Yönetim Kurulu Üyesinin Temsil Yetkisi Dönemindeki Borçlardan Sorumluluğu: Ödeme Emirlerinin İptali ve Kısmi Sorumluluk Değerlendirmesi (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, Eskişehir Spor Kulübü’nün Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçları nedeniyle, davacı olarak yer alan Yönetim Kurulu Üyesi’nin kendisine gönderilen ödeme emirleri kapsamındaki borçlardan sorumluluğunun bulunup bulunmadığına odaklanmaktadır. İlk Derece Mahkemesi, davanın konusuz kaldığına karar vermiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi bu kararı kaldırarak, davanın esasına ilişkin delillerin toplanması gerektiğine vurgu yapmıştır. Yeniden yapılan yargılama sonucunda, davacıya gönderilen bazı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiş, ancak davacının temsil yetkisi bulunduğu dönemlerdeki borçlardan kısmen sorumlu olduğu belirlenmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, davacının yönetim kurulu üyesi olduğu dönemdeki temsil ve ilzama yetkisini değerlendirerek, hukuki değerlendirmede usul ve esas yönünden bir kanuna aykırılık bulunmadığını ifade etmiştir. Temyiz aşamasında ise, tarafların karşılıklı iddiaları ve belgeleri doğrultusunda, verilen kararın hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Nihayetinde, temyiz edilen karar onanmış ve dosya İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir. Bu süreç, spor kulüplerinin borçları ve yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur.

10. Hukuk Dairesi         2024/10759 E.  ,  2024/10254 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2024/1019 E., 2024/1875 K.
    KARAR : Esastan red
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 2. İş Mahkemesi
    SAYISI : 2023/580 E., 2024/93 K.

    Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmiş; İlk Derece Mahkemesince yapılan yeniden yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

    Kararın davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I. DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Eskişehir Spor Kulübünün davalı Kuruma olan borçları nedeniyle Eskişehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından davacı aleyhine gönderilen 10 adet ödeme emrinin iptali ile davacının borçlu olmadığına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

    II. CEVAP
    Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, spor kulüplerinin dernek statüsünde olduklarını, kulüplerin temsil ve idare yetkisinin yönetim kuruluna ait olup derneğin üst düzey yöneticilerinin derneğin Kuruma olan borçlarından müteselsilen sorumlu olduklarını; davacının yönetim kurulu üyeliğinde bulunduğu dönem olan 01.06.2016 – 13.01.2019 tarihleri arasındaki borçlara ait ödeme emri gönderildiğini ve ödeme emirlerinin usulüne uygun olarak düzenlendiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesince Derneğin, borçların yapılandırılması için başvurduğu görülmekle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi’nce “Somut olayda, dava dışı Spor Kulübünün yapılandırma başvurusunda bulunduğu, borcun taksitlendirildiği, henüz sona ermediği açık olup bu hali ile davanın konusuz kaldığından söz edilemeyecektir. (…) Davanın esasına ilişkin deliller toplanmadan ve hiç değerlendirilmeden karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu (…)” gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılmıştır.

    İlk Derece Mahkemesince yapılan yeniden yargılama sonucunda “Davanın kısmen kabulü ile İdari Para Cezalarının Şahsiliği nedeni ile davacıya gönderilen 2019/030040, 2019/030041, 2019/030042, 2019/030043, 2019/030044, 2019/030045, 2019/030046 nolu ödeme emirlerinin iptaline; prim ve İşsizlik Sigortasına Ait Borçlardan 11.06.2016 tarihinde yapılan genel kurulda yönetim kuruluna seçilen isimler arasında … Arslan isminin yer aldığı, davacının adının … olduğu, temsil ve ilzama ilişkin kararda da ismin … Arslan olarak yer aldığı; 11.06.2016’den 13.07.2017 tarihli genel kurulda yapılan seçime kadar Eskişehir Spor Kulübü Derneğini çift imza ile temsile yetkili olan davacının 2019/030021 nolu prim, 2019/030025 nolu işsizlik sigortası, 2019/030026 nolu Damga Vergisi borçlarından 2016 yılı 6.ayından 2017 yılı Temmuz ayı için çıkarılan borç dönemlerinde borçlu olacağından bu borçların bu aylara ilişkin kısımlarına ilişkin iptal isteminin koşullarının oluşmadığı; 2019/030021 nolu prim, 2019/030025 nolu işsizlik sigortası, 2019/030026 nolu Damga Vergisi borçlarından davacının temsil ve ilzama yetkili olmadığı anlaşılan dönemler olan 2018 yılı 7,8,9,10,11,12 ile 2019 yılı 1.ayına ilişkin borçlardan her üç takip yönünden de kısmen borçlu olmayacağından bu yıl ve aylarla sınırlı olmak üzere kısmen iptal isteminin koşullarının oluştuğundan davacı 2016 yılı 6.ayından 2017 yılı temmuz ayı arasında çift imza ile temsile yetkili olmakla davalı Kurum tarafından davacıya gönderilen 2019/030021 nolu prim, 2019/030025 nolu işsizlik sigortası, 2019/030026 nolu Damga Vergisi borçlarından bu aylara ilişkin ödeme emirlerinin iptaline ilişkin talebin reddine; 2019/030021 nolu prim, 2019/030025 nolu işsizlik sigortası, 2019/030026 nolu Damga Vergisi borçlarından davacının temsil ve ilzama yetkili olmadığı anlaşılan dönemler olan 2018 yılı 7,8,9,10,11,12 ile 2019 yılı 1.ayına ilişkin borçlardan her üç takip yönünden de kısmen borçlu olmayacağından bu yıl ve aylarla sınırlı olmak üzere bu aylara ilişkin ödeme emirlerinin iptaline karar verilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
    HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
    Davanın kısmen kabulü ile;
    1-Davalı Kurum tarafından davacıya gönderilen 2019/030040, 2019/030041, 2019/030042, 2019/030043, 2019/030044, 2019/030045, 2019/030046 nolu ödeme emirlerinin iptaline,

    2- Davacı 2016 yılı 6.ayından 2017 yılı Temmuz ayı arasında çift imza ile temsile yetkili olmakla davalı Kurum tarafından davacıya gönderilen 2019/030021 nolu prim, 2019/030025 nolu işsizlik sigortası, 2019/030026 nolu Damga Vergisi borçlarından bu aylara ilişkin ödeme emirlerinin iptaline ilişkin talebin reddine,

    3-2019/030021 nolu prim, 2019/030025 nolu işsizlik sigortası, 2019/030026 nolu Damga Vergisi borçlarından davacının temsil ve ilzama yetkili olmadığı anlaşılan dönemler olan 2018 yılı 7, 8, 9, 10, 11, 12 ile 2019 yılı 1.ayına ilişkin borçlardan her üç takip yönünden de kısmen borçlu olmayacağından bu yıl ve aylarla sınırlı olmak üzere bu aylara ilişkin ödeme emirlerinin iptaline (…)” karar verilmiştir.

    IV. İSTİNAF
    A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
    Davacı vekili ile davalı Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    B. İstinaf Sebepleri
    Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

    Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

    C. Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre somut olayda, davacının Eskişehirspor Kulübünde 11.06.2016 – 13.07.2017 tarihleri arasında yönetim kurulu üyesi olup, bu dönemde temsil-ilzam yetkisinin bulunduğu görüldüğünden kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle davacı vekilinin ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Davacı vekili ile davalı Kurum vekili, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde temyiz isteminde bulunmuşlardır.

    B. Temyiz Sebepleri
    Davacı vekili öncelikle asıl borçlu Kulüb’e karşı icrai işlemlerin yapılması gerektiğini; ayrıca yapılandırma ve taksitlendirme işlemleri sonrasında borcun muhteviyatı ve niteliği değiştiğinden eski takipler üzerinden işlemlere devam edilemeyeceğini, bu husus dikkate alınmaksızın verilen kararın hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir. Davalı Kurum vekili ise Derneğin borçlarından Dernek Yönetim Kurulu üyesi olan ve temsil ve ilzama yetkili bulunan davacının sorumlu olduğunu; ayrıca yapılandırma başvurusunun sonucu beklenmeden karar verilmesi nedeniyle kararın hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

    C. Gerekçe
    1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, Eskişehir Spor Kulübünün Kuruma olan borçları nedeniyle bir dönem Yönetim Kurulu Üyeliği görevinde bulunan davacının kendisine gönderilen ödeme emirleri kapsamındaki borçlardan sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

    2. İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6183 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.

    3. Değerlendirme
    1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

    2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    24.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.