Yoğun bakım hekimlerinin %20 ek ödeme talebi ve yan dal asistanlarının puanlandırılmaması nedeniyle yönetmelik çerçevesinde değerlendirme yapılması (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/16088-S.21.25793

BAŞVURU NO : 2021/9890

KARAR TARİHİ : 11/11/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

Döner sermaye ödemesi hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 24/05/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuru ve eklerinde, başvuran Ankara Şehir Hastanesinde Yoğun Bakım Yandal asistanı olarak görev yaptığını, Şubat 2019 dan itibaren Ankara Şehir Hastanesinde ve daha öncesinde kapatılan Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinde hesaplanan hastane ortalamasının %20 fazlası şeklinde ek ödeme Kasım 2019’dan itibaren çalışan aleyhine olarak hesaplanmadığını, yoğun bakımda çalışan hekim ve uzman hekimler için hastane ortalamasının %20 fazlası uygulaması yönetmelikten doğan hak olmasına rağmen hesaplama yapılmadığını ifade ederek hastane ortalamasından

%20 fazla olarak hesaplanan ek ödeme hesaplanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün 28/10/2021 tarihli ve – sayılı yazısında; 2.1. 209 sayılı kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı

Resmî Gazete’de yayımlanan “Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme

Yapılmasına Dair Yönetmelik” in 5. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan “Üçüncü basamak sağlık tesislerinde kliniklerde eğitim sorumlusu, eğitim görevlisi, başasistan ve uzman tabipler puanlandırılır. Acil servis ve acil kliniklerde ise pratisyen tabipler de puanlandırılır.” hükmü ile aynı yönetmeliğin Ek-4 sayılı Sağlık Tesisi Puan Ortalaması tablosunun 22. satırında yer alan “Yoğun bakım, palyatif bakım merkezleri, yeni doğan, yanık ve kemik iliği nakil ünitelerinde çalışan klinisyen uzman tabip ve tabipler görev yaptığı sürece sağlık tesisi puan ortalaması ile genel tıbbi işlem puanları birlikte değerlendirilerek yüksek bulunan net performans puanı esas alınır.” hükmünün yer aldığı,

2.2. Diğer taraftan mezkûr yönetmeliğin Ek-5 sayılı Ek Puan Tablosunun 7. satırında “İkinci ve üçüncü basamak yeni doğan yoğun bakım üniteleri, ikinci ve üçüncü basamak yoğun bakım üniteleri ve kemik iliği nakil üniteleri ile tüberküloz servislerinde sürekli çalışan uzman tabip ve tabipler ile diyaliz ünitesinde tam zamanlı ve sürekli çalışan uzman tabip ve tabipler, görev yaptığı sürece %20 ek puan” hükmü bulunduğu, 2.3. Bu kapsamda, yoğun bakım ünitelerinde çalışan ve tıbbi işlem puanı üreten klinisyen uzman tabip ve tabiplerin kendi puanları ile sağlık tesisi puan ortalaması karşılaştırılmakta, sağlık tesisi puan ortalaması düşük olduğu durumlarda ek puan verilmektedir. Yan dal asistanları puanlandırılmadığından dolayı böyle bir karşılaştırma yapılması ve dolayısıyla %20 ek puan verilmesi mümkün olmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının “IIISağlık

Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı” başlıklı bendinde, “Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim görerek yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknoloğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, psikolog, diyetçi, sağlık mühendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi, röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknisyeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık personelini kapsar.” 6. 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine

Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “(…)döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” 7. 28.11.2014 tarih ve 29189 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları

Personeline Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik’in;

7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci Maddesinde: “ Bu Yönetmeliğin amacı, … sınıfında fiilen görev yapan personele Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle, personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, eğitim, öğretim, inceleme ve araştırma faaliyetleri gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemektir.”, 7.2. “Temel Esaslar” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan “Üçüncü basamak sağlık tesislerinde kliniklerde eğitim sorumlusu, eğitim görevlisi, başasistan ve uzman tabipler puanlandırılır. Acil servis ve acil kliniklerde ise pratisyen tabipler de puanlandırılır.” 7.3. “Dağıtılabilecek döner sermaye tutarının belirlenmesi” başlıklı 10 uncu maddesinde; Döner sermaye komisyonu, dağıtılacak tutarı (karar alınan tutar), o dönem elde ettiği gelirden 2828 sayılı Kanunun

18 inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi gereğince ayrılacak pay ile Hazine payı ayrıldıktan sonra

kalan miktar ile nakit kaynakları üzerinden belirler. Bu şekilde karar alınan tutar ile Bakanlıkça kaynak aktarılması hâlinde aktarılan payın da eklenmesi sonucu oluşan tutarın toplamı dağıtılabilecek tutar olarak esas alınır.

7.4 Ek-4 sayılı Sağlık Tesisi Puan Ortalaması tablosunun 22. satırında yer alan “Yoğun bakım, palyatif

bakım merkezleri, yeni doğan, yanık ve kemik iliği nakil ünitelerinde çalışan klinisyen uzman tabip ve tabipler görev yaptığı sürece sağlık tesisi puan ortalaması ile genel tıbbi işlem puanları birlikte değerlendirilerek yüksek bulunan net performans puanı esas alınır.” 7.5. Ek-5 sayılı Ek Puan Tablosunun 7. satırında “İkinci ve üçüncü basamak yeni doğan yoğun bakım üniteleri, ikinci ve üçüncü basamak yoğun bakım üniteleri ve kemik iliği nakil üniteleri ile tüberküloz servislerinde sürekli çalışan uzman tabip ve tabipler ile diyaliz ünitesinde tam zamanlı ve sürekli çalışan uzman tabip ve tabipler, görev yaptığı sürece %20 ek puan” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran yoğun bakımda çalışan hekim ve uzman hekimler için hastane ortalamasının %20 fazlası uygulaması yönetmelikten doğan hak olmasına rağmen hesaplama yapılmadığını ifade ederek hastane ortalamasından %20 fazla ek ödeme hesaplanmasını talep etmektedir.

10. Performansa dayalı ek ödeme sisteminin dinamik bir yapıya sahip olması, değişen ve gelişen tıbbi teknolojik gelişmelere, kurumların yapısı, personel çeşitliliği, hasta potansiyeli ile görevlerin değişmesine paralel olarak sürekli olarak performansa dayalı ek ödeme sisteminin geliştirilmesi yaklaşımı ile 209 sayılı

Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşları Personeline Ek Ödeme

Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında döner sermaye gelirlerinden personele ek ödeme yapıldığı, yapılan ek ödemenin personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma ile sağlık tesisinin o dönemde elde ettiği gayrisafi hasılat gibi unsurlara göre değişkenlik gösterdiği görülmektedir.

11. Konuyla ilgili mevzuat ve idareden gelen bilgi ve belgeler incelendiğinde, başvuranın görev yapmakta olduğu Ankara Şehir Hastanesinde, Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek

Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında ek ödeme hesaplaması yapıldığı, başvuran yoğun bakım yan dal asistanı olarak görev yapmakta olup yönetmeliğin 10. maddesinin bir kliniğe bağlı olarak çalışanlar

“2) Tıbbi işlem puanı oluşan kliniklerdeki asistanlar ve yan dal asistanları: Ham puanı — ((Mesai içi klinik hizmet puan ortalaması x 0,25) + (Mesai içi sağlık tesisi puan ortalaması x 0,75)) x Mesai içi aktif çalışılan gün katsayısı.” maddesi gereği ek ödeme hesaplaması yapıldığı, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme

Yönetmeliğinin EK-4-A tablosunun 22. Maddesi çerçevesinde; kendi puanı ile sağlık tesisi puan ortalaması karşılaştırılan uzman tabipler ve tabipler için sağlık tesisi puan ortalaması daha yüksek olduğu durumlarda

%20 ek puan verileceği, başvuranın yan dal asistanı olması sebebiyle kendi puanı olmadığı için puan mukayesesi yapılamadığından ek puan tablosuna göre %20 ek puan verilemediği anlaşılmıştır.

12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Bu kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi