|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Hastanesi’nde sözleşmeli Sağlık Teknikeri olarak çalışmakta olup, yıllık izne esas hizmet birleştirilmesi talebinde bulunmuştur. Başvurusu, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’ne 20.10.2023 tarihinde iletilmiş, ancak gerekli idari işlemler yapılmamıştır. Başvuran, daha önce Merkez Aile Sağlığı Merkezinde Tıbbi Sekreter olarak görev yapmış ve bu sürenin yıllık izne esas hizmet birleştirilmesi kapsamında değerlendirilmesini istemiştir.
İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın Aile Sağlığı Merkezindeki görev süresinin, sosyal güvenlik primlerinin özel bir şirket tarafından ödenmesi nedeniyle kamu hizmeti olarak kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebi reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin hukuka uygun bir şekilde reddedildiği sonucuna varmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvurunun reddinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın bilgi edinme talebine yanıt verilmemesi, iyi yönetim ilkelerine aykırı bulunmuştur. Başvuranın, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/919-S.24.1523
BAŞVURU NO : 2023/19094
KARAR TARİHİ : 29.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, yıllık izne esas hizmet birleştirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza T.C Kimlik Numaralı tarafından yapılan şikâyet başvurusunda özetle; İstanbul Hastanesinde
25.05.2023 tarihinden bu yana 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca
sözleşmeli Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter) unvanıyla çalışmakta olduğunu, mezkûr kamu görevine başlamadan önce 01.01.2020 – 31.01.2021 tarihleri arasında Merkez Aile Sağlığı Merkezinde
3344.01 meslek kodu ile Tıbbi Sekreter olarak görev yaptığını, Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği (
Seri No:154) uyarınca Merkez Aile Sağlığı Merkezinde görev yaptığı sürenin mezkûr Hastanede görev yaptığı yıllık izne esas süre ile birlikte hesaplanıp değerlendirilmesi maksadıyla hizmet birleşmesi dilekçesini 20.10.2023 tarihinde İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne sunduğunu, İstanbul İl Sağlık
Müdürlüğünün yukarıda zikredilen konu hakkında değerlendirme yapılması maksadıyla Ümraniye Sosyal
Güvenlik Merkezine sayılı yazı gönderdiğini ve bu yazıya cevap verilmemesine istinaden mezkûr talebe dair herhangi bir idari işlem tesis edilmediğini iddia ederek, yıllık izne esas olarak hizmet birleştirilmesi talebiyle ilgili inceleme yapılmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün 14.12.2023 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1 Başvuranın, Hastanesinde 25.05.2023
tarihinden bu yana 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca sözleşmeli Sağlık
Teknikeri (Tıbbi Sekreter) unvanıyla görev yaptığı,
2.2 Mezkûr görevinden önce Merkez Aile Sağlığı Merkezinde 3344.01 meslek kodu ile 01.01.2020
– 31.01.2021 tarihleri arasında Tıbbi Sekreter olarak görev yaptığı,
2.3 Başvuranın, Aile Sağlığı Merkezinde, 25.01.2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin on altıncı maddesinin c bendi uyarınca kamu görevlisi olmayan sağlık aile sağlığı elemanı statüsünde görev yaptığı,
2.4 Başvuranın, bu süre zarfında sosyal güvenlik primlerinin
Limited Şirketi tarafından ödendiği ve başvuru dilekçesine eklediği 11.10.2023 tarihli Sosyal Güvenlik
Kurumu tarafından tanzim edilen uzun vade hizmet dökümü belgesine göre mezkûr şirketin özel hukuk tüzel kişisi mahiyetinde olduğu,
2.5 Başvuranın, Merkez Aile Sağlığı Merkezinde 01.01.2020 – 31.01.2021 tarihleri arasındaki
görevinin, 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılan kamu kurumlarında icra edilen kamu hizmetinden sayılamayacağı,
2.6 Başvuranın, mezkûr görevinin özel hukuk tüzel kişisi hizmetinden sayılması hasebiyle yıllık izne esas
hizmet birleşmesinde değerlendirilemeyeceği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Mülga 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Kapsam” başlıklı ikinci maddesinde; “Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşları şunlardır: a) Genel bütçeye dâhil dairelerle, katma bütçeli idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar,b) İl Özel İdareleri ve belediyeler, bunların birlikleri ve bunlara bağlı iktisadi müesseseler, işletmeler, c) İktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri, d) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dışında kalan ve kamu fonu kullanan, özel kanunlarla veya bunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kuruluşları ve bu nitelikteki bankalar ve bunların en az sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurdukları müessese, ortaklık ve iştirakler, e) Döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları. Askeri kurum ve kuruluşların 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile ek ve değişikliklerine tabi personeli bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamı dışındadır.”, 6. 06.06.1978 tarih ve 7/15754 no.lu Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 9 uncu maddesinde; “ 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen
/
hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir.”, 7. 25.01.2013 tarih ve 28539 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama
Yönetmeliğinin, 7.1“Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “Aile sağlığı elemanı: Aile hekimi ile birlikte hizmet veren, sözleşmeli olarak çalıştırılan veya Türkiye Halk Sağlığı Kurumu veya eğitim kurumunca görevlendirilen hemşire, ebe, sağlık memuru (toplum sağlığı) ve acil tıp teknisyenini,”,
7.2 “Sözleşmeli aile sağlığı elemanı” başlıklı 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “Kamu
görevlisi olmayan ebe, hemşire, acil tıp teknisyeni veya sağlık memurlarının (toplum sağlığı)
yerleştirilmesi; ilde aile sağlığı elemanı pozisyonlarının doldurulamaması halinde Valilik aile sağlığı elemanı olarak çalıştırılmak üzere ihtiyaç duyulan yerleri ve sayıyı belirleyerek Kurumdan talepte bulunur.
Bakanlığın önerisi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ile pozisyon adedi belirlenir. Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki şartları taşıyıp pozisyona yerleşme tarihi itibari ile altı ay öncesine kadar kamu görevlisi olmayan ebe, hemşire, acil tıp teknisyeni veya sağlık memurlarından (toplum sağlığı) aile hekimi ile anlaşanlar anlaştıkları pozisyon için aile sağlığı elemanı sözleşmesi imzalarlar.”, Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. 01.01.2020 – 31.01.2021 tarihleri arasında Merkez Aile Sağlığı Merkezinde 3344.01 meslek kodu ile Tıbbi Sekreter olarak görev yapan, 25.05.2023 tarihinden bu yana 663 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca sözleşmeli Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter) unvanıyla İstanbul
Hastanesinde çalışmakta olan başvuran, Merkez
Aile Sağlığı Merkezinde görev yaptığı sürenin mezkûr Hastanede görev yaptığı yıllık izne esas süre ile birleştirilmesini talep etmektedir.
10. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, başvuranın talebinin, ilgili idare tarafından, Aile Sağlığı Merkezinde çalıştığı dönemde sosyal güvenlik primlerinin özel hukuk tüzelkişisi tarafından ödenmesi hasebiyle, anılan Merkezde ifa edilen hizmetin, 217 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılan kamu kurumlarında icra edilen kamu hizmetinden sayılmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
11. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 9 uncu maddesinde; 217 sayılı Devlet Personel
Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verileceği öngörülmekte, Mülga 217 Kanun Hükmünde Kararnamenin ikinci maddesinde ise, bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşları, tahdidi sayma suretiyle düzenlenmektedir.
12. Hukuk devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurmak ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında Anayasaya ve hukuk kurallarına uyan, işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir. (AYM, E. 2002/38, K.
2002/89, KT: 08.10.2002) Bu kapsamda, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları doğrultusunda hareket etmesi kuşkusuz hukuk devleti ilkesinin gereklerinden birini teşkil etmektedir.
13. Bilindiği üzere, bazı konularda hukuk düzeni, idareye, belirli şart ve durumların gerçekleşmesi halinde belli bir çözüm şeklini uygulama ödevi yükler. Bu durumda idarenin bağlı yetkisinden söz edilir. (Tahsin
Bekir Balta, İdare Hukukuna Giriş, TODAİE Yay. No:17, 1970, s.84.) Bu itibarla, bağlı yetki durumunda mevzuatla kendisine belirtilen kendisine çizilen sınırlar içerisinde karar vermek durumunda, idari işlemlerin beş unsurundan biri olan sebep ve konu unsuru arasında yasa koyucu tarafından oluşturulan zorunlu bağ doğrultusunda idari işlemi tesis etmek durumundadır.
14. Somut olayda, her ne kadar başvuran tarafından Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği ( Seri No:154)
uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği iddia edilmiş ise de, başvuranın 663 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca sözleşmeli Sağlık Teknikeri (Tıbbi Sekreter) olarak çalışmakta olduğu, bu itibarla, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiğini öncelikle belirtmek gerekmektedir. Bu kapsamda, başvuranın, 01.01.2020- 31.01.2021 tarihleri arasında Merkez Aile Sağlığı Merkezinde 5510 sayılı Kanunun birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca aile sağlığı elemanı olarak çalıştığı, bu süre zarfında sosyal güvenlik sigorta primlerinin
Limited Şirketi tarafından ödendiği, mezkûr şirketin de Sosyal
Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 10.11.2023 tarihinde tanzim edilen hizmet dökümü belgesine göre özel hukuk tüzel kişisi mahiyetinde olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların emredici 9 uncu maddesi uyarınca, söz konusu merkezde geçirilen hizmet süresini, anılan madde hükmü metninde yer alan “217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi” olarak değerlendirmeye imkân bulunmadığı, aksinin kabulünün hukuk devleti ilkesini ihlal edeceği değerlendirilmektedir.
15. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte ele alındığında, idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; İstanbul İl
Sağlık Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak göndermiş olup zikredilen ilkelere uyduğu; ancak idarenin başvuranın bilgi edinme talebine gerektiği şekilde, nedenleriyle ve yasal süre içerisinde yanıt vermediği kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ve bilgi edinme hakkı ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
/
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi