Yüksek lisans öğrencisinin başarısız olduğu dersin açılmaması nedeniyle yatay geçiş veya eğitim masrafı iadesi talep edilebilir mi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 11374-11374 |sayi|86171061-101.07.05-E.86171061-101.07.05-E.

BAŞVURU NO : 2018/5795 2018/ 5795

KARAR TARİHİ : 27/06/2018 |tarih|

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –

BAŞVURUYA KONU İDARE : Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın yatay geçiş izni verilmesi ve masraflarının iadesi talebi hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 30/04/2018 30.4.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, tekrara kalmış olduğu dersin 2017- 2018 bahar yarıyılında açılmadığını, son eğitim döneminde olması ve İdarenin kayıtsızlığı nedeniyle kaydının silinmesi aşamasına gelindiğini, geçmiş olduğu bir dersi ise hiç almadığının kendisine bildirildiğini ifade etmekte ve Kurumumuzdan farklı bir üniversiteye yatay geçiş izni verilmesi veya ispat edebileceği kadar masrafın iade edilmesini talep etmektedir .

2. Başvuranın Kurumumuza 27/ 02/ 2018 tarihinde yaptığı başvurusu hakkında 06/ 04/ 2018 tarihli ve

E . sayılı Gönderme Kararı verilmiş, başvuran talebinin karşılanmadığından bahisle başvurusunu yinelemiştir .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

3. Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünün 19/ 04/ 2018 tarihli ve E. sayılı; 04/ 06/ 2018 tarihli ve E sayılı yazılarında; 3.1. Enstitüye kayıtlı her öğrencinin ilgili anabilim dalınca hazırlanan ders programına uymak zorunda olduğu, her öğrenciye ayrı ders programı yapılamayacağı,

1 / 53.2. Atatürk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince öğrencilerin derslere

devam etme zorunluluğu bulunduğu, öğrencinin çalışıyor veya başka şehirde ikamet ediyor olmasının teorik derslere katılmama sebebi olamayacağı, 3.3. Atatürk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükmü uyarınca yatay geçiş işlemlerinden yalnızca öğrencinin sorumlu olduğu; yatay geçişin Enstitünün değil, başvuranın başvuru yaptığı üniversitenin kabulüne bağlı olduğu, 3.4. Başvuranın tekrara kalmış olduğu FBTE 502 Ekonomik Analizlere Giriş dersinin 2013- 2014 bahar, 2014- 2015 Bahar, 2015- 2016 Bahar, 2016- 2017 Bahar ve 2017- 2018 Güz yarıyıllarında olmak üzere beş defa açıldığı, başvuranın eğitimine başladığı yarıyıldan itibaren bu dersi iki defa almadığı, üç kez de almasına rağmen başarısız olduğu, 3.5. Başvuranın belirttiği ders dışında, dönem sonu itibarıyla kaydının silinmemesi ve tez aşamasına geçebilmesi için geçmek zorunda olduğu üç teorik ders ve bir seminer çalışması daha bulunduğu, derslerinden başarısız olması halinde Yükseköğretim Kurulu Lisansüstü Eğitim Öğretim

Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasına göre işlem yapılacağı, 3.6. Başvuran, FBTE 501 Tarım Ekonomisi Biliminde Araştırma Yöntemleri dersini 2014- 2015 güz yarıyılında alarak başarılı olduğu, FBTE 515 Uygulamalı Tarımsal Pazarlama Araştırma Teknikleri dersini ise 2014- 2015 bahar ve 2016- 2017 bahar yarıyıllarında alarak başarısız olduğu, 3.7. Bir öğrencinin eğitimi esnasında yaptığı harcamaların kendisinden kaynaklanan başarısızlık durumunda iadesi ile ilgili mevzuatta hüküm bulunmadığı, bu masrafların iadesinin söz konusu olamayacağı, 3.8. Başvuranın not döküm belgesi ile dilekçeleri incelendiğinde, yüksek lisans eğitimindeki başarısızlığının kendisinden kaynaklandığının, derslerine devam etmediğinin ve alması gereken ders/seminer kayıtlarında gerekli özeni göstermediğinin anlaşılacağı, 3.9. Başvuranın başarı şartlarını sağlayamaması halinde Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükmü uyarınca işlem yapılacağı, Açıklamalarına yer verilmektedir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…” ,

2 / 56. 20/ 04/ 2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve

Öğretim Yönetmeliği’nin “Süre” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır .”, “Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü” başlıklı 32 nci maddesinde; “ Yükseköğretim kurumu içindeki başka bir enstitü anabilim/anasanat dalında veya başka bir yükseköğretim kurumunun lisansüstü programında en az bir yarıyılı tamamlamış olan başarılı öğrenci, lisansüstü programlara yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir…”, 7. 17/ 07/ 2016 tarihli ve 29773 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atatürk Üniversitesi

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Öğretim planları, dersler ve AKTS değerleri başlıklı 7 nci maddesinin iki fıkrasında; “( 1) Enstitü anabilim/anasanat dallarındaki lisansüstü öğretim planları, lisansüstü programdan mezun olunabilmesi için alınması gereken zorunlu/seçmeli dersler, tez, seminer ve benzeri çalışmaları ile kredi toplamlarıdır . Bu öğretim planları bu yönetmelikte belirtilen asgari muhtevaya uymak şartı ile ilgili enstitü kurulunda görüşülerek onaylanır . ( 2) Bir yarıyılda hangi lisansüstü derslerin açılacağı ve bu derslerin hangi öğretim üyeleri tarafından verileceği, ilgili enstitü anabilim/anasanat dalları başkanlarının önerileri üzerine enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenir .”, “Derslere devam” başlıklı 20 nci maddesinde;

“Lisansüstü programlarda alınan derslerden sınava girebilmek için %70 devam şartı aranır” , “ Ders tekrarı” başlıklı 24 üncü maddesinin ilk iki fıkrasında; “Kayıt yaptırılan derslerin başarılması zorunludur . Bir dersten başarısız notu alan veya bir dersi müfredatta belirtilen dönemde almayan ya da alamayan öğrenciler, bu dersi açıldığı ilk dönemde almak zorundadırlar . Tekrarlanacak seçmeli derslerin yerine müfredat çerçevesinde danışman tarafından uygun bulunan aynı kredi değerinde başka dersler alınabilir”, düzenlemelerine yer verilmiştir .

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, tekrara kalmış olduğu dersin 2017- 2018 Bahar yarıyılında açılmadığını, son eğitim döneminde olması ve İdarenin kayıtsızlığı nedeniyle kaydının silinmesi aşamasına gelindiğini, geçmiş olduğu bir dersi ise hiç almadığının kendisine bildirildiğini ifade etmekte ve Kurumumuzdan farklı bir üniversiteye yatay geçiş izni verilmesi veya ispat edebileceği kadar masrafın iade edilmesini talep etmektedir .

10. Kurumumuza yaptığı ilk başvurusu incelendiğinde başvuranın Gümüşhane ilinde çalışması sebebiyle Atatürk Üniversitesindeki yüksek lisans eğitimine devam etmede sıkıntılar yaşadığından ve devamsızlıktan kaldığı dersler için kendisine kolaylık gösterilmediğinden kaydının silinmesi aşamasına gelindiğini belirterek farklı bir üniversiteye yatay geçiş izni verilmesi veya

3 / 5ispatlayabileceği kadar masrafın tarafına iade edilmesini talep ettiği ve Kurumumuzca bu başvuru

için Gönderme Kararı verildiği görülmektedir .

11. Gönderme Kararımız üzerine ise Üniversitenin başvurana da gönderdiği 20/ 04/ 2018 tarihli ve

E .1800128404 sayılı yazısında, başvuranın teorik derslere katılmasının zorunlu olduğunu, her öğrenci için ayrı bir program yapılması imkânının bulunmadığını, başvuranın ilgili anabilim dalı yüksek lisans öğrencilerinin almalarının zorunlu olduğu derslerden “Ekonometrik Analizlere Giriş” dersini 2014- 2015 bahar yarıyılından itibaren üç defa aldığını ve başarısız olduğunu, “Ekonomi

Biliminde Araştırma Yöntemleri” dersini ise hiç almadığını, yatay geçişle ilgili işlemlerden başvuranın sorumlu olduğunu, başvuranın başarısızlığının kendisinden kaynaklandığını, derslerine devam etmediğini ve alması gereken ders/seminer kayıtlarına gerekli özeni göstermediğini, başvuranın başarı şartlarını sağlayamaması halinde Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 7 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında işlem yapılacağını bildirdiği görülmektedir .

12. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın tekrara kalmış olduğu FBTE 502

“Ekonomik Analizlere Giriş” dersini 2014- 2015; 2016- 2017 eğitim yılları bahar yarıyıllarında ve 2017- 2018 eğitim yılı güz yarıyılında aldığı ve başarısız olduğu belirlenmiştir . Diğer yandan İdare, anılan dersin başvuranın eğitim gördüğü 2013- 2014 ve 2015- 2016 eğitim yılları bahar yarıyıllarında açılmış olduğunu ifade etmektedir . Ayrıca, Atatürk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim

Yönetmeliğinde bir yarıyılda hangi lisansüstü derslerin açılacağının ilgili enstitü anabilim dalı başkanlarının önerileri üzerine enstitü yönetim kurulu tarafından belirleneceği düzenlenmektedir .

13. Başvuran tekrara kaldığı dersin 2017- 2018 bahar yarıyılında açılmaması sebebiyle mağdur edildiğini belirtmekte ise de, İdarenin, başvuranın tekrara kaldığı dersi 2017- 2018 bahar yarıyılında açma yükümlülüğünün bulunmadığı, aksi halde kişiye özel işlem tesis etmekle eşitlik ilkesine aykırı hareket etmiş olacağı, başvuranın tekrara kaldığı dersi üç defa alması karşısında gerekli tedbirleri alma olanağına sahip olduğu değerlendirilmektedir . Bununla birlikte, İdarenin ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde dersi tekrar almak durumunda olan öğrencilerin ilk açıldığı dönemde almalarını sağlamak için 2013 yılından itibaren her eğitim yılında anılan dersin düzenlendiği, başvuranın ise bu dersi üç defa alıp başarısız olduğu belirlenmiş olup, İdarenin başvuranın dersi almasına mani olarak başvuranın üniversite ile ilişiğinin kesilmesine sebep olacak şekilde işlem tesis ettiği iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir .

14. Diğer yandan, başvuranın kendi iradesi ile farklı bir ildeki lisansüstü programa kayıt yaptırdığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gümüşhane İl Müdürlüğü Torul İlçe Müdürlüğünde Ziraat

Mühendisi olarak çalışmakta olan başvuran için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda da lisansüstü eğitimi için izin verilmesinin öngörülmediği, derslere devam edememesinde veya başarısız olmasında kendi iradesi dışında, İdarenin ihmal, kusur veya hatasından kaynaklanan bir engelin bulunmadığı belirlenmiştir .

15. Başvuran Kurumumuzdan farklı bir üniversiteye yatay geçiş izni verilmesini talep etmekte ise de, yükseköğretim kurumları arasında yatay geçişin üniversitelerin kendi mevzuatında düzenlendiği, kişilerin başvuruları üzerine taleplerin değerlendirildiği, dolayısıyla başvuranın yatay geçiş yapacağı üniversiteye kendisinin başvurarak gerekli işlemleri yürütmesi gerektiği değerlendirilmiştir .

16. Başvuranın yatay geçişin mümkün olmaması halinde, ispat edebileceği kadar masrafın iade

4 / 5edilmesi talebiyle ilgili olarak ilgili mevzuatında öğrencilerin lisansüstü eğitimlerini

tamamlayamamaları halinde eğitim masraflarının geri ödenmesinin düzenlenmediği, başvuranın maddi zararıyla İdarenin hukuka da uygun olan işlemi arasında bir illiyet bağı bulunmadığı belirlenmiştir .

17. Başvuran Gönderme Kararımız üzerine İdarenin gönderdiği yazıda “Tarım Ekonomisi Biliminde

Araştırma Yöntemleri” dersini hiç almadığının ifade edildiğini belirtmekte ise de, Kurumumuza sunulan diğer bilgi ve belgeler ile başvurana ait not dökümü belgesinde başvuranın anılan dersi başarıyla tamamladığına yer verildiği ve başvuranın mağduriyetine sebep olmadığı görülmektedir .

18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin başvuru konusu işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA .

20. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum

İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Ret kararının BAŞVURANA ve ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi