Yönetim ve organizasyon araştırma görevlisi sınavında jüri bağımsızlığı ve mezuniyet kriterleri nasıl değerlendirilir (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/4296-S.23.7026

BAŞVURU NO : 2023/128

KARAR TARİHİ : 04/04/2023

RET KARARI ,TCKN:

BAŞVURUYA KONU İDARE : BARTIN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Sınav İptal Talebi

BAŞVURU TARİHİ : 04/01/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda Başvuran, daha önce yapılan Bartın

Üniversitesi Yönetim ve Organizasyon Araştırma Görevlisi sınavının iptal edilerek 28.12.2022 tarihinde yenilendiğini, yeni yapılan sınavın uygulamasında usule aykırı işlemler yapıldığını, kazanan adayın mezuniyet kriteri gibi gerekli şartları taşımadığını, sınavın usule uygun yapılmadığını ve sınav kâğıtlarının usule uygun değerlendirilmediğini belirtmiştir. Sınavın ve sonuçlarının tekrar değerlendirilmesini ve hukuksuz işlemlerin iptalini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kamu Denetçiliği Kurumunun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Bartın Üniversitesi yazı ve eklerinde özetle; 26 Mayıs 2022 tarih ve 31847 sayılı Resmî Gazete’de ilan edilen Üniversite İktisadi ve

İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Yönetim ve Organizasyon Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi kadrosu giriş sınavının 20 Haziran 2022 tarihinde gerçekleştirildiği ve yapılan sınav neticesinde ilgili kadroya atanmaya hak kazandığı, fakat ilgili sınavın iptali gerekçesiyle Kamu Denetçiliği

Kurumuna başvuruda bulunulduğu, Kamu Denetçiliği Kurumunun 29.11.2022 tarihli ve /

S. sayılı kararında ilgili sınavın hem yönetmeliğe hem de asli şekil şartına aykırı olması nedeniyle sınavın yenilenmesi hususunda tavsiyede bulunulduğu,

3. Bartın Üniversitesi Rektörlüğü Üniversite Yönetim Kurulu’nun 14/12/2022 tarihli toplantısında, Esayılı kararında: “Kamu Denetçiliği Kurumuna yapmış olduğu itiraz sonucu Kamu Denetçiliği Kurumu’nun sınavın iptal edilmesine yönelik 29.11.2022 tarihli tavsiye kararı gereğince, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesince giriş sınavının 28.12.2022 tarihinde yeniden yapılmasına, ön değerlendirme sınavı sonucunda giriş sınavına girmeye hak kazanan adaylara ilgili Fakülte Dekanlığınca

gereken duyuru ve yazılı tebligatların yapılmasına, sınav jüri üyelerinin aşağıdaki tabloda belirtildiği şekilde oluşturulmasıyla birlikte yolluk ve yevmiyelerinin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı bütçesinden karşılanması kaydıyla görevlendirilmelerine,” karar verildiği, Sınavın objektif ve tarafsızlığına gölge düşürmemek adına, daha önce sınavı gerçekleştiren Bartın Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler

Fakültesi İşletme Bölümü, Yönetim ve Organizasyon ABD sınav jürisi, Üniversite Yönetim Kurulu’na sınav jürisinin üniversite dışından oluşturulması yönünde görüş bildirildiği ve görüş doğrultusunda

Üniversite Yönetim Kurulu, jüri üyelerini Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler

Fakültesi uhdesinde doçentliğini Yönetim ve Organizasyon alanından almış hocalardan oluşturulduğu, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden 3 asıl 2 yedek olmak üzere

5 adet akademisyen görevlendirildiği ve kararın Üniversite web sayfasında ilan edildiği

4. Üniversite Yönetim Kurulu Kararı doğrultusunda Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler

Fakültesi’nin hiçbir müdahalesi olmadan söz konusu yenilenen sınavın 28.12.2022 tarihinde Zonguldak

Bülent Ecevit Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden gelen hocalar tarafından gerçekleştirildiği (Sınav Jürisi: Prof. Dr. , Doç. Dr. , Doç. Dr.

), Sınav sorularının hazırlanması, sınavın yapılması ve sınavın değerlendirilmesi aşamalarının ilgili jüri tarafından yürütüldüğü, Sınav günü ve saatine kadar Bartın Üniversitesi İktisadi ve

İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığının sınav sorularının şekli ve neler olduğu konusunda herhangi bilgisinin ve müdahalesinin de olmadığı, Sınav jürisinin, sınav sabahında soruları doğrudan sınav salonuna getirdiği ve burada soru zarfının adayların gözü önünde açılarak adaylara soruların dağıtıldığı, sınav esnasında da gözetmenlik yapmak amacıyla Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde görevli 2 araştırma görevlisinin görevlendirildiği,

5. İlgili sınava 4 kişinin katıldığı, sınav jürisinin adaylara ilgili açıklamaları ve gerekli kontrolleri yaptıktan sonra sınavı başlattığı, sınav süresinin 70 dakika olarak belirlendiği ve sınavın başlamasından bitimine kadar tüm adayların sınav salonunda kaldıkları, sınav süresi bitmeden hiçbir adayın sınav salonunu terk etmediği, sınav bitiminde, sınav görevlilerinin sınav evraklarını adaylardan toplayarak, vakit geçirmeksiniz jüri üyelerine teslim ettikleri ve. bağımsız jüri üyelerinin de en kısa sürede değerlendirmelerini yaparak evrakları teslim ettikleri 6. Jüri değerlendirmesi sonucunda 86 puan ile en yüksek puanı aldığı, ise 82 puan aldığı, diğer verilerin de bir araya getirilmesiyle toplamda 81,985 puan ile asil, de 80,271 puan ile yedek olarak açıklandığı, 7. Sınav güvenliği ile ilgili iddialara ilişkin fakültede yer alan dersliklerin hiçbirinde kamera ile kayıt yapılmadığı, sınavın yürütülmesinde görevli olan gözetmenlerin mevzuatın çizdiği sınırlar çerçevesinde görevlerini yerine getirdikleri, sınav jürisi ve gözetmenlerin birlikte sınav salonuna geldikleri, sınav sırasında tüm adayların birbirini görebilecek şekilde oturtulduğu, arka sıradaki adayların jüri tarafından birer ön sıraya alındığı, 8. Yenilenen sınava toplam 4 adayın katıldığı, adaylardan birinin en ön sırada diğer üç adayın ise yan yana gelecek şekilde oturtulduğu, sınav jürisinin adaylara ilgili açıklamaları ve gerekli kontrolleri yaptıktan sonra sınavı başlattığı, 9. Sınav sorularının hazırlanması, sınavın yapılması ve değerlendirilmesi aşamalarının tümüyle Üniversite dışından görevlendirilen bağımsız jüri üyeleri tarafından yürütüldüğü, sınav jürisinin vakitlerinin dar olmasından dolayı sabah saat 09:00 gibi Üniversiteye ulaştıkları, sınav jürisinin, değerlendirmenin daha şeffaf olması açısından Yönetim ve Organizasyon alanından oluşan 50 adet test sorusu oluşturdukları ve

sınav günü adayların gözü önünde sınav sorularını açarak, sınavda uyulması gereken kuralları hatırlatarak sınavı başlattıkları, jürinin adaylara yaptığı en önemli uyarının 50 adet sorunun cevaplarının hem soru kağıtlarına hem de optik cevap kağıtlarına işaretlenmesi ancak nihai puanın optik kağıtlar üzerinden verileceğinin olduğu, sınav soru ve cevapları sadece sınav jürisinde bulunması nedeniyle iddia edildiği gibi cevap kağıtları üzerinde değişiklik yapılması gibi bir ihtimalin bulunmadığı, Başvuranın ve atanmaya hak kazanan adayın soru ve cevap kağıtlarıyla sınav soruları ve cevap anahtarının ekte sunulduğu, 10. Başvurucunun sınavı kazanan diğer adayın lisans mezuniyetinin İşletme Bölümü olup olmadığı yönünde de şüphelerinin olduğu iddiasına ilişkin olarak ise; bütün adayların mezuniyet durumu ve ilan şartlarını taşıyıp taşımadıklarının müracaatlar bittiğinde ilgili birimler tarafından titizlikle incelendiği, sınavı kazanan adayın lisans eğitimini Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nde tamamlamış olduğu ve eDevlet üzerinden alınan belgenin ayrıca dijital ortamda doğrulandığı, adayın lisans mezuniyet durumunu gösterir belgenin ekte sunulduğu 11. Başvurucunun sınava yönelik itirazı sonucunda sınav jürisi tarafından kağıdının tekrar incelenerek maddi bir hataya rastlanılmadığının tespit edildiği, 12. Kamu Denetçiliği Kurumunun 29/11/2022 tarihli ve 2022/9355 başvuru numaralı tavsiye kararı üzerine yenilenen sınavla ilgili en ufak bir kuşkuya yer vermemek adına, sınav jürisinin üniversite dışından ve alanında uzman kişilerden oluşturularak ve sınav sorularının hazırlanması, sınavın uygulanması ve değerlendirilmesi noktasında tamamen bağımsız bir şekilde hareket edildiği sınavın usul ve hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

13. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 13.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

13.2. Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler “Genel İlkeler” başlıklı 128’inci maddesinde

“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.” 14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

15. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak

Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin

“Giriş sınavları” başlıklı 11 inci maddesinde; “1) Giriş sınavı, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili olan birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim

Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü, bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı sınav olarak yapılır. Yabancı dille eğitim ve öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında sözlü sınav yapılır. Ancak senato kararı olması halinde sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav da yapılır. Bu durumda olanların giriş sınavı puanı, sözlü sınav ile yazılı sınavın puanlarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.” (2) Sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar. Raportör olarak belirlenen üye, yazılı ve sözlü sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına alır.

(3) Sözlü sınav sonuçları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir. Sözlü sınav sonucu 60 puanın altında olanlar başarısız sayılır ve nihai değerlendirme aşamasına geçemezler.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

16. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 17. Başvuran (1) numaralı paragrafta ayrıntısına yer verilen başvurusunda özetle; daha önce yapılan

Bartın Üniversitesi Yönetim ve Organizasyon Araştırma Görevlisi sınavının iptal edilerek 28.12.2022 tarihinde yenilendiğini, yeni yapılan sınavın uygulamasında usule aykırı işlemler yapıldığını, kazanan adayın mezuniyet kriteri gibi gerekli şartları taşımadığını, sınavın usule uygun yapılmadığını ve sınav kâğıtlarının usule uygun değerlendirilmediğini belirtmiştir. Sınavın ve sonuçlarının tekrar değerlendirilmesini ve hukuksuz işlemlerin iptalini talep etmektedir.

18. Tavsiye kararı akabinde yenilenen sınava ilişkin olarak idare cevabı ve ekleri incelendiğinde yenilenen sınav için jüri oluşturma işleminin tamamen başka bir üniversite öğretim üyeleri seçilerek yapıldığı, sınav sorularının hazırlanması, sınavın yapılması ve sınavın değerlendirilmesi aşamalarının başka bir üniversite öğretim görevlilerinden oluşan jüri tarafından yürütüldüğü, sınav jürisinin sınav sabahında soruları doğrudan sınav salonuna getirdiği ve burada soru zarfının adayların gözü önünde açılarak adaylara sorular dağıtılarak usuli bir hata yapılmadığı, 19. Sınavın çoktan seçmeli olarak yapıldığı, başvuran ve sınavda başarılı olan adayın sınav kağıtları ve cevap anahtarı incelendiğinde sınav sonuçlarında maddi bir hata bulunmadığı,

20. Başarılı olan adayın mezuniyet kriterini sağlamadığı yönündeki iddianın incelenmesinde, başarılı olan adayın Kütahya Dumlupınar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümünden mezun olduğu bu nedenle mezuniyet koşulunu sağladığı

21. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi

Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında “Sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar.” hükmünde açıkça sınavın ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlama görevini sınav jürisinde olduğu belirtilmiş olup bağımsız üyelerden oluşturulmuş jüri vasıtasıyla sınav kağıtları ve cevap anahtarının önceden hazırlanarak kapalı zarfta tutulması ve sınav anında açılması şeklinde yapılan işlemi ile yazılı sınavın ölçülebilir ve denetlenebilir olmasına hükmüne uygun davranıldığı, sınavın yapılış usul ve değerlendirmesinde herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, başarılı olan adayın mezuniyet koşulunu sağladığı, sınavın güvenliği için yapılan işlem ve işlemlerde hukuka aykırı bir durumun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine de uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

23. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Zonguldak İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve BARTIN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi