Yöneticilikten öğretmenliğe geçişte dört yıllık süre şartı kamu yararı gerekçesiyle esnetilebilir mi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/6717-S.23.11072

BAŞVURU NO : 2023/1428

KARAR TARİHİ : 02/06/2023

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ORDU VALİLİĞİ

Yönetici olarak görev yapmakta olan başvuranın öğretmen olarak

BAŞVURUNUN KONUSU :

atanma talebi hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 26/01/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Ordu ili Ünye ilçesi Ünye Anaokulunda 07/09/2022 tarihinden itibaren müdür yardımcısı olarak görev yaptığını, Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 2022 Kasım Ayı Norm Kadro Fazlası Öğretmen

Atamalarına yöneticilik görevinden istifa dilekçesini sunarak başvuru yaptığını, Ordu İl Milli Eğitim

Müdürlüğü tarafından açıklanan taslak listede tercih ettiği okullarda boş kontenjan olmasına ve hizmet puanı yeterli olmasına rağmen atamasının gerçekleşmediğini, yapmış olduğu itiraza “Yöneticiler dört yıllığına görevlendirilir” hükmü gereğince olumsuz cevap verildiğini, Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından duyurusu yapılan kılavuzdaki şartları taşımasına rağmen atamasının hukuka aykırı bir şekilde gerçekleştirilmediğini belirterek; atama işleminin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu talebe ilişkin olarak Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 24/02/2023 tarih ve E– – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın Ordu ili Çamaş ilçesi Şehit Yıldıray Uygun İlkokulunda Okul Öncesi Öğretmeni olarak görev yapmakta iken 2022 Yılı Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına İlk Defa Yönetici

Görevlendirme Takvimi doğrultusunda Müdür yardımcılığı kadrosuna başvuruda bulunduğu, Millî Eğitim

Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliğinin “Yönetici görevlendirmede esas alınacak hususlar” başlıklı 32 nci maddesinin 4 üncü fıkrasının “Anaokullarının müdür yardımcılarından en az biri Okul Öncesi Öğretmenleri arasından; … görevlendirilir.” hükmü gereği adı geçenin görevlendirilmesinin “alan öncelikli’ olarak -okul öncesi öğretmeni olması sebebiyleYönetmeliğin 32 nci maddesinin 1 nci fıkrasının “Yöneticiler dört yıllığına görevlendirilir.” hükmü gereğince Valilikçe Ünye ilçesi Ünye Anaokuluna müdür yardımcısı olarak

atamasının/görevlendirilmesinin yapıldığı, 07/09/2022 tarihinde müdür yardımcılığı görevine başladığı; başvuranın norm kadro fazlası öğretmen statüsünde bulunmadığı, 2.2. Anılan Yönetmeliğin “Müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı olarak ilk defa görevlendirme” başlıklı 28 inci maddesinin 3 üncü fıkrasının “Müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak ilk defa görevlendirilmek üzere başvuruda bulunan adaylar, birinci fıkraya göre belirlenen görevlendirmeye esas puan üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak il millî eğitim müdürünün teklifi üzerine valinin onayı ile müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirilir.” hükmü ve diğer hususlarla birlikte değerlendirildiği, 2.3. Anılan hüküm kapsamında, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı olarak atama yetkisinin valinin onayı dahilinde olup, yöneticilik görevinden ayrılarak öğretmen olarak atanma talebinin, atamaya yetkili amirce değerlendirilerek hizmetine ihtiyaç duyulan personelin istifası daha sonra değerlendirilmek üzere iade edilebildiği, 2.4. Yönetici olarak görevlendirme/atama başvurusunda bulunan öğretmenlerin anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde dört yıllığına görevlendirildiklerini bildiği; ancak Yönetici (müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı) olarak görev yapmakta iken sağlık mazereti, can güvenliği gibi mazeret beyan eden ve durumlarını belgelendiren yöneticilerin yöneticilik görevinden ayrılma taleplerinin

Valiliklerince değerlendirilmekte olduğu; norm kadro esasları çerçevesinde sonuçlandırıldığı; ancak bilgi ve belgeye dayalı olarak herhangi bir sebep ve mazeret beyan etmeden yöneticiliğe başlar başlamaz öğretmen olarak atanma talebinde bulunan yöneticilerin öğretmen olarak atanma taleplerinin kamu yararı açısından olumlu değerlendirilmediği; kaldı ki başvuranın, kırsal kesiminde bulunan Çamaş ilçesinde görev yapmakta iken müdür yardımcılığı kadrosuna başvuruda bulunmuş olup, sosyo-ekonomik düzeyi daha yüksek olan Ünye ilçesine atandığı, 2.5. Başvuranın anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılmış olan müdür yardımcılığı görevini

‘atama/yer değiştirme’ şeklinde değerlendirdiği anlaşılmakta olup, bu durumun eğitim ve öğretim hizmetlerinin aksamasına sebebiyet verdiği, 2.6. Başvuranın tercihleri arasında yer alan Fatsa ilçesi Hacı Zekiye Karamolla Anaokulu, Fatsa Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve Ünye ilçesi Şehit Eren Bülbül Özel Eğitim Anaokulunda 23/02/2023 tarihi itibariyle okul öncesi branşında ihtiyaç bulunmadığı, 2.7. Başvurunun dostane çözüm kapsamında değerlendirilmesi hususuna ilişkin olarak; müdür yardımcılığı görevinde bir yıllık görev süresini tamamlaması ve alanında ihtiyaç bulunan okullardan birine yöneticilik görevinden ayrılarak öğretmen olarak atanma talebinde bulunması halinde talebinin Valiliklerince değerlendirileceği, ayrıca, Bakanlıkça duyurusu yapılacak olan 2023 yılı yöneticiliğe ilk defa görevlendirme takvimi çerçevesinde başvuranın durumuna uygun bir okula öğretmen olarak atamasının yapılarak yerine bu kapsamda başka bir yönetici ataması yapılarak kamu hizmetinin aksamadan devam etmesinin sağlanabileceği, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 5/2/2021 tarih ve 31386 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim

Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliğinin; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumları yöneticiliklerini ikinci görev olarak yürüteceklerin görevlendirilmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” 5.2. “Müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı olarak ilk defa görevlendirme” başlıklı 28 inci maddesinde; “… (3) Müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak ilk defa görevlendirilmek üzere başvuruda bulunan adaylar, birinci fıkraya göre belirlenen görevlendirmeye esas puan üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak il millî eğitim müdürünün teklifi üzerine valinin onayı ile müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirilir…” 5.3. “Yönetici görevlendirmede esas alınacak hususlar” başlıklı 32 nci maddesinde; “(1) Yöneticiler dört yıllığına görevlendirilir.

…

(4) Anaokullarının müdür yardımcılarından en az biri Okul Öncesi Öğretmenleri arasından; …

görevlendirilir…” 5.4. “Yöneticilik görevinden ayrılma” başlıklı 37 nci maddesinde; “(1) Yöneticilik görevlerinden istekleri üzerine ayrılanlar, bulundukları eğitim kurumunda alanlarında boş norm kadro olması ve istemeleri hâlinde bu eğitim kurumuna; aksi durumda ise öncelikli olarak kadrolarının bulunduğu ilçe içerisinde durumlarına uygun bir eğitim kurumuna, ilçe içerisinde durumlarına uygun norm kadro bulunmaması halinde ise il içerisinde istekleri de dikkate alınarak alanlarında boş norm kadro bulunan eğitim kurumuna öğretmen olarak atanır.

(2) Yöneticilik görevlerinden, aile birliği, can güvenliği, sağlık durumu mazeretlerine veya alan değişikliğine bağlı yer değiştirenler, üst yöneticilik görevine görevlendirilenler ve 36 ncı maddenin dördüncü ve beşinci fıkraları ile 39 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre öğretmenliğe atananlar hariç olmak üzere, dört yıllık görev süreleri dolmadan herhangi bir nedenle istekleri üzerine ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten itibaren yazılı sınav başvuru tarihinin son günü itibarıyla aradan bir yıl geçmeden yönetici olarak görevlendirilmek üzere başvuruda bulunamaz.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yöneticiliğe henüz yeni başlamış olan başvuranın öğretmen olarak atanma talebinin reddedilmesi işleminin hizmet gereği ve kamu yararı kapsamında olduğu, idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Ordu ili Ünye ilçesi Ünye Anaokulunda 07/09/2022 tarihinden itibaren müdür yardımcısı olarak görev yaptığını, Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 2022 Kasım Ayı Norm Kadro Fazlası Öğretmen

Atamalarına yöneticilik görevinden istifa dilekçesini sunarak başvuru yaptığını, Ordu İl Milli Eğitim

Müdürlüğü tarafından açıklanan taslak listede tercih ettiği okullarda boş kontenjan olmasına ve hizmet

puanı yeterli olmasına rağmen atamasının gerçekleşmediğini, yapmış olduğu itiraza olumsuz cevap verildiğini, Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından duyurusu yapılan kılavuzdaki şartları taşımasına rağmen atamasının gerçekleştirilmediğini belirterek; atama işleminin yapılmasını talep etmektedir.

8. Başvuru konusuna ilişkin olarak İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden; başvuranın Ordu ili Çamaş ilçesi Şehit Yıldıray Uygun İlkokulunda Okul Öncesi Öğretmeni olarak görev yapmakta iken 2022 Yılı

Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına İlk Defa Yönetici Görevlendirme Takvimi doğrultusunda müdür yardımcılığı kadrosuna başvuruda bulunduğu; Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim

Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliğinin “Anaokullarının müdür yardımcılarından en az biri Okul Öncesi Öğretmenleri arasından görevlendirilir.” hükmü gereği başvuranın görevlendirilmesinin okul öncesi öğretmeni olması sebebiyle alan öncelikli olarak, Yönetmeliğin 32 nci maddesinin “Yöneticiler dört yıllığına görevlendirilir.” hükmü uyarınca Valilikçe Ünye ilçesi Ünye

Anaokuluna müdür yardımcısı olarak atamasının/görevlendirilmesinin yapıldığı; 07/09/2022 tarihinde müdür yardımcılığı görevine başladığı anlaşılmıştır.

9. Anılan Yönetmeliğin müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı olarak ilk defa görevlendirmeye ilişkin

28 inci maddesinde; müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak ilk defa görevlendirilmek üzere

başvuruda bulunan adayların, belirlenen görevlendirmeye esas puan üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak il millî eğitim müdürünün teklifi üzerine valinin onayı ile müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirileceği hükmüne yer verilmiştir.

10. İdare tarafından başvuru konusuna ilişkin yapılan açıklamada; anılan hüküm kapsamında, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı olarak atama yetkisinin valinin onayı dahilinde olduğu, yöneticilik görevinden ayrılarak öğretmen olarak atanma talebinin atamaya yetkili amirce değerlendirilerek hizmetine ihtiyaç duyulan personelin istifasının daha sonra değerlendirilmek üzere iade edilebildiği belirtilmiştir.

Bunun yanı sıra, yönetici olarak görevlendirme/atama başvurusunda bulunan öğretmenlerin anılan

Yönetmelik hükümleri çerçevesinde dört yıllığına görevlendirildiklerini bildiği; ancak yönetici olarak görev yapmakta iken sağlık mazereti, can güvenliği gibi mazeret beyan eden ve durumlarını belgelendiren yöneticilerin yöneticilik görevinden ayrılma taleplerinin Valilikçe değerlendirildiği, norm kadro esasları çerçevesinde sonuçlandırıldığı, ancak bilgi ve belgeye dayalı olarak herhangi bir sebep ve mazeret beyan etmeden yöneticiliğe başlar başlamaz öğretmen olarak atanma talebinde bulunan yöneticilerin öğretmen olarak atanma taleplerinin kamu yararı açısından olumlu değerlendirilmediği; ayrıca başvuranın, kırsal kesimde bulunan Çamaş ilçesinde görev yapmakta iken müdür yardımcılığı kadrosuna başvuruda bulunduğu, sosyo-ekonomik düzeyi daha yüksek olan Ünye ilçesine atandığı, bu anlamda başvuranın anılan

Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılmış olan müdür yardımcılığı görevini ‘atama/yer değiştirme’ şeklinde değerlendirdiği, bu durumun eğitim ve öğretim hizmetlerinin aksamasına sebebiyet verdiği açıklamasında bulunulmuştur.

11. İdareden temin edilen bilgilerden; başvuranın norm kadro fazlası öğretmen statüsünde bulunmadığı, tercihleri arasında yer alan anaokullarında 23/02/2023 tarihi itibariyle okul öncesi branşında ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmıştır.

12. Ayrıca İdare tarafından; başvuranın, müdür yardımcılığı görevinde bir yıllık görev süresini tamamlaması ve alanında ihtiyaç bulunan okullardan birine yöneticilik görevinden ayrılarak öğretmen olarak atanma talebinde bulunması halinde talebinin değerlendirileceği, Bakanlıkça duyurusu yapılacak olan 2023 yılı yöneticiliğe ilk defa görevlendirme takvimi çerçevesinde başvuranın durumuna uygun bir okula öğretmen olarak atamasının yapılarak yerine bu kapsamda başka bir yönetici ataması yapılarak kamu hizmetinin aksamadan devam etmesinin sağlanabileceği ifade edilmiştir.

13. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği

açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.

14. Somut olayımızda ise, yönetici olarak görevlendirme/atama başvurusunda bulunan öğretmenlerin anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde dört yıllığına görevlendirildiklerini bildiği; yönetici olarak görev yapmakta iken sağlık mazereti, can güvenliği gibi mazeret beyan eden ve durumlarını belgelendiren yöneticilerin yöneticilik görevinden ayrılma taleplerinin Valilikçe değerlendirildiği, norm kadro esasları çerçevesinde sonuçlandırıldığı, ancak herhangi bir sebep ve mazeret beyan etmeden yöneticiliğe başlar başlamaz öğretmen olarak atanma talebinin eğitim ve öğretim hizmetlerinin aksamasına sebebiyet verebileceği ve kamu yararı açısından olumlu değerlendirilmediği hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminde ilgili idare tarafından kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu değerlendirilmektedir.

15. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Yöneticiliğe henüz yeni başlamış olan başvuranın öğretmen olarak atanma talebinin reddedilmesi işleminin hizmet gereği ve kamu yararı kapsamında olduğu, idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ordu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Ordu Valiliğine tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi