|
ÖZET: Bu karar, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yapılan denklik başvurularında mahkeme kararlarına uyulmaması ve yeniden sınav koşulunun getirilmesi üzerine bir şikâyet başvurusu üzerine verilmiştir. Şikâyetçi, YÖK’ün mahkeme kararına rağmen denklik için sınav koşulu getirmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir. Danıştay, YÖK’ün mahkeme kararına uymadığını, ancak denklik belgesinin verilmesi için gerekli bilimsel incelemelerin yapılması gerektiğini belirtmiştir.
YÖK, şikâyetçinin diplomasına doğrudan denklik belgesi verilmesinin kabul edilemeyeceğini, bunun yerine Seviye Tespit Sınavı’na tabi tutulmasının uygun olduğunu ifade etmiştir. Bu durum, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği’ne aykırı olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, şikâyetçinin talebi reddedilmiş ve YÖK’ün denklik işlemlerinin hukuka uygunluğu sorgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2980-2980 86171061- 101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2016/3922 2016/ 3922
KARAR TARİHİ : 06/04/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Mahkeme kararının yerine getirilmediği iddiası hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 26/09/2016 26.9.2016
I. USÛL
A. Şikâyet Başvuru Süreci 1. Şikâyet başvurusu, e-başvuru vasıtasıyla 26/ 9/ 2016 tarihli dilekçe ile yapılmış ve evrak numarası ile kayıt altına alınmıştır . Şikâyet başvurusunun karara bağlanması için 28/ 3/ 2013 tarihli ve
28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun
Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve İmza Yetkileri Yönergesinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, şikayetin incelenmesine ve araştırmasına geçilmiştir .
B. Ön İnceleme Süreci 2. Şikâyet başvurusu hakkında yapılan ön inceleme neticesinde; şikâyet konusunun Kurumumuzun görev alanına girdiği, şikâyetçinin menfaat ihlali koşulunu taşıdığı, idari başvuru yollarının tüketildiği, şikâyetin süresinde yapıldığı ve diğer ön inceleme konularında da bir eksiklik olmadığı, bu nedenle şikâyetin incelenmesine ve araştırılmasına engel bir hususun bulunmadığı tespit edilmiştir .
II. OLAY VE OLGULAR
A. Şikâyetçinin Konu Hakkındaki Açıklamaları ve İddiaları
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
1 / 103. Şikâyet başvurucusu, 2008 yılında girmiş olduğu Bulgaristan Varna Teknik Üniversitesi Gemi
İnşaat ve Makineleri Mühendisliği bölümünden 2013 yılında mezun olarak, Cumhurbaşkanımız
Recep Tayyip Erdoğan’ın 2006 yılında Başbakanlığı döneminde bizzat imzaladığı ve Resmi
Gazete’de yayınlanan; Avrupa Bölgesi’nde ki diplomaların karşılıklı tanınmasıyla ilgili anlaşma olan
Lizbon Sözleşmesi gereğince diploma denklik belgesinin düzenlenmesi adına Yükseköğretim Kurulu aleyhine Ankara 14. İdare Mahkemesi’nde açtığı davanın tüm hukuk süreci itibariyle 21 Haziran
2016 tarihinde lehine sonuçlandığını, YÖK tarafından hakkında karar verilen sınav koşullu denklik
prosedürünün iptal edildiğini, kurumun mahkeme kararlarına istinaden diploma denkliği için en kötü ihtimalle yeni bir uygulama veya koşul belirtmesi gerekirken 21 Temmuz 2016 tarihinde hakkında yine sınav kararı almış olduğunun tarafına tebliğ edildiğini, gönderdikleri evrakta hangi sebeple tekrar sınav dayatmasına gittiklerine dair tek cümle açıklama olmadığını, neredeyse 2 yıl süren bir dava sürecinin ardından hiçbir şey olmamış gibi Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yargı erkini yok sayarcasına denklik adına aynı şartın önüne getirildiğini, bunun sosyal hukuk devleti ve insan haklarına aykırı olduğunu, Danıştay kararına rağmen gerekçe sunmadan, açıklama yapmadan aynı kararın gönderildiğini, kendisi ile aynı durumda olan yüzlerce hatta bini aşkın insan olduğunu, Anayasa ve ilgili kanunlara göre resmi, rasyonel ve objektif bir inceleme yapılıp karar verilmesi gerektiğini, yine aynı kanun maddesine aykırı denklik yönetmeliği hazırlandığını, Anayasanın 90.
maddesine göre ”Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir .”
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun da ayrıca incelenerek kurumun anayasal vazifelerinin detaylı
olarak görülebileceğini belirterek, gereğinin yapılmasını talep etmektedir .
B. İdarenin Şikâyete İlişkin Açıklamaları 4. Kurumumuz tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına gönderilen 31/ 10/ 2016 tarih, sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, anılan idare tarafından gönderilen 16/ 11/ 2016 tarih, – sayılı cevabi yazıda; 4.1. Kurula gerçekleştirilen denklik başvuruları ile ilgili işlemlerin “Yurtdışı Yükseköğretim
Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği” çerçevesinde değerlendirilmekte olduğu, mebhus
Yönetmelik’in 7’nci maddesinin 3’üncü fıkrası gereği mezun olunan programın, aynı maddenin 1’inci fıkrasında belirtilenler dışında olması ve Türk yükseköğretim sistemindeki eş değer programa göre temel kazanımlar, eğitim-öğretimin dili, niteliği, alınması zorunlu görülen teorik ve uygulamalı dersler, yapılması gereken stajlar ve projeler bakımından ilgili alt komisyonların ve/veya yükseköğretim kurumlarının görüş ve önerileri doğrultusunda eksikliğinin tespit edilmesi ve/veya tereddüt oluşması hâlinde ilgililerin, eksik ve/veya yetersiz bulunan teorik ve uygulamalı dersler, yapılması gereken stajlar ve projeler bakımından şekil usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen SYBS işlemlerine tâbi tutulduğunu, 4.2. Bulgaristan’daki “Varna Teknik Üniversitesinde öğrenim gören şikayetçi
’nun başvurusunun yukarıdaki hükümler çerçevesinde değerlendirildiğini ve
“Makine-İmalat-Endüstri Mühendislik Grubu Alt Komisyonu” ve Denklik Komisyonunun görüşleri doğrultusunda ilgilinin “Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği” alanındaki Seviye Tespit
Sınavı’nın II . aşamasına alınmasına ve bu sınavdan 100 üzerinden en az 50 ve üzeri puan alarak
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
2 / 10başarılı olması hâlinde denklik işleminin yapılmasına Yükseköğretim Yürütme Kurulunun
22/ 04/ 2015 tarihli toplantısında karar verildiğini, alınan kararın ilgiliye tebliğ edildiğini, 4.3. Ankara 14’üncü İdare Mahkemesine intikal eden dosya hakkında Mahkemece dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ve 17/ 04/ 2015 tarih, / E . ve / K. sayılı Mahkeme kararında geçen “öte yandan, bu kararın, davacının diplomasına doğrudan denklik belgesi verilmesinin kabulü anlamına gelmediği, davalı idarece gerekli araştırma ve incelemeler neticesinde ortaya çıkan sonuca göre işlem tesis edilmesi gerektirdiği açıktır .” hükmü uyarınca dosyanın, yeniden inceleme altına alındığını, 4.4. Yeniden inceleme kapsamında; ilgilinin ülkemizdeki hangi alan ve düzeyde eğitime eş değer öğrenim gördüğüne, mezun olunan lisans derecesini haiz ise Türkiye’deki eş değer programa göre alınması gereken zorunlu eksik derslerinin bulunup bulunmadığına; bulunuyorsa bu derslerin neler olduğuna, mezun olunan lisans programının eğitim düzey ve içeriğinin yeterli bulunup bulunmadığına dair görüşün Kurula iletilmesi hususlarında Yıldız Teknik Üniversitesine yazı gönderildiğini ve adı geçen üniversiteden cevabî görüş yazısının Kurula ulaştığını, 4.5. Ayrıca dosyanın; Yükseköğretim Kurulu personeli olmayan, alanında uzman ve bağımsız akademisyenlerin yer aldığı Alt Komisyonun 21/ 06/ 2016 tarihli toplantısında değerlendirildiğini, hakkında alanında yetkin akademisyenlerce “Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri
Mühendisliği müfredatının ortak alan derslerinde temel eksiklik tespit edildiğinden Gemi İnşaatı ve
Gemi Makineleri Mühendisliği alanında seviyesinin ölçülmesi gerekmektedir .” görüşünde mutabık kalındığını, 4.6. Hem Yıldız Teknik Üniversitesinden gelen görüş yazısı hem Alt Komisyonun görüşü hem de
‘”Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği” hükümleri çerçevesinde tekrar değerlendirilen dosya ile ilgili olarak Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 21/ 07/ 2016 tarihli toplantısında ilgili ’nun “Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği” alanında yapılacak olan Seviye Tespit Sınavı’nın II . aşamasında 100 üzerinde en az 40 puan alarak başarılı olması hâlinde denklik işleminin yapılmasına karar verildiği ve alınan kararın adı geçene tebliğ edildiğini
Belirtmiştir .
C. Olaylar
5. Şikayetçi , Bulgaristan Varna Teknik Üniversitesi Gemi İnşaat ve Makineleri
Mühendisliği bölümünden 2013 yılında mezun olarak diploma denklik belgesinin düzenlenmesi adına 26/ 05/ 2014 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına başvurmuştur . İdare tarafından bahse konu başvuruya cevap verilmemesi üzerine adı geçen, Ankara 14. İdare Mahkemesinde idarenin denklik talebini zımnen reddetmesi işleminin iptali için dava açmıştır .
6. Yükseköğretim Kurulu tarafından mezkur başvuru Denklik Komisyonu – Makine-İmalat-Endüstri
Mühendislik Grubu Alt Komisyonuna sevk edilmiş, 25/ 3/ 2015 tarihli görüşte başvuranın Gemi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
3 / 10İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği alanındaki seviyesinin ölçülmesi gerektiği belirtilmiştir .
7. Yükseköğretim Yürütme Kurulunca 22/ 04/ 2015 tarihinde adı geçenin Gemi İnşaatı ve Gemi
Makineleri Mühendisliği alanındaki Seviye Tespit Sınavı’nın II . aşamasına alınmasına ve bu sınavdan 100 üzerinden en az 50 ve üzeri puan alarak başarılı olması hâlinde denklik işleminin yapılmasına karar verilmiştir .
8. Ankara 14. İdare Mahkemesince 17/ 4/ 2015 tarihinde dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, karar metninde “öte yandan, bu kararın, davacının diplomasına doğrudan denklik belgesi verilmesinin kabulü anlamına gelmediği, davalı idarece gerekli araştırma ve incelemeler neticesinde ortaya çıkan sonuca göre işlem tesis edilmesi gerektirdiği açıktır” ibaresi düşülmüştür .
9. Bahse konu mahkeme kararı 04/ 07/ 2015 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına tebliğe çıkarılmış ve anılan idare tarafından 09/ 07/ 2015 tarihinde gelen evrak olarak kaydedilmiştir .
10. Mezkur kararın Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ulaşmasını müteakiben şikayet konusu denklik başvurusu hakkında Yıldız Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ve Makine-İmalat-Endüstri
Mühendislik Grubu Alt Komisyonundan görüş talep edilmiştir .
11. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Denizcilik Fakültesi Gemi İnşaatı ve Gemi
Makineleri Mühendisliği Bölümü tarafından 17/ 09/ 2015 tarihinde düzenlenen İntibak Komisyonu
Raporunda, gönderilen ek belgelerde ders içeriklerinin bulunmaması nedeniyle, ilgili derslerin sadece isimleri dikkate alınarak yapılan karşılaştırmada, alınan derslerin bölümün eğitim planının yaklaşık %45’ini karşılayabildiği, ilgilinin almış olduğu eğitimin YTÜ Gemi İnşaatı ve Gemi
Makineleri Mühendisliği Bölümü eğitim müfredatına eşdeğer sayılamayacağı, buna mukabil İstanbul
Teknik Üniversitesi, Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi, Gemi ve Deniz Teknolojisi
Mühendisliği Bölümü’ne uygun olabileceği kanaatine varılmıştır .
12. Makine-İmalat-Endüstri Mühendislik Grubu Alt Komisyonunca 21/ 6/ 2016 tarihinde düzenlenen raporda, şikayetçinin Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği müfredatının ortak alan derslerinde temel eksiklik tespit edildiğinden Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği alanında seviyesinin ölçülmesi gerektiği belirtilmiştir .
13. Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 21/ 07/ 2016 tarihli toplantısında ’nun
“Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği” alanında yapılacak olan Seviye Tespit Sınavı’nın
II . aşamasında 100 üzerinde en az 40 puan alarak başarılı olması hâlinde denklik işleminin yapılmasına karar verilmiştir .
14. Adı geçen Ankara 14. İdare Mahkemesince verilen kararda, YÖK tarafından hakkında karar verilen sınav koşullu denklik prosedürünün iptal edildiği, kurumun mahkeme kararlarına uymadığı iddiasıyla 26/ 09/ 2016 tarihinde Kurumumuza başvurmuştur .
D. Kamu Denetçisinin İnceleme ve Araştırma Bulguları 15. Şikayet başvurusunun incelenmesi aşamasında talep edilen bilgi ve belgeler ile idare tarafından gönderilen cevabi mahiyetteki yazılara Kararın 4 numaralı paragrafında ve alt bentlerinde yer verilmiştir .
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
4 / 10III. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat 16. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu
Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler …” hükmü yer almaktadır .
17. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
18. Yabancı ülkelerden alınan diplomaların Türkiye’de kullanılmasını düzenleyen 3458 sayılı
Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun’un 1. maddesinin (d) bendinde “Türkiye
Cumhuriyeti hudutları dâhilinde mühendislik ve mimarlık unvan ve salahiyeti ile sanat icra etmek isteyenlerin programlarının Türk Teknik Okulu Mühendis kısmı programlarına muadil olduğu kabul olunan bir ecnebi mühendis veya mimar mektebinden diploma almış olanlara usulüne tevfikan verilecek ruhsatnameler ” ve 7. maddesinde “1. maddede belirtilen diploma veya ruhsatnamelerden birine haiz olmayanlar Türkiye’de mühendis veya mimar unvanı ile istihdam olunamazlar, imzalarla sanal icra edemezler, bu unvanları kullanarak rey veremezler ve imza da koyamazlar .” denilmektedir .
19. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretim Kurulunun Görevleri” başlıklı 7.
maddesinin 1. fıkrasının (p) bendinde “Yurt dışındaki yükseköğretim kuramlarından alınmış Ön lisans, lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmek “, Yükseköğretim Kurulu’nun görevleri arasında sayılmıştır .
20. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (p) bendine dayanılarak hazırlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği’nin
“İnceleme ve Değerlendirme Usul ve Esasları” başlıklı 8. maddesinde “( 1) Başvurular aşağıda
belirlenen ilkeler çerçevesinde incelenir :
…
c) Diplomayı veren yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın öncelikle faaliyet gösterdiği ülke yetkili makamlarınca diploma vermeye yetkili bir kurum olarak tanınması, akreditasyon ya da kalite güvencesi kuruluşları tarafından akredite edilmiş olması ve Kurul tarafından tanınması halinde; denkliği talep edilen yükseköğretim programının eğitim düzeyi, mezuniyet için gereken ulusal kredi ve/veya AKTS toplamı kazanılması gereken bilgi, beceri ve yetkinlik açısından Türk yükseköğretim programına eşdeğer olup olmadığı, Türk yükseköğretiminde aynı veya benzer bir program bulunmuyor ise bu bentte sayılan diğer şartların sağlanması halinde eğitim düzeyi açısından Türk yükseköğretimine eşdeğer olup
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
5 / 10olmadığı incelenir, unvan kullanılması gerektiği durumlarda Yükseköğretim Kanununun 43
üncü maddesi gereğince inceleme yapılır .
( 2) Komisyonca gerekli görülmesi halinde diplomanın uluslararası düzeyde veya ikili anlaşmalarla tanınan bir üniversiteden alınmış olmasına rağmen mezuniyet diploması ve diğer belgelerinin gerçek olup olmadığı, eğitim programının türü, niteliği, düzeyi konusunda başvuru sahibinden, ilgili yükseköğretim kurumundan veya ilgili ülke yetkili makamlarından 4 iincü maddede belirtilen belgeler dışında da bilgi ve belge istenebilir .” Hükmü yer almaktadır .
20.1. “İnceleme Sonucu Yapılacak İşlemler” başlıklı 9. maddesinde “( 1) Yapılan inceleme sonucunda; a) Diplomanın alındığı kurumun ilgili ülke makamları vc YÖK tarafından tanınmış bir kurum olduğu, eğitimin yapıldığı programın benzeri Türk yükseköğretim programına denk olduğu, eğitim düzeyi ve öğrenim alam açıkça tespit edilenlere mezun olduğu düzeye göre ön lisans denklik belgesi, lisans denklik belgeri veya yüksek lisans denklik belgesi verilir .
…
c) Mezun olunan lisans programının Türkiye’deki eşdeğer programa göre alınması zorunlu görülen derslerinde eksiklik tespit edilenlere; Türkiye’deki bir üniversitede tamamlama eğitimine tabi tutularak bu dersleri almaları ve başarılı olduğunu belgelemeleri halinde denklik belgesi verilir . Tamamlama eğitimine katılmak isteyen Öğrencilerin hangi üniversitelerde bu eğitimi alacakları, tamamlama eğitiminin süresi ve öğrencinin almak zorunda olduğu dersler Komisyonca belirlenir . Bu amaçla gerektiğinde konunun uzmanı kişilerden oluşan alt komisyonlar kurulabilir .
ç) Mezun olunan lisans programıma eğitim düzeyi ve içeriğinin yeterli bulunmaması durumunda, başvuru sahibi usul ve esasları Kurul tarafından belirlenen seviye tespit sınavına tabi tutulur .
1) (Değişik .RG- 19/ 2/ 2013- 28564) Seviye tespit sınavı öğrenim süresince kazanılması gereken
en az bilgi düzeyinin tespitine yönelik olup, başarılı olabilmek için gereken asgari puan
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir . Seviye tespit sınavları ihtiyaç durumuna göre
Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek üniversitelerin ilgili birimleri veya ÖSYM tarafından, Yükseköğretim Kurulunca belirlenen tarihlerde ve yılda en az bir kez yapılır .
2) Hukuk, tıp doktorluğu, diş hekimliği, mühendislik ve öğretmenlik alanında hangi
ülkelerdeki yükseköğretim kurum kırından alman diplomaların denklik işleminin seviye tespit sınavında başarılı olma şartı aranmadan yapılacağı Genel Kurul tarafından belirlenerek resmi internet sitesinde ilan edilir .
e) Yapılan inceleme sonucu denkliği talep edilen yükseköğretim programının Türk yükseköğretim programına eşdeğer görülmemesi halinde diploma denklik talebi, gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilir . …” hükmü yer almaktadır .
21. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir . Birleşmiş Milletler
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
6 / 10Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin “Ahde Vefa” başlıklı 26. maddesinde
“Yürürlükteki her andlaşma ona taraf olanları bağlar ve tarafların onu iyi niyetle icra etmesi gerekir .”, “İç Hukuk ve Andlaşmalara Riayet” başlıklı 27. maddesinde “Bir taraf bir andlaşmayı icra etmeme gerekçesi olarak iç hukukunun hükümlerine başvuramaz .” hükümlerine yer verilmektedir .
22. 28.02.2006 tarih ve 26094 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5463 sayılı Kanun uyarınca
08.01.2007 tarihinde onaylanarak 01.03.2007 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Bölgesinde
Yükseköğretim ile İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşmenin I. Bölümünde “Tanıma”, bir yabancı eğitim belgesinin, eğitim ve/veya iş etkinliklerinde kullanılmak üzere yetkili makam tarafından resmi olarak kabulü şeklinde tanımlanmış; VI. bölümünün 1. maddesinde ise “Bir tanıma kararı, yükseköğretim belgesi tarafından belgelenen bilgi ve beceri esasına dayanıyorsa, her Taraf, tanımanın istendiği belge ile tanımanın istendiği Tarafça bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık görülmediği durumda, diğer Tarafta verilmiş yükseköğretim belgelerini tanıyacaktır .” kuralına yer verilmiştir .
B. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme ve Gerekçe 23. Şikâyet başvurucusu , 3 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; YÖK tarafından hakkında karar verilen sınav koşullu denklik prosedürünün Ankara 14. İdare
Mahkemesince verilen karar ile iptal edilmesine karşın, kurumun mahkeme kararlarına uymayarak denklik için kendisine yeniden sınav koşulunun şart tutulduğu iddiasıyla
Kurumumuza başvurmuştur 24. Ayrıntılarına 4 numaralı paragrafta yer verildiği üzere idare, Ankara 14’üncü İdare
Mahkemesine intikal eden dosya hakkında Mahkemece dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olmasına karşın, mezkur kararın, davacının diplomasına doğrudan denklik belgesi verilmesinin kabulü anlamına gelmediğini, başvurunun yeniden inceleme altına alındığını, gerekli bilimsel araştırma ve incelemeler neticesinde ’nun “Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri
Mühendisliği” alanında yapılacak olan Seviye Tespit Sınavı’nın II . aşamasında 100 üzerinde en az
40 puan alarak başarılı olması hâlinde denklik işleminin yapılmasına karar verildiğini belirtmektedir .
25. ’nun, Bulgaristan Varna Teknik Üniversitesi Gemi İnşaat ve
Makineleri Mühendisliği bölümünden almış olduğu diploma için 26/ 05/ 2014 tarihinde
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yapmış olduğu denklik başvurunun, 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu’nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (p) bendine dayanılarak hazırlanan
Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine aykırı surette gerekçesiz şekilde reddedildiği, akabinde söz konusu başvuruya ilişkin olarak, başvuranın
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği” alanındaki Seviye Tespit Sınavı’nın II.
aşamasına alınması ve bu sınavdan 100 üzerinden en az 50 ve üzeri puan alarak başarılı olması hâlinde denklik işleminin yapılması yönünde karar verildiği görülmektedir . Adı geçenin, başvurusunun zımnen reddedilmesi işlemine karşı Ankara 14’üncü İdare Mahkemesinde açmış olduğu davada anılan Mahkeme tarafından mezkur idari işlem reddedilmekle birlikte
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
7 / 10kararda; “bu nedenle, davalı idarece sözleşmeye taraf ülkelerden alınan diplomalara denklik
verilmesinin seviye tespit sınavında başarılı olunması şartına bağlanmasının ancak sözleşmede yer verildiği üzere önemli farklılıkların objektif bir bilimsel değerlendirme neticesinde ortaya konulması halinde mümkün olacağı açıktır”, ve “öte yandan, bu kararın, davacının diplomasına doğrudan denklik belgesi verilmesinin kabulü anlamına gelmediği, davalı idarece gerekli araştırma ve incelemeler neticesinde ortaya çıkan sonuca göre işlem tesis edilmesi gerektirdiği açıktır” ibarelerine yer verildiği görülmektedir .
26. İdare tarafından söz konusu mahkeme kararından sonra, şikayet başvurusuna konu denklik başvurusu ile ilgili olarak Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Denizcilik
Fakültesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü ve Hacettepe Üniversitesi
Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof . Dr . , Yıldırım Beyazıt
Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof . Dr . , Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof .
Dr . , İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof . Dr . , Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Üyesi , TOBB Ekonomi ve Teknoloji
Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç . Dr . , Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
Öğretim Üyesi Prof . Dr . , Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof .
Dr . , Bursa Teknik Üniversitesi öğretim Üyesi Doç . Dr . , Yıldırım Beyazıt Üniversitesi öğretim Üyesi Doç . Dr . ’dan müteşekkil
Makine-İmalat-Endüstri Mühendislik Grubu Alt Komisyonundan görüş alınmış ve akabinde yapılan yeni değerlendirme neticesinde “Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği” alanında yapılacak olan Seviye Tespit Sınavı’nın II. aşamasında 100 üzerinde en az 40 puan alarak başarılı olması hâlinde denklik işleminin yapılmasına karar verilmiştir .
27. Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, şikâyet başvuru belgesi, idarenin konuya ilişkin yazılı cevapları ile ilgili kanun, yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; idarenin Ankara 14.
İdare Mahkemesi tarafından verilen 17/ 4/ 2015 tarihli karar uyarınca “davalı idarece gerekli araştırma ve incelemeler neticesinde ortaya çıkan sonuca göre işlem tesis edilmesi” hükmüne aykırı hareket etmediği anlaşıldığından, şikâyetçinin talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
C. İnsan Hakları Yönünden Değerlendirme
28. T.C. Anayasasının “Kanun Önünde Eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde ifadesini bulan kanun önünde eşitlik ilkesinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13 üncü maddesindeki etkili başvuru hakkının ve 17 inci maddesindeki hakları kötüye kullanma yasağının ihlal edildiğine dair herhangi bir bulgu ve bilgiye rastlanmadığı gibi şikâyete konu olayda, Birleşmiş
Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinde yazılı ve güvence altına alınmış olan başkaca bir insan hakkı ihlalinin tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
D. İyi Yönetişim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme 29. Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
8 / 10uygun olarak hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetişim ilkelerine de uygun işlem tesis
etmeleri de beklenmektedir .
30. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim
İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde “Kurumun, inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözeteceği düzenlenmiştir . Söz konusu Yönetmelik hükmünde yer alan ilkelerin kaynağını teşkil eden Avrupa
Birliği Temel Haklar Şartının 41 inci maddesinde de iyi yönetim hakkından bahsedilmekte olup, benzer ilkelere Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen ” Avrupa Doğru İdari Davranış Yasası’ nda” da yer verilmiştir .
31. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, ancak şikayetçinin ilk dilekçesine idarenin süresinde ve gerekçeli olarak cevap vermediği ayrıca karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir .
IV. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT :
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması :
32. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ret kararı üzerine durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır .
B. Yargı Yolu:
33. 2709 Sayılı 1982 Anayasası’nın Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması başlıklı 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında, “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır .” hükmü yer almakta olup, 6328 sayılı Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarenin işlemine karşı varsa 60 günlük dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesinde idari yargı yolu açıktır .
V. KARAR
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
9 / 10Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın
BAŞVURANA ve YÖK Başkanlığına tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi