|
ÖZET: Başvuru, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisat Anabilim Dalı yüksek lisans öğrencisinin, Covid-19 pandemisi nedeniyle tez savunmasını zamanında gerçekleştiremeyip kaydının silinmesi üzerine ilişik kesme işleminin iptalini talep etmesiyle ilgilidir. Başvuran, 10.06.2020 tarihli Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği değişikliği gereğince, afet ve salgın durumlarında tez aşamasındaki öğrencilere ek süre verilmesi gerektiğini öne sürmüştür. Ancak, başvuru sürecinde belirtilen tarihlerde kayıt dondurma talebinde bulunmadığı ve normalleşme sürecinde kayıt yenileme talebinin uygun görülmediği ifade edilmiştir.
Süleyman Demirel Üniversitesi’nin yanıtında, Covid-19 salgını nedeniyle öğrencilere kayıt dondurma imkânı sunulduğu ve başvuranın bu haktan faydalanmadığı belirtilmiştir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin ilgili maddesi, yalnızca tez aşamasındaki öğrencilerin ek süre talep edebileceğini ve bu talebin idare tarafından resen uygulanamayacağını vurgulamaktadır. Dolayısıyla, başvuranın ek süre talebinin reddedilmesi yönünde yapılan işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İdarenin karar verme sürecinde iyi yönetim ilkelerine kısmen uyduğu, ancak başvuranın hangi mercilere başvurabileceği konusunda yeterli bilgi vermediği tespit edilmiştir. Başvuranın, idarenin kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/1351-S.25.2059
BAŞVURU NO : 2024/11403
KARAR TARİHİ : 07.02.2025
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Yüksek lisans ilişik kesme işleminin iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 14.09.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Süleyman Demirel Üniversitesinde İktisat Anabilim
Dalı yüksek lisans öğrencisi iken geçen üç yıllık süreçte tez savunmasını zamanında veremediği için kaydının silindiğini, ancak bu süreçte Covid-19 pandemisi meydana geldiğini ve 10.06.2020 tarihli ve
31151 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 35’inci maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen “Yükseköğretim
Kurumları tarafından, afet salgınlarda tez aşamasındaki lisansüstü eğitim öğrencilerine talepleri halinde bir dönem, afet veya salgının aşamasına göre tekrar başvurmaları durumunda bir dönem daha olmak üzere en fazla iki dönem ek süre verilebilir” düzenlemesinin yürürlüğe girdiğini belirterek mezkûr düzenlemeden faydalandırılmasını, bu çerçevede yüksek lisans programından ilişiğinin kesilmesi işleminin iptal edilmesini ve tarafına ek süre tanınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğünün Gönderme Kararımız üzerine göndermiş olduğu 04.09.2024 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazısında;
31.03.2020 tarihli YÖK kararı ile Covid-19 nedeniyle, 2019-2020 bahar döneminde öğrencilerin
talep etmeleri halinde kayıtlarını dondurabilecekleri ve bu sürenin azami süreden sayılmayacağı,
10.06.2020 tarihli Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği değişikliği ile afet ve salgın gibi durumlarda,
tez aşamasındaki lisansüstü öğrencilere talepleri halinde bir dönem, en fazla iki dönem ek süre verilebileceği ve bu ek sürelerin de azami süreden sayılmayacağı, ilgili öğrencinin belirtilen tarihlerde
/
Covid-19 veya başka bir afet nedeniyle kayıt dondurma talebinde bulunmadığı, sürecin normalleşmesiyle birlikte kayıt yenileme talebinin Enstitü tarafından uygun görülmediği açıklamaları Kurumumuza bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde, “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…” 5. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin “Diğer Hükümler” başlıklı 35’inci maddesi sekizinci fıkrasında ” Yükseköğretim kurumları tarafından, afet ve salgınlarda tez aşamasındaki lisansüstü eğitim öğrencilerine talepleri halinde bir dönem, afet veya salgının aşamasına göre tekrar başvurmaları durumunda bir dönem daha olmak üzere en fazla iki dönem ek süre verilebilir, verilen bu ek süreler azami süreden sayılmaz.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ÖZCAN YILDIZ’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran yüksek lisans eğitim kaydının silindiğini belirterek Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin 35’inci maddesi kapsamında Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından kaydının tekrar yapılmasını talep etmektedir.
8. İdare tarafından verilen cevabi yazıda özetle; Covid-19 salgınının 2019-2020 eğitim yılı bahar döneminde ortaya çıkmasıyla, bazı öğrencilerin uzaktan eğitime erişim sıkıntısı yaşadığı göz önünde bulundurularak, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından 31.03.2020 tarihinde salgın nedeniyle öğrencilere kayıtlarını dondurma imkânı sunulduğu, ayrıca YÖK Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, afet ve salgın durumlarında tez aşamasındaki lisansüstü öğrencilere talep etmeleri halinde ek süre verilebileceğinin belirtildiği, ilgili öğrencinin Covid-19 salgını nedeniyle
/
kayıt dondurma talebinde bulunmadığı ve normalleşme sürecine girildiği için, enstitü tarafından kayıt yenileme talebinin uygun bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
9. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin “Diğer Hükümler” başlıklı 35’inci maddesi sekizinci fıkrasında afet ve salgın dönemlerinde, lisansüstü eğitim gören öğrencilerin tez aşamasında olmak koşulu ile talep etmeleri durumunda bir dönem, gerekirse tekrar başvurmaları halinde bir dönem daha ek süre alabilecekleri, bu ek sürelerin lisansüstü eğitim için belirlenmiş olan azami sürelere dahil edilmeyeceği ve toplamda en fazla iki dönem olacağı belirlenmiştir.
10. Covid-19 pandemisinin Dünya Sağlık Örgütü ile Türkiye Cumhuriyeti tarafından 11 Mart 2020 tarihinde ilan edildiği, pandeminin dünya çapında seyri ve salgın hastalık olarak kriz teşkil etme hususunun
2020 ile 2021 yılları olduğu, 2022 yılında gelinen süreçte alınan tedbirler ve kademeli normalleşme
süreçleri ile salgın hastalık olma durumunun kalmadığı gerek Dünya Sağlık Örgütü gerekse de Türkiye
Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı açıklamaları ile belirlenmiştir.
11. Anılan Yönetmelik ile lisansüstü öğrencilerin ek süre alabilmeleri belli kriterlerin bir arada gerçekleşmesi hususuna bağlandığı, öğrencilerin öncelikle lisansüstü eğitimlerinde ders aşamasında değil tez aşamasında olması gerektiği yani anılan dönemde ders aşamasında olan öğrencilerin bu madde uyarınca ek süre talebinde bulunamayacağı, diğer taraftan bu ek süre işleminin taraflarına uygulanması için ilgili idareden talep etmeleri gerektiği yani idarenin resen tüm öğrenciler için ek süre işlemi tesis etmesi gerekmediği, ayrıca ülke genelinde afet veya salgın hastalık olması sebebi ile öğrencilerin bu ek süre talebinde bulunabileceği anlaşılmaktadır.
12. Somut olaya başvuranın iddiaları ve dosya kapsamındaki belgeler çerçevesinde bakıldığında; başvuranın Covid-19 pandemisi döneminde lisansüstü eğitiminin tez aşamasında bulunduğundan bahisle ilgili İdareden Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği’nin 35’inci maddesi uyarınca ek süre talebini içeren herhangi bir başvurusu bulunmamasından dolayı ilgili İdarenin başvuranın ek süre talebinin ret edilmesine yönelik tesis etmiş olduğu işlemde herhangi bir hukuka veya hakkaniyete aykırı durum tespit edilememiştir.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvurana yönelik İdarenin başvuranın lisansüstü eğitimi için ek süre talebinin ret edilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkesine uygun davrandığı, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
/
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup yetkili ve görevli mahkemelerde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi
/