|
ÖZET: Uyuşmazlık, 2018 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzunda yer alan burs taahhüdü ile ilgilidir. Başvuran, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali Fuat Başgil Hukuk Fakültesi’ne kayıt yaptırdıktan sonra, burs ödemesinin yapılmadığını öğrenmiş ve eksik ödemelerin tamamlanmasını talep etmiştir. İlgili dernek, burs protokolü imzalanmadığı için yalnızca ilk yıl için burs ödemesi yapıldığını belirtmiştir. Danıştay, burs taahhüdünün yerine getirilmesinin derneğe ait olduğunu ve üniversitenin bu konuda herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığını tespit etmiştir.
Sonuç olarak, başvuranın talebinin hukuken geçerli olmadığına ve burs ödemesinin yalnızca belirli bir süreyle sınırlı olduğuna karar verilmiştir. Bu durum, Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde bağışlama sözleşmesi kapsamında değerlendirilmektedir. Başvuranın, dernekle doğrudan iletişime geçmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5047-S.22.7705
BAŞVURU NO : 2021/18166
KARAR TARİHİ : 12/04/2022
RET KARARI
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : 2018 yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu’nun 487’inci sayfasında yer alan Bk.894’üncü madde kapsamında lisans öğrenimi süresince başvurana burs ödenmesi istemidir.
BAŞVURU TARİHİ : 25/10/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. 2018 yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavı sonuçlarına göre Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali
Fuat Başgil Hukuk Fakültesi’ne sekizinci sırada kayıt yaptırmaya hak kazanan başvuran tarafından, “2018
YKS Tercih Kılavuzunun Özel Koşul ve Açıklamalar kısmında “Bk. 894 Üniversitenin anlaşmalı olduğu kurum tarafından Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali Fuat Başgil Hukuk Fakültesini kazanan ve kesin kayıt yaptıran ilk on öğrenciye, 10 ay süreyle, 300 TL burs verilecektir.” maddesi uyarınca hiçbir dönemde alttan dersi olmadığı için kendisine lisans öğrenimi boyunca ödeme yapılması gerekirken, Yüksek Öğretim
Kurumlarını Destekleme ve Geliştirme Derneği (ÇAYED) ile üniversite arasında 2018 yılında protokol imzalanmadığı belirtilerek sadece on aylık ödeme yapılmasının iyi niyetli üçüncü kişiyi korumaya yönelik olan Türk Medeni Kanunu’nun 2’nci maddesine aykırı olduğu, üniversitece sehven ilana çıkıldığının bilinmediği ve bilebilecek durumda olunmadığı, burs vaadi nedeniyle kayıt yaptırılan bölümün tercih edildiği” iddia ve ifade edilerek “geçmiş iki yıllık bursun tamamının ve başlayan eğitim öğretim yılının bursunun düzenli olarak yatırılması” talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali Fuad Başgil Hukuk Fakültesi Dekanlığının – sayılı Gönderme Kararına muhatap cevabi yazısında, “Üniversitemiz Ali Fuad Başgil
Hukuk Fakültesi öğrencisi ’a Çarşamba Yükseköğretim Kurumlarını Destekleme ve
Geliştirme Derneği tarafından 10 ay süre ile burs ödemesi yapıldığına ilişkin banka dekontları ekte sunulmuş olup, söz konusu derneğin İl Umumi Hıfzıssıhha Kurul Kararları gereği 01.03.2021 tarihine kadar toplantı yapamadığı ve yeni akademik yıl için adı geçen öğrenciye burs ödemesi yapılıp
yapılamayacağının dernek yönetimi tarafından sonraki bir tarihte değerlendirilebileceği bildirilmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.
3. Bahsi geçen Çarşamba Yükseköğretim Kurumlarını Destekleme ve Geliştirme Derneği’nin
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali Fuat Başgil Hukuk Fakültesi Dekanlığına muhatap 14.01.2021 tarihli ve – sayılı yazısında özetle, “Derneğimiz üniversite adayı başarılı öğrencilerin tercihlerinde özendirici olması amacıyla … ‘bazı yıllarda’ başarılı öğrencilere burs verilmesi uygulaması yapılmış, bunu sağlamak için Ondokuzmayıs Üniversitesi Rektörlüğü ile Dernek arasında burs verilecek öğretim yılını ve şartlarını belirleyen protokoller imzalanmıştır. 2018 yılı için Derneğimiz ile rektörlük arasında böyle bir burs protokolü imzalanmadığı halde, önceki yıl sehven 2018 YKS tercih kılavuzunda tekrar yazılarak ilan edildiği ve bu yönde bazı öğrencilerden talep geldiği için Derneğimiz, 06/04/2020 tarihli yönetim kurulu kararı ile ismi geçen isimli öğrenciye 10 ay süreyle aylık 350 TL burs ödenmesine karar vermiştir. İş bu karar doğrultusunda 07/04/2020 tarihinde 2.100 TL, 20/07/2020 tarihinde 700 TL, 08/12/2020 tarihinde 700 TL olmak üzere üzere toplam burs karşılığı olan 3500 TL ödeme yapılmıştır. … Bu kapsamda derneğimiz yönetim kurulu kararını yerine getirmiştir. Başkaca taahhüdümüz bulunmamaktadır.Yeni dönem için iş bu öğrenciye burs ödemesi yapılıp yapılmayacağı dernek yönetimi tarafından değerlendirilecektir.” ifadelerine yer verilmiştir.
4. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının sayılı bilgi ve belge talebimize yönelik cevabi yazısında, ilgili bilgi ve belgelerin gönderildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinde, “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla
Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili
makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir…..” 5.1. “Çalışma ve sözleşme hürriyeti” başlıklı 48’inci maddesinde “Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. …….” 6. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun görevi’ başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ‘Yükseköğretime giriş ve yerleştirme’ başlıklı 45 inci maddesinde, “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır: a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır.” 8. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Dürüst davranma” başlıklı 2’inci maddesinde “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” 8.1. “Tüzel kişilik” başlıklı 47’nci maddesinde “Başlıbaşına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ve belli bir amaca özgülenmiş olan bağımsız mal toplulukları, kendileri ile ilgili özel hükümler
uyarınca tüzel kişilik kazanırlar.”, 50’nci maddesinde “Tüzel kişinin iradesi, organları aracılığıyla açıklanır. Organlar, hukukî işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokarlar.” 8.2. “Dernekler” başlıklı 56’ncı maddesinde “Dernekler, gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak
” birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarıdır.
9. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Sözleşmenin kurulması-I. İrade açıklaması-1. Genel olarak” başlıklı 1’inci maddesinde “Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur…..” 9.1. “İlan yoluyla ödül sözü verme” başlıklı 9’uncu maddesinde “Bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vereceğini ilan yoluyla duyuran kimse, sözünü yerine getirmekle yükümlüdür. Ödül sözü veren, sonucun gerçekleşmesinden önce sözünden cayarsa veya sonucun gerçekleşmesini engellerse, dürüstlük kurallarına uygun olarak yapılan giderleri ödemekle yükümlüdür. Ancak, bir ya da birden çok kişiye ödenecek giderlerin toplamı, ödülün değerini aşamaz. Ödül sözü veren, giderlerinin ödenmesini isteyenlerin beklenen sonucu gerçekleştiremeyeceklerini ispat ederse, giderleri ödeme yükümlülüğünden kurtulur.” 9.2. “I. Sözleşme özgürlüğü” başlıklı 26’ncı maddesinde “Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.” 9.3. “Bağışlama Sözleşmesi- Tanımı” başlıklı 285’inci maddesinde “ Bağışlama sözleşmesi, bağışlayanın sağlararası sonuç doğurmak üzere, malvarlığından bağışlanana karşılıksız olarak bir kazandırma yapmayı üstlendiği sözleşmedir.”
9.4. “ Bağışlama sözü verme” başlıklı 288’inci maddesinde “Bağışlama sözü vermenin geçerliliği, bu sözleşmenin yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır….. Şekle uyulmaması sebebiyle geçersiz olan bağışlama sözü verme, bağışlayan tarafından yerine getirildiğinde, elden bağışlama hükmündedir. …”
9.5. “Elden bağışlama” başlıklı 289’uncu maddesinde “Elden bağışlama, bağışlayanın bir taşınırını bağışlanana teslim etmesiyle kurulmuş olur.”
9.6. “Koşullu bağışlama” başlıklı 290’ıncı maddesinde “Bağışlama, bir koşula bağlanarak yapılabilir.” hükümlerine yer verilmektedir.
10. 2018 YKS Tercih Kılavuzunun Özel Koşul ve Açıklamalar kısmında “Bk. 894: Üniversitenin anlaşmalı olduğu kurum tarafından Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali Fuat Başgil Hukuk Fakültesini kazanan ve kesin kayıt yaptıran ilk on öğrenciye, 10 ay süreyle, 300 TL burs verilecektir.” ifadeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun kabulü yönünde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden
12. Uyuşmazlık, yüksek öğretim kurumlarını desteklemek ve geliştirmek amacıyla kurulan ÇAYED isimli dernekçe, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali Fuat Başgil Hukuk Fakültesi’ne ilk on sırada kayıt yaptıran öğrencilerden talep edenlere on ay boyunca ayda 300,00 TL burs verileceğine ilişkin 2018 yılı
YKS Kılavuzunda yer alan duyurudan kaynaklanmaktadır.
13.Başvuran, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali Fuat Başgil Hukuk Fakültesi’ni bahsi geçen duyuru nedeniyle tercih ettiğini, okula kaydolmasını müteakip burs ödemesinin yapılmaması üzerine ödeme için başvurduğunda okul ile dernek arasında 2018 yılında burs protokolü imzalanmaması nedeniyle ödeme yapılmadığını öğrendiğini, dernek yönetim kurulu kararıyla ilk yıl için gecikmeli de olsa yapıldığını ancak başarısız olduğu ders bulunmamasına rağmen üç yıl için ödeme yapılmadığını belirterek eksik ödemelerin tamamlanmasını talep etmektedir.
14. Kurumumuzun 10/12/2021 tarih ve – – sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısı ile
“a) Şikâyet konusu kapsamında başvuran ile yapılan yazışmaların bir örneği, b) Başvuranın üniversitenize kayıt tarihi, c) Başvurana hangi yıl için ne kadar burs ödemesi yapıldığı, d) 894 sayılı koşulun Üniversiteniz tarafından kaleme alınıp alınmadığı, e) 894 sayılı koşulda bahsi geçen on aylık sürenin bir eğitim-öğretim yılı olarak mı yoksa her eğitimöğretim yılında on ay olarak mı değerlendirilmesi gerektiği, f) Başvuranın her eğitim-öğretim yılı için ayrı ayrı 10 ay süre ile burs verilmesi gerektiği ifadesine yönelik açıklamalarınız, g) Kılavuzda yer alan diğer benzer koşulların “… Üniversitenin anlaşmalı olduğu kurum tarafından iki yıl boyunca 9 ay süre ile Ekim-Haziran aylarını kapsayacak şekilde aylık 500 TL. öğrenim bursu ödenecektir.”, “Üniversitenin anlaşmalı olduğu kurum tarafından iki yıl boyunca 10 ay süre ile Eylül-Haziran aylarını kapsayacak şekilde aylık 400 TL. öğrenim bursu ödenecektir.”, “… İlk 5 sırada kazanarak kayıt yaptıran öğrencilere bir eğitim öğretim yılı boyunca (8 ay)…” ve “.. İki yıl boyunca aylık 400 TL burs…” şeklinde açık bir şekilde düzenlendiği dikkate alındığında benzer durumlarda Üniversiteniz tarafından süre yorumunun nasıl olduğu, h) Başvuranın talebinin 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 27 nci maddesinde yer alan “DOSTANE ÇÖZÜM” usulüyle karşılanmasının mümkün olup olmadığı, bu konuda
Müdürlüğünüzün mütalaasının ne yönde olduğu, i) Şikâyet konusuna ilişkin başvuranın taraf olup olmadığı önem arz etmeksizin yargı organlarınca görülen bir dava yahut verilmiş bir karar bulunup bulunmadığı ve kararın bir örneği” talep edilmiştir.
15. Anılan yazıya cevaben gönderilen bila tarih ve sayılı Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğrenci
İşleri Daire Başkanlığı yazısında herhangi bir açıklamaya yer verilmeksizin istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği belirtilmiştir.
16. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde; ÇAYED tarafından kuruluş amacına uygun olarak başarılı öğrencileri desteklemek maksadıyla bazı yıllar Üniversite ile protokoller imzalanarak öğrencilere burs ödemeleri yapıldığı, 2018 yılında imza edilen herhangi bir protokol bulunmadığı, buna karşılık 2018 yılı YKS Kılavuzunda yer alan duyuru nedeniyle başvuran öğrenciler
olması üzerine yeniden değerlendirme yapıldığı, dernek yönetim kurulunun 06/04/2020 sayılı kararı ile başvurucuya 10 ay boyunca aylık 350,00 TL ödenmesine karar verilerek çeşitli tarihlerde toplam 3.500,00
TL’nin başvuruna ödendiği, derneğin taahhüdünün yerine getirildiği, başkaca bir taahhüdün bulunmadığı, fazlaya ilişkin talep yönünden İl Umumi Hıfzısıhha Kurulunca toplantı yasaklarının kaldırılmasının ardından yönetim kurulunca karar alınabileceği hususlarının dile getirildiği anlaşılmaktadır.
17. Uyuşmazlığın çözümünü teminen başvuran, Üniversite ve Dernek arasındaki ilişkilerin hukuki mahiyetlerinin ortaya konulması, söz konusu ilişkilerden kaynaklanan edimlerin ne şekilde yerine getirilmelerinin gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir.
18. Uyuşmazlığın temelini oluşturan burs kelimesi Türk Dil Kurumunda “Bir öğrencinin öğrenimini sürdürebilmesi veya bir kimsenin bilgi ve görgüsünü artırması için belli bir süre devlet veya özel kuruluşlarca ödenen aylık para” olarak tanımlanmaktadır. Söz konusu tanım nedeniyle burs, hukuken Türk
Borçlar Kanununda düzenlenen bir sözleşme olan bağışlama sözleşmesinin kapsamına dahil edilebilecektir.
19. ÇAYED tarafından, kuruluş gayesine uygun olarak başarılı öğrencilerin burstan haberdar edilmesi için
Üniversite ile çeşitli yıllarda protokoller imzalandığı, bu kapsamda Üniversite’nin Derneğin taahhütünü değerlendirerek YKS kılavuzunda yayımlamak üzere Yükseköğretim Kurulu’na gönderdiği, 2018 yılında
Üniversite ile Dernek arasında protokol imza edilmediği halde burs ilanının kılavuzda yer aldığı anlaşılmaktadır.
20. 2018 YKS Kılavuzu incelendiğinde, tablo 3 ve tablo 4’te yer alan yükseköğretim programlarının koşul ve açıklamalarında (2. kısım koşullar), “Yükseköğretim programları ile ilgili bazı özel koşul ve açıklamalara bu kılavuzda özet olarak yer verilmiştir. Adaylar, öğretim sırasında ödenecek olan ücretler, harçlar, burslar, burs devam koşulları, barınma, zorunlu hizmet, staj vb. bilgileri ilgili Üniversitelerden edinebileceklerdir. Adayların, tercihlerini belirlemeden önce tercih etmek istediği programların bulunduğu üniversitelerin internet sayfasında yer alan bilgileri dikkatle incelemeleri, koşullarla ilgili üniversitelerden ayrıntılı bilgi almaları yararlarına olacaktır. Bu koşulların uygulanması ile ilgili ÖSYM’nin sorumluluğu bulunmamaktadır. Tablo 3 ve Tablo 4’te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları 2 kısım halinde düzenlenmiştir. 1. Kısım’da yer alan koşullar, adayların ÖSYM Aday İşlemleri Sisteminde bulunan bilgileri doğrultusunda bilgisayar tarafından kısmen veya tamamen kontrol edilerek (yaş, uyruk, cinsiyet, okul türü vb.) yerleştirme işlemi yapılacaktır. 2. Kısım’da yer alan koşullar, yerleştirme işleminde
ÖSYM tarafından dikkate alınmayacak koşullardır. Bu koşulların uygulanması ilgili kurumlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu koşulların uygulanmasında ÖSYM’nin sorumluluğu bulunmaz. Tercih edeceğiniz programlara ait özel koşul ve açıklamaları dikkatlice inceleyiniz.” ifadelerinin yer aldığı, yine özel koşul olarak 10, 46, 276, 754, 894 sayılı koşullara yer verildiği, 754 sayılı koşulun; “Ondokuz Mayıs
Üniversitesini, …ilk 5’te tercih eden öğrencilere 8 ay süreyle Ondokuz Mayıs Üniversitesi Vakfınca 300
TL. burs verilecektir.”, 894 sayılı koşulun, “Üniversitenin anlaşmalı olduğu kurum tarafından Ondokuz
Mayıs Üniversitesi Ali Fuat Başgil Hukuk Fakültesini kazanan ve kesin kayıt yaptıran ilk on öğrenciye, 10 ay süreyle, 300 TL burs verilecektir.” şeklinde olduğu görülmektedir.
21. Kılavuzda benzer açıklamanın bulunduğu 2017 yılında ÇAYED’in 21/03/2017 tarihli yazısında, “2017-2018 öğrenim yılında kayıt yaptıracak … karşılıksız 10 ay süreyle aylık 300 TL öğrenim bursu verilecektir. Öğrenim bursuna hak kazanan öğrencilerin bursun devamı için alttan dersi olmaması koşulu ile bursu öğrenim süresi boyunca devam ettirilecektir. Burs ücretinin yıllık artış oranları Derneğimiz tarafından belirlenecektir.”; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığının 26/05/2017 tarihli yazısında, “Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlüğünün … Derneği tarafından …
öğrenciye 10 ay süreyle 300 TL burs verilmesi ve söz konusu bursa ilişkin ÖSYM tercih kılavuzunda koşul
eklenmesi konusundaki teklifi 18/05/2017 tarihli Yükseköğretim Kurulu toplantısında incelenmiş ve …
uygun görülmüştür.” ifadelerine; 2019 yılına ilişkin olarak 09/01/2019 tarihinde OMÜ ile ÇAYED arasında imzalanan burs protokolünün kapsam başlıklı üçüncü maddesinde, “…2019-2020 eğitim öğretim yılında yerleşen ilk on öğrenciye 10 ay süre ile aylık 350 TL öğrenim bursu verilmesi sağlanacaktır.”, protokolün süresi başlıklı 5 inci maddesinde, “İş bu protokol 2019-2020 eğitim öğretim yılından itibaren başlar ve başarılı öğrencilerin sonraki yıllarda burslarının devamı, alttan derslerinin olmaması koşuluyla eğitim süresi boyunca devam eder.”; 2020 yılına ilişkin olarak 08/01/2020 tarihinde OMÜ ile ÇAYED arasında imzalanan burs protokolünün kapsam başlıklı üçüncü maddesinde, “…2020-2021 eğitim öğretim yılında yerleşen ve şartları taşıyan on öğrenciye 10 ay süre ile aylık 400 TL öğrenim bursu verilmesi sağlanacaktır.”, protokolün süresi başlıklı 5 inci maddesinde, “İş bu protokol 2020-2021 eğitim öğretim yılından itibaren başlar ve başarılı öğrencilerin sonraki yıllarda burslarının devamı, alttan derslerinin olmaması koşuluyla eğitim süresi boyunca devam eder.” ifadelerine yer verilmiştir.
22. Bütün hususlar birlikte değerlendirildiğinde; kılavuzda burs taahhüdünün burs veren kurumca yerine getirileceğinin açıkça kaleme alındığı, anılan taahhüt ister, Türk Borçlar Kanununun 9’uncu maddesinde yer alan ilan yoluyla ödül sözü verme, ister aynı Kanunun 288’inci maddesinde yer alan bağışlama sözü verme şeklinde değerlendirilsin, tediye yükümlüsünün her durumda ÇAYED olduğu, Üniversite’nin ise Anayasal bir yükümlülük olarak gençlerin korunmasını teminen burs alabilecekleri yasal sivil toplum kuruluşları ile iletişimlerini sağlamak amacını taşıdığı, ayrıca herhangi bir kefaletinin bulunmadığı kanaati oluşmuştur.
23. Nitekim 2018 yılı YKS Kılavuzunda yer alan açıklamada yalnızca kesin kayıt yaptıran ilk on öğrenciye, 10 ay süreyle, 300 TL burs verilmesi şeklinde olup açıklamanın hiçbir yerinde “öğrenim süresince her yıl verilmesi” şeklinde bir ifade bulunmamaktadır. Bu haliyle de ÇAYED tarafından kılavuza dercedilen taahhüdün 3.500,00 TL ödenmek suretiyle yerine getirildiği, daha fazlasının ödenmesi hususunda kılavuzdaki açıklamaya dayalı olarak hak iddia edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
24. Bununla birlikte; 2018 yılında kayıt yaptıran ve derslerinde başarılı olduğu anlaşılan başvurana özel hukuk tüzel kişisi olan Dernekçe burs ödenmesinin, 21. paragrafta yer verilen açıklamalar ve farklı yıllarda yapılan uygulamalar çerçevesinde Anayasa ve Türk Borçlar Kanununda yer alan sözleşme serbestisi ilkesi uyarınca bağışlama sözleşmesi kapsamında her zaman değerlendirilebileceği, bunun için başvuranın doğrudan Dernekten talepte bulunması gerektiği açıktır. Zira yine sözleşme serbestisi ilkesi kapsamında
Üniversite’nin Dernekle protokol imzalamaya zorlanmasına da olanak bulunmamaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 25. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, başvurana yönelik karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine, bilgi ve belge talebimize yönelik nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, kararların gerekçeli olması ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
26. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren
kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; Dernekçe eksik ödendiği iddia edilen burs alacağına yönelik olarak Samsun Asliye Hukuk Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE;
Kararın başvuran ile Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü’ne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi