|
ÖZET: Yol üzerindeki araç park yerlerinin ruhsatlandırılması, büyükşehir belediyelerinin yetki alanına girmektedir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, bu tür park yerlerinin tespit edilmesi, işletilmesi ve kiraya verilmesi konularında büyükşehir belediyelerine yetki tanımaktadır. Ayrıca, bu park yerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan işletilemeyeceği belirtilmiştir. İlgili mevzuat, büyükşehir ve ilçe belediyelerinin otopark yapma, işletme ve ruhsat verme yetkilerini de kapsamaktadır.
Otopark Yönetmeliği, yol üzeri park yerlerinin tanımını yaparak, bu alanların kullanım şartlarını belirlemektedir. Yönetmelikte, yol üstü araç park yerlerinin ölçüleri ve engelli araçları için ayrılması gereken alanlar gibi hususlar da düzenlenmiştir. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, ruhsat alınmadan işyeri açılamayacağını vurgulamakta ve ruhsat alma sürecinin nasıl işleyeceğini açıklamaktadır. Sonuç olarak, büyükşehir belediyeleri, yol üzerindeki park yerlerinin yönetimi ve ruhsatlandırılması konusunda geniş yetkilere sahiptir. Bu yetkiler, hem otoparkların düzenlenmesi hem de işyeri açma ruhsatı süreçlerini kapsamaktadır. Bu bağlamda, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda hareket edilmesi önem arz etmektedir. |
Not: Yol üzeri araç park yerlerinin ruhsatlandırılması hakkında.
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 7118846/622.02/2462547 25/08/2022
Konu : GÖRÜŞ (Yol Üzeri Araç Park Yerlerinin Ruhsatlandırılması Hk.)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi: … Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısı.
İlgi yazı ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu gereğince karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etme ve işletme, işlettirme veya kiraya verme yetkisinin büyükşehir belediyelerinde olduğu, bu yerlerin kiraya verilmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenip düzenlenmeyeceği konusunda Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği üzere, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek.” hükmü, (f) bendinde “Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.” hükmü, (l) bendinde “Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek. “ hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun’un 7 nci maddesindeki ilçe belediyelerinin görev ve yetkilerini düzenleyen üçüncü fıkrasının (d) bendinde 7261 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra “Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerden; 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak, (…)spor, dinlenme ve eğlence yerleri ile parkları yapmak; yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik sosyal ve kültürel hizmetler sunmak; mesleki eğitim ve beceri kursları açmak; mabetler ile sağlık, eğitim, kültür tesis ve binalarının yapım, bakım ve onarımı ile kültür ve tabiat varlıkları ve tarihî dokuyu korumak; kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin geliştirilmesine ilişkin hizmetler yapmak; bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek.” hükümleri 7261 sayılı Kanun’un yayım tarihinden itibaren ilçe belediyelerince yerine getirilecektir.
Öte yandan 22.02.2018 tarihli ve 30340 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Otopark Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin (l) bendinde “Cadde ve sokak üzerinde, yaya kaldırımından ayrılmış cepte, yolun sağ tarafında veya refüjde yol standartlarına uygun şekilde yatay ve düşey işaretlemeler ile ayrılmış, kullanım süresi görülebilecek şekilde belirtilen, kullanım şartlarına ilişkin diğer hususlar idaresince belirlenen, motorlu veya motorsuz araçların park edebileceği alanı” yol üstü araç park yeri olarak tanımlanmıştır.
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (o) bendinde “Yol üstü araç park yeri için ayrılması gereken alanın ölçüleri en az 2,5×5,50 metredir. Engelli araçları için 1/30 oranında park yeri ayrılır.” hükmü ile (ö) bendindeki “Yol üstü otoparkı yapılacak yerler ile yapımına ve işletilmesine ilişkin usul ve esaslar, büyükşehir belediyelerinde UKOME, diğer belediyelerde yerel trafik/ulaşım komisyonu kararı alınarak idarelerce belirlenir, buna göre yol üstü otopark düzenlemeleri, uygulaması ve işletmesi yapılır” hükümleri ile yol üstü araç park yerleri ile ilgili hususlar düzenlenmiştir.
Diğer taraftan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “İşyeri açılması” başlıklı 6 ncı maddesinde “ (Değişik birinci fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.
İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz. Ruhsat, Örnek 5’te yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir.
İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.
…” hükmü,
“Yönetmelikte yer almayan işyerleri” başlıklı 9 uncu maddesinde “Bu Yönetmelik kapsamına girmesine rağmen adı ve nitelikleri belirtilmeyen sıhhî bir işyerinin açılması halinde, benzeri işyerleri için öngörülen esaslara göre işlem yapılır.
…” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; büyükşehir ilçe belediyelerinin bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapma, yaptırma, işletme, işlettirme veya ruhsat verme yetkisini haiz oldukları, bununla beraber büyükşehir belediyelerinin de büyükşehir belediyesi tarafından yapılan, işletilen veya sorumluluğunda bulunan alanlarda aynı yetkileri haiz olduğu, öte yandan büyükşehir sınırları içinde karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etme ve işletme, işlettirme veya kiraya verme yetkisinin hassaten büyükşehir belediyelerine tevdi edilen yetkilerden olduğu, yol üzeri araç park yeri olarak işletilen yerlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan çalıştırılamayacağı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında olan ancak adı ve nitelikleri belirtilmeyen sıhhi işyerlerinin ruhsatlandırma aşamasında benzeri işyerleri için Yönetmelikte öngörülen niteliklerin yetkili idarelerce esas alınacağı değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür