Yüklenme senedinin iptali talebinin, uzmanlık eğitimi sürecinin 663 sayılı KHK’nın 56. maddesine uygun olmaması nedeniyle değerlendirilmesi gerektiği (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/64860-S.20.70265

BAŞVURU NO : 2020/6669

KARAR TARİHİ : 14/07/2020

TAVSİYE KARARI

SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, yüklenme senedinin iptal edilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 20/04/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza e-başvuru yolu ile gerçekleştirilen başvuruda başvuran özetle; 2018 Tıpta

Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı sonucunda Sağlık Bakanlığı adına Ankara Yıldırım Beyazıt

Hastanesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim dalını kazandığını, kadrosunun Ankara Atatürk

Eğitim ve Araştırma Hastanesinde kalmak üzere anılan Üniversitede görevlendirilerek uzmanlık eğitimine başladığını, bu görevlendirme nedeniyle tarafına yükleme senedi imzalatıldığını, bununla birlikte eğitimine kadrosunun da bulunduğu Ankara Atatürk Eğitim ve

Araştırma Hastanesinde devam ettiğini, 2019 Şubat ayında Ankara Bilkent Şehir Hastanesinin açılması ile kadrosunun ve çalışma yerinin Ankara Bilkent Şehir Hastanesine geçtiğini, böylece

Yıldırım Beyazıt Üniversitesinde görevlendirmede olmasına rağmen yine Sağlık Bakanlığı nezdinde hizmet vermeye devam ettiğini, ek olarak Tıpta Uzmanlık Kurulunun 29-30/04/2019 tarihli ve 1258 no’lu kararı sebebiyle Tıpta Uzmanlık eğitim programlarının aynı çatı altında birleştirildiğini, bu nedenle yükleme senedinin mevcudiyeti için gerekli koşulların artık mevcut olmadığını belirterek yüklenme senedinin iptalini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Sağlık Bakanlığının 14/05/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; ÖSYM tarafından 19 Nisan 2018 tarihinde yapılan 2018/ TUS 1. Dönem yerleştirme sonucuna göre kadrosu ve özlük hakları ilgili Bakanlıkta kalmak kaydıyla başvuranın Yıldırım Beyazıt

Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalında Uzmanlık eğitimi yapmak üzere 663 sayılı KHK’nın 56 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre görevlendirildiği, ilgili maddeye göre yükleme senedinin imzalanması gerektiği, bu hususta idareye bir takdir yetkisinin tanınmadığı,

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 9 uncu maddesi çerçevesinde birlikte

kullanım protokolü bulunan sağlık tesislerinin, şehir hastanelerine taşınması durumunun mevcut protokolün sona ermesi ya da fesih sebepleri arasında sayılmadığı, bu nedenle mevcut durumun devam ettiğinin bildirildiği görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 9 uncu maddesinde; “(1) (Değişik birinci cümle: 20/8/2016-6745/39 md.) Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna bağlı sağlık tesisleri ile üniversitelerin tıp ve diş hekimliği alanında lisans ve uzmanlık eğitimi veren kurumları; eğitim, araştırma ve sağlık hizmeti sunumu için insan gücü, mali kaynak, fiziki donanım, bina, tıbbi cihaz ve diğer kaynakları karşılıklı olarak aşağıdaki usul ve esaslara göre birlikte kullanabilir. Ancak, büyükşehir olan iller dışındaki illerde eğitim ve araştırma hizmetleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinden yalnızca biri tarafından verilebilir. Bu illerde Bakanlık ve bağlı kuruluşları ile üniversiteler, tıp lisans eğitimi ve/veya tıpta uzmanlık eğitimi için ortak kullanım ve işbirliği yapar.

Birlikte kullanılacak sağlık tesisleri için, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının uygun görüşü alınarak, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Başkanı ile üniversite rektörü arasında birlikte kullanım protokolü akdedilir.”,

6. 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin “Uzmanlık eğitimi yaptırılması” başlıklı 56 ncı maddesinde; “(1) Bakanlık veya bağlı kuruluşlarının kadrolarında tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uzmanlık eğitimi veya yan dal uzmanlık eğitimi yaptırılabilir. Bu şekilde eğitim yapmak isteyenler, döner sermaye ek ödemesi hariç her türlü malî ve sosyal hakları Bakanlık veya bağlı kuruluşları tarafından karşılanmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarda görevlendirilebilir. Bunlar, eğitimlerini tamamladıklarında görevlendirme süresi kadar Bakanlık veya bağlı kuruluşlarında hizmet yapmakla yükümlüdür.

Söz konusu personelden örneği Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanmış, yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi alınır. Bunların hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeden görevinden ayrılması, müstafi sayılması, görevine son verilmesi veya Devlet memurluğundan çıkarılması halinde, kendileri için Bakanlıkça yapılmış olan her türlü ödemeler toplamından, varsa hizmetin tamamlanan kısmı için hesaplanan miktar indirildikten sonra bakiye miktar kendilerinden kanuni faizi ile birlikte tahsil edilir. Tahsilat, borç miktarı ve ilgilinin durumu dikkate alınarak azami beş yıla kadar taksitlendirilerek yapılır.

(2) İlgililerin uzmanlık eğitiminde başarısızlığı veya kendi istekleri ile uzmanlık eğitimini bırakmaları durumunda ise, görevlendirme süresi kadar Bakanlığa hizmet yapmaları zorunludur. Belirtilen hizmet süresi kadar Bakanlığa hizmet yapmak istemeyenlere yapılmış olan her türlü masrafların tamamı birinci fıkradaki esaslara göre ödettirilir.”

hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından gerçekleştirilen inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, yukarıda 1 numaralı paragrafta da yer verildiği üzere özetle; tıpta uzmanlık eğitimini kadrosunun da bulunduğu Ankara Şehir Hastanesinde gerçekleştirdiğinden bahisle daha önce imzalamış olduğu yüklenme senedinin iptali talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

9. Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 56 ncı maddesinde açıkça, ilgili kimsenin kadrosu Bakanlık veya bağlı kuruluşlarındayken tıpta uzmanlık mevzuatına göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uzmanlık eğitimi yaptırılmasına cevaz verilmiştir. Anılan madde düzenlemesine göre bu şekilde eğitim yapanlardan örneği Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanmış yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi alınması zorunlu olup bu hususta idareye herhangi bir takdir yetkisi tanınmadığı açıktır.

10. Başvuranın Kurumumuza ulaştırmış olduğu belgeler ile İdarenin cevabi yazı ekinde yer alan belgelerden başvuranın; atanmış olduğu Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Radyoloji Asistanı görevine 05/07/2018 tarihinde başladığı, 19/04/2018 tarihli TUS/1. Dönem yerleştirme sonucuna göre kadrosu ve özlük hakları Sağlık Bakanlığında kalmak kaydıyla

Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalında uzmanlık eğitimi yapmak üzere adı geçen hastanede 20/07/2018 tarihli Bakan Oluru ile görevlendirildiği görülmüştür.

11. Bu görevlendirme sonrasında başvuranın 663 sayılı KHK’nın 56 ncı maddesi doğrultusunda bila tarihli yüklenme senedi imzaladığı, söz konusu yüklenme senedinin incelenmesi neticesinde ise ilgilinin Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji

Anabilim Dalında 5 yıl süreyle Anadal-Yandal uzmanlık eğitiminde görevlendirildiğinden bahisle bir takım yükümlülükleri kabul ettiği anlaşılmıştır. Öncelikle ifade edilmelidir ki, başvuranın kadrosu Sağlık Bakanlığındayken Anadal-Yandal uzmanlık eğitimi için diğer bir kamu kuruluşu olan Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesinde görevlendirilmesi sonucunda, 663 sayılı KHK’nın 56 ncı maddesine göre yüklenme senedi imzalaması tabii olup bu husus herhangi bir ihtilafa konu değildir.

12. Ne var ki başvuranın iddiası, kadrosunun bağlı bulunduğu Hastanenin Ankara Şehir

Hastanesine taşınması sonrasında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi ile ilgisinin kalmadığı ve Sağlık Bakanlığı bünyesinde uzmanlık eğitimini alarak hizmet verdiği, bu nedenle yüklenme senedinin iptal edilmesi gerekliliği yönündedir. Bu halde başvuranın talebinin de esasını oluşturan “yüklenme senedinin iptal edilip edilmeyeceği” hususu araştırılırken tespit edilmesi gerekli unsur, incelemeye konu somut olay koşullarının, yüklenme senedi imzalanması işleminin hukuki dayanağını oluşturan 663 sayılı KHK’nın 56 ncı maddesinde belirtilen şartlara uygun olup olmadığıdır.

13. Bu kapsamda gerçekleştirilen araştırma neticesinde ilk olarak İdare tarafından

Kurumumuza gönderilen başvurana ilişkin hizmet dökümü incelenmiş ve başvuranın Yıldırım

Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesindeki görevlendirilmesi sonlandırılarak 11/02/2019 tarihinden itibaren Radyoloji Asistanı olarak Ankara Şehir Hastanesinde görevlendirildiği anlaşılmıştır.

14. Yine dosyaya sunulan evrakın incelenmesi neticesinde, Tıpta Uzmanlık Kurulu’nun 29/04/2019 yürürlük tarihli kararında, Şehir Hastaneleri bünyesine birden fazla kurumun taşınması durumunda; Şehir Hastaneleri bünyesine birden fazla eğitim kurumunun taşınması halinde bu taşınan eğitim kurumlarında ayrı ayrı yürütülen uzmanlık eğitimi programlarının birleşerek tek bir program altında toplanmalarına, uzmanlık öğrencilerinin bu programların öğrencisi olarak devam etmelerine, taşınan eğitim kurumlarından gelen eğiticilerin, kadro durumlarına bakılmaksızın Şehir Hastanelerinin eğiticisi sayılmalarına, Şehir Hastaneleri bünyesine taşınan eğitim kurumlarında yürütülen protokollü programların iptal edilerek, Şehir

Hastanelerindeki programlar kapsamında protokollerin yeniden oluşturulmasına, Şehir

Hastaneleri bünyesine taşınan eğitim kurumlarındaki taşınmadan önce yapılan protokollü programların mevcut uzmanlık öğrencilerinin, Şehir Hastanelerinin kendi çatısı altında oluşturacağı yeni protokollü programın uzmanlık öğrencileri olarak devam etmelerine karar verildiği görülmüştür.

15. Yukarıda 13 ve 14 numaralı paragraflarda yer verilen tespitler ışığında; başvuranın kadrosunun bulunduğu Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin Ankara Şehir

Hastanesine taşınması sonrasında başvuranın Ankara Şehir Hastanesinde görevlendirildiğine ilişkin iddiasına karşılık olarak İdare tarafından aksi bir husus belirtilmediği gibi hizmet dökümünden de husus teyit edilmiş; başvuranın uzmanlık eğitimini ise birlikte kullanım protokolü kapsamında değil, Tıpta Uzmanlık Kurulu’nun 29/04/2019 yürürlük tarihli kararı uyarınca doğrudan Şehir Hastanesi bünyesinde oluşturulan yeni protokol programı kapsamında aldığı değerlendirilmiştir. Keza Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri

Genel Müdürlüğü Kamu Sağlık Tesisleri Güncel Listesinde (bkz.

https://khgmsaglikhizmetleridb.saglik.gov.tr/TR,42870/kamu-hastaneleri-genel-mudurlugu-kamusaglik-tesisleri-guncel-listesi.html) yer alan bilgiye göre de Ankara Şehir Hastanesinin Yıldırım

Beyazıt Üniversitesi ile değil, Sağlık Bilimleri Üniversitesi ile birlikte kullanım protokolü olduğu görülmüştür.

16. Dolayısıyla, başvuranın imzalamış olduğu yüklenme senedinde yer alan “…Yıldırım

Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalında 5 (BEŞ) yıl süreyle görevlendirilme…” koşulunun somut olayda karşılanmadığı anlaşılmıştır. Ek olarak tıpta uzmanlık eğitimi alan ilgiliye yüklenme senedi imzalatılabilmesi için, 663 sayılı KHK’nın 56 ncı maddesinde yer alan “Bakanlık veya bağlı kuruluşlarının kadrolarında … diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uzmanlık eğitimi veya yan dal uzmanlık eğitimi yaptırılabilir.” ifadesi uyarınca, ilgilinin kadrosu Sağlık Bakanlığında iken diğer bir kamu kurum ve kuruluşunda uzmanlık eğitimi alması gerektiği açık olup; bu cihetle artık Yıldırım Beyazıt

Üniversitesi Tıp Fakültesinde değil Ankara Şehir Hastanelerinde uzmanlık eğitimi devam eden başvurandan yüklenme senedi alınamayacağı değerlendirilmiştir.

17. Yukarıda açıklanan gerekçelerle; kadrosu Sağlık Bakanlığındayken başka bir kamu kurum ve kuruluşunda uzmanlık eğitimi yaptırılmadığı değerlendirilen başvuranın daha önce imzalamış olduğu yüklenme senedinin iptali talebinin İdare tarafından reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin “makul sürede karar verme” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği ancak başvuranla ilgili işlemlerde “kanunlara uygunluk” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uyulmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara

İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre;

BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın yüklenme senedinin iptali talebinin, 663 sayılı KHK’nın 56 ncı maddesi ile Tıpta

Uzmanlık Kurulu’nun 29/04/2019 yürürlük tarihli kararı doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi yönünde SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası

uyarınca, ilgili idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi