Yüksek lisans programında danışmanlık sürecindeki aksaklıklar ve idarenin bilgilendirme eksiklikleri öğrencinin ilişik kesilmesine neden olabilir mi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Bu karar, Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programına kayıtlı bir öğrencinin ilişiğinin kesilmesi üzerine yapılan itirazı incelemektedir. Başvuran, yüksek lisans programına 2015-2016 eğitim öğretim döneminde kayıt yaptırmış ve derslerini tamamlamadan tez aşamasına geçmiştir. İdare, başvuranın gerekli kredi yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle ilişiğini kesmiştir. Ancak, başvuranın transkripti incelendiğinde, derslerini başarıyla tamamladığı ve danışmanının onayıyla tez önerisini sunduğu görülmektedir. Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen yönetmeliklere göre, yüksek lisans programının tamamlanması için gerekli olan ders kredilerinin tamamlanması zorunludur. Ancak, başvuranın durumunda, danışmanlık sürecinde yaşanan aksaklıklar ve idarenin bilgilendirme eksiklikleri nedeniyle mağduriyet oluşmuştur.

Sonuç olarak, idarenin başvuranın ilişiğini kesme işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığına karar verilmiş ve Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü’ne başvuranın eksik kredisinin tamamlanması için gerekli işlemlerin yapılması tavsiye edilmiştir. Bu karar, yüksek lisans programlarında danışmanlık sürecinin önemini ve idarenin bilgilendirme yükümlülüğünü vurgulamaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2019/3250-S.4659

BAŞVURU NO : 2019/2050

KARAR TARİHİ : 17/05/2019

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın ilişik kesme işlemine itirazı hk.

BAŞVURU TARİHİ : 03/02/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran … Kurumumuza yapmış olduğu tarihli başvuruda, özetle; 2015 –

2016 bahar yarıyılı eğitim-öğretim döneminde Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü

Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programını kazandığını, Atatürk Üniversitesi ve Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi ortak programı olmasından dolayı ders döneminde Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinden Öğr. Üyesi Dr. …’ün danışmanı olarak atandığını, danışmanının seçtiği derslerden başarılı olduğunu, tez dönemine geçtiğini, ders dönemini bitirip tez dönemine geçmesiyle birlikte Öğr. Üyesi …’nin danışmanı olarak atandığını, seminer ve tez önerisinin Enstitü tarafından kabul edildiğini, … adlı tezinin savunma tarihi olarak danışmanı ile 2018 yılın Eylül ayının ilk haftasını kararlaştırdıkları sırada enstitünün müdür yardımcısı olan …’nun ders seçimi eksikliğinden dolayı almış olduğu kredi sayısının yeterli olmadığını ve yüksek lisans programından atılacağını tarafına telefonda bildirdiğini, ders döneminde danışmanı olan …’ ün eksik ders kaydını göz ardı ederek ve başka üniversitede olduğundan almış olduğu dersleri eksik onayladığını bu nedenle mağdur olduğunu, yeni danışmanının ders seçimi eksikliği problemi hakkında bilgi vermediğini, seminer ve tez önerisinin Enstitü tarafından kabul edildiğini, Enstitüye yazdığı dilekçesinin olumsuz sonuçlandığını, tez çalışmasının hazır olduğu danışmanları …ve … tarafından bilindiğini ifade etmekte ve mağduriyetinin giderilmesi için bir ders açılmasını ve yeterli krediyi tamamlayıp verdiği tezin savunmasını yapmayı talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 20/02/2019 tarih ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü’nün 27/02/20197 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, Üniversitenin Eğitim Bilimleri Enstitüsüne bağlı Beden Eğitimi ve Spor

Öğretmenliği Ana Bilim Dalının yüksek lisans programına 18/01/2016 tarihinde kesin kayıt yaptırdığı, lisansüstü eğitimine başladığı, Üniversitenin Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

Kurulunun 31/07/2017 tarih ve 2017-05/17 Sayılı Kararı ile danışmanlığına Dr. Öğr. Üyesi

…’ün yerine …’nin atandığı, 2016 – 2017 bahar yarıyılında seminer sunumunu yaptığı, üniversitenin Eğitim Bilimleri Enstitüsünün 27/07/2017 tarih ve 28/02 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile tez önerisinin kabul edildiği, 2015-2016 Bahar yarıyılı itibari ile geçtiği derslerin ilgili transkripte sunulduğu, Transkript ve log kayıtlarından anlaşılacağı üzere ortak program kapsamında Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünden 2016-2017 güz yarıyılında belirtilen ‘Egzersiz ve Spor Psikolojisi’, ‘Motor Gelişim ve Öğrenme’ ve

‘Rekreasyon ve Kentleşme’ derslerini aldığı, toplamda 6 ders aldığı ve hepsinden başarılı olduğu; 2.2. 2016-2017 güz yarıyılında yürürlüğe giren 20/04/2016 tarihli YÖK Lisansüstü Eğitimi ve

Öğretim Yönetmeliğinin geçiş hükmünde yer alan “Bu Yönetmelikle getirilmiş hükümlerin uygulaması ve belirlenmiş süreler yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar.” maddesine istinaden 2016-2017 güz yarıyılından önce lisansüstü eğitime başlayan tüm öğrencilerin sürelerinin sıfırlandığı; 2.3. 2016-2017 güz yarıyılı ilk dönem olarak göz önünde bulundurulduğunda öğrencinin asgari ders kredisini tamamlama süresinin 2017-2018 Bahar yarıyılının sonunda dolduğu, bu sürenin sonunda dosyasının incelenerek YÖK Lisansüstü Eğitimi ve Öğretim Yönetmeliğinin 7/2.

maddesi “Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.” gereğince ilgili öğrencinin ilişik kesme işleminin 06/09/2018 tarih ve 12/01 Sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile gerçekleştirildiği; 2.4. İlişiği kesilen …’ın 15/10/2018 tarih ve 38 sayılı dilekçesinde eksik ders kredisi konusunda danışmanı tarafından bilgilendirilmediği ve tez önerisinin kabul edildiğinin belirtildiği, kendisine bir sonraki dönemde ders verilerek tez savunma sınavına girmeyi talep ettiği, ilgili dilekçenin Enstitü Yönetim Kurulu tarafından incelendiği, talebinin reddedildiği; 2.5. …’ın Yükseköğretim Kurumuna sunduğu 06/11/2018 tarihli dilekçesinde aynı talebini yinelediği ve bunun üzerine Enstitü tarafından 21/12/2018 tarih ve 1800370344 sayılı yazı ile

Yükseköğretim Kurumuna gerekli bilgilerin verildiği; 2.6. Üniversitelerinde lisansüstü danışmanlığa ilişkin herhangi bir senato kararı, yönetmelik ve uygulama esasları gibi ölçütlerin bulunmadığı, yalnızca ‘Lisans ve ön lisans programları kapsayıcı danışmanlık uygulama esaslarının’ bulunduğu, lisansüstü danışmanlıkta bu uygulama esaslarının ölçüt olarak kullanıldığı, bilgilerine yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü, 5. 04/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı 44’üncü maddesinin ilgili bentlerine göre; “a. Yükseköğretim kurumlarının … lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; … yüksek lisans …

diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır. b. Yükseköğretim kurumlarında, …

her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; … kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile

… eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir. c. … lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir,…” denilmektedir.

6. 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin; 6.1. ‘Tezli yüksek lisans programı’ başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programı öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgilere erişme, bilgiyi derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlar.

(2) Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dahil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır.” denilmekte; 6.2. ‘Süre’ başlıklı 7’nci maddesinde;

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

“(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.

(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.

(3) Yüksek lisans programından süresinden önce mezun olabilecek öğrenciler ile ilgili düzenlemeler senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir.” denilmekte; 6.3. ‘Tez danışmanı atanması’ başlıklı 8’inci maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için kendi üniversitesinin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir.

(2) Tez danışmanı, senatonun belirleyeceği niteliklere sahip öğretim üyeleri arasından seçilir.

Yükseköğretim kurumunda belirlenen niteliklere sahip öğretim üyesi bulunmaması halinde üniversite senatosunun belirlediği ilkeler çerçevesinde enstitü yönetim kurulu tarafından başka bir yükseköğretim kurumundan öğretim üyesi danışman olarak seçilebilir. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda atanacak ikinci tez danışmanı, üniversite kadrosu dışından en az doktora derecesine sahip kişilerden olabilir.” 6.4. ‘Geçiş hükümleri’ başlıklı Geçici 1’inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikle getirilmiş hükümlerin uygulaması ve belirlenmiş süreler yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihinden itibaren başlar.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıtlı olan öğrenciler hakkında 35 inci maddenin altıncı fıkrası uygulanmaz.

(3) 6/2/2013 tarihinden önce tezsiz yüksek lisans programlarına kayıtlı olan veya mezun olan öğrenciler doktora programlarına başvurabilir.” hükümleri yer almaktadır.

7. 11/07/2013 tarihli ve 28704 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atatürk Üniversitesi

Lisansüstü Eğitim Öğretim Mülga Yönetmeliği’nin; 7.1. ‘Tanımlar’ başlıklı 4’üncü maddesinde “Danışman: Öğrenciye ders, seminer, tez ve benzeri çalışmalarında rehberlik eden öğretim üyesini,” denilmekte; 7.2. “Tezli Yüksek Lisans Programı” “Programın amacı ve kapsamı” başlıklı 30’uncu maddesinin birinci fıkrasına göre; “(1)Tezli yüksek lisans programının amacı, öğrencinin bilimsel araştırma yaparak yeni bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneği kazanmasını sağlamaktır. Bu program toplam yirmi bir krediden az olmamak şartıyla en az

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

yedi adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisizdir. Seminer çalışması tamamlandıktan ve danışmanın onayından sonra öğrenci tarafından sunumu yapılır, başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren her yarıyıl tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorundadır…

(3) Öğrencinin alacağı derslerin belirlenmesi ve kayıt işlemleri tez danışmanı tarafından yürütülür. Ancak, tez danışmanı atanmadığı veya bulunmadığı durumlarda bu işlemler ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanı tarafından gerçekleştirilir.” denilmekte; 7.3. “Süre” başlıklı 31’inci maddesine göre; “(1) Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi azami üç yıldır. Derslerini başarıyla tamamlayan öğrenci tezini en erken üçüncü yarıyıl final sınavlarının başlangıcında teslim edebilir. (2) Dört yarıyıl sonunda kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan öğrenciler, başarısız oldukları derslerden ve/veya seminerden başarılı olmak zorundadır. (3) Derslerini başarı ile tamamlayan öğrenciye danışmanı tarafından tez konusu verilir ve tez konusu en geç bir ay içerisinde ilgili enstitüye bildirilir. Anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile tez başlığı ve konusu değiştirilebilir. (4) Danışman, tez çalışmasını her yarıyıl için başarılı veya başarısız olarak değerlendirir ve enstitüye protokolle ve/veya raporla bildirir.” denilmekte; 7.4. “Tez danışmanı atanması” başlıklı 32’nci maddesinin dördüncü fıkrasına göre; “Tez danışmanları, öğrencinin ders, seminer ve tez çalışmalarında her türlü danışmanlık görevini yürütür. Bu faaliyetlerdeki aksaklıkların somut bilgi ve belgelerle ilgili enstitü müdürlüğünce tespiti halinde anabilim/anasanat dalı başkanlığının görüşü alınarak öğrencinin tez danışmanı ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından değiştirilebilir.” denilmektedir.

8. 17/07/2016 tarihli ve 29773 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren

Atatürk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin; ‘Tanımlar’ başlıklı 4’üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Danışman: Öğrenciye ders, seminer, tez ve benzeri çalışmalarında rehberlik eden öğretim üyesini” denilmekte; 8.2. ‘Öğretim Planları, dersler ve AKTS değerleri’ başlıklı 7’nci maddesinde; “Enstitü

Yönetim Kurulu tarafından onaylanan dersler içinden hangilerinin öğrencilerin ders programlarında yer alacağına, öğrenci ile birlikte öğrencinin danışmanı karar verir.

Danışmanlık görevi tez danışmanı atanıncaya kadar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanı tarafından yapılır. (6) Uzmanlık alan dersi; haftalık 5 kredi saat olup, öğretim üyesinin danışman olarak atandığı yarıyılda başlar, yarıyıl ve yaz tatilleri de dâhil olmak üzere kesintisiz olarak öğrencinin öğrenim süresinin bitimine kadar devam eder. Uzmanlık alan dersi, yabancı uyruklu öğrenci kabulünde öğrenci sayısına bakılmaksızın 5 kredi saatlik uzmanlık alan dersine ilave olarak 3 kredi saat eklenerek 8 kredi saat olarak uygulanır. (7) Uzmanlık alan dersi, kredi hesaplanmasında ve asgari ders sayısında dikkate alınmaz, bu dersler AKTS hesabında dikkate alınır.” denilmekte; 8.3. “Lisansüstü programlara dönem kaydı” başlıklı 18’inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Öğrenciler, her yarıyılda ilgili mevzuat hükümlerine göre alınacak öğrenci katkı payını yatırarak alacakları dersler veya yapacakları seminer ve tez gibi çalışmalar için dönem kaydı yaptırmak zorundadır. İlgili mevzuat hükümlerine bağlı olarak katkı payı yatıracak öğrencilerden, süresi içinde katkı payını ödemeyenler ve mazeretleri ilgili birim yönetim

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

kurulunca kabul edilmeyenler, o dönem için ders kaydı yaptıramaz ve öğrencilik haklarından yararlanamazlar. Ders kayıt işlemlerinin öğrenci bilgi sistemi üzerinden yapılması ve ders kayıt formu öğrenciler tarafından danışmana onaylatılması ve ilgili enstitü müdürlüğüne teslim edilmesi gerekmektedir.” 8.4. “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 32’nci maddesine göre; “(1) Enstitülerin, öğretim programlarındaki farklılıkların gerektirdiği durumlar ile bu Yönetmelikte yer almayan diğer konularda; 2547 sayılı Kanun, 20/4/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile ilgili diğer mevzuat hükümleri, Senato ve enstitü yönetim kurulu kararları uygulanır.” 8.5. “Geçiş hükümleri” başlıklı Geçici Madde 1’e göre; “(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce kayıt yaptıran öğrenciler; bu Yönetmeliğin 33 üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılan yönetmelik hükümlerine göre öğrenimlerini sürdürürler. Bu öğrencilerden talep edenler bu Yönetmelikle sağlanan haklardan enstitü yönetim kurulu kararıyla yararlanabilirler. Bu öğrencilerin ders ve tez dönemi için belirlenen azami süreler 2016-2017 eğitim ve öğretim yılı güz yarıyılından itibaren başlar. Lisansüstü eğitimin çeşitli aşamalarında bulunan öğrencilerin süre açısından intibakları ilgili enstitüler tarafından yapılır.” 9. Lisans ve ön lisans programları kapsayıcı danışmanlık uygulama esaslarının

‘Danışmanın görevleri’ başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) Akademik takvimde yer alan ders kayıt dönemlerinde öğrencinin Öğrenci Bilgi Sistemi (OBS) üzerinde kayıt yaptırmak istediği dersleri inceler ve süresi içerisinde onaylar. Ders kayıtları ile ilgili olarak öğrenci ve danışman tarafından yapılan işlemlerin her biri ayrı ayrı olmak üzere Öğrenci Bilgi Sisteminde kayıt altına alınarak ders kaydının yapıldığı sayfada gösterilir.

(2) Atatürk Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim- Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine tabi öğretimi boyunca öğrencinin başarı durumunu, gelişimini izler ve ilgili öğretim programı ile

Yan Dal ve/veya Çift Anadal Programları çerçevesinde alması gereken zorunlu ve seçmeli derslerle ilgili olarak öğrenciye önerilerde bulunur.

(3) Öğretim, sınav ve disiplin konuları ile ilgili en güncel yönetmelik ve uygulama esaslarını takip eder ve bu bilgileri danışmanı olduğu öğrencileri ile paylaşır.

(4) Danışmanı olduğu öğrencilerle ilgili karar verirken Atatürk Üniversitesi Ön Lisans ve

Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğini dikkate alır.

(5) Öğrencinin mesleki uygulamalara ya da yüksek lisans ve doktora programlarına yönlendirilmesine katkıda bulunur, daha iyi çalışmasına ve yetişmesine yönelik olarak öğrencinin karşılaştığı problemlerin çözümü veya ilgili mercilere iletilmesi için yardımcı olur.

(6) Öğrencinin izin, burs ve stajı ile ilgili kararların alınmasında yetkililere bilgi verir.

(7) Öğrencileri ile her yarıyıl/yıl en az bir kez olmak üzere grup toplantıları yapar, sorunları dinler, karşılaşılan sorunların çözümü ve öğrencilerin yönlendirilmesi için yardımcı olur.

Birinci yarıyıla yeni kayıt yaptıran öğrencilere Üniversite, Fakülte, Bölüm ve Şehirle ilgili tanıtıcı bilgiler verir, eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliklerinin sunduğu fırsatlar (Çift Anadal ve Yan Dal Programları gibi) ve sınırlamalar (AGNO barajı gibi) ile Yükseköğretim Kurulu

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hakkında öğrencileri bilgilendirir. Son yıldaki öğrencilere ise; geçmiş dönemlere yönelik genel bir değerlendirme yaptıktan sonra mezuniyet sonrası mesleki uygulamalar ile lisans, yüksek lisans ve doktora programları veya yurtdışı lisansüstü eğitim imkânları hakkında bilgi verir. Talep halinde toplantının sonucunu Dekanlığa/Müdürlüğe bir rapor halinde verir.

(8) Danışmanlık yaptığı öğrencilerle gerektiğinde tek tek bir araya gelerek kişisel problemlerinin çözümüne katkıda bulunmak için gayret gösterir. Bunun için danışman, öğrencilerle görüşme saatleri belirler ve ilgili bölüm/program/anabilim dalı başkanlıklarına bildirir.

Danışmanlık sisteminin daha iyi çalışması için ilave tedbirler alınması yönünde birim yöneticilerine öneri ve talepte bulunabilirler.” denilmekte; 10. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığı’nın 13/06/2016 tarihli ve 35253 sayılı yazısında; “Bazı Yükseköğretim Kurumlarının 20 Nisan 2016 tarih ve

29690 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin

uygulanmasında tereddüt ettikleri hususlara ilişkin yazıları 08.06.2016 tarihli Yükseköğretim

Yürütme Kurulunda incelenmiş ve 2547 sayılı Kanun’un 7 inci ve 44 üncü maddesinin (c) fıkrası uyarınca, tereddüt edilen hususlara ilişkin olarak; a. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim

Yönetmeliğinde Geçici Madde 1 ile halen lisansüstü programlarda öğrenci olanlar için daha önce aldıkları süreler dikkate alınmadan yönetmelikte belirlenen azami süre yeniden başlamış olup, yönetmeliğin 20 Nisan 2016 tarihinde yayınlandığı ve 2015-2016 eğitim öğretim yılı bahar döneminin ortasına gelindiği alınarak, öğrenciler için yönetmelikte yer alan sürelerin başlangıç tarihi olarak 2016-2017 güz yarıyılının esas alınması, b. Azami sürenin yeniden başladığı dikkate alınarak, öğrencilerin ders, yeterlilik, tez vb. hususlarda daha önceki başarısız oldukları sayı dikkate alınmadan yönetmelikte yer alan hakların öğrencilere verilmesi gerektiği ve ilişiklerinin kesilemeyeceği,… hususlarında” açıklama yapılmıştır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuru, Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi

Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programına 2015 – 2016 eğitim öğretim bahar yarıyılında başlayan başvuranın kaydının Üniversite tarafından Lisansüstü Eğitim ve Öğretim

Yönetmeliğinin 7’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca silinmesi işlemine itirazı hakkındadır.

13. Dosya kapsamının incelenmesinden; başvuranın anılan yüksek lisans programına 18/01/2016 tarihinde kaydını yaptırdığı, söz konusu yüksek lisans programının Atatürk

Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı ile

Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün ortak yüksek lisans programı olduğu ve Yükseköğretim Kurumlarının yurtiçindeki Yükseköğretim Kurumlarıyla Ortak

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Programları Tesisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabi olarak kurulduğu, bu çerçevede hazırlanan Protokol uyarınca ortak programa kayıt yaptıran öğrencilerin kayıt yaptırdıkları yürütücü enstitünün yönetmeliklerine tabi oldukları, ders ve tez danışmanı ile tez izleme komitesinin yürütücü enstitü mevzuatına göre belirleneceğinin kurala bağlandığı, tez danışmanının anabilim dalı başkanı tarafından önerileceği, Ortak Lisansüstü

Programı Yürütme Kurulu tarafından atanacağı ve yürütücü enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanacağının düzenlendiği, başvuranın Atatürk Üniversitesi’ne kayıt yaptırdığı, Protokol hükümlerine göre de anılan Üniversitenin Yönetmeliğine tabi olduğu anlaşılmaktadır.

14. İdare tarafından gönderilen log kayıtlarından başvuranın, kayıt olduğu 2015 – 2016 eğitim öğretim bahar yarıyılında ‘Beden eğitimi ve sporda ölçme ve değerlendirme’, ‘Sporcu sağlığı ve beslenme’, ‘eğitimde araştırma yöntemleri’ ve ‘ Uzmanlık Alan Dersi II’ derslerinin eklendiği ve danışman tarafından onandığı, 2016 – 2017 güz yarıyılında ‘ Egsersiz ve spor psikolojisi ’, ‘Motor gelişim ve öğrenme’, ‘Rekreasyon ve kentleşme’ derslerinin eklendiği ve danışman tarafından onaylandığı, 2016 – 2017 bahar yarıyılında seminer sunumunu yaparak eğitim bilimleri enstitüsünün 27/07/2017 tarih ve 28/02 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile tez önerisinin kabul edildiği, 31/07/2017 tarihinde danışmanının değiştiği, anılan dönemde

‘Uzmanlık Alan Dersi IV’ ve ‘Yüksek Lisans Tezi’ nin başvuran tarafından eklendiği danışmanı tarafından onaylandığı, 2017 – 2018 güz yarıyılında ‘Uzmanlık Alan Dersi IV’ ve

‘Yüksek Lisans Tezi’ nin eklendiği ve danışman tarafından onaylandığı, 2017 – 2018 bahar yarıyılında ‘Uzmanlık Alan Dersi IV’ ve ‘Yüksek Lisans Tezi’ nin eklendiği ve danışman tarafından onaylandığı anlaşılmaktadır.

15. Başvuranın transkriptinden, toplamda 6 yüksek lisans dersi aldığı, bunların AKTS’lerinin toplamının 18 olduğu, seminer dersinden başarılı sayıldığı, ‘Beden eğitimi öğretmenlerinin iş stresi ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi’ konulu tez önerisinin Enstitü tarafından kabul edildiği ve bu ikisinin 2017 – 2018 güz yarıyılına işlendiği, not ortalamasının ise 3,75 olduğu görülmektedir.

16. Yükseköğretim Kanunu uyarınca yüksek lisans diploma programlarının temel gerekliliklerinin Yükseköğretim Kurulunun belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından oluşturulacağı kurala bağlanmıştır. Bu çerçevede, Yükseköğretim Kurulu tarafından Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hazırlanmıştır. 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 6’ncı maddesinde tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşacağı, Seminer dersi ve tez çalışmasının kredisiz olacağı, başarılı veya başarısız olarak değerlendirileceği kurala bağlanmıştır. Mezkur Yönetmeliğin 7/2 maddesi ile yüksek lisans öğrencilerine dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlama koşulunun getirildiği, bu kuralın da 2016 -2017 eğitim ve öğretim güz yarıyılından itibaren uygulanmaya başlayacağı, bu sırada kayıtlı öğrencilerin öğrenci olarak geçirdikleri önceki yarıyıl sürelerinin sıfırlanacağının düzenlendiği görülmektedir.

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

17. Anılan Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan Atatürk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve

Öğretim Yönetmeliği (bkz. 8 no’lu prg.) geçici 1’inci maddesine göre mevcut yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce kayıt yaptıran öğrencilerin mülga yönetmeliğe (bkz. 7 no’lu prg.)

tabi olacağı düzenlenmiştir. Mülga yönetmeliğin süre başlıklı 31’inci maddesinde bir yüksek lisans programının toplam yirmi bir krediden az olmamak şartıyla en az yedi adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşacağı, derslerini başarı ile tamamlayan öğrenciye danışmanı tarafından tez konusu verileceğinin ve tez konusunun en geç bir ay içerisinde ilgili enstitüye bildirileceğinin düzenlendiği görülmektedir.

18. Diğer yandan, Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan Yüksek Lisans Eğitim ve

Öğretim Yönetmeliğine göre (bkz. 6 no’lu prg.) tez danışmanının, senatonun belirleyeceği niteliklere sahip öğretim üyeleri arasından seçileceği, tez konusunu öğrencinin danışmanı ile beraber belirleyeceği, öğrencinin tezine ilişkin düzeltmelerini tamamladıktan sonra tezini öncelikle danışmanına sunacağı, danışmanın tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüş bildireceği ve bu görüş dâhilinde yüksek lisans tezini Enstitüye danışmanın sunacağı düzenlenmiştir. Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü’nün gerek mülga gerek yürürlükteki

Yönetmeliğinde, ‘danışman’ öğrenciye ders, seminer, tez ve benzeri çalışmalarında rehberlik eden öğretim üyesi şeklinde tanımlanmakta, mezkur yönetmeliğin 31’inci maddesinde öğrencinin alacağı derslerin belirlenmesi ve kayıt işlemlerinin tez danışmanı tarafından yürütüleceği kurala bağlanmaktadır.

19. Somut olayda, başvuranın 13 no’lu paragrafta açıklandığı üzere on sekiz kredilik toplam altı ders aldığı ancak yirmi bir kredi ders yükümlülüğünü tamamlamadan tez aşamasına geçtiği, bu sırada danışmanın değiştiği, danışmanı ile tez savunması için tarih belirlediği sırada

Üniversiteden ilişiğinin kesildiği görülmektedir. Yukarıda görüldüğü üzere gerek

Yükseköğretim Kurulu çerçeve Yönetmeliği gerek Atatürk Üniversitesi Yüksek Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile tezli yüksek lisans programı öğrencilerinin yetişmesinde ve tez hazırlamasında danışmana önemli görev ve sorumluluklar yüklendiği, başvuranın tabi olduğu

Atatürk Üniversitesi Yüksek Lisans Eğitim ve Öğretim mülga Yönetmeliğinde öğrencilerin alacağı derslerin belirlenmesinde tez danışmanına açıkça görev yüklendiği görülmektedir.

Bununla birlikte, tez danışmanının öğrencinin tez konusu en geç bir ay içerisinde ilgili enstitüye bildireceği de ifade edilmekte, her dönem danışmanın tez çalışmalarını izleyeceği, başarılı başarısız şeklinde enstitüye raporlama yağacağının kurala bağlandığı görülmektedir. Dolayısı ile mevzuatın ve uygulamanın incelenmesinden yüksek lisans programının ve tezin tamamlanmasında öğrenci, danışman ve enstitünün ortak sorumluluğunun bulunduğu açıkça anlaşılmaktadır. Nitekim İdare tarafından Lisans öğrencileri için kapsayıcı danışmanlık usul ve esasları belirlenmiş, yüksek lisans programında da benzer yaklaşımın uygulanacağı ifade edilmiştir. Buna göre anılan usul ve esaslarda danışmanların en güncel yönetmelik, uygulama esaslarını takip ederek bunları öğrenciler ile paylaşması gerektiği kurala bağlanmıştır.

20. Bununla birlikte öğrencinin de öğrencilik statüsü gereği sorumluluklarını bilmesi, yükümlülüklerinden haberdar olması ve buna ilişkin görevlerini yerine getirmesinin gerektiği şüphesizdir. Ancak, somut olayda, başvuranın transkriptine bakıldığında en düşük notunun BB olduğu, not ortalamasının 3,75 olduğu, yüksek lisans tezini tam zamanlı bir öğretmen olarak

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

Bitlis’de görev yapmakta iken tamamlamak adına önemli bir gayret sarfettiği, seminer dersinden kısa sürede ilk üç yarıyılın sonunda başarılı sayıldığı, tez savunma aşamasına dek geldiği, Yönetmelik kapsamında eksik kredisinin olduğunu bilse idi bunu tamamlama yoluna gideceği, bu anlamda başvuranın bilerek isteyerek eksik kredi almasının ya da İdareyi kandırma amacı ile hareket etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, İdarenin Enstitü Yönetim

Kurulu’nun Atatürk Üniversitesi Yüksek Lisans Yönetmeliği 31 inci maddesi gereği başvuranın tez aşamasına geçmesinin onaylandığı 27/07/2017 tarihinde başvurana yeterli krediyi tamamlamadığını bildirmesi gerekirken başvuranın 21 kredilik yüksek lisans derslerini tamamlaması için gerekli olan yasal sürenin dolduğu 2018 – 2019 eğitim ve öğretim güz yarıyılında yapmış olduğu işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

21. Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğine; başvuranın 2015 – 2016 bahar yarıyılından itibaren derslerini almaya başladığı, yönetmelik ve Atatürk üniversitesi yönetmeliği gereğince derslerin tamamlandığı kanaati ile danışman tarafından tez önerisinin enstitüye sunulduğu, önerinin sunulmasını takip eden iki yarıyıl boyunca danışman tarafında tez çalışmaları için başarılı olduğu yönünde raporlama yapıldığı ancak Enstitünün 2016 -2017 bahar yarıyılından itibaren kayıt silme döneminin gerçekleştiği dört yarıyıl boyunca öğrenciye ya da danışmana bir uyarıda bulunmadığı, başvurana ders kredisini tamamlamadan tez çalışmalarına başlaması yönünde irade gösterildiği, yüksek lisans tezinin tamamlanmasında öğrenci, danışman ve enstitü yönetimin ortak görev ve sorumlulukları olduğu, başvuranın genel başarısı düşünüldüğünde eksik krediye ilişkin daha önce bilgilendirme yapılsa idi bu krediyi tamamlama yoluna gideceği, İdarenin kusuru bulunan mevcut işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmaktadır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünün karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Erzurum

İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle; Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü tarafından tez danışmanı olarak atanan öğretim görevlilerine

Yükseköğretim Kurulunun ilgili Yönetmelikleri, Atatürk Üniversitesi Yüksek Lisans

Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hakkında hizmet içi eğitim verilmesi;

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

Kış Sporları ve Spor Bilimleri (Eğitim Bilimleri) Enstitüsü Müdürlüğü’nün 06/09/2018 tarihli ve 12/01 sayılı Yönetim Kurulu Kararına konu ilişik kesme işleminin geri alınması ve başvuranın eksik kredisinin tamamlanması için gerekli işlemin yapılması yönünde ATATÜRK

ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, BAŞVURANA ve ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.