Yıllık izin taleplerinin idare tarafından hizmet gerekçesiyle reddi ve takdir yetkisinin hukuka uygunluğu değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/12702-S.21.20379 –

BAŞVURU NO : 2021/6669

KARAR TARİHİ : 06/09/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

Yıllık İzin Kullandırılması talebi hakkındadır

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 25/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Eskişehir Yunus Emre Devlet Hastanesinde kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak çalıştığını, Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından hakkında 17/03/2021 tarihinde soruşturma açıldığını, bu soruşturma nedeni ile 22/03/2021 tarihinde Sivrihisar Devlet Hastanesine geçici görevlendirmesinin yapıldığını, tarafının 69 gün yıllık izninin olduğunu, 30 gün yıllık izin talebinde bulunduğunu ancak idare tarafından reddedildiğini belirterek yıllık izin talebinin yerine getirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen sayılı ve 04/06/2021 tarihli yazı ve eklerinde; Başvuranın 17/05/2021 tarihinden itibaren 66 gün yıllık izin talebinde bulunduğu, Sivrihisar Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından hasta yoğunluğunun fazla olması nedeniyle ileri bir tarihte değerlendirilebileceği şeklinde başvurana bildirildiği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;

“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” ,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun “Yıllık izinlerin kullanılışı” başlıklı 103 nci maddesinde

“Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir”

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, talep ettiği yıllık iznin tarafına verilmesini talep etmektedir.

[1] 8. Danıştay 16. Dairesinin 2015/7625E., 2016/3687K. sayılı ve 25/05/2016 tarihli kararında : “657 sayılı

Devlet Memurları Kanunu’nun yıllık izinlerin kullanılış şeklini düzenleyen 103. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, yıllık izinlerin amirin uygun bulacağı zamanlarda kullanılabilmesi mümkün olup, ihtiyaca göre toptan veya kısım kısım kullandırılacaktır. Bu düzenleme ile, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi için izin konusunda amirlere takdir yetkisi tanınmıştır. Bu takdir yetkisini kullanan amirlerin, memurların isteklerini de dikkate almak suretiyle yıllık izinlerin hangi zamanlarda ve ne şekilde kullanılacağı, kısım kısım kullanılacak ise kullanma süre ve tarihlerini de belirlemek suretiyle hizmetin aksamasına mahal vermeyecek biçimde bir planlamaya gitmeleri gerekmektedir. Bu planlamanın doğal sonucu olarak, tüm personelin istediği zamanda ve istediği biçimde izin kullanmasına imkân verilmemesi de söz konusu olabilecektir. Ancak, hizmet gerekleri gözetilerek yapılacak planlamanın doğuracağı bu tür kısıtlamaların, hukuka aykırı olmaması ve ilgililerin mağduriyetine sebebiyet vermemesi gerekir.

9. Kurum amirlerine tanınmış olan bu takdir yetkisinden hareketle, idarenin en üst amiri tarafından, yürütülen kamu hizmetinde zaman zaman meydana gelebilecek olası aksamalar öngörülerek belirli süreyle personelin bir kısmına veya tamamına yıllık izin kullanması hususunda müsaade edilmemesi hizmet gereklerine uygun düşmekle birlikte, idarenin yürüttüğü hizmetle doğrudan ilgili olmayan bir sebepten dolayı yapılacak bu tür kısıtlamaların, 657 sayılı Kanunun 103. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen takdir yetkisinin aşılması anlamına geleceği ve ilgililere Kanunla tanınan izin hakkının bu şekilde kısıtlanmasının mağduriyetlere sebebiyet vereceği açıktır.” ifadeleri ile yıllık izinlerin kullandırılması hususunda idareye tanınan takdir yetkisi ve söz konusu yetkinin sınırları açıkça ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere kamu yararı ve hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak bazı durumlarda memurların yıllık izin kullanımlarının kısıtlanması mümkündür.

10. Bu kapsamda başvuru konusu olay bakımından bir değerlendirme yapıldığında; başvuranın hakkında yürütülen bir idari soruşturma kapsamında 2 ay süreliğine geçici olarak Sivrihisar Devlet Hastanesinde görevlendirildiği, söz konusu görevlendirme üzerine başvuranın çeşitli tarihlerdeki izin ve rapor kullanımı

[1] Danıştay 16. Dairesinin 2015/7625E., 2016/3687K. sayılı ve 25/05/2016 tarihli kararı için bkz https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay Erişim tarihi ve saati: 13/08/2021, 14.50.

sonucunda esas itibariyle fiilen 25 gün süre ile görev yaptığı, parça parça kullanılan izinlere idare tarafından da onay verildiği, ancak başvuranın geçici görevlendirme kararı sonrasında 30 günlük yıllık izin kullanma talebinde bulunduğu, idare tarafından da uzun süreli tatil sonrası hasta yoğunluğu gerekçesiyle söz konusu izin talebinin hâlihazırda karşılanamayacağının ancak daha sonra yeniden değerlendirilebileceğinin bildirildiği, anılan bildirimin 17/05/2021 tarihli olduğu, başvuranın da mahkeme kararı ile geçici görevlendirmesinin iptal edilmesi sonucunda 18/05/2021tarihinde Sivrihisar Devlet Hastanesinden ayrılarak 20/05/2021 tarihinde asli görevine başladığı anlaşılmıştır. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde; idarenin yürütülen kamu hizmetlerinin aksamaması amacıyla ve kamu yararı ile hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak başvuranın uzun süreli izin kullanımını kısıtladığı değerlendirilmiştir 11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili maddesinde amirin uygun göreceği bir dönemde izinlerin toplu ya da kısım kısım kullanılabileceği düzenlenmiştir. İdare tarafından gönderilen belgede hasta yoğunluğunun fazla olmasından dolayı uzun süreli iznin kullanılması durumunun daha sonra değerlendirilmesinin uygun olacağının belirtildiği görülmüştür. Devlet Memurları Kanununda yıllık iznin ne zaman kullandırılacağının amirin taktir yetkisinde olduğu, hasta yoğunluğu nedeni ile iznin kullandırılmadığı anlaşılmış olup, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.

12. Kurumumuz tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin taktir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun davrandığı değerlendirilmiş olup, hukuka aykırılık saptanamamıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; söz konusu ilkelere aykırı davranıldığına ilişkin herhangi bir hususa rastlanmamıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Eskişehir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURAN ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi