|
ÖZET: Başvuru, Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edilen 1.090,56 TL yol harcamalarına katkı payının iadesi talebine ilişkindir. Başvuran, bu tutarın, ilgili mevzuat gereği usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediğini ve dolayısıyla tahsilatın geçersiz olduğunu iddia etmiştir. Başvurusu, belediye tarafından reddedilmiş, ancak başvuran, tebligatın Vergi Usul Kanunu’na uygun olmadığını belirterek, tahsil edilen tutarın iadesini talep etmiştir.
Ankara Büyükşehir Belediyesi, yapılan asfalt çalışması nedeniyle bu katkı payının tahsil edildiğini ve tebligatın yasal çerçevede gerçekleştirildiğini savunmuştur. Ancak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını değerlendirerek, tebligatın usulüne uygun yapılmadığını tespit etmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddine karar verilmiş, ancak tebligat işlemlerinin Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi için belediyeye tavsiyede bulunulmuştur. Sonuç olarak, başvuranın katkı payı iade talebi reddedilmiş, ancak belediyenin tebligat süreçlerinde daha dikkatli olması gerektiği vurgulanmıştır. Bu karar, kamu yönetiminde şeffaflık ve hukuka uygunluk ilkelerinin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3162-S.4517
BAŞVURU NO : 2018/17023
KARAR TARİHİ : 16/05/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Tahsil edilen 1.090,56 TL yol harcamalarına katkı payı
BAŞVURUNUN KONUSU :
tutarının tahakkuktan terkin edilerek iade edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/12/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi Kurumumuza verilen dilekçede özetle; T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER)’e 29.08.2018 tarihinde “Ankara Büyükşehir Belediyesi … sicil numarası ile adına tahakkuk ettirilen 1.090,56 TL yol harcamalarına katkı payı tutarını meskenimi satmak istediğim bir dönemde tapudan tescil işlemi yapılmayarak zor bir anımda kredi kartı ile tahsil etmiştir. Ancak ilgili katkı payı 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Yol Harcamalarına
Katılma Payı” başlıklı 86’ncı maddesi kapsamında belediye meclis kararı ile alınmaktadır.
İlgili katkı payının mesken sahiplerinden alınma işlemi daha sonraki dönemlerde iptal edildiği halde benim gibi mağdur olanlardan re’sen ve zor bir anında tahsil edilmiştir. Ayrıca yukarıda da yer verdiğim üzere ilgili katkı payı Belediye Gelirleri Kanunu Kapsamında alınmakta ve
213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine tabi olmaktadır. Ancak ilgili katkı payı Vergi Usul
Kanunu’nun Tebliği Esaslarının düzenlendiği 93 ila 109 uncu maddeleri kapsamında şahsıma tebliği yapılmadan 7201 sayılı Tebligat kanunu kapsamında yapılmıştır. Vergi Usul Kanunu kapsamına giren bir vergi veya katkı payı ancak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilebilir. Bu tür vergi ve katkı paylarında Tebligat Kanunu hükümleri geçersizdir. Bu nedenle öncelikle herkesten alınmayan 1.090,56 TL’lik tutarın terkin edilerek şahsıma iade edilmesini, bunun mümkün bulunmaması durumunda tebliğ hükümleri geçerli olmadığı için tebliğin yapılmamış sayılarak erken ödeme tutarının şahsıma iade edilmesini arz ederim.” şeklinde yaptığı başvurusunun, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın 17.09.2018 tarihli yazısıyla reddedildiği,
1.1. İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığınca adına tahakkuk ettirilerek tahsil edilen 1.090,56 TL yol harcamalarına katkı payı tutarının usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği, vergiyi doğuran olayın ne zaman gerçekleştiğinin bilinmediği, V.U.K.’un 114 üncü maddesi kapsamında bir verginin doğması için tarh ve tebliğ edilmesinin gerektiği, tarh ve tebliği ifadesi “ve” bağlacıyla bağlandığı için iki şartın da aynı anda gerçekleşmesi gerektiği, yapılan tebliğin usulsüz olması nedeniyle ilgili borcun zamanaşımına uğramış olması durumunda da ilgili tutarın terkin edilerek şahsına iade edilmesi gerektiği
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
iddiasıyla tahsil edilen söz konusu tutarın tahakkuktan terkin edilerek şahsına iade edilmesi talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 07/01/2019 tarihli ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden
Anakara Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan alınan 31/01/2019 tarihli ve … sayılı yazısında özetle; “… Daire Başkanlığımızca 2011 yılında Keçiören İlçesi, Ufuktepe Mahallesi sınırları içerisinde bulunan imarın … ada 7 parselin cephesine isabet eden Ufuktepe
Caddesinde asfalt çalışması yapılmış ve bu çalışmaya istinaden, 2464 sayılı Belediye Gelirleri kanununa göre çalışma yapılan cadde veya sokağa cephesi bulunan gayrimenkul sahiplerine
Tapu Müdürlüklerinden alınan tapu kayıtlarına göre tahakkuk makbuzu-ihbarname gönderilmiştir. Söz konusu Kanunun 93. maddesindeki “Harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesi belediyelerce ilgili tapu dairelerine bildirilir. Bu gayrimenkullerin satış, hibe ve trampaları halinde tapu dairesi payın tahsilini sağlamak üzere, belediyeyi haberdar eder ve pay ödenmedikçe intikal işlemi yapılmaz. Satış, hibe ve trampa gibi devir hallerinde ferağ sırasında o tarihe kadar ödenmemiş taksitler peşin olarak tahsil olunur.” hükmüne uygun olarak, ilgili Tapu Müdürlüğüne bilgi verilmiş olup, asfalt katılım payı borcu
Belediyemizce tahsil edilmeden herhangi bir işlem yapılmaması istenmiştir. Göndermiş olduğumuz ihbarname 03/11/2014 tarihinde elden 7201 Sayılı Tebligat Kanununa uygun olarak tebliğ edildiğinden herhangi bir usulsüzlük veya yasal olmayan işlem bulunmamakla beraber tahakkuk eden borcu müşteki 21/09/2016 tarihli ve … sayılı dilekçesi ile itiraz kayıtsız ödemiş olup 21/09/2016 tarihli ve … sayılı yazımız ile şerh terkin edilmiştir.” açıklamasına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun;
5.1. “Yol Harcamalarına Katılma Payı” başlıklı 86 ncı maddesinde; “Belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce aşağıdaki şekillerde inşa, tamir ve genişletilmeye tabi tutulan yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden meclis kararı ile Yol Harcamalarına Katılma Payı
alınabilir:
a) Yeni yol açılması, b) Mevcut yolların yüzde kırk nispetinde veya daha fazla genişletilmesi, … Yolların kaldırımlar da dahil olmak üzere (15) metreden fazla genişliklerine düşen giderler, belediyelere ait olup harç payına konu teşkil etmez. İki ve daha fazla yol kenarında bulunan
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
gayrimenkuller için asıl cepheyi teşkil eden yoldan düşen pay tam, diğer yollara ait pay ise yarım olarak hesaplanır.”,
5.2. “Payların Hesaplanması” başlıklı 89 uncu maddesinde (a) bendinde “…Harcamalara katılma payları bina ve arsalarda vergi değerinin yüzde 2’sini geçemez.”,
5.3. “Payın Tahakkuk Şekli” başlıklı 90 ıncı maddesinde, “Yol Harcamalarına Katılma
Payı, bu hizmetin yapıldığı yollardan faydalanan, Su Tesisleri İle Kanalizasyon Harcamalarına
Katılma Payları ise hizmetten faydalanma şekillerine göre ilgili gayrimenkul sahipleri arasında ve 89 uncu maddeye göre hesaplanan katılma payları toplamının ilgili gayrimenkullerin vergi değerleri toplamına oranlanarak dağıtılması suretiyle hesaplanıp tahakkuk ettirilir.”
5.4. “Payın Tahakkuk Zamanı” başlıklı 91 inci maddesinde; “Harcamalara katılma paylarının tahakkuku, işler hangi ihale usulü ile yapılmış olursa olsun, hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmuş olmasından sonra yapılır. Ancak, yapılacak yazılı tebliğ ile verilecek süre içinde ilgililerin harcamalara katılma paylarını peşin ödemeyi kabul etmeleri halinde, bu paylar, kabule ilişkin yazılı başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde tahakkuk ettirilir.”,
5.5 “Payların ilanı” başlıklı 92 nci maddesinde; “ Yukarıdaki maddelerde yazılı esaslar
dairesinde hesaplanan paylar, mükelleflerin soyadları, adları, adresleri ve kendilerine isabet eden pay miktarını gösteren ve mahiyetlerine göre mahalle, cadde ve sokak itibariyle düzenlenecek tahakkuk cetvellerinin bir ay süre ile belediye ilan yerlerine asılması suretiyle ilan olunur. Katılma payları tutarları mükelleflere ayrıca tebliğ olunur.”
5.6. “Tahsil Şekli” başlıklı 93 üncü maddesinde; “Harcamalara katılma payları belediyelerce veya bunlara bağlı müesseselerce, 92 nci maddeye göre payların ilan ve tebliğ edildiği yılı takip eden yıldan itibaren iki yılda ve dört eşit taksitte, peşin ödemelerle tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde tahsil olunur. Ancak, yukarıda yazılı ödeme sürelerini, ilgili belediyelerin teklifi üzerine, 5 yıla (peşin ödemelerde bir yıla) kadar uzatmaya ve buna göre taksit sürelerini tespit etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bakanlar Kurulunca bu yetkinin kullanılması halinde, uzatılan ödeme süreleri için belediyeler, belediye meclislerinin kararı üzerine ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca alınan tecil faizi oranını aşmamak üzere faiz alabilirler. Satış, hibe ve trampa gibi devir hallerinde ferağ sırasında o tarihe kadar ödenmemiş taksitler peşin olarak tahsil olunur.
Harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesi belediyelerce ilgili tapu dairelerine bildirilir. Bu gayrimenkullerin satış, hibe ve trampaları halinde tapu dairesi payın tahsilini sağlamak üzere, belediyeyi haberdar eder ve pay ödenmedikçe intikal işlemi yapılmaz.”,
5.7. “Usul hükümleri” başlıklı 98 nci maddesinde; “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanuna göre alınacak vergi, harç ve katılma payları hakkında 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve bunların ek ve tadilleri hükümleri uygulanır.”
6. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunu’nun, “Tebliğler ve
Müddetlerin Hesaplanması” başlıklı 8 inci maddesinde; “ Hilafına bir hüküm bulunmadıkça bu kanunda yazılı müddetlerin hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında
Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik olunur.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
7. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun
7.1. “Tebliğ” başlıklı 21nci maddesinde; “ Tebliğ, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden hususların yetkili makamlar tarafından mükellefe veya ceza sorumlusuna yazı ile bildirilmesidir. “
7.2. “Tahakkuk” başlıklı 22 nci maddesinde; “ Verginin tahakkuku, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesidir.”
7.3. “İhbarname esası” başlıklı 34 üncü maddesinde; “İkmalen ve re’sen tarh edilen vergiler
“İhbarname” ile ilgililere tebliğ olunur. Nev’i ve doğuşu ayrı olan vergiler için ayrı ihbarname kullanılır.”
7.4. “İhbarnamenin muhteviyatı” başlıklı 35 inci maddesinde; “İhbarname aşağıda yazılı malümatı ihtiva eder: 1. İhbarnamenin sıra numarası; 2. İhbarnamenin tanzim tarihi; 3.
Verginin nev’i; 4. Mükellefin soyadı adı (Tüzelkişilerde unvanı); 5. Mükellefin açık adresi; 6.
Vergilendirme dönemi; 7. Verginin matrahı; 8. Verginin hesabı; 9. Verginin miktarı; 10. Kısa ve açık bir ifade ile ikmalen veya re’sen vergi tarhını icabettiren sebepler; 11. Vergi mahkemesinde dava açma süresi; 12. Vergi mahkemesinde dava açma şekli. …”
7.5. “Tebliğ esasları” başlıklı 93 üncü maddesinde; “Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir. Şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılması caizdir.”
7.6. “Tebliğ yapılacak kimseler” başlıklı 94 üncü maddesinde; “Tebliğ mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılır. Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılır. Tüzel kişilerin mütaaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması kafidir. Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılır. (Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerekir.)…”
7.7. “Tebliğ evrakının teslimi” başlıklı 102 nci maddesinde; “ Tebliğ olunacak evrakı içeren zarf posta idaresince muhatabına verilir ve bu durum muhatap ile posta memuru tarafından tebliğ alındısına tarih ve imza konulmak suretiyle tespit olunur. Muhatap imza edecek kadar yazı bilmez veya herhangi bir sebeple imza edemeyecek durumda bulunursa sol elinin başparmağı bastırılmak suretiyle tebliğ edilir. Muhatap tebellüğden imtina ederse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusula kapıya yapıştırılır.
Posta memuru, durumu tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza ederek, tebliğ olunacak evrakı tebliği yaptıran idareye teslim eder. Bu durumda tebliğ, pusulanın kapıya yapıştırıldığı tarihte yapılmış sayılır. …”
7.8. “Zamanaşımı Süreleri” başlıklı 114 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar.”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
8. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun;
8.1. “Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina” başlıklı 21 nci maddesinde; “ Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.
8.2. “Usulüne aykırı tebliğin hükmü” başlıklı 32 nci maddesinde; “ Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır. Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur.”
8.3. “Diğer mali tebligat” başlıklı 51 nci maddesinde; “ Mali tebliğler, kendi kanunlarında sarahat bulunmıyan hallerde, bu kanunun umumi hükümlerine tevfikan yapılır.”
9. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Harcamalara Katılma Payları İle İlgili
Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin “İtiraz” başlıklı 25 nci maddesinde; “ Harcamalara Katılma Payları ile ilgili itirazlar 213 sayılı Vergi Usulü Kanunu hükümlerine göre çözümlenir”. hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmesi neticesinde hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden
11. Uyuşmazlık konusu özetle, idare tarafından 2011 yılında Keçiören ilçesi Ufuktepe
Mahallesi sınırları içerisinde bulunan imarın … Ada 7 Parselin cephesine isabet eden Ufuktepe
Caddesi üzerinde asfalt kaplama çalışması yapılmış ve bu çalışmaya istinaden, tahakkuk ettirilen ve şikayetçi tarafından ödenen yol harcamalarına katkı payına ilişkin ihbarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini iddia eden şikayetçinin, kendisinden tahsil edilen tutarın tahakkuktan terkin edilerek iade edilmesi talebinin idare tarafından reddedilmesi hakkındadır.
12. Yol, kanalizasyon ve su tesisleri harcamaları katılma paylarının tanımı, hesabı, tahakkuk ve tahsil şekli, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Üçüncü Kısmında yer alan 86-94 üncü maddelerinde düzenlenmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
13. 2464 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinde, harcamalara katılma paylarının, bu hizmetler dolayısıyla yapılan giderlerden oluşması, bina ve arsalarda vergi değerinin yüzde ikisini aşmaması gerektiği belirtilmiştir. Aynı kanunun 90 ıncı maddesinde ise yol harcamalarına katılma paylarının, yapılan yollardan faydalanan ilgili gayrimenkul sahipleri arasında ve değinilen 89 uncu maddedeki esaslara göre katılma payları toplamına oranlanarak dağıtılması suretiyle hesaplanıp tahakkuk ettirilmesi kurala bağlanmıştır.
14. Kanun, harcamalara katılma paylarının hizmetin tamamlanarak halkın yararlanmasına sunulmasından sonra tahakkuk ettirilmesini 91 inci maddesinde, bu esaslara göre hesaplanan payların, mükelleflerin soyadları, adları, adresleri ve kendilerine isabet eden pay miktarını gösteren ve mahiyetlerine göre mahalle, cadde ve sokak itibariyle düzenlenecek tahakkuk cetvellerinin bir ay süre ile belediye ilan yerlerine asılması suretiyle ilanını, katılma payı tutarlarının mükelleflere ayrıca tebliğini ise 92 nci maddesinde öngörmüştür.
15. Belediye Gelirleri Kanununun 98 inci maddesinde aynı kanuna göre alınacak vergi, harç ve katılma payları hakkında, tersine hüküm bulunmadıkça 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu hükümlerinin uygulanması kabul edilmiştir.
16. Harcamalara katılma payı hakkında Vergi Usul Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin anılan hüküm dikkate alındığında; 2464 sayılı Kanunun 90, 91 ve 92 nci maddelerinde yer alan “katılma payı tahakkuku” ve “tebliğ” ibareleri, Vergi Usul Kanunu’nun
21 ve 22 nci maddelerinde tarifi verilen “tebliğ” ve “tahakkuk”u ifade ettiğinin kabulü
gerekecektir. Dolayısıyla, katılma payı tahakkukunun, “yetkili makamlar tarafından” Vergi
Usul Kanunu hükümleri dairesinde bir tahakkuk fişi ya da ihbarname tebliği suretiyle sağlanması gerekmektedir.
17. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 102 nci maddesinde; tebliğ olunacak evrakı içeren zarf posta idaresince muhatabına verileceği ve bu durumun muhatap ile posta memuru tarafından tebliğ alındısına tarih ve imza konulmak suretiyle tespit olunacağı, muhatap tebellüğden imtina ederse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusulanın kapıya yapıştırılacağı, posta memurunun, durumu tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza ederek, tebliğ olunacak evrakı tebliği yaptıran idareye teslim edeceği, bu durumda tebliğin, pusulanın kapıya yapıştırıldığı tarihte yapılmış sayılacağı hükümlerine yer verilmiştir.
18. Diğer taraftan, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 51 inci maddesinde, mali tebliğlerin, kendi kanunlarında sarahat bulunmayan hallerde, bu Kanunun umumi hükümlerine tevfikan yapılacağı; aynı kanunun 32 nci maddesinde de tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılacağı, muhatabın beyan ettiği tarihin, tebliğ tarihi addolunacağı hükme bağlanmıştır.
19. Bu hükümlere göre, ilgili ihbarnamenin yükümlüye tebliğinde, öncelikle 213 sayılı
Vergi Usul Kanunu hükümlerinin uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğu, bu kanun hükümleri uygulanmadan Tebligat Kanunu hükümlerinin uygulanamayacağı
anlaşılmaktadır. (Danıştay konu ile ilgili verdiği kararlar; D. 4. D. 08.02.2000 tarih, E:
1999/1501, K: 2000/3737; D.7. D. 4.05.2009 tarih, E: 2008/1216, K: 2009/2313)
20. Kurumumuzda oluşan dosyanın incelenmesinden;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
20.1 Şikayetçinin dilekçesinde yer verdiği şekliyle, uyuşmazlık konusu ve buna bağlı talebi
hakkında 17/09/2018 tarihinde yaptığı başvurusuna Ankara Büyükşehir Belediye
Başkanlığı’nca; “2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 86-94. Maddelerine göre
Belediyemizce çalışma yapılan, yollara cephesi bulunan arsa ve bina maliklerine asfalt katılım payı tahakkuk edilmiştir.
Belediyemizce 2011 yılında Keçiören ilçesi, Ufuktepe Mahallesi sınırları içerisinde bulunan imarın … Ada 7 Parselin cephesine isabet eden Ufuktepe Caddesi üzerinde asfalt kaplama çalışması yapılmış ve bu çalışmaya istinaden, 2064 sayılı Belediye Gelirleri Kanununa göre çalışma yapılan cadde veya sokağa cephesi bulunan gayrimenkul sahiplerine Tapu
Müdürlüklerinden alman tapu kayıtlarına göre tahakkuk makbuzu-ihbarname gönderilmiştir.
Bu borca ait ihbarname Belediyemiz memurları aracılığı ile 26/09/2014 tarihinde elden tebliğ edilmeye çalışılmış fakat tebligat kabul edilmediğinden dolayı 213 Vergi Usul Kanunu ve 7201 sayılı Tebligat Kanununa uygun olarak Muhtarlık aracılığı ile 03/11/2014 tarihinde tebligat yapılmıştır. … Söz konusu yol harcamalarına katılım payı ile ilgili herhangi bir yanlışlık veya yasal olmayan bir durum bulunmadığından indirim veya iade yapılamamaktadır.” şeklinde cevap verildiği,
20.2. İdareden alınan cevabi yazı ekinde alınan evraklar arasında yer alan ve sayfa üzerinde 26/09/2014 tarihi yazılı olan tablonun, şikayetçinin isminin bulunduğu satırdaki açıklama kısmına el yazısıyla “Almak istemiyor” ibaresinin yazıldığı, idarenin, Ufuktepe
Mahallesi Muhtarlığına hitaben yazdığı; 24/10/2014 tarih ve … sayılı yazısında ise (özetle); “…Ufuktepe Mahallesi’nde bulunan mükelleflerin yol harcamalarına katılma payları ile ilgili ihbarname tahakkuk makbuzları 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine uygun olarak Belediyemiz personelince ilgili kişilere elden tebligat yapılması çalışması tamamlanmıştır.
Söz konusu ihbarnameleri tebliğ almak istemeyen ve tebliğ imkânsızlığı olan mükelleflerle ilgili, 7201 sayılı Yasanın 21. Maddesindeki “…” hükümleri uygulanacak olup, mükelleflere ait bilgilerin bulunduğu listeler yazımız ekindeki CD de bulunmaktadır. Gereğini rica ederim” açıklamalarına yer verildiği,
20.3. Şikayetçinin, 21/09/2016 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri
Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğüne verdiği dilekçede özetle; “… … mükellef numarası ile adıma düzenlenen Asfalt Katılım Bedelinin tamamım Ödediğimden dolayı ilgili
Tapu Müdürlüğüne Asfalt Katılım Bedeli, şerh terkin yazısının gönderilmesi hususunda;
Gereğini arz ederim.” şeklindeki talebine istinaden adı geçen İdarenin Keçiören Tapu
Müdürlüğü’ne yazdığı 21/09/2016 tarih ve … sayılı yazıda (özetle); “… Yol harcamalarına katılım payı borcunu 21.09.2016 tarihinde … nolu makbuz numarasıyla ödemiş olduğundan, bahsi geçen tapu kaydının Asfalt katılım payı ile ilişiği bulunmamaktadır. … Ada 7 Parsel üzerinde bulunan bağımsız bölüm 4 numaralı daire üzerindeki şerhin terkin edilerek tarafımıza bilgi verilmesi hususunda; Gereğini arz ederim.” açıklamasına yer verildiği tespit edilmiştir.
21. Bu kapsamda, İdarenin Kurumumuza göndermiş olduğu bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; uyuşmazlık konusu yol harcamasına katılma payı ile ilgili ihbarname tahakkuk makbuzunun, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri ile birlikte 102 nci maddesi hükmün de yer verilen kurallar kapsamındaki evrakların, dosya kapsamında yer almaması ve bu bağlamda mezkur tebliğde esasa etkili şekil hatalarının olup olmadığının açık şekilde tespit edilememesinin yanı sıra İdarenin, Ufuktepe Mahallesi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Muhtarlığına hitaben yazdığı; 24/10/2014 tarih ve 680 sayılı yazısında, 7201 sayılı Tebligat
Kanunu’na yapılan atıf dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu yapılan katılma payı ile ilgili tebligatın, Vergi Usul Kanunu’nu kapsamında usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği hususu tespit edilememiştir.
22. Diğer taraftan, usulüne uygun olmayan tebliğlere karşı dava açıldığında yükümlünün olaydan bilgi sahibi olduğu tarih itibarıyla tebliğin geçerli sayılması ve davanın esastan incelenmesi yönünde Danıştay’ın içtihat kararları bulunmaktadır. (Danıştay konu ile ilgili verdiği kararlar; D. 4. D. 15.03.1999 tarih, E: 1998/906, K: 1999/1052; D. 7. D. 06.12.2010 tarih, E: 2009/3997, K: 2010/5651 ; D. 4. D. 08/10/1996 tarih, E:1995/4981, K:1996/3474)
23. Bununla birlikte, Tebligat Kanunu’nun 32 nci maddesi kapsamında; tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatabın usule aykırı tebliği öğrenmesiyle tebligatın geçerli hale geleceği ve tebliği öğrendiğini beyan ettiği tarihin, tebliğ tarihi sayılacağı hükmü dikkate alındığında, şikâyetçinin, uyuşmazlık konusu katılma payı ile ilgili ihbarnameye muttali olduğu hususunun ilgili idareye verdiği 21/09/2016 tarihli dilekçesinde açıkça görüldüğü, dolayısıyla ıttıla tarihinden itibaren dava açma süresinin başladığı ancak şikayetçinin uyuşmazlık konusu ihbarnameyi dava konusu yapmadan ödeme yoluna gittiği, akabinde mezkur talebini içeren ve CİMER yoluyla 29/08/2018 tarihli başvurusunun Ankara
Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın 17/09/2018 tarihli yazısıyla reddedildiği, tespit edilmiştir.
24. Somut olay, yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde; Vergi Usul Kanunu’nu kapsamında usulüne uygun tebliğ edildiği tespit edilemeyen uyuşmazlık konusu katılma payı ile ilgili ihbarnamesi hakkındaki tebligatla ilgili olarak, şikayetçinin 21/09/2016 tarihli dilekçesi dikkate alındığında mezkur tebligata muttali olduğu ve uyuşmazlık konusu ihbarnameye ilişkin olarak dava yoluna gitmeden ödeme yaptığı görülmüştür.
25. Şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; şikayetçinin Ankara Büyükşehir Belediyesi
Başkanlığı’nca adına tahakkuk ettirilerek tahsil edilen 1.090,56 TL yol harcamalarına katkı payı tutarının tarafına iade edilmesi talebinin yerinde olmadığı, diğer taraftan 2464 sayılı Belediye
Gelirleri Kanunu’nun 98 nci maddesinde katılma payları hakkında Vergi Usul Kanunu hükümleri dikkate alınacağı hususunun açık olduğu tespitinden hareketle, katılma payı alacağının sorunsuz bir şekilde tahsil edilebilmesi için tebliğ işleminin, kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapılması gerektiği, bu nedenle katılma paylarına ilişkin tebligatların Vergi Usul Kanunu hükümlerini uygun şekilde yapılması yönünde Ankara
Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı’nın gerekli özeni göstermesi gerektiği tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
26. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazının, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun olduğu ancak, şikayetçinin mezkûr talebi kapsamında dilekçesinde yer verdiği ve bilgi-belge isteme yazımızda özetlenen iddiaları hakkında İdareden alınan cevabi yazıda, söz konusu iddialar karşısında gerekli
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
incelemenin yapılabilmesine imkan vermediği, bu kapsamda şeffaflık ve gerekçeli karar verme ilkelerine uyulmadığı anlaşılmış olup İdareden bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
26. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir
işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara Vergi Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
1. Şikayetçinin Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı’nca adına tahakkuk ettirilerek tahsil edilen 1.090,56 TL yol harcamalarına katkı payı tutarının tarafına iade edilmesi talebinin
REDDİNE,
2. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 98 nci maddesinde katılma payları hakkında
Vergi Usul Kanunu hükümleri dikkate alınacağı hususunun açık olduğu tespitinden hareketle, katılma payı alacağının sorunsuz bir şekilde tahsil edilebilmesi için tebliğ işleminin, kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapılması gerektiği, bu nedenle katılma paylarına ilişkin tebligatların Vergi Usul Kanunu hükümlerini uygun şekilde yapılmasına ilişkin gerekli özeni göstermesi için Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı’na TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Ankara Büyükşehir
Belediyesi Başkanlığı’nca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.