|
ÖZET: Başvuran, 2019 yılı YLSY Programı kapsamında EÜAŞ Radyokimya Analizleri alanında sözlü sınava katılmıştır. Sözlü sınavda iki aday bulunmakta olup, başvuranın ALES puanı 71,44, diğer adayın ise 75,34’tür. Sınav değerlendirmesinde, başvuranın genel alan bilgisi, ifade kabiliyeti ve iletişim becerileri gibi kriterler üzerinden puanlaması yapılmış ve sonuç olarak başvuranın sözlü sınav puanı 60 olarak belirlenmiştir. Bu puan, gerekli olan 70 puanın altında kalmış ve başvuranın kontenjanlara yerleşme hakkı bulunmamıştır.
İlgili mevzuat gereği, YLSY puanı 70 ve üzeri olan adayların yerleştirme tercihi yapma hakkı bulunmaktadır. Başvuranın puanı 70’in altında kaldığı için, EÜAŞ Radyokimya Analizleri kontenjanına kabul edilmesi talebi reddedilmiştir. İdarenin uygulamalarında hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddi yönünde karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/84337-S.20.91649
BAŞVURU NO : 2020/37378
KARAR TARİHİ : 20/10/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranın, YLSY sınav sonucuna ve yerleştirilmemesine
BAŞVURUNUN KONUSU :
itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12/05/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 12.05.2020 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda ;
Kurumumuza daha önce 21.11.2019 tarihinde yapmış olduğu başvurusuna ilişkin verilen
26.02.2020 tarihli Gönderme Kararı üzerine cevap aldığını, ancak verilen cevapta “başvuranın
dilekçesinde belirttiğinin aksine sözlü sınava çağrılan tek aday olmadığı ve YLSY puanı 70 ve üzeri olan başka bir adayın da sözlü sınava katıldığı anlaşılmıştır.” ifadesinin yer aldığını, sözlü sınava iki adayın çağrıldığının doğru olduğunu, fakat çağrılan diğer adayın kendisinin aday olduğu ülke için aday olmadığını, cevapta bu gerçeğin gizlendiğini, Güney Kore sözlü sınavına çağrılan tek adayın kendisinin olduğunu ifade etmekte ve devam eden mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
2) Başvuran 21.11.2019 tarihinde yapmış olduğu ilk başvurusunda; Milli Eğitim
Bakanlığının açmış olduğu 2019 yılı YLSY Programına başvurduğunu, Elektrik Üretim
A.Ş.(EÜAŞ)’nin Radyokimya Analizleri konusunda doktora düzeyindeki sözlü sınavına yalnız kendisinin çağrıldığını, sözlü sınavın 11.10.2019 tarihinde Ankara Başkent Öğretmenevinde
Milli Eğitim Bakanlığı, Elektrik Üretim A.Ş. ve YÖK’ten olmak üzere 3 kişiden oluşan
Komisyon tarafından yapıldığını, sözlü sınavının iyi geçtiğini ve sözlü sınava giren tek kişi olması hasebiyle sınavdan geçeceğini düşündüğünü, sınav sonucunun Bakanlığın REBUS sistemi üzerinden yayınlandığını, başarılı olmak için sınav ortalamasının 70 olması gerektiğini, ancak sözlü sınav sonucunda kendisine 60 puan verilerek sınav ortalamasının 67’de kaldığını, beklemediği bu sözlü sınav sonucuna itirazı kapsamında sözlü sınav süreciyle ilgili bazı sorularının bulunduğunu belirtmekte olup EÜAŞ’ın Radyokimya Analizleri kontenjanına kabul edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3) Kurumumuzun 27.05.2020 tarihli ve 20. sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden
Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün
17.06.2020 tarihli ve E. sayılı yazısında; “Yükseköğretim kurumlarının öğretim
elemanı ile kamu kurum ve kuruluşlarının yetişmiş insan kaynağı ihtiyacını karşılamak amacıyla Bakanlığımızca yurt dışına resmî burslu statüde öğrenci gönderilmekte olup bu öğrencilere ilişkin düzenlemeler ilgi (b) (16/04/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere
Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun), ilgi (c) (01/03/2020 tarihli ve 31055 sayılı Türk
Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkındaki Yönetmelik) ve ilgi (d)’de (2019 YLSY
Başvuru ve Tercih Kılavuzu) yer alan mevzuat hükümlere göre yapılmaktadır. 2019 YLSY kapsamında Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) – Radyokimya Analizleri lisansüstü öğrenim grubu için 2 kontenjan açılarak 1 kontenjan için Almanya, diğer 1 kontenjan için ise
Güney Kore öğrenim görülecek ülkeler olarak belirlenmiş ve başvurular sonucu 2 aday sözlü sınava çağrılmaya hak kazanmıştır. Sözlü sınav sonucunda başarılı olan adaylar için
Bakanlığımızca yerleştirme işlemleri yapılmakta ve adaylar sözlü sınava çağrıldıkları lisansüstü öğrenim grupları içerisindeki alan ve/veya ülkelerden birini seçerek kurum kontenjanlarına yerleşmektedir. Adaylar sözlü sınava çağrıldıkları zaman adayların hangi ülkede öğrenim görecekleri bilgisi sözlü sınav sonrası yapılan yerleştirme işlemi sonrasında belli olduğu için başvuranın Güney Kore için sözlü sınava çağrılan tek aday olması mümkün olmamaktadır. İlgili lisansüstü öğrenim grubu için başvuran ile beraber başka bir aday daha sözlü sınava katılmış, sözlü sınav sonucu başvuran başarısız, diğer aday ise başarılı olmuştur.
Başvuran başarısız olduğu için kurum kontenjanlarına yerleşmeye hak kazanamamış, başarılı olan aday ise kendi isteği ile yerleştirme işlemine katılmadığı için ilgili alandaki her iki kontenjan boş kalmıştır.” şeklinde açıklama yapıldığı görülmüştür.
4) Gönderme Kararımız üzerine verilen Millî Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt
Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün 13.04.2020 tarihli ve E. sayılı yazısında; “İlgi:
a) 16.04.1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında
Kanun. b) 01.03.2020 tarihli ve 31055 sayılı Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri
Hakkındaki Yönetmelik. c) 2019 YLSY Başvuru ve Tercih Kılavuzu. d) Türkiye Büyük Millet
Meclisi Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 26.02.2020 tarihli, 2020/3104-S.20. sayılı ve 2019/20265 başvuru nolu kararı.
1416 sayılı Kanuna dayalı olarak yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ile kamu kurum
ve kuruluşlarının yetişmiş insan kaynağı ihtiyacını karşılamak amacıyla Bakanlığımızca yurt dışına resmî burslu statüde öğrenci gönderilmekte olup bu öğrencilere ilişkin düzenlemeler ilgili mevzuat hükümlerine yapılmaktadır. İlgi (a) Kanun’un 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrası “Yurt dışına gönderilecek öğrencilerin seçimi, başvuru şartları ile sınavlara ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlık tarafından yönetmelikle düzenlenir.” hükmü ile ilgi (b) Yönetmeliğin 5’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının “Resmî burslu statüde yurt dışında lisansüstü öğrenim görecek öğrencilerle ilgili başvuru ve seçim esaslarına ilişkin bilgiler, öğrenim görülecek alanlar, kontenjanlar, sürece ilişkin diğer hususlar her yıl Bakanlıkça yayımlanan kılavuzla belirlenerek ilan edilir.” hükmüne istinaden ilgili yılın YLSY Başvuru ve Tercih kılavuzu yayımlanmakta ve o yıla özgü düzenlemeler kılavuz ile belirlenmektedir. Bu bağlamda YLSY başvuru, seçme ve yerleştirme işlemleri Bakanlığımız tarafından yürütülmekte olup ilgi (c)
kılavuzda resmî burslu statüde yurt dışında lisansüstü seviyede öğrenim görecek öğrencilerin başvuru ve seçimine ilişkin usul ve esaslar Bakanlığımızca belirlenerek ilan edilmiştir. İlgi (a)
Kanun’un 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Sözlü sınav komisyonu; Bakanlık personeli, öğretim elemanları ve Bakanlıkça uygun görülen ilgili kurum personeli arasından
Bakanlıkça seçilen bir başkan ve iki asıl üyeden oluşur.” hükmü gereği 2019 YLSY sınavı için komisyon başkanı Bakanlığımız personeli ve diğer iki komisyon üyesi ilgili kurum personelinden olmak üzere sözlü sınav komisyonu oluşturulmuş ve başvuranın sözlü sınavı ilgili komisyon tarafından mevzuatta belirtilen puanlama kriterlerine göre değerlendirilerek tutanakla kayıt altına alınmıştır. İlgi (b) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “ALES veya yazılı sınav puanının %40’ı, sözlü sınav puanının %40’ı ile lisans mezuniyet not ortalamasının %20’si dikkate alınarak yerleştirme puanı belirlenir. Yerleştirme puanı 70 ve üzeri olan adaylar, tercihleri ve puan üstünlüğüne göre kontenjanlara yerleştirilir.
Boş kalan kontenjanlara ek yerleştirme yapılabilir. Puan eşitliği hâlinde yabancı dil puanı daha yüksek olan adaya öncelik verilir.” hükmü gereği başvuranın sözlü sınav komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucu oluşan sözlü sınav puanı, lisans mezuniyet notu ve ALES puanı yukarıdaki maddede yer alan oranlar doğrultusunda YLSY puanı belirlenmek üzere hesaplanmış ve başvuranın kurum kontenjanlarına yerleşmeye hak kazanmak için gerekli olan
70 ve üzeri puanı alamadığı görülmüştür. Ayrıca başvuranın dilekçesinde belirttiğinin aksine
sözlü sınava çağrılan tek aday olmadığı ve YLSY puanı 70 ve üzeri olan başka bir adayın da sözlü sınava katıldığı anlaşılmıştır.
İlgi (c) kılavuzda sınav sonucunun incelenmesini isteyen adayların sonuçların Bakanlık tarafından internet ortamında açıklanmasından itibaren en geç 5 (beş) iş günü içinde kullanarak itirazda bulunabileceği de belirtilmiştir. İlgili mevzuatta belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde düzenlenen 2019 YLSY sınavı için başvuranın sözlü sınav sonucuna itirazda bulunduğu anlaşılmış, sözlü sınav itiraz komisyonu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde başvuranın sözlü sınav sonucuna etki edecek usule ve/veya esasa yönelik herhangi bir aykırılık bulunmadığı ve puanlamada herhangi bir hata olmadığı görülerek başvuruna yazılı olarak cevap verilmiştir. Başvuranın YLSY puanı ilgi (b) ve (c)
mevzuatta belirtilen 70 ve üzeri puan olmadığından dolayı ilgili kurumun kontenjanına yerleşmesi mümkün olmayıp, ilgi (d) başvuruda yer alan hususlara dair Bakanlığımız görev alanı dâhilinde yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.” şeklinde açıklama yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
6) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
7) 08.04.1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında
Kanun’un 3 üncü maddesinde; “(Değişik: 1/3/2014-6528/2 md.) Bu Kanun kapsamında yurt dışına gönderilecek öğrencilerin seçimi yazılı ve sözlü sınavla olur. Yazılı sınav Millî Eğitim
Bakanlığınca veya düzenlenecek protokolle Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılır. Millî Eğitim Bakanlığınca, Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı yazılı sınav yerine kullanılabilir. Öğrencilerin seçiminde yazılı sınav ve sözlü sınav ile mezuniyet not ortalaması Bakanlıkça belirlenecek ağırlıklarla dikkate alınır. Sözlü sınava çağrılan adaylar; a)
Genel alan bilgisi konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade kabiliyeti ve muhakeme gücü, c) İletişim becerileri, öz güveni ve ikna kabiliyeti, ç) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, d) Akademik çalışmalara yatkınlığı, yönlerinden Bakanlıkça oluşturulacak komisyon tarafından değerlendirilir. Adaylar, komisyon tarafından (a) ila (d)
bentlerinde belirtilen özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz. Sözlü sınav soru ve cevaplarının önceden hazırlanması zorunlu değildir.
Sözlü sınav komisyonu; Bakanlık personeli, öğretim elemanları ve Bakanlıkça uygun görülen ilgili kurum personeli arasından Bakanlıkça seçilen bir başkan ve iki asıl üyeden oluşur.
Bakanlık, aynı usulle asıl üye sayısı kadar yedek üye belirler. Asıl üyelerin bulunmadığı durumlarda yedek üyeler komisyonda görev yapar. Bakanlık, gerekli durumlarda uygun görülen yerlerde birden fazla komisyon ve bütün komisyonlar için ortak yedek üye listesi oluşturabilir. Yurt dışına gönderilecek öğrencilerin seçimi, başvuru şartları ile sınavlara ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlık tarafından yönetmelikle düzenlenir.”
8) 02.10.2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Öğrencilerin
Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru, seçme ve yerleştirme esasları” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Resmi burslu statüde lisansüstü öğrenim görecek öğrencilerin seçimi, yazılı ve sözlü sınavla olur. Bakanlıkça Akademik Personel ve Lisansüstü
Eğitimi Giriş Sınavı (ALES) yazılı sınav yerine kullanılabilir. (2) Başvuru yapacak adaylarda;
ALES veya yazılı sınav puanının en az 70, akademik genel not ortalamasının 4 üzerinden en az 2.50, 100 üzerinden ise en az 65 olması şartı aranır. ALES veya yazılı sınav puanına göre ilan edilen kontenjan sayısının en fazla üç katı aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip adaylar da sözlü sınava çağrılır. (3) Sözlü sınava çağrılan adaylar; a) Alan bilgisi konularına ilişkin bilgi düzeyi (20 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade kabiliyeti ve muhakeme gücü (20 puan), c) İletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti (20 puan), ç)
Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (20 puan), d) Akademik çalışmalara yatkınlığı (20 puan), yönlerinden Bakanlıkça oluşturulacak sözlü sınav komisyonu tarafından değerlendirilir.
Her adaya sınav komisyonu başkan ve üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı 100 üzerinden puan verilir. Verilen bu puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav puanını teşkil eder. Sınav komisyonu sözlü sınav sonuçlarını bir tutanakla tespit eder. (4) ALES veya yazılı sınav puanının %40’ı, sözlü sınav puanının %40’ı ile mezuniyet notunun %20’si dikkate alınarak yerleştirme puanı belirlenir. Yerleştirme puanı 70 ve üzeri olan adaylar, resmi burslu öğrenci kontenjanlarına tercihleri doğrultusunda yerleştirilir. Boş kalan kontenjanlara ek yerleştirme yapılabilir. Puan eşitliği halinde yabancı dil puanı daha yüksek olan adaya öncelik verilir. (5) Sözlü sınavları yapmak ve adayların yerleştirme puanlarını belirlemek üzere
Bakanlıkça oluşturulan sözlü sınav komisyonu, Bakanlık personeli, öğretim elemanları ve
Bakanlıkça uygun görülen ilgili kurum personeli arasından Bakanlıkça seçilen bir başkan ve iki asıl üyeden oluşur. Bakanlık, asıl üye sayısı kadar yedek üye belirler. Asıl üyelerin bulunmadığı durumlarda yedek üyeler komisyonda görev yapar. Bakanlık, gerekli durumlarda uygun görülen yerlerde birden fazla komisyon kurabilir. (6) Sözlü sınavla ilgili itirazları değerlendirip sonuçlandırmak amacıyla oluşturulan itiraz komisyonları, Bakanlık personeli ve öğretim elemanları arasından Bakanlıkça seçilen bir başkan ve iki asıl üyeden oluşur. (7) Sözlü sınav sonucuna itiraz, sonuçların açıklanmasını izleyen ilk beş iş günü içerisinde yazılı olarak yapılır. İtirazlar en geç on iş günü içerisinde itiraz komisyonlarınca karara bağlanır. (8)
Sözlü sınav komisyonu ile itiraz komisyonları başkan ve üyeleri, kendilerinin veya boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının ve evlatlıklarının katıldığı sınavlarda görev alamazlar. (9) Resmi burslu statüde yurt dışında lisansüstü öğrenim görecek öğrencilerle ilgili başvuru ve seçim esaslarına ilişkin bilgiler, öğrenim görülecek alanlar, kontenjanlar, sürece ilişkin diğer hususlar her yıl Bakanlıkça yayımlanan kılavuzla belirlenerek ilan edilir. (10) Resmi burslu statüde yurt dışında lisans seviyesinde öğrenim görecek öğrencilerin başvuru ve seçimine ilişkin usul ve esaslar ihtiyaç duyulması halinde Bakanlıkça belirlenerek yayımlanacak kılavuzda ilan edilir.”
9) Millî Eğitim Bakanlığının 02.08.2019 tarihli ve 14451018 sayılı Makam Onayı ile kabul
edilen 2019-Yurt Dışına Lisansüstü Öğrenim Görmek Üzere Gönderilecek Öğrencileri
Seçme ve Yerleştirme (YLSY) Başvuru ve Tercih Kılavuzu’nun ilgili maddelerinde; “1.1
Yurt dışına gönderilecek öğrencilerin başvuru, seçme ve yerleştirme işlemleri Bakanlık tarafından yapılacaktır.
3.1 İlan edilen lisansüstü öğrenim grupları için adayların tercihleri doğrultusunda, ilgili puan
türünde en yüksek ALES puanına sahip olan adaydan başlanarak yerleştirilecek aday sayısının en fazla 3 (üç) katı kadar aday sözlü sınava çağrılacaktır. Aynı programı tercih etmiş olan adayların puanlarının eşit olması durumunda son sıradaki adayla aynı puana sahip adaylar da sözlü sınava çağrılacaktır.
4.4 Sözlü sınavda adaylar,
a) Alan bilgisi konularına ilişkin bilgi düzeyi (20 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade kabiliyeti ve muhakeme gücü (20 puan), c) İletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti (20 puan), ç) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (20 puan), d) Akademik çalışmalara yatkınlığı (20 puan), yönlerinden sözlü sınav komisyonu tarafından değerlendirilecektir. Her adaya komisyon başkan ve üyeleri tarafından ayrı ayrı 100 üzerinden puan verilecektir. Verilen puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav puanını teşkil edecektir.
4.5 ALES puanının %40’ı, sözlü sınav puanının %40’ı ile lisans mezuniyet notunun %20’si
(100’lük sistemdeki karşılığı) dikkate alınarak YLSY puanı hesaplanacaktır. YLSY puanı 70 ve üzeri olan adaylar, sözlü sınava tabi tutuldukları lisansüstü öğrenim grubundaki kontenjanlar için yerleştirme tercihi yapmaya hak kazanacaklardır.
4.6 Sözlü sınav sonuçları REBUS (https://rebus.meb.gov.tr/) üzerinden açıklanacaktır.
4.7 Sonucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçların Bakanlık tarafından internet
ortamında açıklanmasından itibaren en geç 5 (beş) iş günü içinde, Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak Bakanlığa itirazda bulunabilirler. İtirazlar en geç 10 (on) iş günü içerisinde itiraz komisyonlarınca karara bağlanır ve adaylara yazılı olarak bildirilir…
6.3 Adayların sözlü sınav puanlarının %40’ı, başvuru sürecinde kullanılan ALES
puanlarının %40’ı ve lisans mezuniyet notunun %20’sinin hesaplanmasıyla oluşturulan
YLSY puanı (yerleştirme puanı) yerleştirme işlemlerinde kullanılacaktır. YLSY puanı 70 ve üzeri olan adaylar, Tablo 1’de sözlü sınava girdikleri lisansüstü öğrenim grubunun içerisinde yer alan kurum kontenjanlarından en fazla 30 (otuz) tercih yapabilecektir. Adaylar YLSY puan üstünlüğüne göre tercih ettikleri kontenjanlara yerleştirileceklerdir.
6.4 Kontenjanlara yerleştirme işlemleri tamamlandıktan sonra Bakanlıkça gerekli görüldüğü
takdirde YLSY puanı 70 ve üzeri olan ve ilk aşamada kontenjanlara yerleşememiş adaylar arasından boş kalan kontenjanlar için ek yerleştirme yapılabilir. Bu durumda ek yerleştirme duyurusu http://yyegm.meb.gov.tr adresinden yapılacaktır. İlk aşamada herhangi bir kontenjana yerleştirilmiş adaylar ek yerleştirme tercihlerine katılamayacaktır.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuk ve hakkaniyet yönünden bir aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Kurumumuza yapılan başvuruda; 2019 yılı YLSY Programına başvuran ve Elektrik
Üretim A.Ş. (EÜAŞ)’nin Radyokimya Analizleri konusunda doktora düzeyindeki sözlü sınavına çağrılan başvuranın 11.10.2019 tarihinde girdiği sözlü sınavının iyi geçtiği, sözlü sınava giren tek kişi olması nedeniyle sınavdan geçeceğini düşündüğü, ancak sözlü sınav sonucunda kendisine 60 puan verilerek sınav ortalamasının 67’de kaldığı, ilk başvurusuna verilen Gönderme Kararı üzerine aldığı cevapta “sözlü sınava çağrılan tek aday olmadığı ve
YLSY puanı 70 ve üzeri olan başka bir adayın da sözlü sınava katıldığı” ifadesinin yer aldığı, sözlü sınava iki adayın çağrıldığının doğru olduğu, fakat çağrılan diğer adayın kendisinin aday olduğu ülke için aday olmadığı, cevapta bu gerçeğin gizlendiği, Güney Kore sözlü sınavına çağrılan tek adayın kendisinin olduğu hususları ifade edilerek mağduriyetinin giderilmesi talep edilmektedir.
12) Somut olayda, 11.10.2019 tarihinde girdiği sözlü sınav sonucunda başarısız olan
başvuranın, bu sonuca itiraz ettiği ve Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı
Eğitim Genel Müdürlüğünün 12.11.2019 tarihli yazısında “itirazın sözlü sınav itiraz komisyonu tarafından incelendiği, yapılan incelemede sözlü sınavın ilgili mevzuata uygun olarak yapıldığı, sözlü sınav sonucuna etki edecek usule ve/veya esasa yönelik herhangi bir aykırılık bulunmadığı ve puanlamada da herhangi bir hata bulunmadığı” şeklinde cevap verildiği ve
Kurumumuza başvurduğu anlaşılmıştır.
13) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında;
13.1) 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun’unda; bu
Kanun kapsamında yurt dışına gönderilecek öğrencilerin seçiminin yazılı ve sözlü sınavla olacağı, ALES sınavının yazılı sınav yerine kullanılabileceği, öğrencilerin seçiminde yazılı sınav ve sözlü sınav ile mezuniyet not ortalamasının Bakanlıkça belirlenecek ağırlıklarla dikkate alınacağı, sözlü sınava çağrılan adayların a) Genel alan bilgisi konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade kabiliyeti ve muhakeme gücü, c) İletişim becerileri, öz güveni ve ikna kabiliyeti, ç) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, d)
Akademik çalışmalara yatkınlığı, yönlerinin her biri için yirmişer puan üzerinden Bakanlıkça oluşturulacak komisyon tarafından değerlendirileceği ve verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmayacağı, ayrıca sözlü sınav soru ve cevaplarının önceden hazırlanmasının da zorunlu olmadığı ve yurt dışına gönderilecek öğrencilerin seçiminin, başvuru şartları ile sınavlara ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlık tarafından yönetmelikle düzenleneceği;
13.2) Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik’te de
Kanun’daki benzer düzenlemelerle birlikte başvuru yapacak adaylarda, ALES veya yazılı sınav puanının en az 70, akademik genel not ortalamasının 4 üzerinden en az 2.50, 100 üzerinden ise en az 65 olması şartının aranacağı, ALES veya yazılı sınav puanına göre ilan edilen kontenjan sayısının en fazla üç katı adayın sözlü sınava çağrılacağı, sözlü sınava çağrılan adayların
Kanun’da belirtilen yönlerden Bakanlıkça oluşturulacak sözlü sınav komisyonu tarafından değerlendirileceği ve her adaya sınav komisyonu başkan ve üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı 100 üzerinden puan verileceği, verilen bu puanların aritmetik ortalamasının sözlü sınav puanını teşkil edeceği, sözlü sınav sonuçlarının bir tutanakla tespit edileceği, ALES veya yazılı sınav puanının %40’ı, sözlü sınav puanının %40’ı ile mezuniyet notunun %20’si dikkate alınarak yerleştirme puanının belirleneceği ve yerleştirme puanı 70 ve üzeri olan adayların resmi burslu öğrenci kontenjanlarına tercihleri doğrultusunda yerleştirileceği, ayrıca başvuru ve seçim esaslarına ilişkin bilgilerin, öğrenim görülecek alanların, kontenjanların, sürece ilişkin diğer hususların her yıl Bakanlıkça yayımlanan kılavuzla belirlenerek ilan edileceği;
13.3) 2019- YLSY Başvuru ve Tercih Kılavuzu’nda; ilan edilen lisansüstü öğrenim
grupları için adayların tercihleri doğrultusunda, ilgili puan türünde en yüksek ALES puanına sahip olan adaydan başlanarak yerleştirilecek aday sayısının en fazla 3 (üç) katı kadar adayın sözlü sınava çağrılacağı, sözlü sınavda adayların Kanun ve Yönetmelikte belirlenen yönlerden sözlü sınav komisyonu tarafından değerlendirileceği, her adaya komisyon başkan ve üyeleri tarafından ayrı ayrı 100 üzerinden puan verileceği ve verilen puanların aritmetik ortalamasının sözlü sınav puanını teşkil edeceği, ALES puanının %40’ı, sözlü sınav puanının %40’ı ile lisans mezuniyet notunun %20’si (100’lük sistemdeki karşılığı) dikkate alınarak YLSY puanının hesaplanacağı, YLSY puanı 70 ve üzeri olan adaylar, sözlü sınava tabi tutuldukları lisansüstü öğrenim grubundaki kontenjanlar için yerleştirme tercihi yapmaya hak kazanacakları; Hususlarının düzenlendiği görülmüştür.
14) Kurumumuzca yapılan incelemede;
14.1) Başvuranın “lisansüstü öğrenim grubu” olarak EÜAŞ Radyokimya Analizleri alanından
başvuru yaptığı, Tercih Tablosunda EÜAŞ Radyokimya Analizleri alanında Almanya’da sadece yüksek lisans eğitimi için 1, Güney Kore’de yüksek lisans ve doktora eğitimi için 1 olmak üzere toplamda 2 kişilik kontenjanın belirlendiği; sözlü sınava çağrılmaya hak kazanan
2 adayın olduğu, adaylardan birinin ALES puanın 71,44075, diğerinin ise 75,34103 olduğu;
14.2) Sözlü Sınav Aday Değerlendirme Formunda, başvurana sorulan soruların tutanağa
geçirildiği ve başvuranın verdiği cevaplara ilişkin bazı notlar düşüldüğü, ilgili mevzuatta belirlenen “Genel alan bilgisi konularına ilişkin bilgi düzeyi”, “Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade kabiliyeti ve muhakeme gücü”, “İletişim becerileri, öz güveni ve ikna kabiliyeti”, “Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı” ve “Akademik çalışmalara yatkınlığı” yönlerinden verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirildiği ve son olarak verilen puanlar çerçevesinde sınav komisyonu başkan ve üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı 100 üzerinden puan verildiği ve verilen bu puanların aritmetik ortalamasının alınarak başvuranın sözlü sınav puanının oluştuğu;
14.3) Sözlü Sınav Sonuç Değerlendirme Formunda başvuranın ALES puanının 71,44075
(%40’ı 28,5763), Not Ortalamasının 72,2300 (%20’si 14,4460) ve sözlü sınav puanının 60 (%40’ı 24) ve toplamda YLSY puanının 67,02230 olduğu, diğer adayın ise ALES puanının 75,3410 (%40’ı 30,1364), Not Ortalamasının 79,00 (%20’si 15,80) ve sözlü sınav puanının 81,3333 (%40’ı 32,5333) ve toplamda YLSY puanının 78,46974 olduğu, söz konusu listedeki tüm YLSY puanı 70 altında kalan diğer adaylar gibi başvuranın da sonucunun “başarısız” olarak belirlendiği;
Tespit edilmiştir.
15) Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde,
15.1) Başvuranın “sözlü sınavının iyi geçtiği ve sözlü sınava giren tek kişi olması nedeniyle
sınavdan geçeceğini düşündüğü” iddiası değerlendirildiğinde, sözlü sınav tutanaklarına bakıldığında başvuranın “İstiklal Marşımız Safahat içinde yer alır mı?” sorusuna başvuranın
“Sanırım, evet” cevabı verdiği, bu cevabın yanlış olmasına rağmen başvurana 13 ve 14 puanlarının verildiği, diğer yandan “Kütlenin korunumu yasası nedir?” sorusuna karşılık
“Tanım yetersiz” notunun düşüldüğü görülmüş, ayrıca sınava giren tek kişi olmadığı anlaşılmakla birlikte tek kişi de olsa bunun sınavdan geçmeye yeterli olmayacağı değerlendirilmiş ve bu çerçevede başvuranın iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
15.2) Başvuranın diğer bir iddiasının ise “sözlü sınava iki adayın çağrıldığının doğru olmasına
rağmen çağrılan diğer adayın kendisinin aday olduğu ülke (Güney Kore) için aday olmadığı” şeklinde olduğu, ilgili mevzuata bakıldığında öğrenim grubundaki kontenjanlar için (başvuran için EÜAŞ Radyokimya Analizleri alanındaki kontenjanlar için) 70 ve üzerinde puan alanların yerleştirme tercihi yapmaya hak kazanacaklarının ve puanı 70 ve üzeri olan adayların resmi burslu öğrenci kontenjanlarına tercihleri doğrultusunda yerleştirileceğinin belirlendiği ve duyurulduğu, bu çerçevede başvuranın YLSY puanının 67,02230 olarak oluştuğu ve baraj olarak belirlenen 70 puanın altında kaldığından tercih yapma hakkı kazanamadığı, diğer bir ifadeyle ancak 70 ve üzeri puan alanlar tercih yapmaya hak kazandıklarından başvuranın puanı oluşmaksızın bir ülkeye aday olmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
16) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat ile tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; ilgili mevzuatta belirlenen ve duyurulan “70 ve üzeri puan alanların tercih yapmaya hak kazanacakları” kuralı ve başvuranın bu puanın altında puan alması karşısında başvuranın, EÜAŞ’ın Radyokimya Analizleri kontenjanına kabul edilmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın itirazı ve Gönderme
Kararımız üzerine verilen “gerekçeli” cevaplarda “kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davranılırken “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi