TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
: 18745356-101.07.06-E.
SAYI
BAŞVURU NO : 2018/8157
KARAR TARİHİ
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURU VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE Yozgat Bozok Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU Sınav cevap kağıdının bir örneği ile cevap anahtarının tarafına gönderilmesi ve yazılı sınav kağıdının incelenmesi neticesinde bir haksızlık varsa tespit edilerek mağduriyetinin giderilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ 18.6.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, , Yozgat Bozok Üniversitesi Çekerek Sağlık Hizmetleri Meslek
Yüksekokulu Tıbbi Tanıtım ve Pazarlama Programı öğretim görevlisi alım ilanına başVlını yaptığını, 03/05/2018 tarihinde yazılı sınava girdiğini, yazılı sınavda 20 puan ve toplamda 63,33 puan alınası nedeniyle atanmaya hak kazanamadığını, yazılı sınav sonucuna 04/05/2018 tarihinde itiraz ettiğini, 16/05/2018 tarihinde itirazının reddedildiğini belirterek, sınav cevap kağıdının bir örneği ile cevap anahtarının tarafına gönderilmesini ve yazılı sınav kağıdının incelenmesi neticesinde bir haksızlık varsa tespit edilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
il. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR I 2. Yozgat Bozok Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 17/08/2018 tarih ve■ – sayılı yazısında ve eklerinde özetle; başvuranın itirazı üzerine sınav kağıdının sınav jürisi tarafından tekrar incelendiği ve herhangi bir maddi hataya rastlanmadığı, başVlıranın cevap kağıdında venniş olduğu cevaplar ile cevap anahtarının karşılaştırılması dunıınunda da göıüleceği üzere herhangi bir hatanın bulunmadığı açık olduğundan uzlaşma yohına gidilmesinin düşünülmediği, başVlıranın sınav kağıdının bir örneği ile somların çözümünün yer aldığı cevap anahtarınıııo&l�ııRill1tımekliaknıılfutt’ı1uumun,1ij •altıüliv�ııJtapmı .mıMt i�ğİvda1�ldüğünden kodu ile ya ılabilir.
p
1 / 5 başvurana verilmediği ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. Bilgi Edinme Kanunu’nun “Yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler” başlıklı
8 inci maddesinde, “Kurum ve kuruluşlarca yayımlanmış veya yayın, broşür, ilân ve benzeri
yollarla kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler, bilgi edinme başvurularına konu olamaz . Ancak, yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya belgelerin ne şekilde, ne zaman ve nerede yayımlandığı veya açıklandığı başvurana bildirilir .” 6. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak
Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin; 6.1. “Giriş Sınav Jürisinin Belirlenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Yükseköğretim kurumlarında giriş sınavı jürisi; fakültelerde dekanın, konservatuar, enstitü, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında müdürün önereceği, biri ilgili anabilim dalı başkanı, anabilim dalı başkanı yoksa bölüm başkanı, yabancı diller yüksekokullarında ise yüksekokul müdürü olmak üzere en az sekiz öğretim üyesi arasından ilgili yönetim kurulunca seçilecek üç asıl bir yedek üyeden oluşur . Asıl üyelerden birinin ilgili anabilim dalı başkanı, anabilim dalı başkanı yoksa bölüm başkanı, yabancı diller yüksekokullarında ise yüksekokul müdürü olması ve seçilecek üyelerin, atama yapılacak öğretim elemanı kadro unvanının gerektirdiği görev alanı ile ilgili olması esastır .” 6.2. “Giriş sınavları” başlıklı 11 inci maddesinde , “( 1) Giriş sınavı, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili olan birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü, bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı sınav olarak yapılır . ( …)” 6.3. “Nihai değerlendirme” başlıklı 12 inci maddesinde, “( 1) Sınav jürisinin değerlendirmesinde; bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere ALES puanının
%30’unu, lisans mezuniyet notunun %10’unu, yabancı dil puanının %30’unu ve giriş sınavı notunun
%30’unu; bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %30’unu, yabancı dil puanının %10’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; meslek yüksekokullarında ise ALES notunun %35’ini, lisans mezuniyet notunun %30’unu ve giriş sınavı notunun %35’ini hesaplayarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler .
Değerlendirme puanı 65 puanın altında olanlar sınavlarda başarısız sayılır . Adayların değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir .” 6.4. “Sınavlarda başarılı olanların atanması ” başlıklı 13 üncü maddesinde, “( 1) Sınavlarda
2 / 5başarılı olan adaylar, başarı puanları esas alınarak ilan edilir . İlan edilen kadro sayısı kadar yedek
aday da ilan edilir . Atamalar yürürlükteki mevzuata göre yapılır .”
Hükümleri bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran 1 numaralı paragrafta belirtilen başvurusunda özetle, sınavda nihai başarı notunun tespit edilenden yüksek olması gerektiğini, yapılan yazılı sınav sonucunda beklediği puanı alamadığını belirterek sınavın yeniden değerlendirilmesini ve sınav cevap kâğıdının bir örneği ile cevap anahtarının tarafına gönderilmesini talep etmektedir .
9. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak
Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikle giriş sınavının, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili olan birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı)
bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü, bu
Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı sınav olarak yapılacağı hüküm altına alınmıştır .
10. Başvuranın, Yozgat Bozok Üniversitesi Çekerek Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Tıbbi
Tanıtım ve Pazarlama Programına 1 adet Öğretim Görevlisi alım ilanı için yapılan yazılı sınav sonucunda, kendisinin verdiği cevapların İdarece hatalı değerlendirilmesi sonucunda başarısız sayıldığını iddia ettiği anlaşıldığından, Kurumumuzca bilirkişi görevlendirmesi yoluna gidilmiştir .
Konuyla ilgili alanında uzman Öğretim Üyesince hazırlanan bilirkişi raporlarında; 03/ 05/ 2018 tarihinde gerçekleşen yazılı sınavdan 20 puan alan başvuranın cevap kâğıdı; cevap anahtarı ve diğer adayların aldıkları puanlar ile karşılaştırıldığında, başvuran aleyhinde bir karar verilmediği, puanlamanın cevap anahtarına dayanarak gerçekleştiği belirtilmiştir .
11. Yukarıda yer verilen alanında yetkin bir kişi olan bilirkişi tarafından ortaya konulan karşılaştırmalı değerlendirmelerden de görüleceği üzere, başvurana verilen notların ortalamasının 63,33 olduğu, sınavda hiçbir adayın nihai değerlendirme puanının 65 puanı geçememesi nedeniyle söz konusu kadroya atama yapılamadığı görülmektedir .
12. Başvuranın sınav cevap kâğıdının bir örneği ile cevap anahtarının tarafına gönderilmesi talebi incelendiğinde, İdarenin söz konusu bilgi edinme talebini Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 8 inci maddesi kapsamına girdiği gerekçesiyle reddettiği anlaşılmaktadır . Ancak 5 inci paragrafta görüldüğü üzere söz konusu düzenleme kurum ve kuruluşlarca yayımlanmış veya yayın, broşür, ilân ve benzeri yollarla kamuya açıklanmış bilgi veya belgelerin bilgi edinme kapsamına dahil olmadığı hususunu düzenlemektedir . Başvuruya konu edilen başvuranın sınav cevap kâğıdının bir örneği ile cevap anahtarı ise ilan, broşür ve benzeri yollarla kamuya açıklanmış bilgiler değildir . Bu nedenle talep edilen bilgiler Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 8 inci maddesi kapsamında değerlendirilmemelidir .
13. Anayasa Mahkemesi’nin 04/ 12/ 2014 tarihli ve sayılı Kararında;
“( …) yapılan sınavlara ilişkin olarak kişilerin bilgi sahibi olması da son derece önemli olup kişilerin
3 / 5bu soru ve cevapların doğru olarak tespit edilip edilmediğini öğrenme ve buna göre yanlış olarak
belirlenen soru ve cevaplara karşı hak arama özgürlüğünü kullanabilmesinde de ciddi bir kamu yararı bulunmaktadır . Zira kişilerin eğitim veya is hayatı bakımından geleceklerini belirleyen bu sınavların, doğru olarak uygulanıp uygulanmadığını denetleyebilmeleri ve buna ilişkin hak arama özgürlüklerini kullanabilmeleri için anılan soru ve cevaplara erişebilmeleri gerekmektedir .( …)” hükmü yer almaktadır .
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuruya konu öğretim görevlisi alım sürecine ilişkin herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilemediği, yukarıda yer verilen alanında yetkin bir kişi olan bilirkişi tarafından ortaya konulan karşılaştırmalı değerlendirmelerden de görüleceği üzere başvuran aleyhine puanlama yapıldığına dair bir tespit yapılamadığı anlaşılmış olup başvuranın sınav puanının artırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı anlaşılmıştır . Ancak Anayasa Mahkemesi’nin yukarda yer verilen iptal kararında; kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanabilmeleri için anılan soru ve cevaplara erişebilmelerinin gerektiği, ulaşılmak istenen kamu yararı ile bilgi edinme hakkı ve hak arama özgürlüğü arasındaki makul dengenin kurulamadığı ve bu sınırlayıcı önlemin zorunlu bir toplumsal ihtiyaçtan kaynaklanmadığı, dolayısıyla bilgi edinme hakkının ve hak arama özgürlüğünün ölçüsüzce sınırlandırılmasına neden olduğu hususları hüküm altına alınmıştır . Hal böyleyken, İdarenin bilgi edinme hakkını kullanan başvurana Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 8 inci maddesi gerekçesiyle sınav cevap kâğıdının bir örneği ile cevap anahtarının tarafına gönderilmesi talebini reddetmesi işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Buna göre; ilgili İdarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Yozgat İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, sınav puanının artırılması talebinin REDDİNE, Diğer taraftan, sınav cevap kâğıdının bir örneği ile cevap anahtarının tarafına gönderilmesi talebinin bilgi edinme hakkı kapsamında yerine getirilmesi gerektiğinden YOZGAT BOZOK
ÜNİVERSİTESİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİNE tebliğine,
4 / 56328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Yozgat Bozok Üniversitesince bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi