müdürlüğü Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 16.07.2021 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. TCDD Taşımacılık AŞ Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin, 23.11.2018 tarihli 30604 Sayılı Resmî Gazetede yayımlandığı, Yönetmeliğin, “MADDE
5 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadro ve pozisyonlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Koruma ve güvenlik müdürü, müdür, servis müdürü, servis müdür yardımcısı, şube müdürü,
2) Koruma ve güvenlik müdür yardımcısı, müdür yardımcısı,
3) Amir, itfaiye şefi, koruma ve güvenlik şefi, şef (ambar şefi, büro şefi, lojistik şefi, mali işler şefi,
personel şefi, yemekli yataklı servis şefi, yolcu hizmetleri şefi), şeftren, b) Araştırma ve Planlama Hizmetleri Grubu;
1) Başuzman, müşavir, sivil savunma uzmanı,
2) Uzman,
c) Teknik Hizmetler Grubu;
1) Başmühendis,
2) Teknik şef,
3) Başmakinist,
4) Makinist, YHT makinisti,
5) Başteknisyen, vagon başteknisyeni, revizör,
… ” hükmünün yer aldığı,
2.2. Görev grupları arasındaki geçişler; başlıklı MADDE 22 – “(1) 399 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Eki I sayılı cetvelde yer alan unvanlarda görev yapanlardan, atanılacak kadronun gerektirdiği öğrenim şartını taşıyanların diğer görev gruplarına geçişleri hariç olmak üzere, görev grupları arasındaki
geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla; ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro/pozisyon için aranan öğrenim ve hizmetin yerine getirilebilmesi için gerekli sertifika, ehliyet gibi belgelere sahip olmak koşuluyla diğer görevlere sınavsız atama yapılabilir.
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ile alt gruplardan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir.” Denildiği,
2.3. Görevde Yükselme Sınavı Sonucu Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar başlığı altındaki 8.Maddenin d) alt bendinde; MADDE 8-(d) Başmühendis pozisyonuna atanmak için;
1) Mühendis pozisyonunda en az altı yıl görev yapmış olmak,
Aynı maddenin ü) alt bendinde; MADDE 8-(ü) Teknik şef (depo şefi) pozisyonuna atanmak için;
1) Fakülte veya en az iki yıllık yüksekokulların demiryolu araçları, elektrik, elektronik teknolojisi, makine,
mekatronik, motor, raylı sistemler teknolojisi, raylı sistemler makine teknolojisi, raylı sistemler elektrik ve elektronik teknolojisi, raylı sistemler makinistlik bölümlerinden mezun olmak,
2) Başmakinist, başteknisyen, makinist, tekniker, teknisyen, YHT makinisti pozisyonlarının herhangi
birinde dört yıl görev yapmış olmak,
3) Cer Orta Kademe Teknik Elemanları Hazırlama Kursu veya Cer Teknik Elemanları Kursu veya Cer Orta
Kademe Tamamlama Kursundan başarılı olmak, şartlarının yer aldığı,
bu nedenle personelin talep etmiş olduğu başmühendis ve teknik şef pozisyonuna atanabilmesi için mutlaka Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına girmesi ve başarılı olması gerektiği, personelin görev değişiminin yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yapılmış olduğu, hukuka aykırı bir işlem bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
/
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 23.11.2018 tarihli 30604 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Devlet
Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin,
5.1. “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları” başlıklı 5 inci maddesinde, “Bu
Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadro ve pozisyonlar aşağıda belirtilmiştir:
…
c) Teknik Hizmetler Grubu;
1) Başmühendis,
2) Teknik şef,
3) Başmakinist,
4) Başteknisyen, vagon başteknisyeni,
5) Makinist, YHT makinisti, revizör, tekniker, teknisyen, vagon teknisyeni,
… ”,
5.2. “Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8 inci maddesinde, “Doğrudan merkeze bağlı olmayan ve sınava tabi olarak görevde yükselme suretiyle
yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:
…
i) Başmühendis pozisyonuna atanmak için;
1) Mühendis unvanında en az altı yıl görev yapmış olmak,
…
o) Teknik şef (depo şefi) pozisyonuna atanmak için;
1) Lise ve dengi okulların demiryolu araçları, elektrik, elektronik teknolojisi, makine, raylı sistemler
teknolojisi, raylı sistemler makine teknolojisi, raylı sistemler elektrik ve elektronik teknolojisi, raylı sistemler makinistlik, mekatronik, motor bölümü mezunları için en az yedi yıl görev yapmış olmak veya,
2) İki veya üç yıllık yüksekokulların demiryolu araçları, elektrik, elektronik teknolojisi, makine, raylı
sistemler teknolojisi, raylı sistemler makine teknolojisi, raylı sistemler elektrik ve elektronik teknolojisi, raylı sistemler makinistlik, mekatronik, motor bölümü mezunları için en az beş yıl görev yapmış olmak veya,
3) Mühendis unvanında en az iki yıl veya,
4) Başmakinist, başteknisyen, tekniker, teknisyen, makinist, yht makinisti unvanlarının herhangi birinde
dört yıl görev yapmış olmak,
5) Cer Orta Kademe Teknik Elemanları Tamamlama Kursu veya Cer Teknik Elemanları Tamamlama
Kursundan başarılı olmak, … ”,
/
5.3. “Görev grupları arasında geçişler” başlıklı 22 inci maddesinde, “(1) 399 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Eki I sayılı cetvelde yer alan unvanlarda görev yapanlardan, atanılacak kadronun gerektirdiği öğrenim şartını taşıyanların diğer görev gruplarına geçişleri hariç olmak üzere, görev grupları arasındaki
geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla; ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro/pozisyon için aranan öğrenim ve hizmetin yerine getirilebilmesi için gerekli sertifika, ehliyet gibi belgelere sahip olmak koşuluyla diğer görevlere sınavsız atama yapılabilir.”,
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Yönetmelikte yapılan değişiklik sonucu YHT makinistliği unvanı nezaret makinisti olarak değiştirilen başvuran, Görevde Yükselme Yönetmeliğinin 22’nci maddesi hükmü uyarınca YHT makinisti unvan grubundaki bir unvana (teknik şef, başmühendis) atanmayı talep etmektedir.
8. İlgili idarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin başvuranın Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına girmesi ve başarılı olması gerektiği gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
9. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli
Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde, başmühendis, teknik şef ve
YHT makinisti kadroları teknik hizmetler grubu başlığı altında aynı görev grubu içerisinde düzenlenmekte, 8’inci maddesinde, başmühendis ve teknik şef (depo şefi) pozisyonuna atanmak için aranacak özel şartlara yer verilmekte, 22 inci maddesinde ise, aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla; ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro/pozisyon için aranan öğrenim ve hizmetin yerine getirilebilmesi için gerekli sertifika, ehliyet gibi belgelere sahip olmak koşuluyla diğer görevlere sınavsız atama yapılabileceği öngörülmektedir.
10. Somut olayda, ilgili idarece her ne kadar yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 8’inci maddesi uyarınca başvuranın görevde yükselme sınavına girip başarılı olması gerektiği iddia edilmekte ise de, anılan
Yönetmeliğin 8’inci maddesinde, başmühendis ve teknik şef pozisyonlarına atama yapılabilmesi için aranan özel şartların sınava tabi olarak görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacağı hususuna açıkça yer verildiği, başvuranın talebinin ise başmühendis, teknik şef ve YHT makinisti kadrolarının Yönetmeliğin 5’nci maddesinde teknik hizmetler grubu başlığı altında aynı görev grubu içerisinde düzenlenmesi sebebiyle söz konusu Yönetmeliğin 22’nci maddesinde öngörülen ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro/pozisyon için aranan öğrenim ve hizmetin yerine getirilebilmesi için gerekli sertifika, ehliyet gibi belgelere sahip olmak koşulları bakımından değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiştir.
11. Nitekim, “Hukuk devleti; insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.” Bu kapsamda, Anayasa ile teminat altına alınan hukuk devleti ilkesinin, mevzuat hükmünün gereği gibi uygulanması hususunu da içerdiği gerçeği karşısında başvuranın talebinin ilgili idarece 8’inci madde kapsamında değerlendirilerek reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu açıktır.
12. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri, yargı içtihadı göz önünde bulundurularak, ilgili idare tarafından başvuranın talebinin yukarıda yer verilen
Yönetmeliğin 22’nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, 8’inci maddesi kapsamında değerlendirerek reddedilmesi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın talebinin Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel
Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 22’nci maddesi kapsamında yeniden değerlendirilmesi hususunda DEVLET DEMİRYOLLARI TAŞIMACILIK A.S.
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
DEVLET DEMİRYOLLARI TAŞIMACILIK A.S. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için DEVLET DEMİRYOLLARI TAŞIMACILIK A.S. GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/