ÖZET: Bu karar, kamu idareleri tarafından gerçekleştirilen yapım ve onarım işlerinde yüklenicilerin sorumluluklarını ve hatalı işlerin tespitine dair hukuki çerçeveyi belirlemektedir. Hakediş Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 24. maddesi, yapı denetim görevlisinin yüklenici tarafından yapılan işlerdeki eksiklikleri ve hataları tespit etme yetkisini düzenlemekte; bu tespitlerin yükleniciye tebliğ edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yüklenici, bu tebligata uymadığı takdirde, incelemelerin tek taraflı yapılabileceği ve bu süreçte ortaya çıkan giderlerin yükleniciye ait olacağı belirtilmektedir.

Kararda, yüklenicinin sorumluluğu altında olan hatalı ve kusurlu işlerin bedellerinin, geçici hakedişlerden kesilebileceği ifade edilmektedir. Bu bağlamda, mevcut asfaltın sökümü için yanlış poz kullanılması ve malzeme yoğunluğunun hatalı alınması gibi durumlar, kamu zararına yol açmış ve bu zararların yükleniciden tahsil edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ancak, söz konusu tutarın daha önce tahsil edildiği anlaşıldığından, bu konuya ilişkin herhangi bir ek işlem yapılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.

Kamu İdaresi Türü Özel İdareler
Yılı 2012
Dairesi 1
Karar No 10330
İlam No 197
Tutanak Tarihi 29.4.2014
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Hakediş

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler başlıklı” 24 üncü maddesinde;

“(1) Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.

(2) Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.”

Denilmektedir.

Buna göre, taahhüde bağlanan yapım ve onarım işlerinde yer alan imalatların sözleşme hükümlerine, projelere ve diğer teknik belgelere uygun olarak yapılması gerekmektedir.

Söz konusu işin birim fiyatlı kısma ait yapılacak işler listesinde, mevcut asfaltın sökülmesi için 18.185/1 nolu Makine ile demirli demirsiz beton inşaat yıkımı pozundan hesaplama yapılarak ödemede bulunulmuştur. Söz konusu pozun birim fiyat tarifinde;

“Patlayıcı madde kullanmadan demirli ve demirsiz inşaatın her türlü makina kullanılarak yıkılması, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü işçilik, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, demirli ve demirsiz inşaatın yıkılmasının 1 m³ fiyatı: ÖLÇÜ: Yıkılan yerin boyutlarına göre hacmi hesaplanır.”

Denilmektedir. Dolayısıyla söz konusu poz beton inşaatın yıkılması için öngörülmüş bir pozdur. Asfalt sökümü için ise 18.190 nolu Kırmataş, Şose ve Asfalt Sökülmesi pozundan ödeme yapılması gerekmektedir. Zira 18.190 nolu pozun tarifinde,

“Kırmataş, şose ve asfalt sökülmesi, çıkan malzemenin yol kenarına toplanması, inşaat yerindeki yükle¬me, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü işçilik, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, kırmataş, şose ve asfalt sökülmesinin 1 m³ fiyatı: ÖLÇÜ : Sökülen yerin hacmi ölçülerek hesaplanır.”

Denilmektedir.

Ayrıca 18.185, 18.189 ve 18.190 nolu pozlar kullanılarak yapılan sökme-yıkma işlerinde ortaya çıkan enkazın taşınmasında kullanılacak yoğunluğun Taşıma İşleri Genel Teknik Şartnamesinin 2.8-maddesine bağlı III no.lu cetvelin not:2 sırasında belirtilen 2.0 ton/m3 değerinin alınması gerekirken 2.2 ton/m3 değeri esas alındığı görülmüştür.

.. İ.Ö.Okulu çevre düzenlemesi ile ilgili olarak, mevcut asfalt sökümü için 18.185/1 pozlu Makine ile demirli demirsiz beton inşaat yıkımı pozundan ödeme yapılması ve sökme-yıkma işlerinde ortaya çıkan enkazın taşınmasında kullanılacak malzeme yoğunluk katsayısının hatalı alınması sonucu oluşan ve hesabı aşağıda gösterilen toplam … TL kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme olarak ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, söz konusu tutarın tamamının tarih ve sayısı yukarıda yazılı belgeyle tahsil edildiği anlaşıldığından ilişik kalmadığına oy birliğiyle,