|
ÖZET: Başvuran, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü tarafından düzenlenen Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı (Tezli Yüksek Lisans) mülakat sınavında, yazılı sınavda elde ettiği yüksek puana rağmen düşük bir mülakat puanı alarak elendiğini iddia etmiştir. Başvuru, yazılı sınav sonuçlarının yeniden değerlendirilmesi veya mülakatın kamera kaydı ile tekrar yapılması talebini içermektedir. İlgili üniversite, mülakatın değerlendirilmesinde yazılı sınavın yanı sıra ALES ve mezuniyet notlarının da etkili olduğunu belirtmiş, başvuranın ALES ve mezuniyet notlarının yeterli olmadığını ifade etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceleyerek, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nin mülakat sürecinin ve değerlendirme kriterlerinin mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir. Mülakat sırasında herhangi bir kayıt cihazı kullanılmadığı ve değerlendirmelerin jüri üyelerinin takdirine bırakıldığı vurgulanmıştır. Başvuranın, mülakatın adil yapılmadığına dair iddialarının yeterli kanıt sunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın yüksek lisans programına kabulü için gerekli olan başarı notunun elde edilemediği ve mülakat sürecinin hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Başvuru, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, idarenin işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2490-S.24.3985
BAŞVURU NO : 2023/16802
KARAR TARİHİ : 05.03.2024
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın yüksek lisans mülakat sınavı sonuçlarına itirazı ve yeniden
BAŞVURUNUN KONUSU :
değerlendirme talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 20.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. tarafından Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda özetle; başvuran, 22/08/2023 tarihinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğünün Yaşayan Diller Enstitüsü
Müdürlüğünün açmış olduğu Kürt Dili ve Kültürü ABD (Tezli Yüksek Lisans) yazılı sınavına girerek en yüksek ikinci notu (72,5) almasına rağmen yapılan sözlü sınavında düşük puan verilerek elendiğini, Daha önceki yıllarda da (2019,2020,2021) yine yazılı sınavda yüksek puan almasına rağmen mülakatta elendiğini, son yapılan sınavda yazılıda kendisinden çok düşük not alan adayın mülakatta yüksek puan verilerek kazanmasının sağlandığını belirterek yazılı sınava göre yeniden değerlendirilme yapılmasını bunun mümkün olmaması durumunda yeni yapılacak mülakatta kamera kaydı alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 27.10.2023 tarihli ve – / -S. sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğünün 16.11.2023 tarihli ve E– sayılı cevabi yazısı ve eklerinde;
2.1. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nin 9 Mart 2020 tarihli 31063 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, “Sınavı yazılı olarak değil de mülakat ile yapacak anabilim/bilim dalları için, ilan edilen kontenjan sayısının üç katından fazla başvuru olması durumunda, istenirse, mülakata alınacak adayların tespiti için önce yazılı sınav yapılır. Sınav sonrasında; mülakat sınavına girecek aday sayısı, ALES’in %50’si, mezuniyet notunun
%20’si ve yazılı sınav notunun %30’u dikkate alınarak en yüksek puandan başlayıp kontenjan sayısının üç
katına düşürülür ve bu tür sınavlarda kişinin mülakat puanı, başarı notunun hesaplanmasında dikkate alınır.” hükmünün yer aldığı,
2.2. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü’nün 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılı Güz
Yarıyılı Öğrenci Kontenjanları ve Başvuru Koşulları ilanında, “Üniversitemiz Senatosunun almış olduğu
05.09.2013 tarih ve sayılı karar gereğince; ilan edilen kontenjan sayısının 3 katından fazla
müracaat olan programlarda adaylar için istenilirse önce yazılı sınavı yapılır. Yazılı sınav sonucunda başarı notu %50’yi geçen adaylara; ALES standart puanın %50’si, lisans not ortalamasının %20’si ve yazılı sınav notunun %30’u toplanarak hesaplanır, en yüksek puandan başlayarak kontenjan sayısının 3 katına kadar indirgeme yapıldıktan sonra bu sıralamaya giren adaylar için sözlü mülakat sınavı yapılacaktır. Adayların başarı puanının hesaplanmasında mülakat (Sözlü) puan kullanılacaktır.” ifadelerine yer verildiği,
2.3. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi yüksek lisans alımında uygulanan esaslara göre, yazılı ve sözlü mülakat sınavlarına vurgu yapıldığı, ikisinin neticesinde yüksek lisans programına alınacak öğrencinin, akademik ve bilimsel bir çerçevede değerlendirilmek üzere sınav komisyonunun takdirine bırakıldığı,
2.4. İlgili düzenlemelerde sadece yazılı sınav sonucunun, başvuran adayın yüksek lisans programına girmesi için yeterli olacağı yönünde bir ibarenin bulunmadığı, bu sebepten ötürü, yüksek lisans programına yerleşmek isteyen bir adayın sadece yazılı bilim sınavından başarılı olmasının, adayın başvurduğu yüksek lisans programına girmesi için yeterli olmadığı, akademik ve bilim dünyasına aday olan bireylerin, yalnızca bir yönüyle değil (örneğin yazılı sınavda başarılı olmak gibi), birçok yönüyle ön plana çıkması gerektiği, bu bağlamda üniversitelerde yapılan mülakatların amacının, başvuran adayların ilgili programa uygunluğunu, akademik yeterliliğini ve motivasyonunu belirlemek olduğu,
2.5. Başvuranın yazılı sınav sonucunda yetmiş iki buçuk (72,5) puan alarak mülakata girmeye hak kazandığı, mülakat sınavında ise jüri adaylarının değerlendirmesi sonucunda yetmiş altı (76) puan aldığı, mülakatta aldığı puanın yazılı sınavdan yüksek olduğunun görüldüğü, dolayısıyla, yüksek lisans sınavı alımlarında ALES sınav puanının %50 ve mezuniyet notunun %20 etkili olduğu göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın ALES notunun 62,798 ve lisans mezuniyet notunun 63,28 olmasından ötürü, söz konusu notlarının yüksek lisans sıralamasında başarısına yeterince katkıda bulunmadığı, bu nedenle diğer adayların gerisinde kalarak yüksek lisans programına yerleşemediği,
2.6. Mülakatta herhangi bir görüntülü veya sesli kayıt cihazının kullanılmadığı, böyle bir zorunluluğun yüksek lisans mevzuatında bulunmadığı, mülakata girmeye hak kazanan öğrencilerin çokluğundan dolayı sabah saat 10:00’da yazılı sınav, öğlenden sonra ise saat 13:30’da sözlü mülakat sınavının yapıldığı, mülakat sınavında ortalama her aday için 10 dakikalık süre tanındığı ve adayların akademik yönden özgeçmişlerinin, ilgili bilim dalında sahip oldukları entelektüel düzeylerinin, yüksek lisans yapmak için motivasyon seviyelerinin öğrenilmeye çalışıldığı, bütün bunların neticesinde yüksek lisans programına girmek için sadece %30’luk bir paya sahip olan mülakat puanı verildiği,
2.7. 2023-2024, 2022-2023, 2021-2022 yıllarına ait sınav komisyonlarının farklı kişilerden oluşturulduğu, başvuranın jürinin hep aynı kişilerden oluştuğu iddiasının doğru olmadığı, yüksek lisansa girememe sebebini kendisinde (mezuniyet notu, ALES puanı, yabancı dil puanın olmaması) aramaktan ziyade karşı tarafa yüklemeye çalıştığı,
2.8. Yüksek lisansa girmek için adayların sadece yazılı bilim sınavından almış oldukları sonuç yeterli olmadığından, başvuranın kendisinden düşük puan alan bir ya da iki kişinin yüksek lisans programına yerleştiği ve kendisinin dışarda kaldığı iddiasının da doğru olmadığı, /
2.9. Başvuranın 2023-2024 yılı eğitim-öğretim yılı güz dönemi başında sınav komisyonunca hakkaniyet ve adalet çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda asil olarak giremediği ancak 5. sırada yedek listede sınavı kazandığının ilan edildiği, asillerin kayıtlarını yapmalarından ötürü kendisine sıra gelmediği, sınav değerlendirme komisyonunca yapılan değerlendirmede hakkaniyete sonuna kadar riayet edildiği konusunda görüş birliğine varıldığı,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 6.11.1981 tarihli 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
5.1. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin (c) bendinde; “… lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”,
5.2. “Lisansüstü öğretim:” başlıklı 50 inci maddesinin a bendinde; “Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, veteriner hekimlikte uzmanlık, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve
Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler.”,
6. 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinin “Başvuru ve kabul” başlıklı 5 inci maddesinde; “Yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların, lisans diplomasına ve başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak üzere senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir… (3) Mezun durumda olan/olabilecek adayların başvurusuna ilişkin esaslar, ALES puanının %50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı ve lisansüstü eğitim-öğretime öğrenci kabulüne dair diğer hususlar senato tarafından belirlenir. (4) Yükseköğretim kurumları yüksek lisans programlarına yalnız
ALES puanı ile de öğrenci kabul edebileceği gibi ALES puanına ek olarak lisans not ortalaması, yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme ve/veya mülakat sonucunu da değerlendirmeye alabilir…”,
7. 09.03.2020 tarihli ve 31063 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin,
7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı; Van Yüzüncü Yıl Üniversitesine bağlı enstitülerde örgün eğitim veya uzaktan eğitim yoluyla yürütülen tezli/tezsiz yüksek lisans, doktora ve
/
sanatta yeterlik programlarından oluşan lisansüstü eğitim ve öğretim ile sınavlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,
7.2. “Başvuru ve kabul” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların, lisans diplomasına ve başvurduğu puan türünden en az 55 ALES puanına sahip olmaları gerekir.
Güzel Sanatlar Fakültesi ve Konservatuvarın enstitülerdeki anabilim ve anasanat dallarına öğrenci kabulünde ALES puanı aranmaz. Belirlenen asgari ALES puanından daha fazlası ve/veya yabancı dil puanı anabilim/anasanat dalının önerisi, enstitü kurulunun kararı ve Senatonun onayı ile başvuru ön koşulu olarak belirlenebilir.
Tezsiz yüksek lisans programlarına başvuruda adayların, lisansüstü programın öngördüğü bir lisans diplomasına sahip olması yeterlidir.
Tezli yüksek lisans programına öğrenci kabulünde başarı notuna ilişkin esaslar şunlardır: a) Adaylar, enstitü yönetim kurulunun alanında belirlediği üç kişilik jüri tarafından, güzel sanatlar ve yetenek gerektiren alanlarda yazılı/mülakat/yetenek sınavı/portfolyo incelemesine; diğer alanlarda ise yazılı ya da mülakat sınavına tabi tutulurlar. Başarı notu 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. b) Başarı notu; ALES puanının
%50’si, lisans not ortalamasının %20’si ve yazılı/mülakat/yetenek sınavı/portfolyo incelemesi notunun
%30’u toplanarak hesaplanır. Sınavı yazılı olarak değil de mülakat ile yapacak anabilim/bilim dalları için, ilan edilen kontenjan sayısının üç katından fazla başvuru olması durumunda, istenirse, mülakata alınacak adayların tespiti için önce yazılı sınav yapılır. Sınav sonrasında; mülakat sınavına girecek aday sayısı, ALES’in %50’si, mezuniyet notunun %20’si ve yazılı sınav notunun %30’u dikkate alınarak en yüksek puandan başlayıp kontenjan sayısının üç katına düşürülür ve bu tür sınavlarda kişinin mülakat puanı, başarı notunun hesaplanmasında dikkate alınır. c) Sınavın değerlendirilmeye alınabilmesi için adayın yazılı/mülakat/yetenek sınavı/portfolyo incelemesi sonucundan en az 50 puan alması gerekir. Puanlama sonucunda başarı notu 60 ve daha yukarı olan asıl ve yedek adaylar, puan sırasına göre yüksek lisans programında ilan edilen kontenjan dâhilinde öğrenciliğe kabul edilir. Asıl adaylardan kayıt yaptıramayanların yerine yedek adaylar sırasıyla geçer. Başarı notu hesaplama yöntemi, enstitü kurulunun teklifi ve Senatonun onayı ile değiştirilebilir. ç) Güzel sanatlar fakülteleri ile konservatuvarlara bağlı anabilim/anasanat dallarında yüksek lisans yapmak için başvuran adaylarda ALES puanı aranmadığından giriş sınavı başarı notu; lisans not ortalamasının %50’si ile yazılı/mülakat/yetenek sınavı/portfolyo incelemesi notunun %50’si toplanarak hesaplanır. Sınavın değerlendirilmeye alınabilmesi için adayın yazılı/mülakat/yetenek sınavı/portfolyo incelemesi sınavından en az 50 puan alması gerekir.
Puanlama sonucunda başarı notu 60 ve daha yukarı olan asıl/yedek adaylar, puan sırasına göre yüksek lisans programında ilân edilen kontenjan dâhilinde öğrenciliğe kabul edilir. Asıl adaylardan kayıt yaptıramayanların yerine yedek adaylar sırasıyla geçer. Başarı notu hesaplama yöntemi, enstitü kurulunun teklifi ve Senatonun onayı ile değiştirilebilir.”,
8. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Müdürlüğü 2023-2024 Eğitim-Öğretim
Yılı Güz Yarıyılı Lisansüstü Öğrenci Kontenjanları ve Başvuru Koşulları İlanında; https://www.yyu.edu.tr/images/files/Ilan(39)_(1).pdf)
“…BAŞVURU ŞARTLARI: 1-T.C.Vatandaşı olmak 2- Tezli Yüksek Lisans Programına başvuracak adayların; Başvurduğu lisansüstü programının öngördüğü bir lisans diplomasına ve ALES’ ten başvurdukları lisansüstü programın gerekli gördüğü (Sözel) puan türünden en az 55 standart puana sahip olmaları gerekir.
ÖNEMLİ NOT: 1-Tezli Yüksek Lisans Programına yerleştirmede Öğrencinin başarı notu; ALES standart puanın %50’si, lisans not ortalamasının %20’si toplanarak hesaplanır. Sınavın değerlendirilmeye alınabilmesi için adayın yazılı/mülakat sınavı incelemesi sonucundan en az 50 puan alması gerekir.
Puanlama sonucunda başarı notu toplamda 60 ve daha yukarı olan asıl/yedek adaylar, puan sırasına göre, Yüksek Lisans programında ilan edilen kontenjan dâhilinde öğrenciliğe kabul edilir. Asıl adaylardan kayıt yaptıramayanların yerine yedek adaylar sırasıyla geçer. Üniversitemiz Senatosunun almış olduğu
05.09.2013 tarih ve / – sayılı kararı gereğince; ilan edilen kontenjan sayısının 3 katından fazla
müracaat olan programlarda adaylar için istenilirse önce yazılı sınavı yapılır. Yazılı sınav sonucunda başarı notu %50’yi geçen adaylara; ALES standart puanın %50’si, lisans not ortalamasının %20’si ve yazılı sınav notunun %30’u toplanarak hesaplanır en yüksek puandan başlayarak kontenjan sayısının 3 katına kadar indirgeme yapıldıktan sonra bu sıralamaya giren adaylar için sözlü mülakat sınavı yapılacaktır. Adayların başarı puanının hesaplanmasında mülakat (Sözlü) puanı kullanılacaktır…”
hüküm ve açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran, 22/08/2023 tarihinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğünün Yaşayan Diller Enstitüsü
Müdürlüğünün açmış olduğu Kürt Dili ve Kültürü ABD (Tezli Yüksek Lisans) yazılı sınavına girerek en yüksek ikinci notu (72,5) almasına rağmen yapılan sözlü sınavında düşük puan verilerek elendiğini belirterek yazılı sınava göre yeniden değerlendirilme yapılmasını veya kamera kaydı alınarak yeni bir mülakat yapılmasını talep etmektedir.
11. Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda lisansüstü eğitim usul ve esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceğinin ve yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans yapmak isteyenlerin, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçileceğinin hüküm altına alındığı; buna göre yüksek lisans programlarına kabullerde, adayların lisans diplomasına ve başvurduğu puan türünde senato tarafından belirlenecek 55 puandan az olmamak üzere ALES puanına sahip olmaları gerektiğinin, yükseköğretim kurumlarının yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebileceği gibi ALES puanına ek olarak lisans not ortalaması, yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme ve/veya mülakat sonucunu da değerlendirmeye alabileceğinin Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde düzenlendiği; Van
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde ise “Başarı notu; ALES puanının %50’si, lisans not ortalamasının %20’si ve yazılı/mülakat/yetenek sınavı/portfolyo incelemesi notunun %30’u toplanarak hesaplanır. Sınavı yazılı olarak değil de mülakat ile yapacak anabilim/bilim dalları için, ilan edilen kontenjan sayısının üç katından fazla başvuru olması durumunda, istenirse, mülakata alınacak adayların tespiti için önce yazılı sınav yapılır. Sınav sonrasında; mülakat sınavına girecek aday sayısı, ALES’in %50’si, mezuniyet notunun
%20’si ve yazılı sınav notunun %30’u dikkate alınarak en yüksek puandan başlayıp kontenjan sayısının üç katına düşürülür ve bu tür sınavlarda kişinin mülakat puanı, başarı notunun hesaplanmasında dikkate alınır.” denilmekte olduğu görülmektedir.
12. Somut olayda, başvuranın Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğünün Yaşayan Diller Enstitüsü
Müdürlüğünün açmış olduğu Kürt Dili ve Kültürü ABD (Tezli Yüksek Lisans) yazılı sınav sonucunda 72,5 puan alarak mülakata girmeye hak kazandığı, mülakat sınavından 76 puan aldığı, ALES notunun 62,798 ve lisans mezuniyet notunun da 63,28 olduğu, ilgili Yönetmelik gereği ALES’in %50’si, mezuniyet notunun
%20’si ve mülakat puanının %30’u dikkate alınarak başarı notunun hesaplandığı, bu hesaplamalara göre yapılan sıralamada başvuranın başarı sırasının yüksek lisans programına yerleşmesi için yeterli olmadığı; öte yandan, Kurumumuzla paylaşılan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, mülakat sınavı esnasında herhangi bir kamera veya ses kaydının tutulmamış olduğu, sınavda ortalama her aday için 10 dakikalık süre tanındığı ve 2023-2024, 2022-2023, 2021-2022 yıllarına ait sınav komisyonlarının farklı kişilerden oluşturulduğu anlaşılmıştır.
13. Sözlü sınavlarda adayların sınav esnasında göstereceği performansa göre puan verilmekte olup hangi durumlarda kaç puanın verileceği ve adayın yeterli performansı gösterip gösteremediği hususlarının bütün yönleriyle önceden nesnel kurallarla düzenlenmesi mümkün olmadığından, bu hususlara ilişkin değerlendirmeler sınavı yapan kişilerin takdirine bırakılmıştır. Ancak idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdarenin takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen takdir yetkisi amacı doğrultusunda yasaların koyduğu sınırlar içinde kalarak hareket etmesi, kamu yararına ve kamu hizmeti gereğine dikkat etmesi ve takdir yetkisine dayanarak yaptığı işlemlerin gerekçeli olması beklenmektedir.
14. Somut olayda, İdarece sözlü sınav değerlendirme ve puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir tespit yapılamamış, somut bilgiye ulaşılamadığı gibi Kurumumuzca da bu yönde bir saptama yapılamamıştır. Diğer yandan, başvurunun incelenmesinde, söz konusu yüksek lisans programına kabul veya ret işleminin en önemli akademik faaliyetlerden biri olarak akademik özerklik çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, akademik kabullerde, istisnalar hariç, karar verici jürinin değerlendirmelerine müdahalede bulunulmaması gerektiği, jürinin kendi bilgi ve deneyimleri çerçevesinde değerlendirme yapabileceği, dolayısıyla bilimsel alanda jürinin takdirinin kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
15. Böylelikle, söz konusu yüksek lisans programına alım sürecine ilişkin işlemlerde ve başarı değerlendirmesi hususunda gerek üst norm niteliğinde olan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin
“Başvuru ve kabul” başlıklı 5 inci maddesine gerekse Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Lisansüstü EğitimÖğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 6 ncı maddesine uygun davranıldığı, ayrıca tesis edilen işlemlerin ilan edilmiş olan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Müdürlüğü 2023-2024 EğitimÖğretim Yılı Güz Yarıyılı Lisansüstü Öğrenci Kontenjanları ve Başvuru Koşullarına uygun gerçekleştirildiği, dolayısıyla ilgili mevzuat ve düzenlemelere aykırılık teşkil eden bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.
16. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın söz konusu yüksek lisans programına yeterliliğinin ilgili jürinin bilimsel takdirinde olduğu, jüri tarafından adayların alana yatkınlıklarının ve ilgilerinin ölçüldüğünün ifade edildiği, başvuranın iddialarının ise sınavın adil yapılmadığına ilişkin kanıt olarak yeterli kabul edilemeyeceği, bu çerçevede sınavın objektif yapılmadığının söylenemeyeceği kanaatine varılmış ve idarenin söz konusu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
/
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Üniversite tarafından başvurana verilen cevapta karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uyulmadığı, ayrıca sözlü mülakata ilişkin herhangi bir kamera kaydı tutulmadığından nesnel değerlendirme adına bundan böyle bu hususa dikkat edilmesi gerektiği, diğer yandan yüksek lisans programlarına kabullerde idarece yapılacak işlemlerin özenli, tutarlı olmasının idarenin öngörülebilirliği ve şeffaflığı açısından önemli olduğu değerlendirilmiş olup idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Van İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/