|
ÖZET: Başvuran, Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tezli Yüksek Lisans Bölümü öğrencisi olarak, 2017-2018 eğitim öğretim yılında burs almaya hak kazandığını, ancak Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından burs yerine kredi verildiğini iddia ederek burs talep etmiştir. Yapılan incelemede, burs kontenjanlarının %0,75’inin yüksek lisans öğrencilerine ayrıldığı ve bursun verilmesinde gelir durumu, başarı durumu ve sosyal durum kriterlerinin dikkate alındığı belirlenmiştir.
Başvuranın, başarı ve sosyal durum kriterlerini sağlamasına rağmen, kendisine ve ailesine ait taşınmazların bulunması nedeniyle maddi kriterler açısından burs almaya hak kazanamadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvuranın burs talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun burs verme kriterlerinin uygulanması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 7988-7988 |sayi|86171061-101.07.05-E.86171061-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/14876 2017/ 14876
KARAR TARİHİ : 10/05/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Tarafına hak ettiği halde burs bağlanmadığı iddiası hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 29/11/2017 29.11.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tezli Yüksek Lisans
Bölümü öğrencisi olduğunu, 2017- 2018 eğitim öğretim yılında üniversitelere tanınan burs kontenjanları kapsamında, burs almaya hak kazandığını, ancak Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu tarafından burs yerine kendisine kredi bağlandığını, bu açıdan mevzuat hükümlerine aykırı davranılarak kendisine burs bağlanmadığını iddia ederek hak ettiği bursun kendisine verilerek mağduriyetinin giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 08/ 02/ 2018 tarihinde Yüksek
Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur .
2.1. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 19/ 02/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.2. Başvuranın Kuruma 2017- 2018 öğretim yılında burs/kredi almak için müracaatta bulunduğu, yapılan değerlendirme sonucunda tarafına kredi numarasıyla öğrenim kredisi tahsisi
1 / 6yapıldığı ve süresi içerisinde e-devlet şifresi ile taahhütnamesini onayladığı ,
2.3. Kuruma burs, öğrenim kredisi müracaatında bulunan öğrencilerden; sosyal ve fiziksel durumu itibariyle ya da ilgili mevzuatlar göz önünde bulundurularak belirlenen şartlara haiz olan öğrencilerin, öncelikli öğrenci olarak dikkate alındığı;
-Şehit bekâr ise kardeşi, evli ise çocukları, -Gazi bekâr ise kendisi, evli ise çocukları, -Sağlık Kurulu Raporu ile % 40 ve üzerinde engeli olduğu tespit edilen öğrenciler, -Anne ve babası vefat etmiş olanlar, -Lise ve dengi öğrenimlerini Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı yetiştirme yurtlarında barınarak tamamlayanlar ve 5395 sayılı Kanuna göre koruma altına alman öğrenciler, -Lise ve dengi öğrenimlerini Darüşşafaka Lisesinde tamamlayanlar .
-Milli Sporcu Belgesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre “Milli Sporcu Belgesi” almış amatör milli yükseköğrenim gören öğrenciler ve
-Başvuru yılında ÖSYM Başkanlığınca belirlenen her puan türünde ham puan bazında ilk 100′ e giren öğrenciler .
Durumu yukarıdaki öncelikler arasında olan ve süresi içerisinde (uygun belgeyle) önceliğini
Kuruma bildiren öğrencilerin durumlarının ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutulduğu, 2.4. Diğer öğrencilerin Burs / Kredi değerlendirmelerinde ise eğitim öğretim yılı için belirlenen burs verilecek öğrenci kontenjanından; %75’i lisans, %24′ ü ön lisans, %0.75’i yüksek lisans ve
%0.25’i doktora öğrencilerine ayrıldığı, burs veya öğrenim kredisi başvurularında öğrencinin gelir durumu, başarı durumu ve sosyal durum puanı toplamları üzerinden hesaplandığı, başvuruların değerlendirilmesinde; öğrenci ve ailesinin gelir durumunun % 45, öğrencinin başarı durumunun % 35, öğrencinin sosyal durumunun ise % 2 etkilediği, 2.5. 2017- 2018 öğretim yılı Burs Kredi Başvurularının 16- 24 Ekim 2017 tarihleri arasında alındığı kamu kuruluşlarından alınan bilgiler doğrultusunda ilgiliye ve ailesine ait ücret ve taşınmazlar tespit edildiği, değerlendirmenin sistem üzerinden yapıldığı, 2.6. Kurumca burs tahsis edilecek öğrencilerin durumlarının değerlendirilmesinde kullanılacak kriterlerin hakkaniyet ilkeleri dâhilinde tespitine azami dikkat gösterildiği, 5102 sayılı
Yükseköğretim Öğrencilerine Burs Verilmesine İlişkin Kanunun 6’ncı maddesinde “Bu kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Milli Eğilim Bakanlığı’nca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenir .” hükmüne amirdir . Burs Kredi Yönetmeliğinin ilgili maddesi gereği burslarla ilgili karar alma organı Yönetim Kurulu’dur . Bu nedenle üniversiteler tarafından bildirilen öğrenciler Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen burs verilecek öğrenci sayısına göre yapılan değerlendirmeye tabi tutulmuş olup, değerlendirme sonucuna göre burs veya öğrenim kredisi tahsisi yapılmıştır . Bu sebeple ilgili öğrenci hakkında yapılacak bir işlem
2 / 6bulunmamaktadır .” Denilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;“Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanunu’nun ; 5.1.“Burs ve kredilerin verilmesi ” başlıklı 2 inci maddesinde ; “ Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu; yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir . Genel bütçeli daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, bütçenin transfer tertibinden yardım alan kuruluşlar, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme kapsam ve programına alınmış, hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tâbi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler, kamu bankaları, kanunlarla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurumlar ile kurul/üst kurullar ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (…)
( 1) birinci fıkrada belirtilen yüksek öğrenim öğrencilerine burs, kredi ve nakdî yardım adı altında herhangi bir ödeme yapamazlar; ilgili mevzuatları gereği burs, kredi verilmesini öngördükleri yüksek öğrenim öğrencilerini, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna bildirirler . Genel bütçeli daireler ve katma bütçeli idareler ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu dışında kalan kurum ve kuruluşlarca bildirilen öğrencilere ödeme yapılabilmesi için bu kurum ve kuruluşlarca gerekli meblağ, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca belirlenen ödeme
tarihinden en geç otuz gün öncesine kadar, Kurum hesabına yatırılır . (Ek fıkra :
25/ 11/ 2010- 6082/ 18 md.)Yurtdışında yüksek öğrenim gören Türk vatandaşı öğrencilere, ikinci fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlarca burs, kredi verilmemesi halinde, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca burs veya kredi verilebilir .” 5.2. “Yönetmelik” başlıklı 6’ncı maddesi; “ Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
Maliye Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenir .” hükmüne yer verilmiştir .
6. 24/ 08/ 2004 tarih ve 25563 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin; 6.1. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesi; “ Bu Yönetmelik, 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine
Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2’nci maddesinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının (Vakıf üniversiteleri hariç) kendi mevzuatlarındaki kriterlere göre belirleyecekleri öğrenciler ile
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından belirlenecek öğrencilere hangi şartlarla burs
3 / 6kredi verileceği ile bunların kesilmesi ve lüzumu halinde tahsiline ilişkin hak ve yükümlülükleri
kapsar .”, 6.2. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesi; “ Normal Öğrenim Süresi : Öğrencinin öğrenim gördüğü öğretim kurumunun hazırlık sınıfı dahil öğrenim süresini, ara sınıf öğrencilerinin ise öğretim kurumuna giriş tarihi itibariyle kalan öğrenim süresini, … ifade eder .”, 6.3. “Burs Tahsis Kontenjanı, Burs Miktarı ve Ödeme Zamanlarının Tespiti” “başlıklı 8’inci maddesi; (Değişik ikinci fıkra : 24.10.2008/ 27034 RG) Kurum bütçesi dikkate alınarak ilk defa burs verilecek öğrenci sayısını, aylık burs miktarlarını, ödeme zamanını ve öğrencilerin Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi sınavı sonucundaki başarılarına göre burs kontenjanlarını belirlemeye
Yönetim Kurulu yetkilidir .”, 6.4. “ Burs Verilmeyecek Öğrenciler” başlıklı 9’uncu maddesinin (a) bendi “ Kurumdan öğrenim kredisi veya burs almış olan öğrencilere burs verilmez, (d) bendi “Burs isteğinde bulunduğu tarihte okula giriş tarihi itibariyle bir öğretim yılı kaybı olan öğrencilere burs verilmez”, 6.5. “ Burs Başvurusu” başlıklı 10’uncu maddesi; “ Burs almak isteyen öğrenciler, Genel
Müdürlükçe belirlenen usul ve esaslara göre müracaatta bulunurlar .”, 6.6. “Kurumca Burs Verileceklerin Değerlendirilmesi” başlıklı 14’üncü maddesi; “ Kurumca burs verilecek öğrenciler; öğrenci ve ailesinin sosyal, ekonomik durumu ile öğrencinin burs isteğinde bulunduğu tarihte yüksek öğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türü, ara sınıfta ise yılsonu başarı durumu dikkate alınarak her yıl Yönetim Kurulunca belirlenen kıstaslar doğrultusunda değerlendirilir .”, 6.7. “Belge ve Durum Araştırması” başlıklı 18’inci maddesi; “Kurum gerekli gördüğü takdirde burs alan öğrencilerin belge veya durumlarını araştırabilir . Araştırma sonucunda öğrencinin belgelerinde veya durumunda gerçeğe aykırı bir hususun tespit edilmesi hâlinde bursu kesilir .
Ödenen bursların tamamı öğrenim kredisi borcuna dönüştürülerek, 18/ 1/ 1997 tarihli ve 22881 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi
Yönetmeliğinde belirlenen esaslara göre tahsil edilir .”, 6.8. “Burs Verilmesi ve Süresi” başlıklı 19’uncu maddesi; “ Öğrenciye; öğrencilik halinin devam etmesi ve burs almasına engel bir durumunun olmaması koşuluyla, öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar burs verilir .”, 6.9. “Öğretim Kurumunu Değiştirme Halinde Burs Verilmesi ve Süresi” başlıklı 21 inci maddesi; “Öğretim kurumundan ayrılıp başka bir öğretim kurumuna kaydolan öğrencilerin, önceki öğretim kurumunda başarılı olmaları kaydı ile burslarının ödenmesine devam olunur . Ancak, öğretim kurumunu değiştiren öğrencinin önceki aldığı burs süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek burs süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamaz .”, 6.10. “Bursun Tahsili” başlıklı 31’inci maddesi; “ Öğrenciye burs verilmekte iken, bursun kesilmesini gerektirecek bir durum ortaya çıktığında, bursun kesilmesini gerektiren durumun gerçekleştiği tarih itibarıyla bursu kesilir . Bu tarihten sonra ödenen burs miktarları öğrenim kredisi
4 / 6borcuna dönüştürülerek, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliği
hükümlerine göre tahsil edilir .” hükmüne amirdir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi ” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tezli Yüksek Lisans
Bölümü öğrencisi olduğunu, 2017- 2018 eğitim öğretim yılında üniversitelere tanınan burs kontenjanları kapsamında, burs almaya hak kazandığını, ancak Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu tarafından burs yerine kendisine kredi bağlandığını, bu açıdan mevzuat hükümlerine aykırı davranılarak kendisine burs bağlanmadığını iddia ederek hak ettiği bursun kendisine verilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
9. Dosya kapsamında yapılan incelemede , Başvuranın Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği
Yüksek Lisans Öğrencisi olduğu ve 2017- 2018 eğitim öğretim dönemi için burs kontenjanına dahil edildiği anlaşılmaktadır .
10. Konuyla ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma neticesinde her eğitim öğretim yılı için belirlenen burs verilecek öğrenci kontenjanından; %75’ i l isans, %24′ ü ön lisans, %0.75′ i yüksek lisans ve %0.25’ i doktora öğrencilerine ayrıldığı , burs veya öğrenim kredisi başvurularında öğrencinin gelir durumu, başarı durumu ve sosyal durum kriterleri esas alınarak bulunan puan toplamları üzerinden burs mu kredi mi verileceği hesaplandığı ve başvuruların değerlendirilmesinde; öğrenci ve ailesinin gelir durumunun % 45, öğrencinin başarı durumunun % 35, öğrencinin sosyal durumunun ise burs almasını % 2 etkilediği görülmektedir .
11. 2017- 2018 öğretim yılı burs kredi başvuruları 16- 24 Ekim 2017 tarihleri arasında alındığı ve kamu kuruluşlarından alınan bilgiler doğrultusunda ilgiliye ve ailesine ait ücret ve taşınmazların ilgili idare tarafından tespit edildiği ve değerlendirmenin sistem üzerinden yapıldığı anlaşılmaktadır .
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, yüksek lisans öğrencileri için ayrılan bursun toplam burs miktarı içinde % 0,75 lik küçük bir orana sahip olduğu dolayısıyla gelir durumu, başarı durumu ve sosyal durum kiriterleri göz önünde bulundurularak söz konusu bursun kiriterlere en fazla uyum gösterenlere verildiği görülmektedir . Başvuranın başarı ve sosyal durum kriterlerini sağlamasına rağmen kendisine ve ailesine ait ücret ve taşinmazların bulunmasından ötürü maddi kriterler açısından burs almaya hak kazanamadığı anlaşılmış olup bu perspektiften bakıldığında başvuranın tarafına burs bağlanması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
5 / 6B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın Başvuruna ve Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel
Müdürlüğüne, tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince Karar Verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi