|
ÖZET: Hakkâri Üniversitesi’nden mezun olan bir öğrencinin diplomasının verilmemesi üzerine yaptığı başvuru, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiştir. Öğrenci, mezuniyetinin üzerinden iki yıl geçmesine rağmen diplomasını almak için beklemek istemediğini belirtmiş ve diplomasının ivedilikle düzenlenmesini talep etmiştir. Kurum, yükseköğretim kurumlarının mezuniyet sonrası diplomaları zamanında vermekle yükümlü olduğunu vurgulamış ve mevcut mevzuat gereği diplomaların azami iki yıl içinde verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Kurum değerlendirmesinde, Hakkâri Üniversitesi’nin diplomanın verilmesi için herhangi bir engel olmadığını tespit etmiştir. Bu bağlamda, hukuk devleti ilkesi ve iyi yönetim ilkeleri gereği, diplomanın ivedilikle verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın diplomasının en kısa sürede düzenlenerek kendisine verilmesi yönünde tavsiye kararı verilmiştir. Bu karar, yükseköğretim kurumlarının yükümlülüklerini zamanında yerine getirmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/2920-S.20.4723
BAŞVURU NO : 2019/14736
KARAR TARİHİ : 24/02/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Diplomanın teslim edilmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 27/08/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 27/8/2019 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, başvuran …,
Hakkâri Üniversitesi … bölümünden 14/2/2019 tarihinde mezun olduğunu ancak diplomasının verilmediğini, CİMER aracılığıyla yaptığı başvurusuna diplomasının 2 yıl içerisinde düzenleneceği bilgisinin verildiğini, diplomasını almak için 2 yıl beklemek istemediğini belirterek, diplomasının bir an önce düzenlenerek kendisine verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 5/9/2019 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Hakkari
Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 21/9/2020 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;
2.1) Arşiv kayıtlarında yapılan incelemede başvuranın 14/02/2019 tarihinde mezun olduğu,
kendisine Geçici Mezuniyet Belgesi ve Transkript Belgesi verildiği,
2.2) Diplomada geçen bilgilerin aynı zamanda Geçici Mezuniyet Belgesinde de yer aldığı,
işlevinin diplomadan farklı olmadığı, Geçici Mezuniyet Belgesinin kamu kurumlarında iş ve işlemler için geçerli olduğu ayrıca mezun öğrencilerin bilgilerinin E-Devlet Sistemi üzerinde güncel olduğunun teyit edildiği,
2.3) Başvuranın Çukurova Üniversitesi İngilizce Mühendislik programından mezun olduğu,
kendisine verilecek olan Türkçe-İngilizce Diploma taslağının hazırlık aşamasında olduğu ve 2019-2020 Eğitim-Öğretim Güz yarıyılı sonuna doğru verilmesinin düşünüldüğü,
2.4) Üniversitede mezun olan öğrencilerin diplomalarının, Önlisans ve Lisans Eğitimi
Yönetmeliğinin 34. madde 1. fıkrasında belirtildiği gibi en geç 2 yıl içerisinde öğrenciye teslim edildiği,
2.5) Çukurova Üniversitesi bünyesinde daha önce faal olan bölüm ve programlardan mezun
olmuş öğrencilerin Transkript belgelerinin kendilerine teslim edildiği ve bu doğrultuda Öğrenci
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Bilgi Sisteminde mezuniyet işlemlerinin gerçekleştirildiği ve ”YÖKSİS” Bilgi Sistemine işlendiği, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Ana ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “Yükseköğretim, aşağıdaki “Ana ilkeler”
doğrultusunda planlanır, programlanır ve düzenlenir: c) Yükseköğretim kurumlarının özellikleri, eğitim – öğretim dalları ile amaçları gözetilerek eğitim – öğretimde birlik ilkesi sağlanır. d) Eğitim – öğretim plan ve programları, bilimsel ve teknolojik esaslara, ülke ve yöre ihtiyaçlarına göre kısa ve uzun vadeli olarak hazırlanıp sürekli olarak geliştirilir. e)
Yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemler alınır.”
5.2) “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim
kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.”
6) 29/8/2014 Tarih ve 29103 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren
Hakkari Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin; “Diploma ve diploma ekleri” başlıklı 34 üncü maddesinde; “(1)Öğrenim programlarını başarı ile tamamlayan öğrencilere, programın tamamlanmasını takip eden sınav dönemi sonundan itibaren iki yıl içinde diplomaları verilir.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, Hakkâri Üniversitesi … bölümünden 14/2/2019 tarihinde mezun olduğunu ancak
diplomasının verilmediğini, CİMER aracılığıyla yaptığı başvurusuna diplomasının 2 yıl içerisinde düzenleneceği bilgisinin verildiğini, diplomasını almak için 2 yıl beklemek
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
istemediğini belirterek, diplomasının bir an önce düzenlenerek kendisine verilmesini talep etmektedir.
9) Diploma, kişilere herhangi bir okulu veya öğrenim programını başarıyla tamamladığını, bir
derece veya unvanı kullanmaya hak kazandığını, bir iş, sanat veya meslek dalında çalışabilme yetkisi elde ettiğini belirtmek için bir öğretim kurumu tarafından düzenlenip verilen resmî belge anlamına gelmektedir. Yükseköğretim kapsamında alınan eğitimin yasal olarak tamamlanması neticesinde öğrenciler ilgili bölümlerden mezun olarak diploma almaya hak kazanmaktadır.
Eğitimini başarıyla tamamlayan öğrenciler hukuken mezun olmuş olsa da diplomalarının mezun olmalarından belirli süreler sonra düzenlenerek öğrencilere verildiği görülmektedir.
10) Eğitim- öğretim kurumları öğrencilerin başarıyla mezun olmalarının akabinde gerekli
çalışmaları yapmak ve hak kazandıkları diplomaları düzenleyerek hak sahiplerine vermekle yükümlüdürler. Diplomaların düzenlenmesi ve ilgililere verilmesi hususu ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yerine getirilmektedir. Buna göre eğitim-öğretim kurumları mevzuatta belirtilen şekli ve asli unsurları yerine getirerek hak sahiplerine diplomalarını vermek durumundadır.
11) Somut olayda başvuranın 14/2/2019 tarihinde Hakkâri Üniversitesi … Bölümünden mezun
olduğu, başvurana mezuniyetine dair geçici mezuniyet belgesi ve transkript verildiği ancak diplomasının henüz verilmediği anlaşılmaktadır. Her ne kadar Hakkâri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 34’üncü maddesinde mezuniyetin akabinde
2 yıl içerisinde diplomaların verilmesi hususu düzenlenmiş ise de, Yönetmelik’te belirtilen süre
azami süre olarak belirtilmiş olup imkanlar dâhilinde diplomaların ivedilikle düzenlenerek ilgililere verilmesi gerekmektedir.
12) İdarelerin Kanun ve Yönetmeliklerle kendilerine verilen görevleri yerine getirmesi önemli
olsa da, iyi yönetim ilkeleri ve hukuk devleti ilkesinin gereği olarak yükseköğretim kurumlarının kendilerine verilen yükümlülükleri azami sürelerin dolmasını beklemeden en kısa süre içerisinde yerine getirmeleri gerektiği değerlendirilmektedir.
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirmeler neticesinde; Hakkâri Üniversitesi
Rektörlüğü’nün diplomanın verilmesi için herhangi bir engelin varlığından bahsetmediği göz önüne alındığında, hukuk devleti ilkesi ve iyi yönetim ilkeleri gereği başvuranın diplomasının verilmesi talebinin ivedilikle yerine getirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B) İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Van İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUNU KABULÜNE,
Başvuranın diplomasının ivedilikle düzenlenerek başvurana verilmesi yönünde HAKKÂRİ
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA VE HAKKÂRİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, HAKKÂRİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.