|
ÖZET: Bu karar, yakacak yardımının yıllık izin ücreti hesaplamasına dahil edilip edilmemesi üzerine bir hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 50’nci maddesi, yıllık izin ücretinin hesaplanmasında sosyal yardımların dikkate alınmayacağını belirtmektedir. Yapılan incelemelerde, yakacak yardımının her ay belirli bir brüt tutar üzerinden ödendiği ve yıllık izin ücretinin hesaplanmasında bu yardımın dikkate alınmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, yakacak yardımının sosyal bir ödeme olarak fiili çalışma şartına bağlanmaksızın ödenmesi ve yıllık izin ücretinin hesaplamasında bu yardımın dahil edilmemesi nedeniyle, kamu zararına neden olunduğu iddiası geçersiz bulunmuştur. Sayıştay, bu durumun 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57’nci maddesine aykırı olmadığını belirterek, sorgu konusu olay hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar vermiştir. Temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verilmiştir. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2017 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 640 |
| İlam No | 216 |
| Tutanak Tarihi | 28.2.2019 |
| Kararın Konusu | İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Yakacak Yardımı
Denetçi tarafından işçilere ödenen yıllık izin ücretinin kapsamına yakacak yardımının dahil edilmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de;
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde;
“Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” denilmekte;
Aynı Kanun’un 57’nci maddesinde ise yıllık izin ücretinin hesaplanmasının 50’nci madde çerçevesinde yapılacağı hükme bağlanmaktadır.
Bahse konu mevzuat yıllık izin ücretine ve yıllık izin ücretinin hesaplanmasına ilişkin olup, 50’nci maddede ifade edilen düzenleme, işçinin normal çalışma saatleri yapmış olduğu hizmet için aldığı ücreti ve sosyal yardımların ücret hesaplanmasında dikkate alınmayacağını ifade etmektedir.
Toplu İş Sözleşmesi hükümleri incelendiğinde; bahse konu yakacak yardımının her ay maaşla birlikte belirlenen brüt bir tutar üzerinden ödeneceğinin düzenlendiği görülmektedir. Sendika ile belediye arasında imzalanan sözleşmede yakacak yardımının fiili çalışma ile ilişkilendirilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Bununla birlikte, yapılan incelemede yakacak yardımının yıllık izin ücretine dahil edilmediği de görülmüştür. Bordro örneklerinde de görüleceği üzere, yıllık izin ücretleri tahakkuk ettirilirken işçilerin çıplak ücretinin temel alındığı ve hesaplamada çıplak ücrete ilave edilen herhangi bir unsurun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yakacak yardımı, yıllık izin ücreti gibi hesaplanan bir meblağ olmadığı ve sözleşmenin tarafları arasında pazarlık edilerek kararlaştırılan bir meblağ olarak fiili çalışma şartı ile ilişkilendirilmeksizin her ay belli bir miktarın maaş ile birlikte ödenmesi şeklinde kararlaştırıldığı için 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57’nci maddesine aykırı bir durum da ortaya çıkmamaktadır. Sosyal bir ödeme unsuru olarak yakacak yardımının her ay belli bir tutar olarak ödenmesinin toplu sözleşme çerçevesinde kararlaştırılması durumu ile yıllık izin ücreti hesabında ayrıca yakacak yardımının hesaplanarak mükerrer ödemede bulunulması durumunu birbirine karıştırmamak gerekmektedir. Sorgu konusu olayda, yakacak yardımı sosyal bir ödeme olarak fiili çalışma şartına bağlanmaksızın brüt bir tutar üzerinden ödenmiş, yıllık izin ücreti hesaplamalarında ise söz konusu yakacak yardımının günlük tutarı izin ücreti hesabına dahil edilmeden hesaplama yapılmıştır. Dolayısı ile herhangi bir mükerrer ödemede bulunulmamıştır.
Bu itibarla; sorgu konusu edilen olay hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.