ÖZET: Bu Sayıştay kararında, bir kamu idaresi tarafından gerçekleştirilen bir inşaat işinde, yüklenicinin projeye uygun olmayan imalatlar yaptığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 23. ve 24. maddeleri uyarınca, yüklenici projelerde kendiliğinden değişiklik yapamaz ve tespit edilen eksik, hatalı veya kusurlu işlerin bedelleri, geçici hakedişlerden kesilerek sorumlu tutulabilir. Denetim sonucunda, asansör çevresinin renkli mermer kaplaması ve anasınıfı girişi traverten kaplamasının uygun yapılmadığı belirlenmiştir.

Yapılan denetimlerde, yüklenicinin projeye aykırı imalatlar gerçekleştirdiği ve bu nedenle kamu zararının oluştuğu tespit edilmiştir. Kamu zararı tutarı yeniden hesaplanarak belirlenmiş ve bu tutarın sorumlulara ödettirilmesine karar verilmiştir. Ancak, kamu zararının bir kısmının tahsil edildiği anlaşıldığından, bu tutar için ek bir işlem yapılmasına gerek kalmamıştır. Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu ve projeye uygun iş yapma yükümlülüğünü vurgulamaktadır.

Kamu İdaresi Türü Özel İdareler
Yılı 2014
Dairesi 1
Karar No 10523
İlam No 101
Tutanak Tarihi 21.1.2016
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Hakediş

Sözleşme tarihi … ve sözleşme bedeli … TL olan … yüklenimindeki … İşinde, yerinde yapılan fiziki denetimde işin projesine uygun olmayan imalatlar olduğu görülmüştür.

Buna göre iş mahallinde kontrol teşkilatı ve idare temsilcisi ile birlikte yapılan fiziki denetim sonucunda;

İşin projesinde asansör çevresinin renkli mermer duvar kaplama yapılması gerektiği halde yapılmadığı ve anasınıfı girişi traverten kaplama imalatının işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmadığı görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23 üncü maddesinde; “Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”

24 üncü maddesinde; “Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.

Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.” denilmektedir.

Yukardaki mevzuat hükümleri uyarınca, proje, detay ve mahal listesinde belirtilen işlerin fen ve sanat kurallarına uygun bir şekilde yüklenici tarafından yapılması, proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işlerin, geçici hakedişlere girmiş olsa dahi, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilmesi gerekmektedir.

Savunmada yer alan açıklamalar ve hesaplamalar doğrultusunda kamu zararı tutarı … TL olarak yeniden tespit edilmiştir.

Bu itibarla, işin projesine uygun olmayan imalat dolayısıyla ödeme yapılması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme olarak ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, bahse konu kamu zararının … tahsil edilmiş olduğu anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek bir husus kalmadığına oy birliğiyle,