|
ÖZET: Bu karar, Uludağ Üniversitesi öğrencisi olan başvuranın, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’ndan aldığı bursun, not ortalamasının 2.00’nin altında olması gerekçesiyle öğrenim kredisine dönüştürülmesi üzerine yapılan bir başvuruyu incelemektedir. Başvuran, bursunun kesilmesi ve öğrenim kredisine dönüştürülmesi işleminin hukuka aykırı olduğunu, başarılı bir öğrenci olarak mağduriyet yaşadığını iddia etmektedir. İdare, bursun kesilmesinin mevzuata uygun olduğunu savunmuştur.
Danıştay, başvuranın bursunun kesilmesine ilişkin işlemin, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirildiğinde, belirsizlik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğunu belirtmiştir. Öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde kullanılan kıstasların açık ve net olması gerektiği vurgulanmış, mevcut yönetmelik hükümlerinin değiştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın burs iptali işleminin yeniden değerlendirilmesi ve başarı durumunun objektif kriterlere göre belirlenmesi gerektiği yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, sosyal devlet ilkesinin gereği olarak, başarılı öğrencilerin desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13365-13365 |sayi|95802452-101.07.04-E.95802452-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/928 2018/ 928
KARAR TARİHİ : 27/07/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başarı durumu değerlendirmesi neticesinde bursunun öğrenim kredisine çevrilmesi işleminin iptali talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 29/01/2018 29.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Uludağ Üniversitesi öğrencisi olduğunu, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumundan 2015- 2016 eğitim öğretim yılından itibaren Milli
Sporcu bursu aldığını, öğrenim durumunda herhangi bir dönem kaybı olmadan ve başarılı bir şekilde bir üst sınıfa geçmesine rağmen 2018 yılı Ocak ayı bursunun hesabına yatmadığını, konuyla ilgili
Kredi ve Yurtlar Kurumu’na 17/ 01/ 2018 tarihinde başvurduğunu ve ilgili idarenin 18/ 01/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısında “ Yüksek Öğretim Bilgi Sisteminde not ortalamasının 1.75 olması ve mevzuat gereği ortalamasının 2.00 altında olanların başarısız sayılması sebebiyle; 2017 yılı Ekim ayı itibariyle bursunun öğrenim kredisine dönüştürüldüğü, milli sporcu bursu ile öğrenim kredisi tutarları arasındaki fark sebebiyle 2018 Temmuz ayına kadar tarafına ödeme yapılmayacağı ” şeklinde cevap verildiğini, Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetmeliğinin 24 üncü maddesinde “öğretim kurumu tarafından başarısız olduğu bildirilen öğrencinin bursu kesilir ve kesildiği tarihten itibaren
Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğince belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir .” maddesi mevcut olduğunu, geçmiş iki yılda ortalamasının 1.80- 2.00 arasında olması ve üniversitelerinde bir üst döneme geçme notunun 1.80 olmasından dolayı Öğrenci İşleri
1 / 8tarafından kendisine bursunun devam etmesiyle ilgili herhangi bir sıkıntı olmayacağının ifade
edildiğini, kendisinin Körling Milli Sporcusu olarak ülkemize birçok kez uluslararası alanda hizmet ettiğini, ayrıca Uludağ Üniversitesi Makine Topluluğu Başkan Yardımcısı olduğunu ve Alternatif
Enerjili Araçlar üzerine çalışmalar yaptığını, bu çalışmalarla 2017 yılı Mayıs ayında İngiltere’de yarışmalara katıldığını belirterek, alınan bu kararla mağdur olduğunu, durumunun hakkaniyet ölçüsünde ele alınması ve haklarının iade edilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden, Gençlik ve Spor
Bakanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü’nden gelen 06/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü’nden numara ile milli sporcu bursu (üç misli) almakta iken 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında başarısız olması sebebiyle, 2017 yılı Ekim ayı itibariyle bursunun öğrenim kredisine dönüştürüldüğü ve milli sporcu bursu ile öğrenim kredisi tutarları arasındaki fark sebebiyle 2018 yılı Temmuz ayına kadar kredi ödemesinin durdurulduğu, 2.2. 351 sayılı Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanunu 7 nci maddesinde; Yönetim
Kurulunun görevleri sıralanırken, burs/kredi verilecek ve yurtlarda barınacak öğrencilerin değerlendirilmesine ilişkin kıstasları belirleme görevinin Yönetim Kuruluna ait olduğu, 2.3. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliği’nin 20 nci maddesinde;
“ Kurumdan burs alan öğrencilerin başarı durumları her yıl Eylül ayı sonuna kadar öğretim kurumlarından istenir . Öğretim kurumları yetkili kurullarının belirleyecekleri esaslara göre başarısız olarak tespit ettikleri öğrencileri her yıl en geç Ekim ayı sonuna kadar Kuruma bildirirler .”,
24 üncü maddesinde ise; “ Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir .
Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir, ” hükümlerinin bulunduğu, 2.4. Yönetim Kurulunun No’lu Kararı ile “Kredi Dairesi Başkanlığı’nın 26/ 10/ 2017 tarih ve sayılı, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 02/ 11/ 2016 tarihli toplantısında alınan karar ve Yönetim Kurulunun 29/ 11/ 2016 tarih ve sayılı kararı doğrultusunda Kurumdan burs/öğrenim kredisi alan öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde 4’lük sistem üzerinden genel not ortalaması 2 ve üzeri olan öğrencilerin ve hazırlık sınıfı öğrencilerin ise hazırlık sınıfını geçerek bir üst sınıfa başlamalarının başarı olarak değerlendirilmesinin Yönetim Kurulu’nda görüşülerek kabul edildiği, 2.5. Yönetim Kurulu Kararına istinaden 2016- 2017 Eğitim-Öğretim yılında Kurumdan burs/kredi alan bütün öğrenciler için (öncelikli öğrenciler dahil) aynı başarı kriterlerinin uygulandığı, 2.6. Yönetim Kurulu Kararı gereği, başvuranın Yüksek Öğretim Bilgi Sisteminde not ortalamanızın
2 / 81.75 olması ve mevzuatça ortalaması 2.00’nin altında olanların başarısız sayılmaları sebebiyle
bursun öğrenim kredisine dönüştürüldüğü, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “ Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz .
Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar .” 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükümleri düzenlenmiştir .
5. (Somut olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunduğu şekliyle) 351 sayılı Yüksek
Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanunu’nun; 5.1. “Kurumun amacı” başlıklı 2 nci (Değişik : 16/ 11/ 2016- 6761/ 2 md.) maddesi; “Yüksek
Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun amacı; yurt içinde ve dışında yükseköğrenim gören öğrenciler için yurtlar yapmak ve bunların işletmesini sağlamak, beslenme yardımı yapmak, eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle milli ve manevi gelişmelerine katkı sağlamak, yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yüksek öğrenimlerini kolaylaştırmaktır .” 5.2. 7 nci maddesinde yer alan ‘Yönetim Kurulunun Görevleri’ başlığı (b) bendinde;
“ Burs/kredi verilecek ve yurtlarda barınacak öğrencilerin değerlendirilmesine ilişkin kıstasları belirlemek,” , 6. 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanun’un “Burs ve kredilerin verilmesi” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu; yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir .”, 7. 24/ 08/ 2004 tarihli 25563 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliği’nin; 7.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, 5102 sayılı Yüksek Öğrenim
Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen kamu kurum ve
3 / 8kuruluşlarının (Vakıf üniversiteleri hariç) kendi mevzuatlarındaki kriterlere göre belirleyecekleri
öğrenciler ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından belirlenecek öğrencilere hangi şartlarla burs-kredi verileceği ile bunların kesilmesi ve lüzumu halinde tahsiline ilişkin hak ve yükümlülükleri kapsar .” 7.2. “Başarı Durumunun Bildirilmesi” başlıklı 20 nci maddesinde; “ Kurumdan burs alan öğrencilerin başarı durumları her yıl Eylül ayı sonuna kadar öğretim kurumlarından istenir .
Öğretim kurumları yetkili kurullarının belirleyecekleri esaslara göre başarısız olarak tespit ettikleri öğrencileri her yıl en geç Ekim ayı sonuna kadar Kuruma bildirirler .”, 7.3. “Başarısızlık Sebebiyle Bursun Kesilmesi” başlıklı 24 üncü ( Değişik : RG- 14/ 6/ 2008- 26906)
maddesinde ise; “ Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir . Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir .” düzenlemeleri bulunmaktadır .
8. Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında 703 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 11 inci maddesi; “16/ 08/ 1961 tarihli ve 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Kanununun; (a) Adında yer alan “Yurtlar Kurumu” ibaresi “Yurt Hizmetleri” şeklinde değiştirilmiştir .
(…)
(n) 1 nci maddesi, 3 ila 10 uncu maddeleri, 12 nci maddesi, 22 nci maddesi, 24 ila 27 nci maddeleri,
30 ila 35 inci maddeleri, 37 nci, 38 inci, 41 inci, 42 nci, 44 üncü, 45 inci ve ek 1 inci maddeleri
yürürlükten kaldırılmıştır .
9. 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin; 9.1. 185 inci maddesi; “Gençlik ve Spor Bakanlığı; merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatından oluşur” .
9.2. 186 ncı maddesi; “( 1) Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır : …(b) Kredi ve Yurtlar Genel
Müdürlüğü”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin burs alan öğrencilerin başarı durumlarına ilişkin hükmün Yönetmelikte bildirilmesi yönünde tavsiye verilmesi; başvuruya konu olan işlemin ise yürürlükte olan mevzuata uygun olduğundan bahisle talebin reddi gerektiği yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, Uludağ Üniversitesi öğrencisi olduğunu, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumundan
4 / 82015- 2016 eğitim öğretim yılından itibaren Milli Sporcu bursu aldığını, Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu tarafından Yüksek Öğretim Bilgi Sisteminde not ortalamasının 1.75 olması ve mevzuat gereği ortalamanın 2.00 altında olanların başarısız sayılması gerekçesiyle 2017 Ekim Ayı itibariyle bursunun öğrenim kredisine dönüştürüldüğü, milli sporcu bursu ile öğrenim kredisi tutarları arasındaki fark sebebiyle 2018 Temmuz Ayına kadar tarafına ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, kendisinin Körling Milli Sporcusu olarak ülkemize birçok kez Uluslararası alanda hizmet ettiğini, ayrıca Uludağ Üniversitesi Topluluğu olduğunu ve
Alternatif Enerjili Araçlar üzerine çalışmalar yaptığını, bu çalışmalarla 2017 yılı Mayıs Ayında
İngiltere’de yarışmalara katıldığını belirterek, durumunun hakkaniyet ölçüsünde ele alınması ve haklarının iade edilerek mağduriyetinin giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
12. Dosya kapsamında, (olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan) 351 sayılı Yükseköğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun (mülga) 7 nci maddesi dayanak alınarak Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetim Kurulunun 29/ 11/ 2016 tarih ve sayılı kararı doğrultusunda
Kurumdan burs/öğrenim kredisi alan öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde 4’lük sistem üzerinden genel not ortalaması 2.00 ve üzeri olan öğrencilerin ve hazırlık sınıfı öğrencilerin ise hazırlık sınıfını geçerek bir üst sınıfa başlamalarının başarı olarak değerlendirilmesine ilişkin düzenleme yapılarak 26/ 10/ 2017 tarihli karar doğrultusunda, başvuranın milli sporcu bursu (üç misli) almakta iken 2016- 2017 Eğitim-Öğretim yılında ortalamasının 1.75 olması ve Yönetim
Kurulu Kararı gereği başarısız olarak değerlendirilmesi sebebiyle, 2017 yılı Ekim ayı itibariyle bursunun öğrenim kredisine dönüştürüldüğü ve milli sporcu bursu ile öğrenim kredisi tutarları arasındaki fark sebebiyle Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından 2018 yılı Temmuz ayına kadar kredi ödemesinin durdurulduğu anlaşılmaktadır .
13. Başvuruya konu somut olayda, (olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan) 351 sayılı
Kanununun (mülga) 7 nci maddesinde, Yönetim Kurulunun görevleri sıralanırken, burs-kredi verilecek ve yurtlarda barınacak öğrencilerin değerlendirilmesine ilişkin kıstasları belirleme görevinin Yönetim Kuruluna ait olduğu, yukarıdaki paragraflarda yer verilen ilgili mevzuatlarda yüksek öğrenim öğrencilerine burs-kredi vermeye yetkili olan kurumun Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu olduğu, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetim Kurulu Kararına istinaden 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında Kurumdan burs-kredi alan bütün öğrenciler için (öncelikli öğrenciler dahil) aynı başarı kriterlerinin uygulandığı görülmekle bahsedilen düzenlemenin genel bir uygulama olduğu anlaşılmaktadır .
14. Bununla birlikte, somut olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan (olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan) 351 sayılı Kanunun (mülga) 7 nci maddesinde yer alan Yönetim
Kurulunun Görevleri başlığı (b) bendinde; “ Burs/kredi verilecek ve yurtlarda barınacak öğrencilerin değerlendirilmesine ilişkin kıstasları belirlemek, düzenlemesinin yanı sıra 5102 sayılı Yüksek
Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanun’un “Burs ve kredilerin verilmesi” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında; “ Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir .”, ibaresinin yer aldığı görülmektedir . Her ne kadar 351 sayılı Kanunun (mülga) 7 nci maddesinde Yönetim
Kurulunun burs-kredi şartlarının belirlenmesinde yetkili olduğu belirtilse de, 5102 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasında ise yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere ilgili Kanuna
5 / 8göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenen usul ve esaslar dahilinde burs-kredi verileceğinin
düzenlendiği görülmektedir .
15. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında devletin nitelikleri arasında sosyal devlet ilkesine de yer verilmiştir . Sosyal devlet anlayışı, devletin, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği, yani sosyal adaleti ve böylece toplumsal dengeyi sağlamakla yükümlü olduğunu bilmesi ve buna göre eylemde bulunması demektir . Bu kapsamda, sosyal devlet ilkesi gereği, devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapmakla yükümlüdür . 3 numaralı paragrafta bahsedilen Anayasanın 65 inci maddesi gereği, bu görevini amacına uygun önceliklerini gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirebilmektedir .
16. 6 numaralı paragrafta yer verilen Kanun hükmünde, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumunun (KYK); yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebileceği hüküm altına alınmıştır . Benzer şekilde, 5 numaralı paragrafta yer alan
Kanun hükmünde, yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek ve öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmak, KYK’nın amacı olarak belirtilmiştir . Bu çerçevede, burs/kredi verilecek öğrencilerin değerlendirilmesine ilişkin kıstasları belirlemek KYK Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır .
17. KYK’dan hangi şartlarla burs/kredi verileceği ile bunların kesilmesi ve lüzumu halinde tahsiline ilişkin hak ve yükümlülükleri düzenlemek üzere, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
Burs-Kredi Yönetmeliği çıkarılmıştır . 7 no’lu paragrafta yer verilen söz konusu Yönetmelikte, başarısızlık sebebiyle bursun kesilmesi hususunun düzenlendiği görülmektedir . Buna göre, öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursunun kesileceği ve bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren kredi verilebileceği öngörülmüştür .
18. Bahse konu Yönetmelik hükümleri incelendiğinde, kendisine burs tahsisi yapılan öğrenciye ancak kaydolduğu öğretim kurumuna devam etmesi ve başarılı olması durumunda burs ödemesine devam edileceği anlaşılmaktadır . Söz konusu Yönetmelik hükmünün, açık ve net olmadığı, farklı uygulamalara sebebiyet verebilecek nitelikte olduğu, bu anlamda belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir . Belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleri kapsamında, idarenin düzenleyici işlemlerinin açık, net, anlaşılır ve nesnel olması gerekmektedir . Somut olayımız açısından, burs almakta olan öğrencinin, hangi durumda başarısız öğrenci durumuna düşeceğini ve bursunun kesileceğini açık ve net olarak bilecek şekilde öngörmesi gerekir .
19. İdarenin, söz konusu Yönetmelik hükmündeki eksiklikleri fark ederek, burs/öğrenim kredisi alan öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde değişikliğe gittiği anlaşılmaktadır . Buna göre, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetim Kurulu Başkanlığının No’lu Yönetim
Kurulunda aldığı karar gereğince, 4’lük sistem üzerinden genel not ortalaması 2 ve üzeri olan öğrencilerin ve hazırlı sınıfı öğrencilerinin de hazırlık sınıfını geçerek bir üst sınıfa başlamalarının başarılı olarak değerlendirilmesine karar verilmiştir . Söz konusu değişiklik neticesinde, öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinin objektif, genel ve belirli bir kural kapsamında olduğu, yeni uygulamanın eşitlik ilkesi ve hakkaniyet açısından takdir edilmekle birlikte, söz konusu uygulamanın, anılan Yönetmelik hükmünün değiştirilmesi suretiyle mevzuata işlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir .
20. Diğer taraftan, yeni uygulama, eşitlik, hakkaniyet, objektiflik ve belirlilik ilkeleri açısından
6 / 8olumlu bir yenilik olmakla beraber, anılan kararın uygulandığı dönemin belirlenmesinde yeni
mağduriyetler oluşturduğu anlaşılmış, zira İdarenin bahse konu kararının, 2016- 2017 öğretim yılından geçerli olmak üzere geçmişe etki edecek şekilde uygulanmasına karar verildiği anlaşılmıştır . Zira somut başvuru incelendiğinde, söz konusu değişiklik neticesinde, başvuran burs almaktayken, Yüksek Öğretim Bilgi Sisteminde not ortalamasının 1.75 olması nedeniyle bursunun, Ekim 2017 tarihi itibariyle öğrenim kredisine çevrildiği, başvuranın ise, bu şekilde düzenleme değişikliği olacağını bilseydi daha çok çalışarak not ortalamasını yükseltebileceğini ve böylece mağdur olmayacağını belirttiği görülmüştür . Öngörülebilirlik ve belirlilik ilkeleri kapsamında, kişilerin geleceği öngörebilmeleri ve her türlü faaliyetlerini buna göre planlayıp yürütmeleri sağlanır . İdare tarafından alınan kararın ise 2016- 2017 eğitim öğretim dönemi için de uygulanmış olmasının ise, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı nitelikte olduğu değerlendirilmektedir .
21. Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde; yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca, burs almakta olan öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde esas ölçütlerin somut, açık, anlaşılır, objektif ve eşitlik ilkesine uygun bir şekilde belirlenmesi suretiyle ilgili
Yönetmelik hükümlerinin değiştirilmesi gerektiği; İdarenin anılan Yönetim Kurulu kararıyla yapmış olduğu değişiklik bahse konu ilkeler açısından uygun olduğu değerlendirilmekle birlikte, söz konusu değişikliğin geçmiş öğrenim dönemine etki edecek şekilde uygulamaya konulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırılık oluşturduğu değerlendirilmektedir . Dolayısıyla bahsedilen ilkeler kapsamında, söz konusu Yönetmelik hükümlerinin değiştirilmesi, anılan kararın geleceğe etki edecek şekilde uygulanması ve bu suretle başvuranın ve benzer durumda olan öğrencilerin başarı durumlarının tekrar değerlendirilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin “makul sürede karar verme”, “kararlarının gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak somut olayda “haklı beklentiye uygunluk” ilkesine, karara karşı hangi mercilere ve hangi süre içinde başvurabileceği hususuna değinilmediğinden “karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi ” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun hareket etmesi önerilmektedir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VI. KARAR
7 / 8Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun KABULÜNE, Burs alan öğrencilerin başarı durumlarına ilişkin kıstasların ilgili Yönetmelik hükmünde, kararda yer alan ilkeler çerçevesinde belirlenmesi; numaralı Yönetim Kurulu kararının geçmişe etki edecek şekilde uygulanması yönündeki işlemin iptali ile başvuranın başarı durumu ile burs iptali işleminin yeniden değerlendirilerek yeni işlem tesis edilmesi hususunda Kredi Ve Yurtlar Genel
Müdürlüğüne TAVSİYEDE BULUNULMASINA ;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Muhatap idareler tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve KREDİ VE YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi