Yüklenicinin aşırı düşük açıklaması yaparken üreticilerden aldığı belgeleri sunmasının, alt yüklenici beyanı anlamına gelip gelmediği (KİK)

15.09.2010 tarih ve II.Y.25.02.0258/2010-50E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 11.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sivrihisar-Emirdağ Ayr. Yolunun Km:72+180-88+000 ve Emirdağ-Çifteler Yolunun Km:53+900-80+240 Kesimlerinde Yaptırılacak Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plent-Miks Alttemel, Plent-Miks Temel, BSK Kap. Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş.’nin 19.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  13.08.2010 tarih ve 19972 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; tekliflerinin, idarece aşırı düşük olarak tespit edilen SE-30 ve SE-31 numaralı iş kalemleri için teklif ettikleri fiyatları tevsik etmek amacıyla sundukları belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin (b) bendine uygun olmadığı ve idari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (g) bendi uyarınca alt yüklenicilere yaptırılması düşünülen işler listesi sunulmayarak alt yüklenici çalıştırılmayacağının beyan edilmesine karşın anılan iş kalemleri ile otokorkuluk yapılması ve montajı iş kalemlerine verilen fiyatların açıklamasının üretici firmadan alınan belgeler ile yapılmasının alt yüklenici çalıştırılacağı anlamına geldiği, gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği belirtilerek,  

İş kalemleri için teklif edilen fiyatlara dair açıklamanın üretici firmadan alınan belgeler ile yapılmasının alt yüklenici çalıştırılacağı anlamına gelmeyeceği, üretici firmadan alınan belgelerin teklif fiyatlarını tevsik etmek ve bu fiyatların piyasa fiyatlarından düşük olmadığını göstermek amacıyla kullanıldığı, ayrıca, anılan iş kalemleri için teklif edilen fiyatlara dair açıklamalarının Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (b) bendine uygun olduğu, dolayısıyla tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “Sivrihisar – Emirdağ Ayr. Yolunun Km: 72+180 – 88+000 ve Emirdağ – Çifteler yolunun Km: 53+900 – 80+240 Kesimlerinin Yapım İşi”, miktarı ve türünün ise; “Birim fiyat Teklif Cetvelinde nev’i ve miktarları belirtilen Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plent-Miks Alttemel, Plent-Miks Temel, Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Vs. işleridir.” şeklinde belirtildiği;

7.1 inci maddesinin (g) bendinde ile 18 inci maddesinde; ihale konusu işin yapımı sırasında alt yüklenici kullanacak olan isteklilerin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlerin listesini teklifleri ile birlikte vermelerinin istendiği,

19 uncu maddesinden teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağı,

49 uncu maddesinden, işe sözleşmenin imzalanmasından itibaren 15 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 1240 takvim günü olduğu,

Başvuru sahibinin teklif dosyasında yer alan “Alt Yüklenici Beyanı” nda isteklinin ihale uhdesinde kalması durumunda alt yüklenici kullanılmayacağının beyan edildiği,

Görülmüştür.

İhale ilanın yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, yine ihale ilanın yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi”  başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.1. alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda; aşırı düşük teklif sınır değeri 33.825.782,07 TL olarak hesaplanmıştır. İhale komisyonu kararından; idarece yapılan hesaplama neticesinde aynı değerin aşırı düşük teklif sınır değeri olarak elde edildiği görülmüştür.  İdarece hesaplanan sınır değerin altında teklif veren Açılım İnş. Ltd. Şti., Farsel İnş. A.Ş., Taşyapı İnş. A.Ş., Açık İnş. Ltd. Şti., Özdoğanlar İnş. A.Ş. & Koçoğlu İnş. A.Ş. İş Ortaklığı ve Burkay İnş. Ltd. Şti.’nin sorgulamaya tabi tutulduğu;

Bunun üzerine Taşyapı İnş. A.Ş. hariç diğer isteklilerin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sundukları, idarece yapılan değerlendirme neticesinde; Taşyapı İnş. A.Ş.’nin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması, diğer isteklilerin tekliflerinin ise; yaptıkları açıklamaların mevzuata uygun bulunmaması nedenleri ile reddedildiği ve ihalenin, teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin hemen üzerinde olan Nur-Soy İnş. A.Ş. & Ayhanlar Yol A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde; “…ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,

istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.

d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir.” hükmü bulunmaktadır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “…38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur…

…38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ maddesinden, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; Tebliğde belirtilen şekilde listeyle açıklama yapmaları halinde, analiz düzenlemeleri zorunluluğunun bulunmadığı; kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden istekliler ile analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak tevsik edici belge sunmalarına gerek olmadığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu Tebliğinin 45 inci maddesinin 45.1.5. alt maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamalarda, teklifleri ekinde sundukları analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacakları belirtilmekte olup; devamındaki alt maddelerde; “45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen maddesindeki açıklamalardan; isteklilerce belgelere dayanılmaksızın yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaların ihale komisyonları tarafından kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği; bu çerçevede, isteklilerce yapılan açıklamalarda tebliğ açıklamasında detaylı bir şekilde anlatılan hususlara riayet edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında; birim fiyat teklif cetvelinde yer alan SE-06, SE-25, SE-30, SE-31, SE-32, SE-33, SE-34, SE-35, SE-36 ve SE-38 numaralı iş kalemlerine ait teklif fiyatlarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi çerçevesinde açıklanmasının istendiği;

Bunun üzeride istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; çalışma programının, demirbaş eşya defterinin, teknik personel listesinin, itinerer ve ocak ruhsatlarının, analizlerde yer alan bazı malzemeler (mazot, çimento, demir, elyaf ve bitüm katkısı) ve beton parke – bordür yapılması işleri ile idarece açıklama istenmediği halde oto korkuluk yapılması işleri için teklif edilen fiyatlara dair açıklayıcı belgelerin, ihale konusu işin istekli tarafından yapılabileceğine dair SMMM onaylı maliyet tespit raporunun, analizlerde kullanılan 2010 yılı işçilik, makine ve malzeme rayiç listelerinin, birim fiyat teklif cetvelinin, birim fiyat analizleri ile yardımcı analizlerin sunulduğu;

İhale komisyonu kararından; isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin, teklif dosyasında yer alan “Alt Yüklenici Beyanı” nda iş kapsamında alt yüklenici kullanılmayacağının bildirilmesine karşın, açıklamanın prefabrik beton parke ve bordür yapılması nakli ve döşenmesi ile otokorkuluk yapılması ve montajı iş kalemleri için piyasadan teklif alınmak (imalat, nakliye, montaj dahil) suretiyle yapılmasının anılan iş kalemlerinin alt yüklenicilere yaptırılacağı sonucunu doğurması ve söz konusu iş kalemleri için açıklama kapsamında sunulan maliyet tespit raporlarının Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (b) bendine uygun olmadığı şeklinde olduğu görülmüştür.

Tebliğin anılan maddesinde, aşırı düşük teklif verdiği idarece tespit edilen istekliler tarafından teklif açıklamalarının ne şekilde, hangi belgeler sunularak yapılması gerektiği gösterilmektedir. Dolayısıyla, özellikle açıklama kapsamında sunulan teklif alma yazıları sadece aşırı düşük olan teklifin açıklanması amacıyla sunulmakta olup, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında mutlaka açıklamada sunulan teklif yazılarının alındığı gerçek veya tüzel kişilere söz konusu işlerin yaptırılacağı anlamına gelmemektedir. Her ne kadar, istekli, ekinde açıklama kapsamındaki belgelere yer verdiği 21.06.2010 tarihli yazısında açıkça otokorkuluk ve parke-bordür imalatlarının bizzat kendisi tarafından yapılmayacağını belirtmekte ve  bu durum başvuru sahibinin teklif dosyasında yer alan “Alt Yüklenici Beyanı” nda iş kapsamında alt yüklenici kullanılmayacağı şeklindeki beyanı ile çelişmekte ise de, idare tarafından iş kapsamında alt yüklenici çalıştırılmasına müsaade edildiği dikkate alındığında, bu çelişki nedeniyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, Tebliğ açıklamaları çerçevesinde açıklama kapsamında sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda;

a) Çimento için teklif edilen fiyatı tevsik etmek amacıyla Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş.’den alınan proforma faturanın sunulduğu, ancak, bu belgenin Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde yer alan diğer belgeler (alış-satış faturaları) ile desteklenmediği, ayrıca, anılan faturanın faks çıktısı olması nedeniyle Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgeleri sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesine de uygun olmadığı,

b) Prefabrik beton parke ve bordür imalatı iş kalemleri için teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla Bayburt İnş. Ltd. Şti.’den alınan teklif yazısı ve ekinde YMM onaylı Maliyet Tespit Raporunun sunulduğu, ancak, söz konusu raporda Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (b) bendi uyarınca malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerine yer verilmesi gerekirken verilmediği,

c) Bitüm katkılı selüklozik elyaf malzemesi için teklif edilen fiyatı tevsik etmek amacıyla Teknomet Müh. Ltd. Şti.’den alınan proforma faturanın sunulduğu, ancak, bu belgenin Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde yer alan diğer belgeler (alış-satış faturaları) ile desteklenmediği,

d) Bitüm katkısı için teklif edilen fiyatı tevsik etmek amacıyla Termopol Plastik Ltd. Şti.’den alınan proforma faturanın ve ekinde yer alan alış-satış faturalarının sunulduğu, ancak, faturalarda yer alan SMMM onayında kullanılan kaşenin 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşe niteliğine haiz olmadığı;

e) Otokorkuluk imalat ve montajına ilişkin 17 adet iş kalemi için teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla Ece Galvaniz A.Ş.’den alınan teklif yazısı ve ekinde SMMM onaylı Maliyet Tespit Raporunun sunulduğu, ancak, söz konusu raporda Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (b) bendi uyarınca bahse konu 17 iş kaleminde kullanılan malların birim ortalama maliyetlerine ve/veya işçilik maliyetlerine ayrı ayrı yer verilmesi gerekirken bu bilgilere yer verilmediği,

f) Sunulan iş kalemi analizlerinde yer alan nakliye girdilerinin hesaplanmasına ilişkin formüllerde kullanılan K katsayısının (Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı) istekli tarafından 95 TL olarak alındığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca 02.017 rayiç numarası ile yayımlanan taşıma katsayısının (K)’nın 2010 yılı için 150 TL olduğu dikkate alındığında; isteklinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi gereğince öngördüğü tutarı tevsik edici belgeleri sunması gerektiği; ancak, istekli tarafından taşıma katsayısının azaltılmasını sağlayan avantajlı koşullara veya teknik çözümlere dair tatmin edici, somut bilgi ve belgelerin açıklama kapsamında sunulmadığı; bu durumun da Tebliğin 45.1.8. alt maddesine aykırı olduğu;

g) İdarece açıklanması istenen iş kalemlerine dair analizler incelendiğinde; SE-25 numaralı iş kalemi analizinde bulunan F-SE-S/DM-1 poz numaralı girdi (dolgu malzemesi (kum-çakıl veya kırmataş) temini) için 5,26 TL/m3 fiyat öngörüldüğü, SMMM tarafından onaylı maliyet tespit raporunda ise anılan girdinin istekliye ortalama maliyetinin 5,00 TL/m3 olduğunun belirtildiği, ancak, Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (ç) bendi uyarınca üretilen malzemeye ilişkin birim maliyetlerin gösterilmediği,

Yine SE-32, SE-33, SE-34, SE-35, SE-36 ve SE-38 numaralı iş kalemi analizlerinde bulunan plentmiks alt temel, plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım temel, bitümlü sıcak karışım binder, bitümlü sıcak karışım aşınma malzeme temini girdileri için 3,30 TL/m3 fiyat öngörüldüğü, SMMM tarafından onaylı maliyet tespit raporunda ise anılan girdilerin (agrega temininin) istekliye ortalama maliyetinin 2,50 TL/m3 olduğunun belirtildiği, ancak, Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (ç) bendi uyarınca üretilen malzemeye ilişkin birim maliyetlerin gösterilmediği,

Tespit edilmiştir.

Her ne kadar faturalarda yer alan SMMM kaşesine dair eksiklik tamamlatılabilecek bir eksiklik olsa da tespit edilen diğer aykırılıklar dikkate alındığında; isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY    (USULDEN)

            4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurulu tarafından inceleme”  başlıklı 56 ncı maddesinde “…Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler…”  hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu, oto korkuluk yapılması ve montajı iş kalemlerine verilen fiyatların açıklamasının, üretici firmadan alınan belgeler ile yapılmasının, alt yüklenici çalıştırılacağı anlamına geldiği gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği belirtilerek,   iş kalemleri için teklif edilen fiyatlara dair açıklamanın üretici firmadan alınan belgeler ile yapılmasının alt yüklenici çalıştırılacağı anlamına gelmeyeceği, üretici firmadan alınan belgelerin teklif fiyatlarını tevsik etmek ve bu fiyatların piyasa fiyatlarından düşük olmadığını göstermek amacıyla kullanıldığını iddia etmekte olup, idarenin aldığı kararda da bu hususa yönelik açıklamalar yer almaktadır.

Gerek esas raporunda, gerekse Kurul Kararında başvuru sahibinin şikayetine konu etmediği, aşırı düşük açıklamasının uygun olup, olmadığı hususu incelenmiştir.

            Kurul Çoğunluğunun, itiraza konu edilmeyen hususları inceleyerek, şikayet başvurusunu sonuçlandırmasının, yukarıda açıklanan Kanun hükmü dahilinde usul yönünden uygun olmadığı yönündeki düşüncesindeyim.

Ali  KAYA                                              

                                                                  Kurul Üyesi