ÖZET: Danıştay 8. Dairesi, İstanbul Ticaret Üniversitesi’nin davacının kayıt başvurusunu Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nin 9/1. maddesi uyarınca reddetmesini hukuka aykırı bulmuştur. Davacı, 2021 DGS sınavında başarılı olup ilgili üniversiteye kayıt hakkı kazanmış, ancak ağır ceza mahkemesinin silahlı terör örgütüne üye olma mahkumiyeti gerekçe gösterilerek kaydı reddedilmiştir. Daire, Yönetmelik maddesinin öğrenci disiplin işlemlerine yönelik olduğunu ve ön lisans mezunlarının lisans eğitimine kaydının engellenmesine dair bir hüküm bulunmadığını vurgulamıştır.

Mahkeme, disiplin cezası niteliğindeki kayıt silme cezasının ilk kayıt işlemlerine uygulanamayacağını, aksi takdirde Anayasa ile güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edileceğini belirtmiştir. Kesinleşmiş mahkeme kararı ile hükümlü olan kişilerin diğer şartları taşıdığı sürece lisans öğrencisi olmasının önünde hukuken bir engel bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, davacının kayıt başvurusunun reddine ilişkin işlem iptal edilmiştir.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/1182 E.  ,  2024/1831 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1182
Karar No : 2024/1831

TEMYİZ EDEN (DAVALI) :…Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … vasisi …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul Ticaret Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Endüstriyel Tasarım Bölümü’ne yaptığı kayıt başvurusunun Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nin 9/1. maddesi uyarınca reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:… İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 2021 yılı DGS sınavında başarılı olup İstanbul Ticaret Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Endüstriyel Tasarım Bölümü’ne kayıt yaptırmaya hak kazanan davacının, üniversite kayıt başvurusunun “…Ağır Ceza Mahkemesi’nin E:…, K:… sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olma mahkumiyetine hükmedildiği ve kararın kesinleştiği” gerekçesiyle Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nin 9/1. maddesi uyarınca reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, uyuşmazlıkta, dava konusu işleme gerekçe olarak gösterilen Yönetmelik maddesinin öğrenci disiplin işlemlerine yönelik bir hüküm olduğu, Ön Lisans Programı mezunlarının Lisans eğitimine kaydının yapılmamasına yönelik kısıtlayıcı herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi, Yönetmelikte yer alan ve disiplin cezası niteliğinde olan kayıt silme cezasının yorum ve kıyas yoluyla ilk kayıt işlemlerine uygulanmasının mümkün olmadığı, aksi yorumun Anayasa ile güvence altına alınan eğitim-öğretim hakkının kısıtlanması manasına geleceği, kesinleşmiş mahkeme kararı ile hükümlü olan kişilerin mevzuattaki diğer şartları taşıması halinde Lisans öğrencisi olmasında hukuken hiçbir engel olmadığı, bu nedenle işlemde hukuka uyarlık olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, davacının … Ağır Ceza Mahkemesi’nin E:…, K:… sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olma mahkumiyetine hükmedildiği ve Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin kararı ile kesinleştiği, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.