|
ÖZET: Danıştay kararında, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Arkeoloji Ana Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı öğrencisinin, “Anadolu’da Antik Çağlarda Nekropoller ve Mezar İkonografisi” dersi ile ilgili iddiaları incelenmiştir. Başvuran, dersin değerlendirilmesinde hakkının yenildiğini, hocalar arasında husumet olduğunu ve ödevlerinin intihal açısından incelenmesini talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde başvuranın derslerde başarısız olmasının sebebi, ödevlerini geç teslim etmesi ve yüksek oranda intihal tespit edilmesi olarak belirlenmiştir.
İdarenin açıklamaları doğrultusunda, başvuranın ders notlarına itiraz etmediği ve intihal oranlarının %50’nin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, idarenin uygulamalarında hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, yüksek lisans programlarının değerlendirme kriterlerinin ve intihal konusunun önemini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/8860-S.22.13609
BAŞVURU NO : 2022/899
KARAR TARİHİ : 07/07/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Arkeoloji Ana Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı öğrencisi olan başvuranın, ödevlerinin değerlendirilmesinde hakkının yenildiği iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 17.01.2021 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, , özetle;
Anadolu’da Antik Çağlarda Nekropoller ve Mezar İkonografisi dersi ile ilgili dilekçesine verilen cevapta hiçbir açıklamanın yer almadığını, hakkının yenildiğini, hocalar arasındaki husumet nedeniyle bu olayları yaşadığını iddia etmekte ve bu derse giren tüm öğrencilerin ödevlerinin intihal açısından incelenmesini, sorduğu sorular için gerekli cevapların verilmesini, 16.04.2021 ve 22.06.2021 tarihli online derslerin izlenip incelenmesini ve gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 26.01.2022 tarihli ve sayılı yazısıyla bilgi-belge talebinde bulunulmuş
olup Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğünün 11.02.2022 tarihli ve sayılı yazısı ekinde yer alan Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğünün 08.02.2022 tarihli ve sayılı yazısında;
2.1) ’ın Arkeoloji Ana Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programına tarihinde 12.10.2020 tarihinde
kayıt yaptırdığı, dilekçesinde belirttiği gibi okulu bırakmadığı, Enstitülerinde öğrenci kaydının mevcut olduğu;
2.2) Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 21 inci maddesinin
ikinci fıkrasında “Tezli yüksek lisans programı, toplam yirmi bir krediden az olmamak şartıyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasıyla birlikte, bir adet kredili veya kredisiz bilimsel araştırma teknikleri
ve yayın etiğini içeren derslerden oluşur. Tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.” hükmünün yer aldığı, 22 nci maddesinin birinci fıkrasında ise “Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç kayıt yaptırdığı programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. Tez düzeltmesi ve tez teslimi için verilen süre azami süreye dahil değildir.” İkinci fıkrasında ise “Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya azami süre İçerişinde tez çalışmasında başarışız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin ilgili program ile ilişiği kesilir.” hükümlerinin yer aldığı;
2.3) Başvuranın 2020-2021 Güz yarıyılında “ARK 5003 Ön Asya’da Yerleşik Yaşama Geçiş” dersini alıp
başarısız olduğu, 2020-2021 Bahar yarıyılında “ARKSMR5 Seminer” dersini ve I Anadolu’da Antik
Çağlarda Nekropoller ve Mezar İkonografisi” dersini alıp başarısız olduğu, 2021-2022 güz yarıyılında daha önce başarısız olduğu “ARK SMR5” Seminer dersini ve “ARK5003 Ön Asya’da Yerleşik Yaşama Geçiş” ve “ARKUZM5 Uzmanlık Alan” derslerini aldığı ve bu derslerden kaldığı, başvuranın 2021-2022 güz yarıyılı sonu itibariyle 5 adet kredili dersten ve kredisiz olan Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği dersinden başarılı olduğu;
2.4) İlgili yönetmelik hükmü gereği başvuranın 2021-2022 bahar yarıyılı itibariyle 4. yarıyılını okuyacağı,
2021-2022 bahar yarıyılında alıp başarısız olduğu bu dersler açılmış ise bu dersleri alma, eğer açılmamış ise Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında “Bilimsel araştırma teknikleri ile araştırma ve yayın etiği konularını içeren ders dışında, alınan ve başarısız olunan bir dersin takip eden yarıyılda açılamaması veya öğrenim süresi boyunca iki defa alınıp başarısız olunması durumunda öğrencinin talebi, danışmanın onayı, ilgili ana bilim/ana sanat dalının önerisi ve EYK’nın kabulü ile takip eden yarıyılın ilk iki haftası içinde bu dersin yerine yeni bir ders alınabilir.” hükmüne uygun olarak başarısız olduğu dersler yerine başka dersleri alma imkânı bulunduğu, yani eğer öğrenci isterse eğitimine devam edebilme imkânının bulunduğu;
2.5) Başvuranın alıp başarısız olduğu derslerin sınav sonuçlarına ilişkin olarak Enstitüye yazılı veya sözlü
bir itirazda bulunmadığı, Sosyal Bilimler Enstitüsünün kurumsal posta adresine (sosyalbilenst@cumhuriyct.edu.tr) göndermiş olduğu 19.11.2021 tarihli şikâyet dilekçesine istinaden Dr.
Öğr. Üyesi . . hakkında inceleme başlatıldığı ve incelemeci olarak Üniversiteleri İktisadi ve İdari
Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. . .’nin atandığı, incelemeci Doç. Dr. . .’nin “Öğrenci
’ın haksız yere derslerden kalmasına yönelik iddialarına karşılık dersin sorumlusu Dr. Öğr.
Üyesi . . ilgili öğrencinin zamanında dersin sorumlusuna ödevini teslim etmemiş olması ve geç teslim ettiği ödevlerde de yüksek oranda intihal tespit edilmesi nedeniyle derslerinden başarısız sayıldığı ve durumun belgelerle kanıtlandığı anlaşıldığından soruşturmaya gerek olmadığına ilişkin 14.12.2021 inceleme raporunu Enstitüye ibraz ettiği, ‘a bu inceleme raporunun 30.12.2021 tarihinde PTT kanalı ile gönderildiği;
2.6) Dr. Öğr, Üyesi . .’nin talebi, Arkeoloji Ana Bilim Dalı Kurulunun önerisi ve Enstitü Yönetim
Kurulunun 29.12.2021 tarih ve sayılı kararı ile ’ın tez danışmanlığını bıraktığı;
2.7) Başvuranla veya benzer durumda olan başka kişiler ile Enstitüleri arasında yargı organlarında
görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklar bulunmadığı; Hususlarının açıklandığı görülmüştür.
2.8) Başvurana ait öğrenci not belgesinin, incelemeye ilişkin belgelerin, tez danışmanlığı bırakma işlemine
ilişkin belgelerin, başvuruya konu Anadolu’da Antik Çağlarda Nekropoller ve Mezar İkonografisi dersinin
başvuranın da girdiği sınavların cevap anahtarının, başvuranın cevap kâğıdı ve aldığı puana ilişkin belgelerin, başvuruda adı geçen öğretim üyeleri Doç. Dr. . ., Dr. Öğretim Üyesi . . ve Dr. Öğretim
Üyesi . .’nin konuyla ilgili yazılı açıklamalarının, söz konusu dersin “online” yapılan 16.04.2021 ve
22.06.2021 tarihli ders kayıtlarının ekte gönderildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”;
4) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Diploma alma, ders kredilerinin
hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin (c)
bendinde; “… lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir…”;
6) 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin;
6.1) “Tezli yüksek lisans programı” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programı
öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgilere erişme, bilgiyi derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlar.(2) Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dahil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır. (3)
Öğrencinin alacağı derslerin en çok ikisi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması kaydıyla, lisans derslerinden seçilebilir. Ayrıca enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden en fazla iki ders seçilebilir.
(4) Tezli yüksek lisans programı ikinci lisansüstü öğretim programı olarak yürütülebilir.”
6.2) “Süre” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta
geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.
(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (3) Yüksek lisans programından süresinden önce mezun olabilecek öğrenciler ile ilgili düzenlemeler senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir.”
6.3) “Programlar, sınavlar ve değerlendirme” başlıklı 34 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “(4)
Lisansüstü programlarla ilgili devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı ve diğer esaslar senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir.”
7) 06.10.2019 tarihli ve 30910 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin;
7.1) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin (k) bendinde; “Bu Yönetmelikte geçen;… k) İntihal:
Bilimsel usullere uygun biçimde gerekli atıfları yapmadan, kaynak göstermeden veya uygun şekilde izin almadan başkalarının fikir, yöntem, veri, eser ve yayınlarını kısmen veya tamamen kendisine aitmiş gibi sunmayı ve yayımlamayı,” … ifade eder.”
7.2) “Programlar, sınavlar ve değerlendirme” başlıklı 19 uncu maddesinin 12 nci ve 13 üncü
fıkralarında; “(12) Sınavlar; yazılı, sözlü, uygulamalı, yazılı-uygulamalı veya sözlü-uygulamalı yapılabilir. Enstitülerdeki sınavlarda tam not 100’dür. Ders başarı notunun yüksek lisansta en az 70, doktora ve sanatta yeterlikte ise en az 75 olması gerekir. (13) Sınav sonuçları, en geç yarıyıl sonu sınav döneminin son gününü izleyen iki hafta içinde ilgili öğretim üyesi tarafından otomasyon sistemine girilir, toplu sınav sonuçları ana bilim dalı başkanlığı aracılığıyla enstitüye gönderilir. Öğrenciler lisansüstü derslerde alınan notlara ilişkin itirazlarını, notların ilanından itibaren bir hafta içinde ilgili enstitü müdürlüğüne yaparlar.
İtirazla ilgili işlemler enstitü müdürlüğünce yürütülür ve sonuçlandırılır.”
7.3) “Tezli yüksek lisans programı” başlıklı 21 inci maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programı,
öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgilere erişme, bilgiyi derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlar. (2) Tezli yüksek lisans programı, toplam yirmi bir krediden az olmamak şartıyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasıyla birlikte, bir adet kredili veya kredisiz bilimsel araştırma teknikleri ve yayın etiğini içeren derslerden oluşur. Tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60
AKTS kredisinden az olmamak şartıyla seminer dersi ve bilimsel araştırma teknikleri ve yayın etiğini içeren dersle birlikte en az dokuz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur.
Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır. Seminer dersi iki saat olup her bir öğretim üyesi için tek bir yarıyılda açılabilir. Seminer dersi uygulamalı ve kredisizdir. (3) Öğrencinin alacağı derslerin en çok ikisi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması kaydıyla, lisans derslerinden seçilebilir. Ayrıca enstitü ana bilim/ana sanat dalı başkanlığının önerisi ve EYK onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden en fazla iki ders seçilebilir.
Ancak seçilen bu derslerin öğrencinin ders yükü ve kredisine sayılabilmesi için başarı notunun her bir ders için 70 ve üzeri olması gerekmektedir. (4) Tezli yüksek lisans programı, ikinci öğretim lisansüstü programı şeklinde de yürütülebilir.”
7.4) “Süre” başlıklı 22 nci maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta
geçen süre hariç kayıt yaptırdığı programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.
Tez düzeltmesi ve tez teslimi için verilen süre azami süreye dahil değildir. (2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya azami süre içerisinde tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin ilgili program ile ilişiği kesilir. (3) Derslerini, seminer dersini ve tez çalışmasını başarı ile tamamlamış olan öğrenciler, en erken üçüncü yarıyılın sonunda mezun olabilirler.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kurumumuza yapılan başvuruda; Arkeoloji Ana Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı öğrencisi
olan başvuranın, “Anadolu’da Antik Çağlarda Nekropoller ve Mezar İkonografisi” adlı dersi ile ilgili verdiği dilekçesine ilişkin cevapta hiçbir açıklamanın yer almadığı, hakkının yenildiği, hocalar arasındaki husumet nedeniyle bu olayların yaşandığı iddialarıyla derse giren tüm öğrencilerin ödevlerinin intihal açısından incelenmesi, sorduğu sorular için gerekli cevapların verilmesi, 16.04.2021 ve 22.06.2021 tarihli online derslerin izlenip incelenmesi talep edilmektedir.
10) Kurumumuz tarafından yapılan incelemede;
10.1) Yukarıda 2 nolu paragrafta yer verilen idarenin cevabında, başvuranın alıp başarısız olduğu söz
konusu dersin sınav sonuçlarına ilişkin olarak herhangi bir yazılı veya sözlü itirazda bulunmadığı hususunun belirtildiği görülmüş olup yapılan incelemede, 2020-2021 Eğitim Öğretim Dönemi Bahar
Yarıyılı Dönem Sonu Ders Notlarının 14 Temmuz 2021 tarihinde ilan edildiği ve Sivas Cumhuriyet
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Programlar, sınavlar ve değerlendirme” başlıklı 19 uncu maddesinin onüçüncü fıkrasına göre öğrencilerin lisansüstü derslerde alınan notlara ilişkin itirazlarını, notların ilanından itibaren bir hafta içinde ilgili enstitü müdürlüğüne yapacakları ve itirazla ilgili işlemlerin enstitü müdürlüğünce yürütülüp sonuçlandırılacağı açık olmakla ve başvuranın Enstitü
Müdürlüğüne süresinde yapılmış yazılı bir itirazının olmadığı karşısında idarenin açıklamalarının yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
10.2) Ancak başvuranın Sosyal Bilimler Enstitüsünün kurumsal posta adresine
(sosyalbilenst@cumhuriyet.edu.tr) göndermiş olduğu 19.11.2021 tarihli şikâyet dilekçesine istinaden söz konusu dersi veren Dr. Öğr. Üyesi . . hakkında inceleme başlatılması ve başvuranın hakkının yenildiği, hocalar arasındaki husumet nedeniyle bu olayları yaşadığı iddiaları çerçevesinde bir inceleme yapılması uygun görülmüştür.
11) Başvuranın 19.11.2021 tarihli dilekçesi üzerine;
11.1) Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğünün 30.11.2021 tarihli ve sayılı yazısıyla, 2020-2021
Eğitim-Öğretim yılı Bahar döneminde başvuranın aldığı Seminer ve Anadolu’da Antik Çağlarda
Nekropoller ve Mezar İkonografisi derslerinde başarısız sayılmasına ilişkin iddialar nedeniyle inceleme başlatıldığı ve Doç. Dr. . .’nin ön incelemeci olarak görevlendirildiği; bu çerçevede incelemeci Doç. Dr.
. .’nin hem başvuranın hem de dersin hocası olan Dr. Öğr. Üyesi . .’nin ifadelerini aldığı;
11.2) Dr. Öğr. Üyesi . .’nin aşağıda yer verilen ifadeleri ile birlikte kanıtlayıcı belge olarak geç teslime
ilişkin başvuran ile e-posta yazışması ve ayrıca başvuranın “ ’ ” başlıklı
ödevinin intihal raporunun %56 ve Seminer dersi için verdiği, “ ” başlıklı ödevinin intihal raporunun ise %65 olduğuna ilişkin belgeleri sunduğu;
11.3) 14.12.2021 tarihli Ön İnceleme Raporunda; başvuranın derslerle ilgili yükümlülükleri yerine getirdiği
ve haksız yere dersten kaldığı iddialarına karşılık derslerin sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi . .’nin Anadolu’da
Antik Çağlarda Nekropoller ve Mezar İkonografisi dersi için geç teslim ve yüksek oranda gerçekleşen intihal, seminer dersinde ise yüksek intihal oranından dolayı başvuranın derslerde başarısız olduğunu ifade ettiği ve bu durumları kanıtlayıcı belgelerle ortaya koyduğu tespit edildiği ve sonuç olarak soruşturmaya gerek olmadığının değerlendirildiği;
11.4) Enstitü Müdürlüğünün 16.12.2021 tarihli ve sayılı yazısıyla soruşturmaya gerek olmadığına
dair raporun başvurana gönderildiği; Tespit edilmiştir.
12) Bu çerçevede yapılan incelemede;
12.1) Dr. Öğr. Üyesi . .’nin hem İncelemeciye hem de Kurumumuza yaptığı yazılı açıklamalarında,
özetle; Anadolu’da Antik Çağlarda Nekropoller ve Mezar İkonografisi dersinde başvuranın 5 Haziran 2021 günü teslim etmesi gereken çalışmasını 11 Haziran 2021 tarihinde teslim ettiği, teslim ettiği çalışmada benzerlik oranının (intihal) %56 şeklinde gerçekleştiği, intihal %50’nin üzerinde olduğu ve ödev teslim tarihinden sonra teslim yapıldığı için söz konusu dersin başarısız olarak değerlendirildiği, aynı dersten .
. ve . .’nin intihal, . . ve . . .’nin geç teslim nedeniyle dersten başarısız olarak değerlendirildiği; sunum esnasında öğrencilerin intihal yapıp yapmadığının anlaşılma olasılığının bulunmadığı, öğrencilerin intihal yapıp yapmadığının, ancak ödev tesliminden sonra intihal yazılım programı kullanılarak anlaşıldığı, başvuranın da intihal yaptığının ancak ödev tesliminden sonra, intihal yazılım programıyla tespit edildiği; başvuranın seminer dersinde teslim ettiği çalışmada %65 oranında intihal gerçekleştiği, %50’nin üzerinde benzerlik tespit edildiğinden seminer dersinin başarısız şekilde değerlendirildiği, Seminer dersinde başvuranın yüksek intihal, . . ., . . . ve . .’nin ödev teslimlerini gerçekleştirmedikleri ve .
’nin seminer çalışmasındaki zayıf içerik nedeniyle dönem değerlendirmesinin başarısız olarak değerlendirildiği; her iki dersten başarısız olarak değerlendirme sebeplerinin, geç teslim ve yüksek oranda gerçekleşen benzerlik oranları olduğu, ayrıca sunum sonrasında her öğrenciye emekleri için teşekkür ettiği, başvurana da aynı çerçevede teşekkür ettiği, bu teşekkürün dersten başarılı olduğu anlamına gelmediği, daha sonrasında, çalışma ile ilgili tespit edilen yüksek benzerlik oranlarının dersle ilgili değerlendirme yapmasında önemli gösterge olduğu; başvuranın “danışman hocam olarak kaynaklardan fazla yararlanmamı uygun görürken ödevi feslim ettikten sonra neden kaynaklardan fazla yararlandığımı bahane ederek bıraktığı” iddiası ile ilgili olarak her akademisyenin, akademik çalışmanın doğası gereği, ödev, makale, tez ve benzerinde çok sayıda kaynak kullanımını tavsiye edeceği, öğrencinin iddiasının asılsız olup, hiçbir akademisyenin, fazla kaynak kullandığı için öğrenciyi dersten bırakmayacağı, 16.04.2021 tarihli dersin videosunun 47:05-47:08 süreleri arasında başvuranın “kaynakçama devam edeyim mi?” diye sorduğu, 47:09-47:15 süreleri arasında bu soruya “tamam gönderdiğinde ben bakarım kaynakçana, arkadaşlarımızın görmesi adına yavaş yavaş ilerleyebilirsin bir yandan” diyerek cevap verdiği; başvuranın
“hiçbir şekilde öncesinde neden beni uyarmadığı” iddiası ile ilgili olarak başvuranın ödevini geç teslim etmiş olması karşısında ödevi düzeltebileceği bir zaman dilimi kalmadığı; diğer öğrencileri de içine alan iddialarla ilgili olarak dersini alarak ödevlerini teslim eden tüm öğrencilerin ödevlerinin intihal denetimi için bir yazılıma yüklendiği, yazılım tarafından üretilen intihal raporlarının alındığı, bu bağlamda oluşturulan ödev değerlendirme ölçeğine göle ödevlerin değerlendirildiği, oluşturduğu ölçekte, ölçme değerlendirme kriterlerinden birinin de Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nin 7 nci maddesinin f) bendine göre öğrencinin yapması durumunda bir yarıyıl uzaklaştırma cezası ile cezalandırılacağı “intihal”in oluşturduğu, öğrencinin hem lisans öğrenimi sırasında PRT 2015 kodlu
Arkeoloji ‘de Bilimsel Araştırma Yöntemleri dersini hem de yüksek lisans eğitiminin güz yarıyılında
ARKBAT kodlu Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği dersini aldığı, her iki ders kapsamında da ele alınan önemli konulardan biri olan intihalin, öğrencinin hem lisans hem de yüksek lisans eğitiminde öğrendiği ve Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’ne göre yapmaması gereken bir etik ihlali olduğu; intihal yapılmış bir ödevin, normal şartlar altında değerlendirme dışında tutulması gerektiği, ancak “öğrencinin motivasyonunu bozmamak” adına iyi niyetle ve öğrenci odaklı bir tutumla öğrencinin ödevinin değerlendirmeye alındığı, bu bağlamda, önemli bir değerlendirme kriteri olan çalışmanın bilimsel etiğe uygunluğu (intihal) maddesinin değerlendirme ölçeğinde de görüleceği üzere 25 puan olduğu; %50’nin üzerinde intihal oranına sahip öğrencilerin ( . ., . . ve başvuranın, bu değerlendirme kriterinden puan alamadığı; bu öğrencilerin intihal raporlarının ekte olduğu, . . . ve . . .’nin raporlarının da ekte sunulduğu ve oranların %50’nin altında olduğu ve böylelikle bu kriterden 25 puan alabildikleri; başvuranın, arkadaşı . . .’nin de kendisi gibi ödevini geç teslim ettiği, ancak dersten geçtiği iddiası ile ilgili olarak değerlendirme ölçeğine göre ödevi zamanında teslimin 5 puan olduğu, burada da objektif bir şekilde değerlendirmenin sağlandığı sadece, zamanında ödev teslim eden öğrencilerin 5 puan alabildiği, başvuran, . . . ve . . .’nin 5 puan değerindeki zamanında teslim şartını yerine getiremeyen öğrenciler arasında olduğundan 3 öğrencinin de bu puanı alamadığı; öğrencilerin ödevlerinin, biçim ve içerik olarak iki ayrı ölçütte değerlendirmeye tabi tutulduğu, online dersteki konu anlatımlarının değerlendirme ölçeğinde yer almadığı, konu anlatımlarının, diğer öğrencilerin de konu ile ilgili bilgi sahibi olabilmeleri amacıyla yaptırıldığı, biçim yönünden yapılan değerlendirmede öğrencilerin kayıtlı bulunduğu
Sosyal Bilimler Enstitüsü yazım kurallarına göre ödevlerini yazmalarının istenildiği ve bunun denetiminin sağlandığı, biçim bölümü alt kriterlerinin toplamının 35 puan değerinde olduğu, başvuranın ödevinin bu bölümden tam puan aldığı, ödevlerin içerik yönünden 60 puan üzerinden değerlendirildiği, bu 60 puanın
25 puanlık bölümünün bilimsel etiğe uygunluk (intihal olup olmadığı) oluşturduğu, bunun dışındaki diğer
alt kriterlerin toplamının 35 puan değerinde olduğu, bu kriterlerin giriş bölümünün hazırlanması 5 puan, başlıklar ile paragrafların uyumu 10 puan, metnin akıcılığı 15 puan ve sonuç bölümünün hazırlanması 5 puan şeklinde olduğu, içerik bölümünde ise başvuranın, giriş bölümünün hazırlanmasından 5 puan, başlıklar ile paragrafların uyumundan 10 puan, metnin akıcılığından ise 15 puan aldığı, ancak ödev metninde akademik bir yazının en önemli bölümlerinden olan sonuç bölümü yer almadığından, 5 puan alamadığı, bu durumda, geç teslim maddesinden kaybettiği 5 puan, intihalden kaybettiği 25 puan ve ödevinde sonuç bölümünün bulunmamasından kaybettiği 5 puanın 100 üzerinden düşüldüğünde, başvuranın toplamda 65 puan aldığı, Üniversiteleri Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinin on ikinci fıkrasında “Enstitülerdeki sınavlarda tam puan 100’dür. Ders başarı notunun yüksek lisansta en az 70, doktora ve sanatta yeterlikle ise en az 75 olması gerekir.” şeklinde belirtildiği üzere başvuranın, dersten başarısız olduğu; diğer bir diğer iddia olan Doç. Dr. . . ile Dr. Öğr. Üyesi . . ile aralarında husumet olduğu yönündeki iddia ile ilgili olarak hiçbir husumet olmadığı; sonuç olarak yürütücülüğünü yaptığı diğer tüm derslerinde olduğu gibi Anadolu’da Antik Çağlarda Nekropoller ve
Mezar İkonografisi dersinde de objektif, şeffaf ve bilimsel bir değerlendirme metodu uyguladığı, başvuran gibi intihal nedeniyle dersten kalan diğer iki öğrencinin de intihal raporlarının sunulduğu, ayrıca başvuranın başvurusunda belirtilen, . . . ve . . .’nin ödevlerinin de aynı kriterler doğrultusunda değerlendirildiği ve cevap kâğıtlarının da ekte sunulduğu; Doç. Dr. . . ile arasında herhangi bir problem bulunmasının aksine, arkadaş oldukları, son olarak başvuranın “eğitim ve akademik kariyer yapmasının engellenmesi” iddiasına ilişkin olarak Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’ne göre bir yarıyıl uzaklaştırma cezası ile cezalandırılacağı belirtilen “İntihal” yapmış olmasına rağmen, öğrencinin iddiasının aksine, “öğrencinin motivasyonunu bozmamak” adına iyi niyetle ve öğrenci odaklı bir tutumla öğrencinin ödevinin değerlendirmeye alındığı ve öğrencinin sicilini olumsuz etkilememesi için herhangi bir disiplin soruşturması açılmadığı;
Hususlarının açıklandığı görülmüştür.
12.2) Doç. Dr. . .’nın 30.01.2022 tarihli açıklamalarında; Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Arkeoloji
Bölümü’nde 2012 yılından itibaren öğretim üyesi olarak görev yaptığı, Dr. Öğretim Üyesi . . ile bu tarihten beri, Dr. Öğretim Üyesi . . ile 2018 tarihinden beri aynı bölümde görev yaptığı, hem bahsi geçen iki meslektaşı, hem de diğer arkadaşlar ile aynı bölümde huzur içinde görev yaptıkları, bahsi geçen iki öğretim üyesi arkadaşının da çok sevdiği ve değer verdiği insanlar olduğu, aralarında bu güne kadar
“husumet” olabilecek bir konu yaşanmadığı gibi karşılıklı olarak en ufak bir saygısızlıkla bile karşılaşmadığı, dolayısı ile başvuranın sınavdan kalma nedeninin, hocalar arasındaki bir husumet değil, Dr.
Öğretim Üyesi . .’nin intihal programında tespit ettiği gibi “intihal” nedeniyle olduğunu düşündüğü hususlarının ifade edildiği görülmüştür.
13) Sonuç olarak;
13.1) Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Programlar, sınavlar
ve değerlendirme” başlıklı 19 uncu maddesinin 13 üncü fıkrasına göre öğrencilerin lisansüstü derslerde alınan notlara ilişkin itirazlarını, notların ilanından itibaren bir hafta içinde ilgili enstitü müdürlüğüne yapacakları hükmüne rağmen başvuranın süresinde yapılmış yazılı herhangi bir itiraz başvurusunun olmadığı;
13.2) Buna rağmen, başvuranın 19.11.2021 tarihinde Sosyal Bilimler Enstitüsünün kurumsal e-posta
adresine gönderdiği şikâyet dilekçesinin dikkate alındığı ve itiraz süresi geçmiş olmasına rağmen başvuranın iddiaları çerçevesinde söz konusu dersi veren Dr. Öğr. Üyesi . . hakkında inceleme başlatıldığı;
13.3) Hem bu inceleme hem de Kurumumuzun bilgi-belge talepleri kapsamında Dr. Öğr. Üyesi . .
tarafından söz konusu derslerle ilgili başvuran hakkında yapılan başarısız değerlendirmesinin ödev tesliminin geç olması ve ödevlerde yüksek intihal oranının tespit edilmesi hususlarına dayandığı, bu hususların değerlendirme kriterleri olarak öğretim üyesi tarafından belirlendiği ve tüm öğrencilere uygulandığı, bu kriterlerin objektif ve bilimsel olmadıklarının söylenemeyeceği, diğer yandan aynı kriterler çerçevesinde diğer öğrencilerden de başarısız olanların olduğu, başvuranın iddialarında yer verdiği başarılı olan öğrencilerin de aynı kriterler çerçevesinde değerlendirildiği ve bu kriterleri karşılamaları nedeniyle (mesela intihal raporlarının %8 ve %30 olması nedeniyle) daha yüksek puan alabildikleri, başvuranın ödevleri ile ilgili sunuşunun iyi geçmiş olmasının ödevden doğrudan başarılı olacağı anlamına gelmeyeceği;
13.4) Başvuranın, hocalar arasında husumet olduğu iddiasına ilişkin olarak her iki hocanın da aralarında
husumet olmadığına dair yazılı beyanları olduğu ve başvuranın da bu hususta husumet olduğu ifadesinden başka yeterli kanıt sunmadığı;
Değerlendirilmiştir.
14) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve konuyla ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde;
yukarıda açıklanan gerekçelerle, başvuranın iddialarının yerinde olmadığı değerlendirilmiş ve idarenin işlem, eylem, tutum ve davranışlarında hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; Sivas Cumhuriyet Üniversitesi tarafından başvurana, süresinde ve gerekçeli cevaplar verildiği, böylelikle idarenin “kararların gecikmeksizin bildirilmesi” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup bundan böyle bu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Sivas İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın başvuran ile SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi