|
ÖZET: Karadeniz Teknik Üniversitesi ile Trabzon Üniversitesi arasında imzalanan protokol çerçevesinde Hukuk Fakültesi’nin taşınmasına ilişkin maddelerin iptali talep edilmiştir. Başvuran, taşınmanın eğitim kalitesini olumsuz etkileyeceğini ve yeni binanın mevcut fiziki şartları karşılamayacağını iddia etmiştir. Ancak, 7141 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2809 sayılı Kanun’un geçici maddeleri gereğince, Yükseköğretim Kurulu’nun bu tür taşınma işlemlerini düzenleme yetkisi bulunmaktadır.
Yapılan değerlendirmelerde, Hukuk Fakültesi’nin taşınacağı yeni binanın mevcut olanakları ile karşılaştırıldığında, eğitim kalitesinin düşmeyeceği ve taşınmanın kamu yararına olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Trabzon Üniversitesi tarafından yeni bir bina inşaatı sürecinin devam ettiği ve geçici olarak kullanılacak binanın yeterli donanıma sahip olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talepleri reddedilmiştir. Bu karar, kamu hizmetinin sürekliliği ve belirlilik ilkeleri çerçevesinde alınmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/64316-S.20.69664
BAŞVURU NO : 2020/1180
KARAR TARİHİ : 09/07/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TRABZON ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Karadeniz Teknik Üniversitesi ile Trabzon Üniversitesinin
7641 sayılı Kanun kapsamında Hukuk Fakültesi ile bazı
bölümlerin taşınmasına ilişkin imzalamış olduğu
Protokol’ün Hukuk Fakültesinin taşınmasına ilişkin maddelerinin iptal edilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 19/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran ’nın Kurumumuza yapmış olduğu tarihli başvuruda özet olarak; 2018 yılı içerisinde Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin (KTÜ) ve
Trabzon Üniversitesi şeklinde bölündüğünü, Hukuk Fakültesi’nin Trabzon Üniversitesi bünyesine bırakıldığını, 14/11/2019 tarihinde iki Üniversite arasında bir protokol imzalandığını, anılan protokol ile 01/08/2020 tarihinde Hukuk Fakültesi binasının KTÜ’ye devredileceğinin, Hukuk Fakültesi’nin ise Akçaabat ilçesine taşınacağının düzenlendiğini, hâlihazırda anılan ilçede 1500 öğrencinin öğrenim görebileceği bir binanın bulunmadığını, KTÜ’de yer alan kampüsteki Hukuk Fakültesi binasında 200 kişilik 2 tane amfisi, 10’dan fazla
100 kişilik dersliği, Kurgusal Duruşma Salonu ve bir çalışma salonunun bulunduğunu, ayrıca
KTÜ kampüsüne havayolu ulaşımının son derece kolay olduğu böylece ülkenin ve dünyanın pek çok yerinden önemli öğretim görevlileri ve hukukçularının Fakültelerini ziyaret edebildiklerini, ancak Fakültenin taşınacağı yerde bu özelliklerin sağlanması yönünde herhangi bir çalışma olmadığını ifade etmekte söz konusu Protokolün ilgili hükmünün iptalini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 26/03/2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü’nün 15/4/2020 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
“…Başvuran ’nın, 19.11.2019 tarih sayılı CİMER
başvurusu Yükseköğretim Kurulu aracılığıyla Üniversitemize iletilmiş, başvuruda özetle:
Trabzon Üniversitesine devir edilen Hukuk Fakültesinin K.T.Ü. ye bağlı olduğunda imkânlarının daha iyi olduğunu, akabinde taşınması gerektiğinde devlete maliyet getireceği, devlet gelirlerinin daha iyi yatırımlara ayrılması yönünde görüşlerini kapsamakta olup, konunun üniversitemizle ilgisi olmadığı gerekçesiyle başvuru Yükseköğretim Kuruluna iade edilmiştir (Ek-2). Ayrıca başvuru tarihinde, kurumunuza başvuru konusu protokol mevcut değildi.
İlgilinin uyuşmazlığa konu ettiği protokol ve ekleri, her iki üniversite tarafından onaylanmıştır (Ek-3). Protokolün yasal dayanağı: 7141 sayılı kanunla kurulan, aynı kanunun 8.maddesi ile
2809 sayılı kanuna eklenen geçici 51. madde, 7186 sayılı kanunun 7. maddesi ile 2809 sayılı
kanuna eklenen geçici 52. Madde 22.05.2018 tarih ve 2018.23 sayılı Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı, Yürütme Kurulu toplantı tutanağının 6. maddesi. Geçici 51. Maddenin 46.
Paragrafında yer alan, “Mülkiyeti hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Karadeniz Teknik Üniversitesinden Trabzon Üniversitesine, adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bağlanan birimlere Maliye Bakanlığınca tahsis edilmiş olan veya fiilen bunların kullanımında bulunanlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın ve tahsis amacında kullanılmak üzere Trabzon Üniversitesine tahsis edilmiş sayılır” şeklindeki hükmün uygulamasının nasıl yapılacağını Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı 2018.23 sayılı Yürütme
Kurulu Toplantı Tutanağı ile karara bağlamış ve Yüksek Öğretim Kurumlarına göndermiştir.
Anılan Kurul kararının 6. maddesi (7141 sayılı Kanunun 8. maddesiyle yeni üniversiteye devredilen bina ve tesisler, her türlü araç ve gereç, malzeme, döşeme ile demirbaş ve taşıtların bir komisyon marifeti ile tespit edilerek devir teslim işlemlerinin rektör ve rektör yardımcı düzeyinde düzenlenecek bir tutanak ile yapılması,) gereği her iki üniversitece oluşturulan tespit komisyonları çalışmalar sonucu kanun hükmüne göre devredilmesi gereken her türlü bina tesis ve taşınırların tespit tutanağını hazırlamıştır.
Geçici 51. maddenin 46. paragrafının kapsamı dışında kalan, yeni üniversiteye devredilen bina ve tesislerin bulunduğu eski üniversitenin mülkiyetinde bulunan tapulu arsa/araziler in devredilemeyeceği gerekçesiyle bu arsa/araziler tespit tutanağına dâhil edilmemişlerdir. Bu hususta kanun metninin yorumlanmasında; tapulu arazi/arsaların da devredileceği görüşü sorun oluşturmuştur.
Sonuçta kanun koyucu yasal dayanak (b) de gösterilen geçici 52. maddeyi çözüm olarak getirmiştir. “Geçici Madde 52- 9.05.2018 tarihli ve 7141 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu ile
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla kurulan üniversitelere devredilen bina ve tesislerin bulunduğu taşınmazlardan halen bu bina ve tesislerin eski maliki üniversitelerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar, talep etmeleri halinde Yükseköğretim kurulunun onayıyla bu üniversitelere devredilebilir. Kurulan üniversitelere bağlanan birimlerin hangi bina, tesis ve taşınmazları kapsadığı hususundaki tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.” Yasa ile getirilen bu çözümde de eski üniversite adına kayıtlı taşınmazların (tapulu arazi/arsaların) devrinde üniversitelerin talep etmeleri ve Yükseköğretim Kurulunun onayıyla devir işlemlerinin gerçekleşebileceği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda; Karadeniz Teknik Üniversitesi mülkiyetinde tapulu arsalar araziler üzerinde, Trabzon Üniversitesine devredilen birimlerin bina ve tesislerinin bulunduğu
arsa alanları aşağıdaki gibidir:
2
Devredilen birim Bulunduğu yer Oda no Parsel no Alan (m )
Fatih Eğt. Fak. Akçaabat/Söğütlü 37 1 158.196,30
İlahiyat Fak. Ortahisar/Çimenli 121 2 9.857,45
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
Üniversitemizin tüm birimlerinin günlük ve gelecek planlamalarını yapmalarını kolaylaştırıp hızlandırması bakımından, Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin başka bir binasına eklenti halinde bulunan Üniversitemiz Hukuk Fakültesi’nin bulunduğu kampüsten taşınmasını faydalı kılmaktadır.
Rektörlüğümüz, söz konusu protokol çerçevesinde mezkûr Fakültemizin idari ve akademik faaliyetlerini aksatmaksızın sürdürmesi amacıyla taşınabileceği fiziki mekanlar ile ilgili gerekli ön hazırlık ve planlamalarını yapmıştır. Protokol gereği Temmuz 2020 sonuna kadar tahliye edilip Üniversitemize devredilmesi halinde Akçaabat merkezdeki Trabzon Meslek Yüksekokulu binası derslik, atölye, salon, çalışma odası, idari ve akademik ofisler, yemekhane, kantinkafeterya, ısıtma-soğutma, ulaşım, telekomünikasyon altyapısı vb. imkanlar bakımından büyük ölçüde Hukuk Fakültesi’nin ihtiyaçlarını karşılayacak yapı ve kapasitedir. Söz konusu binada halen KTÜ Trabzon Meslek Yüksekokulu eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetlerine devam ettiği için, genel bir bakım-onarım ve uyarlama sonrasında 2020-2021 Eğitim Öğretim yılı itibariyle ilgili Fakültenin ihtiyacını tamamen karşılayacak durumdadır. Ayrıca, eskiden aynı arsa içinde birbiriyle entegre karşılıklı iki bina halinde Tekel Tesisi olarak kullanılan bu mini kampüs içindeki diğer binada Üniversitemiz Güzel Sanatlar Fakültesi bulunmakta ve eğitim-öğretimini halen burada sürdürmektedir. Söz konusu binanın bulunduğu Akçaabat ilçesine gelince; 2019 yılı verilerine göre 125.000’ in üzerindeki nüfusuyla, Trabzon’un merkez ilçesi Ortahisar’dan sonra en büyük ikinci ilçesidir. Trabzon il merkezinin batısında ve sahilde bulunup, Trabzon il merkezine uzaklığı 13 km civarındadır. İlçenin yüzölçümü 385 km2’dir. Hukuk Fakültesinin taşınması düşünülen Trabzon Meslek Yüksekokulu ise, Akçaabat ilçe merkezinde Karadeniz
Sahil Yolu kenarında bulunmakta olup, Trabzon Üniversitesi’nin Akçaabat/Söğütlü’deki
Merkez Fatih Yerleşkesine 4,7 km, Trabzon Şehirlerarası Otobüs Terminaline 17 km, Hukuk
Fakültesinin KTÜ’deki mevcut konumu ve Trabzon Havaalanına 20 km civarında bir mesafededir. Kara taşımacılığı bakımından Trabzon’a batı illerinden gelen tüm şehirlerarası otobüsler ile doğu illerinden gelip Orta ve Batı Karadeniz üzerinden Türkiye’nin batı ve güney illerine giden şehirlerarası, hatta uluslararası ulaşım ağı üzerinde bulunmakta ve yolcu otobüsleri binanın çok yakınından geçmektedir. Bu bakımdan kara ulaşımı açısından fakültenin mevcut binasından daha müsait konumdadır. Bu nedenle, başvuranın iddia ettiği gibi taşınma durumunda ulaşım açısından kayda değer dezavantajlı bir durum söz konusu değildir. Öte yandan iç ve dış turizm hareketliliği bakımından önemli bir mevkide yer alan Akçaabat ilçesi, öğrencilerimizin yararlanabileceği sosyal, kültürel ve sportif imkanlar açısından da oldukça gelişmiştir. Hukuk Fakültesi Akçaabat ilçe merkezine taşındığında öğrenciler konaklama açısından da sorun yaşamayacaklardır. Çünkü ilçe merkezine 4,7 kın uzaklıktaki Trabzon
Üniversitesi’nin merkez Fatih Yerleşkesi içinde ve civarında gerek resmi gerekse özel kurum ve kuruluşlara ait yeterli miktar ve kapasitede kız ve erkek öğrenci yurdu bulunmaktadır. Bu nedenle, halen kalmakta olduğu yurdu değiştirmek isteyen öğrencilerimizin barınma sorunu olmayacaktır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Hukuk Fakültesinin protokol kapsamında Trabzon
Üniversitesi’ne devredilecek olan KTÜ Trabzon Meslek Yüksekokulu binasına, kampüs içinde kendi binası inşa edilinceye kadar geçici olarak taşınması, kamu yararı, kaynakların verimli kullanılması, Üniversitenin idari ve akademik işleyişi, öğrenci ve personele daha nitelikli hizmet sunulması açısından uygun olacağı değerlendirilmektedir.
KTÜ kampüsünde bulunan Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi binasında (Resim 1) yer alan amfi, sınıf, derslik, kütüphane, çalışına alanı, kurgu salonu vb. olanaklarla ilgili bilgiler aşağıda Tablo l ‘de özetle sunulmuştur. Tabloya göre halen Hukuk Fakültesi olarak kullanılan binada 2 amfi, 13 derslik, birer toplantı, duruşma ve okuma salonu ile 42 adet akademik ve
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr idari personel çalışına odası bulunmaktadır. Bu odaların toplam alanı 3874 m2 ‘dir. Bina, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) İktisadi ve İdari bilimler Fakültesi binasına ekli olup tüm altyapı hizmetleri (elektrik, su, telefon, İnternet, gaz, ısınma, kanalizasyon, ulaşım, çevre temizliği, güvenlik, vb.) KTÜ altyapı ağına bağlıdır.
Trabzon Üniversitesi’nin Akçaabat/Söğütlü’deki Merkez Fatih Kampüsü içerisinde, Hukıık
Fakültesinin KTÜ kanuni kampüsünde kullandığı binadan daha geniş imkânlara ve yüksek standartlara sahip yeni bir Hukuk Fakültesi binası yapılması amacıyla üniversitenin merkez yerleşkesinde 2020 Yatırım Programın çerçevesinde 1.500,000.00 TL’lik başlangıç ödeneğiyle yapımına izin verilen 6.000 metrekarelik bina inşaat alanının, Hukuk Fakültesi’ne özel bir bina yapılabilmesi için l2,000 metrekareye, toplamı ödeneğinin ise 36.000.000.00TL’ye çıkartılarak revize edilmesine ilişkin talebimiz T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’na sunulmuştur. Dolayısıyla Hukuk Fakültesi’nin KTÜ Trabzon Meslek Yüksekokulu Binasına taşınması geçici bir durumdur.” açıklamalarına yer vermiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmünü amirdir.
6. 04/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun “Yükseköğretim Kurulunun
Görevleri” başlıklı 7’nci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi; “Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim – öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak,” hükmünü; “Üniversite Yönetim Kurulu” başlıklı 15’inci maddesinin ikinci fıkrası; “a.
Kuruluş ve işleyişi: Üniversite yönetim kurulu; rektörün başkanlığında dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dört yıl için seçilecek üç profesörden oluşur. Rektör gerektiğinde yönetim kurulunu toplantıya çağırır.
Rektör yardımcıları oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu toplantılarına katılabilirler. b.
Görevleri: Üniversite yönetim kurulu idari faaliyetlerde rektöre yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının uygulanmasında, belirlenen plan ve programlar doğrultusunda rektöre yardım etmek, (2)
Faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak; üniversiteye bağlı birimlerin önerilerini dikkate alarak yatırım programını, bütçe tasarısı taslağını incelemek ve kendi önerileri ile birlikte rektörlüğe, vakıf üniversitelerinde ise mütevelli heyetine sunmak,(1) (3)
Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği konularda karar almak, (4) Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamak, (5) Bu kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.” hükmünü amirdir.
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr 7. 28/03/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilat Kanununun; 7.1. Geçici 51’inci maddesinde; “…Bu Kanunla kurulan Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek Trabzon Üniversitesine bağlanan yükseköğretim birimlerinin teşkilatı, mevcut kadroları ve pozisyonları ile birlikte personeli, bu birimlerle ilgili yılı bütçe ödenekleri, bütçedeki ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi, bina ve tesisleri, her türlü araç ve gereci, malzeme, döşeme, demirbaş ve taşıtları ile birlikte her türlü taşınır malları başka bir işleme gerek kalmaksızın Trabzon Üniversitesine devredilmiş sayılır. Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan
Karadeniz Teknik Üniversitesinden Trabzon Üniversitesine, adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bağlanan birimlere Maliye Bakanlığınca tahsis edilmiş olan veya fiilen bunların kullanımında bulunanlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın ve tahsis amacında kullanılmak üzere Trabzon Üniversitesine tahsis edilmiş sayılır. Karadeniz Teknik
Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilen fakülte, yüksekokul, konservatuvar ile meslek yüksekokullarında öğrenim gören öğrenciler 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere bu Kanunla kurulan Trabzon Üniversitesinin ilgili fakülte, yüksekokul, konservatuvar ile meslek yüksekokullarına aktarılmıştır. Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilen fakülte, yüksekokul ve konservatuvarın Sosyal Bilimler
Enstitüsündeki anabilim dallarında öğrenim gören lisansüstü öğrenciler ile Eğitim Bilimleri
Enstitüsünde öğrenim gören öğrenciler 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne aktarılmıştır. Karadeniz
Teknik Üniversitesine bağlı iken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bu Kanunla yeni kurulan Trabzon Üniversitesine bağlanan birimler 2017-2018 eğitim öğretim yılının sonunda devredilir. Bu birimler için ilan edilmiş öğretim elemanı alımları Trabzon Üniversitesi tarafından tamamlanır. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek Trabzon Üniversitesine bağlanan birimlerde kayıtlı bulunan öğrencilere verilecek mezuniyet belgeleri ile diplomalar, öğrencilerin istemesi hâlinde kayıt tarihlerinde bağlı bulundukları Karadeniz Teknik
Üniversitesi adıyla Karadeniz Teknik Üniversitesi tarafından verilir. Bu konuda çıkabilecek ihtilafları sonuçlandırmaya Yükseköğretim Kurulu yetkilidir. Bu Kanunla yeni kurulan Trabzon
Üniversitesi ile Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken adı değiştirilerek, dönüştürülerek veya adı değiştirilmeyerek bağlantısı değiştirilen birimlerde uygulamayla ilgili olarak ortaya çıkabilecek sorunlar Yükseköğretim Kurulu tarafından çözülür…” denilmekte; 7.2. Geçici 52’nci maddesinde; “(Ek:17/7/2019-7186/7 md.) 9/5/2018 tarihli ve 7141 sayılı
Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunla kurulan üniversitelere devredilen bina ve tesislerin bulunduğu taşınmazlardan hâlen bu bina ve tesislerin eski maliki üniversitelerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar, talep etmeleri hâlinde Yükseköğretim Kurulunun onayıyla bu üniversitelere devredilebilir. Kurulan üniversitelere bağlanan birimlerin hangi bina, tesis ve taşınmazları kapsadığı hususundaki tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.” denilmektedir.
7.3. ‘Trabzon Üniversitesi’ başlıklı Ek 188’inci maddesinde; “(Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)
Trabzon Akçaabat’da, Trabzon Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur. Bu
Üniversite; a) Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Fatih Eğitim Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, İlahiyat
Fakültesi, İletişim Fakültesi, Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı Beden Eğitimi ve Spor
Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturulan ve Rektörlüğe bağlanan Spor Bilimleri Fakültesi ile Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan
İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesinden, b) Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu ile Devlet
Konservatuvarından, c) Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Beşikdüzü Meslek Yüksekokulu, Şalpazarı Meslek Yüksekokulu, Turizm ve
Otelcilik Meslek Yüksekokulu, Tonya Meslek Yüksekokulu ile Vakfıkebir Meslek
Yüksekokulundan, ç) Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı Eğitim Bilimleri Enstitüsünün adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden, oluşur.” denilmektedir.
8. Protokol:
8.1. Kapsam başlıklı 2’inci maddesinde; “7141 sayılı Kanun’la bağlantısı değiştirilerek
Trabzon Üniversitesi’ne bağlanan birimlerin bulundukları arazi/arsaların, Karadeniz Teknik
Üniversitesi’nin mülkiyetindeki (tapulu) arazi/arsaların devir ve tesliminin, KTÜ Kanuni
Kampüsünde bulunan ve Trabzon Üniversitesi’ne bağlanan Hukuk Fakültesinin Kanuni
Kampüsünden taşınmasını kapsamaktadır.” denilmekte; 8.2. Dayanak başlıklı 3’üncü maddesinde; “7141 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve
22.05.2018 tarih ve 23 nolu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu Kararı.”
Denilmekte; 8.3. Yükümlülükler başlıklı 4’üncü maddesinde; “Trabzon Üniversitesi’nin Yükümlülükleri; Trabzon Üniversitesi 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı bitiminde (31 Temmuz 2020) Kanuni
Kampüsü’nde eğitim verdiği Hukuk Fakültesi binasını tahliye eder. – Trabzon Üniversitesi’ne bağlı Hukuk Fakültesi’nin öğretim elemanı, idari personeli ve öğrencisi Kanuni Kampüsünde mevzuata uyma zorundadır.
Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin Yükümlülükleri; KTÜ, Trabzon Üniversitesi’nin taşınması esnasında gerekli yardım ve desteği verir, -KTÜ Kanuni Kampüsünde Hukuk Fakültesi öğretim elemanı, İdari personel ve öğrencilerine gerekli kolaylığı sağlar. KTÜ Trabzon Meslek
Yüksekokulunu 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı bitiminde (31 Temmuz 2020) tahliye eder.” denilmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuru, Karadeniz Teknik Üniversitesi ile Trabzon Üniversitesinin 7641 sayılı Kanun kapsamında Hukuk Fakültesi ile bazı bölümlerin taşınmasına ilişkin imzalamış olduğu
Protokol’de yer alan Hukuk Fakültesinin taşınmasına ilişkin maddelerin iptal edilmesi talebi hakkındadır.
11. 7141 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca 2809 sayılı Kanuna eklenen geçici 51 maddesinde; “Bu Kanunla yeni kurulan Trabzon Üniversitesi ile Karadeniz Teknik
Üniversitesine bağlı iken adı değiştirilerek, dönüştürülerek veya adı değiştirilmeyerek bağlantısı değiştirilen birimlerde uygulamayla ilgili olarak ortaya çıkabilecek sorunlar
Yükseköğretim Kurulu tarafından çözülür” denilmektedir. Ayrıca mezkur Kanunun geçici 52’nci maddesi ile de 9/5/2018 tarihli ve 7141 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla kurulan üniversitelere devredilen bina ve tesislerin bulunduğu taşınmazlardan hâlen bu bina ve tesislerin eski maliki üniversitelerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar, talep etmeleri hâlinde
Yükseköğretim Kurulunun onayıyla bu üniversitelere devredilebileceği kural altına bağlanmış ve kurulan üniversitelere bağlanan birimlerin hangi bina, tesis ve taşınmazları kapsadığı hususundaki tereddütleri Yükseköğretim Kurulu’nun gidermeye yetkili olduğu ifade edilmiştir.
12. Somut olaya bakıldığında; 2018 yılında 7141 sayılı Kanun kapsamında 2809 sayılı
Yükseköğretim Kurumları Teşkilat Kanununda değişiklik yapılarak Ek 188’inci madde ile
Trabzon Üniversitesi adı altında bir Üniversitenin kurulduğu, Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek anılan Üniversiteye bazı yükseköğretim kurumlarının bağlandığı, bunlardan bir tanesinin de Hukuk Fakültesi olduğu ancak Hukuk Fakültesinin KTÜ’ye ait kampüste yer aldığı, diğer taraftan KTÜ bünyesinde bulunan Trabzon Meslek Yüksek Okulu’nun ise Trabzon Üniversitesi’ne ait yerleşkede yer aldığı, her iki Üniversite’nin anılan yükseköğretim kurumlarını 2809 sayılı Kanunun Geçici 52’nci maddesi uyarınca birbirlerine devretme kararı aldıkları, bu doğrultuda Protokol imzalandığı ve anılan Protokolün mezkur Kanun hükmü uyarınca YÖK Başkanlığı tarafından onaylandığı görülmektedir. Bu bağlamda, uyuşmazlığa konu Protokol’ün hukuka uygun olduğu değerlendirilmektedir.
13. Mevcut başvuruda uyuşmazlığa konu Protokol ile yapılacak taşınma sürecinin Trabzon
Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencileri açısından hâlihazırdaki fiziki şartları taşımayacağı böylece Hukuk Fakültesi’nin eğitim kalitesinin yeni binada ya da taşınılacak binada aynı standartta sağlanamayacağı, yönünde yakınma ve endişelerin bulunduğu, somut olarak Hukuk
Fakültesinin nereye taşınacağının belli olmadığı, öğretim görevlilerinin yeni Kampüse erişimlerinin zahmetli olacağı, taşınılacak binada kurgusal duruşma salonunun bulunmadığı, Protokol ile hukuk öğrencilerinin eğitim hayatının sekteye uğratılacağı gibi iddiaların yer aldığı görülmektedir.
14. Bu çerçevede Protokol ve ile Kurumumuza iletilen ekli belgeler incelendiğinde; Hukuk Fakültesi’nin binasında 2 amfi, 13 derslik, 2 toplantı salonu, 21 ortak alan, 4 özel amaçlı eğitim alan bulunduğu, KTÜ’ya bağlı Trabzon Meslek Yüksek Okulu binasında ise 23 derslik,
2 konferans salonu, 2 toplantı salonu, 6 atölye, 2 eğitim amaçlı laboratuvar bulunduğu; KTÜ
tarafından Trabzon Üniversitesi’ne 214.324,47 m2’lik bir alanın devredildiği, mevcut Protokol ile amaçlanan bina devir işlemlerinin bina ısıtma, öğrenci ve personelin takibi, üniversite altyapılarındaki farklılıklar gibi operasyonel sebeplere dayandığı, bu doğrultuda hazırlanan
Protokol ile öğrenci, öğretim görevlileri ve personelin mağduriyetinin önünde geçilmesi yönünde gerekli adımların atıldığı, her iki Üniversite’nin Yönetim Kurulları tarafından gerekli inceleme ve araştırmanın yapıldığı ve böylece Protokolün hazırlandığı, diğer yandan uyuşmazlığa konu Hukuk Fakültesi için Trabzon Üniversitesi tarafından yeni bir bina yapılması yönünde projeye başlandığı, geçici olarak kullanılacak Trabzon MYO binasında Hukuk
Fakültesi binasındakine yakın sayıda derslik, konferans salonunun bulunduğu, bu anlamda standardının bir önceki Hukuk Fakültesi binasından önemli ölçüde az olduğundan söz edilemeyeceği, bu minvalde her iki yükseköğretim Kurumunun uyuşmazlığa konu Protokolün yapılmasında kamu yararını amaçladığı, kamu hizmetinin aksatılmamasına gayret edildiği ve bu yönde hareket edildiği değerlendirilmekte olup başvuranın öğrencilerin ve personelin geçici olarak kullanılacak binanın özellikleri de düşünüldüğünde hukuk fakültesi eğitiminin aksayacağından bahsetmek için yeterli bulgu ve belge tespit etmek mümkün olmamıştır.
15. Öte yandan, her ne kadar başvuranın Trabzon Üniversitesi’nin yeni yerleşkesinde 1500 öğrencinin öğrenim görebileceği bir bina olmadığı ile ilgili idareler tarafından mevcut
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr standartların sağlanması yönünde bir çalışmasının yapılmadığı yönündeki iddialarının dayanaktan yoksun olduğu inceleme neticesinde anlaşılmışsa da dilekçe de yer alan diğer iddialar ile Kurumumuza daha önce aynı konu ile ilgili farklı başvuranlar tarafından yapılan başvurular değerlendirildiğinde; öğrenciler arasında yükseköğrenimlerin Mevcut Kampüste devam edeceklerine ilişkin beklenti oluştuğu görülmüştür. İdarelerin belirlilik ilkesi çerçevesinde süregelen uygulamaların veya düzenlemelerin kaldırılması veya değiştirilmesi durumunda bireylerin haklı beklentilerinin korunmasını sağlamakla mükellef olduğu, bunu hukuk devleti ilkesinin gereği olduğu bilinmektedir. Ayrıca kamu hizmetlerinin sunulmasında, toplum hayatının devamı, faaliyetlerin işlemesi, toplumun kalkınması ve menfaatlerin sağlanması açısından sürekli ve eksiksiz işlemesinin zorunluluğu idari yargı içtihatlarına girmiş ve hukukun genel ilkesi olarak kabul edilmiştir. Bu doğrultuda Trabzon Üniversitesi tarafından yeni bina inşaatı bitirilene kadar Hukuk Fakültesi öğrencilerinin mevcut kampüste öğrenimlerine devam etmesinin kamuda belirlilik ve süreklilik ilkeleri uyarınca ve hakkaniyet gereğince yerinde olacağı düşünülmektedir.
16. Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğine; Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencilerinin yeni Hukuk Fakültesi binasının inşaatı tamamlanıncaya dek KTÜ’ye ait
Kampüste yer alan binalarında öğrenimlerinin sürdürmelerinin hakkaniyet ve belirlilik ilkeleri gereği yerinde olacağı düşünülmekle birlikte uyuşmazlığa konu Protokolün kamu yararı gereği her iki üniversitenin işleyişini düzenlemek adına yapıldığı bu doğrultuda hukuka uygun olduğu ve başvuranın iddialarının sübut bulmadığı anlaşılmakla başvuranın talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Trabzon Üniversitesi Rektörlükleri’nin ‘kararların gerekçe li olması’ ve ‘makul sürede karar verme’ ve ‘şeffaflık’ ilklerine uygun davrandığı görülmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarelerin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Trabzon İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencilerinin yeni Hukuk Fakültesi binasının inşaatı tamamlanıncaya dek KTÜ’ye ait
Kampüste yer alan binalarında öğrenimlerinin sürdürmelerinin belirlilik ve süreklilik ilkeleri uyarınca ve hakkaniyet gereğince yerinde olacağı düşünülmekle birlikte, uyuşmazlığa konu
Protokolün kamu yararı gereği her iki üniversitenin işleyişini düzenlemek adına yapıldığı bu doğrultuda hukuka uygun olduğu ve başvuranın iddialarının sübut bulmadığı anlaşılmakla şikâyetin yerinde olmadığına ve REDDİNE; Kararın başvuran ile TRABZON ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE ve KARADENİZ
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr