|
ÖZET: Başvuran, Rize Devlet Hastanesi’nde 18.04.2024 tarihinden itibaren çalışmakta olup, 03.03.2023-02.02.2024 tarihleri arasında yedek subay olarak askerlik hizmeti gerçekleştirmiştir. Yıllık izin hesabında bu askerlik süresinin dikkate alınmasını talep eden başvuran, Sağlık Bakanlığı’ndan aldığı cevapta, yedek subaylık döneminin yıllık izin hesabına dahil edilemeyeceği belirtilmiştir. Başvuran, farklı kamu kurumlarında sözleşmeli memurlara yıllık izin hakkı tanındığını, bu durumun adaletsizlik yarattığını ifade ederek, yedek subaylık süresinin yıllık izin hesabına eklenmesini istemektedir.
Sağlık Bakanlığı’nın yazılı cevabında, başvuranın 4/B sözleşmeli personel olarak görev yaptığı ve askerlikte geçen sürelerin yıllık izin hesabında değerlendirilemeyeceği vurgulanmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri gereği, sözleşmeli personelin yıllık izin sürelerinin tespitinde askerlik hizmetinin dikkate alınması mümkün değildir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesini önererek, bu işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuru sahibine verilen cevapta, idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğinin belirtilmediğini tespit etmiş ve idarenin bu konuda daha dikkatli davranması gerektiğini önermiştir. Başvuranın, ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13225-S.24.19910
BAŞVURU NO : 2024/10707
KARAR TARİHİ : 29.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yıllık izin hesabında atanması öncesi askerlik hizmeti süresinin eklenmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 27.08.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Rize Devlet Hastanesi’nde18.04.2024 tarihinden itibaren olarak görev yaptığını, 03.03.2023-02.02.2024 tarihleri arasında askerlik görevini yedek subay olarak gerçekleştirdiğini, yedek subaylık yaptığı süreçteki hizmet günlerinin yıllık izin hakkı olarak tanımlanması amacıyla kuruma yazılı dilekçeyle başvuru yaptığını, dilekçesine, Rize Valiliği İl Sağlık
Müdürlüğü ” Yedek Subaylıkla geçen askerlik hizmetinin 217 sayılı K.H.K kapsamındaki herhangi bir kamu kurumu veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkisine dayalı olarak geçmediğinden yıllık izinde esas sürelerinin hesabında dikkate alınmasının mümkün bulunmadığı bildirilmiştir.” şeklinde cevap verildiğini, farklı kamu kurumlarında sözleşmeli memur olarak görev yapanlara yıllık izin hakkı tanındığını kurumlar arasında bir uygulama bütünlüğünün olmadığını ifade ederek yedek subaylık yaptığı sürelerin yıllık izin hesabında değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun Bilgi ve Belge Talebi yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda;
2.1. Başvuranın Rize Devlet Hastanesinde 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A Maddesi kapsamında 4/B sözleşmeli olarak görev yaptığını,
2.2. 28.06.1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına
İlişkin usul ve Esaslar”ın 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında; “217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir. Sözleşme döneminde kullanılmayan izinler, sözleşmenin devamı halinde müteakip sözleşme döneminde kullanılabilir. Cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemi hariç, önceki sözleşme dönemlerine ait kullanılamayan izin hakları düşer.” hükmünün yer aldığı,
2.3. Mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nci maddesinde belirtilen kurumlarda hangi statüde olursa olsun geçen hizmet süresinin söz konusu sözleşmeli personelin yıllık izne esas hizmet süresinde dikkate alınması gerektiği,
2.4. Askerlik hizmeti süresince yedek subay sınıfında “asteğmen’’ olarak görev yapmış olan ve hâlihazırda
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak çalışmakta
olan ilgililerin; vatani görevlerini yerine getirdikleri dönem içerisinde, mezkûr esasların amir hükmünde belirtildiği şekilde, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurum veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapmadığından, ilgilinin yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetlerine ilişkin sürelerin dikkate alınmasının mümkün bulunmadığı Hukuk ve Mevzuat Dairesi Başkanlığının görüş yazısında belirtildiği,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. … B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”
6. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 no.lu Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların,
6.1. 1 inci maddesinde; “(Değişik:22/11/2010- 2010/1169) Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.’’
/
6.2. 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Rize Devlet Hastanesinde 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A Maddesi kapsamında 4/B sözleşmeli olarak görev yapan başvuranın, göreve başlamadan önce yedek subay olarak askerlik hizmetini yerine getirmiş olması sebebiyle, yıllık izin hesabında atanması öncesinde yapılmış olan askerlik hizmeti süresinin eklenmesini talep etmektedir.
9. İdarenin cevabi yazısından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli olarak görev yapan personelin askerlikte geçen sürelerinin yıllık izin tespitinde değerlendirileceğine ilişkin hüküm bulunmadığından, sözleşmeli personelin yıllık izin sürelerinin tespitinde askerlikte geçen sürelerin değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
10. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, 217 sayılı
Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün ücretli yıllık izin verileceği öngörülmektedir.
11. Mülga Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 30/07/2020 tarihli ve E. sayılı yazısında; “Mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda hangi statüde olursa olsun geçen hizmet süresinin söz konusu sözleşmeli personelin yıllık izne esas hizmet süresinde dikkate alınması gerektiği, -Askerlik hizmeti süresince yedek subay sınıfında “asteğmen” olarak görev yapmış olan ve hâlihazırda 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak çalışmakta olan ilgililerin; vatani görevlerini yerine getirdikleri dönem içerisinde, mezkûr Esasların amir hükmünde belirtildiği şekilde, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurumu veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapmadığından; ilgililerin, yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetine ilişkin sürelerin dikkate alınmasının mümkün bulunmadığı…” yönünde görüş bildirildiği görülmektedir.
12. Somut olayda, her ne kadar başvuran tarafından askeri kurumun genel idare kapsamında olması ve
Asteğmenin (yedek subay) 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre kamu görevlisi olarak kabul edilmesi nedeniyle asteğmenlik süresi dahil 1 yılını dolduran sözleşmeli personelin
/
20 günlük ücretli izin hakkına sahip olması gerektiği iddia edilmiş ise de yukarıda yer verilen mülga Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısında da belirtildiği üzere, başvuran tarafından asteğmenlik vazifesinin yerine getirilmesinin vatani görevin ifası dışında, yukarıda yer verilen Esasların 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında “mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurumu veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapma” şeklinde öngörülen bir istihdam ilişkisi olarak kabul edilmesine imkana bulunmadığı, bu itibarla, başvuranın yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetlerine ilişkin sürelerin dikkate alınmaması işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmektedir.
13. Benzer konuda Kurumumuzun 26/07/2022 tarihli ve 2022/5184 sayılı Ret Kararında da; “yedek subay olarak askerlik vazifesini yerine getiren, akabinde Ilgın İlçe Sağlık Müdürlüğünde sözleşmeli hemşire olarak görev yapmaya başlayan başvuranın, asteğmen olarak yapmış olduğu 1 (bir) yıllık görev süresinin halihazırda görev yapmakta olduğu memuriyete yıllık ücretli izin olarak eklenmesini talep ettiği; Sağlık
Bakanlığınca gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin, başvuranın vatani görevini yerine getirdiği dönem içerisinde, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurum veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapmamış olması gerekçesiyle reddedildiğinin anlaşıldığı; mülga Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısında da belirtildiği üzere, başvuran tarafından asteğmenlik vazifesinin yerine getirilmesinin vatani görevin ifası dışında, Esasların 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında ‘mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurumu veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapma’ şeklinde öngörülen bir istihdam ilişkisi olarak kabul edilmesine imkana bulunmadığı, bu itibarla, başvuranın yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetlerine ilişkin sürelerin dikkate alınmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılarak” başvurunun reddine karar verilmiştir.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve mülga Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısı dikkate alınarak, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemeleri nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
/
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/