Yükseköğretim Kanunu’na aykırı atama nedeniyle idari görev ödeneği ve ders yükü indiriminin hukuka aykırılığı (Sayıştay)

Konu: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 19 uncu maddesine uygun olarak atanmayan Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdür Yardımcısına idari görev ödeneği ve ders yükü indirimi

51 sayılı ilamın 6 ncı maddesi ile; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 19 uncu maddesine uygun olarak atanmayan Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdür Yardımcısına (… ) idari görev ödeneği ödendiği ve ders yükü indirimi uygulandığı gerekçesi ile … TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle;

2.Daire ilamı ile, … Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdür Yardımcılığına atanan İktisadi ve İdari bilimler Fakültesinin aylıklı öğretim elemanı olan …’e idari görev ödeneği ödenmesi ve ders yükü indiriminin uygulanması sonucu sebep olunan … TL. kamu zararının toplamda … TL.sinin gerçekleştirme görevlisi olarak şahsı tarafından ödenmesine karar verildiğini,

Sayıştay Kanunun 57 nci maddesi (1) a bendinde yer alan “Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması” ifadesine dayanarak kararın temyiz edilmesini talep ettiğini,

Danıştay 8. Dairesinin 18/11/1999 tarihli ve 6401 nolu kararında enstitülerde görevli aylıklı öğretim elemanı olmamasına rağmen müdür yardımcılığı yapan kişilerin, görevin fiilen yürütülmesinden dolayı yapılan ödemelerden yararlandırılması gerektiğine, aksine bir uygulamanın eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı düşeceğine ilişkin kararı olduğunu, ayrıca bu konuyla ilgili olarak 12 Haziran 2011 tarihli ve 25220 sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu kararının bulunduğunu, bunlara ek olarak Danıştay 11. Dairesinin 08.10.2001 tarihli ve 2197 sayılı kararında fiilen yürütülen bir hizmet var ise devlet memuruna Anayasanın 18 inci maddesine dayanarak angarya yasağı gereği çalıştığı süre için ödeme yapılmasının hukuksuz olmadığına karar verildiğini,

… Üniversitesinin 1992 yılında kurulmasına rağmen hala öğretim elemanı yetersizliği olan bir üniversite olduğunu, bu bağlamda Sayıştay 2. Dairesinin verdiği kararda Başkan … ile Üye …’ın, enstitü müdür yardımcılığı görevini yapacak yeterli sayıda öğretim elmanı olmadığı durumda üniversiteye bağlı diğer birimlerde görevli öğretim elamanlarının müdür yardımcılığına atanmasında zaruret bulunduğunu ve yapılan atama sonucunda müdür yardımcılığı görevinin fiilen yerine getirildiğini dikkate alarak söz konusu atamanın mevzuata uygun olduğuna ve konuya ilişkin … TL. ile ilgili ilişilecek bir husus bulunmadığı değerlendirmesini yaptıklarını,

Ekte sunulun ve Yüksek Öğretim Kurulunun web sayfasında istatistikler bölümünde de yer alan bilgilere göre Türkiye’de 109 devlet üniversitesi bulunduğunu, Türkiye’de sosyal bilimler enstitüleri olan devlet üniversitelerinden sadece Sakarya Üniversitesi (1 Doçent, 1 Yardımcı Doçent) ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi (1 Profesör, 2 Doçent, 5 Yardımcı Doçent) olmak üzere toplam 10 (on) öğretim üyesi bulunduğunu,

Bu verilerin, yapılan müdür yardımcısı atamalarında başka birimlerdeki kadrolu öğretim elemanlarının atanmasında zaruret bulunduğunun en önemli göstergesi olduğunu,

Ayrıca, Anayasanın 55 inci maddesinde ücretin, emeğin karşılığı olarak ifade edildiğini, müdür yardımcılarının ders yüklerinin yarıya indirilmesi nedeninin, yapılan idari işin emeğinin bir karşılığı olmasından kaynaklandığını, bu yüzden yukarıda ifade edilen ilgili müdür yardımcısı ataması karşılığında …’e idari görev ödeneği ödenmesi ve ders yükü indiriminin uygulanması sonucu sebep olunan … TL.nin emeğin karşılığı olarak sağlandığını ve kişinin bu görevi fiilen yürüttüğünü, … Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde kuruluşundan beri hiç öğretim üyesi olmadığını da belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık;

“Sorumlunun temyiz talebinin kabulü ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında;

“Almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge brüt tutarının; Rektörlere %70’i, Rektör Yardımcıları ve Dekanlara %30’u, Dekan Yardımcıları, Enstitü ve Yüksekokul Müdürleri, Konservatuar Müdürleri ile Bölüm Başkanlarına %20’si, Enstitü, Yüksekokul ve Konservatuar Müdür Yardımcılarına %15’i idari görev ödeneği olarak ayrıca ödenir…”,

16.09.2005 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul toplantısında alınan karar ile belirlenen Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esasların 1 inci maddesinin (c) fıkrasında;

“Rektör, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürleri için haftalık ders yükü zorunluluğu aranmaz, bunların yardımcıları ile bölüm başkanlarının haftalık ders yükü yukarıda belirtilen yükün yarısı kadardır. Rektör, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürlüğü ile bölüm başkanlığına Yükseköğretim Kanununda belirtilen şekilde usulüne uygun olarak yapılan vekâleten görevlendirmeler haricinde söz konusu görevlerin vekâleten yürütülmesi halinde ders yükü muafiyeti ve indirimi uygulanmaz.” hükümleri ile 2914 sayılı Kanunda yer alan idari görev ödeneği verilecek görevliler ile ders yükü ve muafiyeti uygulanacak görevler belirtilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 19 uncu maddesinde ise, enstitü organlarının enstitü müdürü, enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu olduğu ifade edilmiş, maddenin b bendinde de;

“Enstitü müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanının önerisi üzerine rektör tarafından atanır. Rektörlüğe bağlı enstitülerde bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır. Süresi biten müdür tekrar atanabilir.

Müdürün, enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.

Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde yapılacak işlem, dekanlarda olduğu gibidir.

Enstitü müdürü, bu kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri enstitü bakımından yerine getirir.” denilerek enstitü müdür yardımcılığına atamanın enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Sorumlu tarafından verilen temyiz dilekçesinde, … Üniversitesinin 1992 yılında kurulmasına rağmen hala öğretim elemanı yetersizliği olan bir üniversite olmasının yapılan atamalarda önemli bir etken olduğu ileri sürülmüştür.

Enstitü müdür yardımcılığı görevini yapacak yeterli sayıda öğretim elemanı olmadığı durumda üniversiteye bağlı diğer birimlerde görevli öğretim elemanlarının müdür yardımcılığına atanmasında zorunluluk bulunması nedeniyle rektör tarafından atanmış enstitü müdürünce, müdür yardımcılıklarına yapılan atama, asaleten yapılmış geçerli bir atama olduğundan ve bu atama sonucunda müdür yardımcılığı görevi fiilen yerine getirildiğinden ilgiliye idari görev ödeneği ödenmesi ve ders yükü indirimi uygulanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle 51 sayılı ilamın 6 ncı maddesi ile … TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

(Üye …’ın;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 19 uncu maddesinde enstitü organlarının enstitü müdürü, enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu olduğu belirtilmiş, maddenin b bendinde de;

“Enstitü müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanının önerisi üzerine rektör tarafından atanır. Rektörlüğe bağlı enstitülerde bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır. Süresi biten müdür tekrar atanabilir.

Müdürün, enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.

Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde yapılacak işlem, dekanlarda olduğu gibidir.

Enstitü müdürü, bu kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri enstitü bakımından yerine getirir.” denilerek enstitü müdür yardımcılığına atamanın enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından yapılması gerektiği belirtilmiştir.

2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında;

“Almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge brüt tutarının; Rektörlere %70’i, Rektör Yardımcıları ve Dekanlara %30’u, Dekan Yardımcıları, Enstitü ve Yüksekokul Müdürleri, Konservatuar Müdürleri ile Bölüm Başkanlarına %20’si, Enstitü, Yüksekokul ve Konservatuar Müdür Yardımcılarına %15’i idari görev ödeneği olarak ayrıca ödenir…”,

16.09.2005 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul toplantısında alınan karar ile belirlenen Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esasların 1 inci maddesinin (c) fıkrasında;

“Rektör, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürleri için haftalık ders yükü zorunluluğu aranmaz, bunların yardımcıları ile bölüm başkanlarının haftalık ders yükü yukarıda belirtilen yükün yarısı kadardır. Rektör, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürlüğü ile bölüm başkanlığına Yükseköğretim Kanununda belirtilen şekilde usulüne uygun olarak yapılan vekâleten görevlendirmeler haricinde söz konusu görevlerin vekâleten yürütülmesi halinde ders yükü muafiyeti ve indirimi uygulanmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Enstitü müdür yardımcısının ders yükü indiriminden ve müdür yardımcılarına sağlanan diğer mali haklardan yararlanabilmesi için 2547 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine uygun olarak enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından atanması gerekmektedir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 19 uncu maddesinde yer alan “Müdürün, enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.” hükmüne uyulmadan Sosyal Bilimler Enstitüsü müdür yardımcılığına atanan İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinin aylıklı öğretim elemanı …’e idari görev ödeneği ödenmesi ve ders yükü indirimi uygulanması belirtilen mevzuat hükmüne aykırıdır. Bu nedenle ilam hükmünün tasdiki gerekir, şeklindeki ayrışık görüşüne karşı,)

Oy çokluğu ile,

Karar verildiği 23.11.2016 tarih ve 42395 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.