|
ÖZET: Başvuran, mezun olduğu üniversitenin not çevrimine göre yüzlük sistemde 72,1 puan almasına rağmen, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen dönüşüm tablosuna göre bu notun 60,56 puana tekabül etmesi nedeniyle 11 puan kaybı yaşadığını iddia ederek, mezun olduğu üniversitenin notunun merkezi sınavda geçerli olmasını talep etmiştir. YÖK, not sistemlerinin çevrimi konusunda yetkili olduğunu belirterek, 4’lük sistemin 100’lük sisteme eşdeğerliğini belirlemiş ve bu eşdeğerlik tablosunun resmi olarak yayımlandığını ifade etmiştir.
Yapılan değerlendirmede, başvuranın notunun YÖK tarafından belirlenen eşdeğerlik tablosuna göre hesaplanmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Yükseköğretim Kurulu’nun, farklı not sistemlerinin kullanılması durumunda eşitsizlikler doğabileceği gerekçesiyle tek bir eşdeğerlik tablosu oluşturması, başvuranın talebinin reddedilmesine neden olmuştur. Dolayısıyla, başvuranın mezuniyet notunun YÖK dönüşüm tablosuna göre değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7120-S.10854
BAŞVURU NO : 2019/5211
KARAR TARİHİ : 09/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
Başvuranın merkezi sınavla öğretim görevlisi alımlarında
BAŞVURUNUN KONUSU :
mezun olduğu üniversite tarafından yüzlük sisteme göre dönüştürülmüş puanının geçerli sayılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; üniversite mezuniyet notunun dörtlük sistem üzerinden 2,31 puan olduğunu, bu
notunun üniversitenin not çevrimine göre yüzlük sistemde 72,1 puana tekabül ettiğini, ancak merkezi sınavla öğretim görevlisi alımlarında Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen dönüşüm tablosuna göre lisans mezuniyet notunun yüzlük not sistemde 60,56 puana karşılık gelmesi nedeniyle 11 puanlık kaybı olduğunu belirterek mezun olduğu üniversite tarafından yüzlük sistemde belirlenen puanının merkezi sınav ile öğretim görevlisi alımlarında geçerli olmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının konuya ilişkin 16/07/2019 tarih ve … sayılı
yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) 2,31 not ortalamasının 100’lük sistemdeki karşılığı YÖK çevrim tablosuna göre 60,56
olduğu, başvuranın mezun olduğu üniversitenin 2,31 not ortalamasının 100 lük sistemdeki karşılığını 72,1 olarak göstermesinin bir çelişki olmadığı ve Öğretim Üyesi Yetiştirme
Programı (ÖYP) dahil öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına başvurularda not sistemlerinin çevrimi konusunda yetkinin Yükseköğretim Kurulunda olduğu,
2.2) Öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamaların ön
değerlendirme ve nihai değerlendirme aşamalarındaki puan hesaplamalarında 100’lük sistemdeki lisans not ortalamasının kullanılmakta olduğu, resmi not sistemi 100’lük sistem olan üniversitelerden mezun olanların doğrudan bu notlarını, resmi not sistemi 4’lük sistem olan üniversitelerden mezun olanların ise Başkanlık tarafından yapılan eşdeğerliği kullanmakta olduğu, bir üniversitenin iki resmi not sistemi birden kullanması mümkün olmamakla birlikte, öğrencilerin de hangi not sisteminin resmi olarak kullanıldığını bildikleri, söz konusu değerlendirme ve yerleştirme hesaplamalarında 100’lük sistemde lisans not ortalaması kullanıldığı için 100’lük not sistemindeki ortalamaların bir daha 4’lük sisteme çevrilmesine ihtiyaç bulunmadığı, 100’lük not sisteminin kullanılmasının nedeninin diğer değerlendirme kriterleri olan ALES ve yabancı dil puanlarının da 100 tam puan üzerinden hesaplanması olduğu,
2.3) Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda
Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında “Ön değerlendirme ve nihai değerlendirme aşamalarında lisans mezuniyeti notunun hesaplanmasında kullanılacak 4’lük ve 5’lik not sistemlerinin 100’lük not sistemine eşdeğerliği Yükseköğretim Kurulu kararıyla belirlenir.
Diğer not sistemlerinin 100’lük not sistemine eşdeğerliğine yükseköğretim kurumlarının senatoları karar verir.” hükmünün bulunduğu, 4’lük not sisteminin 100’lük not sistemine eşdeğerliğinin Yükseköğretim Kurulunca belirlendiği ve eşdeğerlik tablosunun Kurulun resmi internet sitesinde yayımlandığı,
2.4) Üniversitelerin not çizelgelerinde resmi not sistemlerin yanında diğer not sistemlerine
de yer vermesinin nedeninin, üniversitelerin yetkilerinde bulunan ve kabul edilip edilmemesi üniversitelerin takdirinde olan lisansüstü eğitim kontenjanlarına öğrenci alımlarında, mezun olanlara bu not sistemlerini de kullanma imkânı vermek olduğu,
2.5) Öğretim elemanı alımlarında bu çevrimlerin kullanılması hakkaniyet ve eşitlik
açısından sıkıntı yaratacağı için, yönetmelik gereği tek bir eşdeğerlik tablosu hazırlandığı, eğer tek bir tablo değil de üniversitelerin çevrimi kullanılsaydı, 4’lük sistemde 2.00 ortalamayla mezun olan bir kişinin 100’lük sistemde ortalaması bir üniversitede 70 olabilirken, diğer üniversitelerde 65, 60, 55 veya 50 olabileceği, aynı şekilde 100’lük sistemde 70 ortalamayla mezun olan bir kişinin not ortalamasının üniversiteden üniversiteye 2.00 – 2.80 arasında değişebilmekte olduğu, aynı kadro için tercih yapacak, bir nevi rekabet içindeki adayların değerlendirilmesinde söz konusu durumun büyük sıkıntılara yol açabileceği,
2.6) Başkanlık tarafından hazırlanan eşdeğerlik tablosunun değişik üniversitelerin not
sistemleri esas alınarak, bu not sistemleri arasındaki farklılıkları minimize edecek ve haksız rekabeti engelleyecek şekilde 4’lük sistemde 2.50 not ortalaması 100’lük sistemde 65’e karşılık gelecek biçimde yapıldığı, buna gerekçe olarak 31/07/2008 tarihli 26913 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Naklen veya Açıktan Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ilk halindeki araştırma görevlisi kadrolarına başvurularda 100 tam not üzerinden en az 65; 4 tam not üzerinden en az 2.50 lisans mezuniyet notuna sahip olmak şartının getirildiği,
2.7) 4’lük not sisteminin işleyişinde esas olarak 4’lük sistemdeki notların 100 üzerinden belli
bir puan karşılığı belirlense de, bu kişiler esasında 100 üzerinden bu puanı alamayabileceği, 4 lük not sistemin de 2.00 not ortalamasının 100 üzerinden 70’e denk geldiği üniversitelerde, her
2.00 ve üzeri not ortalamasına sahip olanların aslında 100 üzerinden 70 ve üzeri not aldığını
iddia etmenin mümkün olmadığı çünkü 4’lük not sisteminin uygulandığı üniversitelerdeki kişinin puanının hesaplamasında; sınıf ortalaması, öğrencinin başarı notu, standart sapma ve standart skor gibi kriterlerin kullanılabilmekte olduğu, ayrıca üniversitelerde öğretim elemanlarına 4’lük sistemdeki notları belirleme konusunda takdir hakkı verilebilmekte olduğu,
2.8) Sonuç olarak kişilerin resmi tek bir not ortalamasının olduğu, 4’lük sistemden aynı not
ortalamasıyla mezun olanların, aynı kadroya başvurularda farklı puanlarla değerlendirilmesinin bu kişiler arasında eşitsizliğe yol açacağının düşünüldüğü,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının;
3.1.) “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. (…)”,
3.2.) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.3) “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim
esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur …” hükmü yer almaktadır.
4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
“Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
5) 09/11/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim
Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş
Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında; “Ön değerlendirme ve nihai değerlendirme aşamalarında lisans mezuniyeti notunun hesaplanmasında kullanılacak 4’lük ve 5’lik not sistemlerinin 100’lük not sistemine eşdeğerliği Yükseköğretim Kurulu kararıyla belirlenir. Diğer not sistemlerinin 100’lük not sistemine eşdeğerliğine yükseköğretim kurumlarının senatoları karar verir.” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, üniversite mezuniyet notunun dörtlük sistem üzerinden 2,31 puan olduğunu
ve bu notunun üniversitenin not çevrimine göre yüzlük sistemde 72,1 puana tekabül ettiğini, ancak merkezi sınavla öğretim görevlisi alımlarında YÖK dönüşüm tablosuna göre lisans mezuniyet notunun yüzlük not sisteminde 60,56’ya karşılık gelmesi nedeniyle 11 puanlık kaybı olduğunu belirterek merkezi sınavla öğretim görevlisi alımlarında YÖK dönüşüm tablosu uyarınca hesaplanan puanı yerine mezun olduğu üniversite tarafından 100’lük sisteme göre dönüştürülmüş puanının kullanılmasını talep etmektedir.
8) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı
kadrolarına başvurularda not sistemlerinin çevrimi konusunda Yükseköğretim Kurulunun yetkili olduğu, konuyla ilgili mevzuat çerçevesinde 4’lük not sisteminin 100’lük not sistemine eşdeğerliğinin Yükseköğretim Kurulunca belirlenerek eşdeğerlik tablosunun resmi internet sitelerinde yayımlanmış olduğunu belirterek, kişilerin resmi tek bir not ortalaması bulunduğunu, 4’lük sistemden aynı not ortalamasıyla mezun olanların, aynı kadroya başvurularda farklı puanlarla değerlendirilmesinin bu kişiler arasında eşitsizliğe yol açacağını ifade etmektedir.
9) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde elde edilen bulgular
yönünden; başvuranın mezun olduğu üniversitenin 4’lük sistem üzerinden eğitim verdiği ve başvuranın diplomasındaki mezuniyet notunun 100’lük sistemde karşılığının 72,1 puan olmasına rağmen YÖK Başkanlığı tarafından hazırlanan dönüşüm tablosuna göre mezuniyet notunun yüzlük not sisteminde 60,56’ya karşılık gelmesi nedeniyle 11 puanlık kaybı olduğu, konuyla ilgili olarak her üniversitenin kendine göre bir çevrim sistemi bulunduğundan ve bu sistemler arasındaki çevrimin bir standardının bulunmamasından dolayı 4’lük veya 5’lik sistemde mezun olanların akademik kadrolara başvuruları sırasında mezun oldukları üniversitelerin not çevrimleri yerine ilgili yönetmeliğin 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca YÖK tarafından hazırlanan Eşdeğerlilik Tablosu uyarınca hesaplanan notlarının kullanıldığı tespit edilmiştir.
10) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; ilgili İdarenin Öğretim Üyesi
Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi
Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki “Ön değerlendirme ve nihai değerlendirme aşamalarında lisans mezuniyeti notunun hesaplanmasında kullanılacak 4’lük ve 5’lik not sistemlerinin 100’lük not sistemine eşdeğerliği Yükseköğretim Kurulu kararıyla belirlenir.” hükmü doğrultusunda 4’lük not sisteminin 100’lük not sistemine eşdeğerliği tablosu çerçevesinde gerekli dönüştürme işlemini yaparak işlem tesis ettiği, dolayısıyla İdare tarafından başvuranın not ortalamasının dönüştürülme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup;
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Başvuranın mezun olduğu üniversite tarafından yüzlük sistemde belirlenen puanının merkezi sınav ile öğretim görevlisi alımlarında geçerli olması talebinin REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi