|
ÖZET: Başvuran, Erzurum Şehir Hastanesi’nde hemşire olarak çalışmakta olup, 01/03/2024 tarihinde bir gün yıllık izin almıştır. İşe dönüş tarihi 4 Mart olarak belirlenmiş, ancak bu tarihten itibaren yeni bir izin talebinde bulunduğunda, hafta sonu günlerinin de yıllık izne dahil edilerek iki gün izninden düşüldüğünü belirtmiştir. Başvuran, hafta sonu günlerinin yıllık iznine eklenmesini talep etmiştir.
Sağlık Bakanlığı, başvurunun detaylı bir incelemeye tabi tutulduğunu ve yıllık izin süreçlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na uygun olarak yürütüldüğünü bildirmiştir. İlgili mevzuata göre, yıllık izinlerin amirin uygun bulduğu zamanlarda kullanılabileceği ve Cumartesi ile Pazar günlerinin yıllık izne dahil edilebileceği ifade edilmiştir. Başvuranın, yıllık izninin ardından işe başlamadan yeni bir izin talep etmesi nedeniyle, hafta sonu günlerinin izne dahil edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan inceleme sonucunda başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili idarenin yıllık izin kullanım süreçlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. Başvuran, bu karara karşı Erzurum İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10372-S.24.15926
BAŞVURU NO : 2024/7005
KARAR TARİHİ : 30.09.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Yıllık izin kullanım süreçleri hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 01.06.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Kurumumuza yapılan şikayet başvurusunda başvuran özetle; Erzurum Şehir Hastanesi bünyesinde hemşire olarak çalışmakta olduğunu, 01/03/2024 tarihinde idareden bir (1) gün yıllık izin aldığını, işe dönüş tarihinin 4 Mart olarak belirtildiğini, işe dönüş günü olan 4 Mart tarihinden itibaren tekrar izin yazdırmak için başvurduğunda hafta sonunun da yıllık izne dahil edilerek 2 günün yıllık izin süresinden düşüldüğünü, ayrıca söz konusu hafta sonu günlerinin aylık çalışmak zorunda olduğu sürelerden düşülmediğini iddia ederek hafta sonuna denk gelen günlerin yıllık iznine eklenmesini, talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen 01/08/2024 tarih ve E- – – sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuranın, talebinin Kurumlarınca detaylıca incelendiği, Yıllık izinlerin kullanılma usulü 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu’nun 102’nci Maddesinde “Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (on yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür.
Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.” hükmü ile 103’üncü
Maddesinde ise ‘’ Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer…’’hükümleri bulunmakta olup yıllık izinlerin kullandırılmasının
Disiplin Amirleri Yönetmeliği gereği disiplin amirinin yetkisinde bulunduğu,
2.2. Yıllık iznin kullanımında; mülga Devlet Personel Başkanlığının 29.04.2016 tarihli ve 2635 sayılı görüşünde “Yıllık izin süreleri içerisinde kalan Cumartesi ve Pazar günlerinin yıllık izne dahil edilmesi;
yıllık izin verilirken yıllık izin süreleri içerisinde kalan ve mesai günlerine denk gelen Ulusal Bayram, genel tatil günleri ile Başbakanlıkça idari izinli sayılan sürelerin yıllık izne dahil edilmemesi; yıllık izin verildikten sonra Başbakanlıkça idari izinli sayılan sürelerin yıllık izin süreleri içerisinde kalması ve mesai günlerine denk gelmesi halinde ise bu sürelerin yıllık izin süresinden düşülmesi ve daha sonra amir tarafından uygun görülen zamanlarda memura 657 sayılı Kanunun 103′ üncü Maddesine göre kullandırılması gerektiği…” belirtilmiş olup; Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin Çalışma
Düzeni ve Çalışma Saatleri Başlıklı 38’inci Maddesinde ki ” Yataklı tedavi kurumlarında tüm personelin mesai başlama ve bitiş saatleri, hizmetin ve mahallin özelliği ve kurum personel kadrosu göz önüne alınarak ilgili kanunlara göre Valilikçe belirlenir. Hastane baştabipleri, sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve kesintiye uğramaması amacıyla personel sayısını da dikkate alarak vardiya ve nöbet gibi hizmetlerde farklı çalışma saatleri belirleyebilir.” hükmü ile aynı Yönetmeliğin Nöbet Esasları Başlıklı 41’inci Maddesinin f bendinde ki “Nöbet listeleri normal günler için ayrı, cumartesi, pazar, bayram ve tatil günleri için de ayrı olarak düzenlenir. Nöbet listelerinin düzenlenmesinde yıllık izinler dikkate alınır hükümleri doğrultusunda, başvuranın talebinin yerine getirilemediği,
2.3. Başvuru konusuyla ilgili yargı organlarına intikal etmiş bir hususunda bulunmadığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
5.1. “Çalışma saatleri” başlıklı 99 uncu maddesinde, “ Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.”,
5.2. “Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün tesbiti” başlıklı
101 inci maddesinde, “Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Devlet
memurlarının çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenir.”,
5.3. “Yıllık izin” başlıklı 102 nci maddesinde, “Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.”
5.4. “Yıllık izinlerin kullanılışı” başlıklı 103 üncü maddesinde, “Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izliyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
/
6. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin,
6.1. Çalışma Düzeni ve Çalışma Saatleri Başlıklı 38’inci Maddesinde; ” Yataklı tedavi kurumlarında tüm personelin mesai başlama ve bitiş saatleri, hizmetin ve mahallin özelliği ve kurum personel kadrosu göz önüne alınarak ilgili kanunlara göre Valilikçe belirlenir. Hastane baştabipleri, sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve kesintiye uğramaması amacıyla personel sayısını da dikkate alarak vardiya ve nöbet gibi hizmetlerde farklı çalışma saatleri belirleyebilir.”
6.2. Nöbet Esasları Başlıklı 41’inci Maddesinde; (f) “Nöbet listeleri normal günler için ayrı, cumartesi, pazar, bayram ve tatil günleri için de ayrı olarak düzenlenir. Nöbet listelerinin düzenlenmesinde yıllık izinler dikkate alınır” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 01/03/2024 tarihinde idareden bir (1) gün yıllık izin aldığını, işe dönüş tarihinin 4 Mart olarak belirtildiğini, işe dönüş günü olan 4 Mart Pazartesi tarihinden itibaren tekrar izin yazdırmak için başvurduğunda hafta sonuna karşılık gelen Cumartesi ve Pazar günlerinin de yıllık izne dahil edildiğini belirterek anılan günlerin hafta sonu tatili olması nedeniyle yıllık izninden düşülmemesini talep etmektedir.
9. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, ilgili idare tarafından, yıllık izin işlemlerinin, 657 sayılı Kanunun 103’üncü maddesinde yer alan “Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir.” hükmüne uygun olarak yürütüldüğü ayrıca başvuranın 1 günlük yıllık izin kullanımından sonra
4 Mart pazartesi günü işe başlayış yapmadan yeniden izin talebinde bulunduğundan Cumartesi ve Pazar
günlerinin izne dahil edildiğinin ifade edildiği görülmektedir.
10. Anayasanın 50’nci maddesi ile çalışanların dinlenme hakkı teminat altına alınmakta, 657 sayılı
Kanunun 103’ üncü maddesinde ise, yıllık izinlerin, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabileceği hüküm altına alınmaktadır.
11. 657 sayılı Kanunun 103 üncü maddesi hükmü metninde yer alan “… Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, … kullanılabilir.” ibarelerinden de anlaşılacağı üzere, yıllık izinlerin kullandırılması hususunda amirlerin takdir yetkisi bulunmaktadır. Danıştay 16. Dairesinin 2015/7625E., 2016/3687K. sayılı ve 25/05/2016 tarihli kararında, “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun yıllık izinlerin kullanılış şeklini düzenleyen 103. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, yıllık izinlerin amirin uygun bulacağı zamanlarda kullanılabilmesi mümkün olup, ihtiyaca göre toptan veya kısım kısım kullandırılacaktır. Bu düzenleme ile, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi için izin konusunda amirlere takdir yetkisi tanınmıştır. Bu takdir yetkisini kullanan amirlerin, memurların isteklerini de dikkate almak suretiyle yıllık izinlerin hangi zamanlarda ve ne şekilde kullanılacağı, kısım kısım kullanılacak ise kullanma süre ve tarihlerini de belirlemek suretiyle hizmetin aksamasına mahal vermeyecek biçimde bir planlamaya gitmeleri
/
gerekmektedir. Bu planlamanın doğal sonucu olarak, tüm personelin istediği zamanda ve istediği biçimde izin kullanmasına imkân verilmemesi de söz konusu olabilecektir.
12. Somut olayda, ilgili idare tarafından, 657 sayılı Kanunun 103 üncü maddesi uyarınca, Devlet Personel
Başkanlığının 29/04/20216 tarih ve 2635 sayılı görüşü ile Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü Personel
Hizmetleri Başkanlığının görüşü de alınarak yıllık izin süreleri içerisinde kalan Cumartesi ve Pazar günlerinin yıllık izne dahil edilerek başvurana 1 günlük izni bittikten sonra yıllık iznini il dışında geçirdiğinden dolayı tekrar görevine başlayış yapmadan izin talebinde bulunamayacağı da değerlendirilerek cumartesi ve pazar günlerinin de almış olduğu yıllık izne dahil edildiği, tespit edilmiştir.
13. Bu kapsamda, ilgili idare tarafından sahip olunan takdir yetkisinin, yukarıda yer verilen yargı kararında açıkça belirtilen sınırların dikkate alınması suretiyle kullanıp kullanılmadığı incelenecek olursa, başvuranın her iki izin talebinin de, izin hususunda yetkili makamın mevcut mevzuat hükümlerine uygun olarak değerlendirdiği, başvurana kullandırılan 1 günlük iznin ardından işe başlamadan yeniden izin verildiği, yıllık izin sürelerine dahil edilen cumartesi ve pazar günlerinin ise; yıllık izinden düşülmesinde mevcut mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği tespit edilmiştir.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihadı uyarınca, ilgili idarenin, başvurana karşı gerçekleştirilen yıllık izin kullanım süreçlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; başvurana verilen cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenlerle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Türkiye Cumhuriyeti Kamu verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/