|
ÖZET: Erciyes Üniversitesi’nde yüksek lisans öğrencisi olan başvuran, tez savunma koşullarının kendisine tebliğ edilmesinin eğitim-öğretim sürecinin son dönemine denk geldiğini ve bu durumun mağduriyet yarattığını iddia ederek, ilgili düzenlemenin kendisi lehine değiştirilmesini talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde, başvuranın kaydından önce belirlenen tez çıktı koşullarının hukuka uygun olduğu ve bu koşulların eğitim kalitesini artırmaya yönelik olduğu tespit edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını değerlendirerek, Erciyes Üniversitesi Senatosu’nun 26.06.2019 tarihli kararının geçerliliğini koruduğunu ve başvuranın bu koşullara uymak zorunda olduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde karar verilmiştir. Bu karar, yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim sistemlerinde yapılan düzenlemelerin, mevcut öğrencileri de kapsayacak şekilde uygulanabileceğini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/15436-S.21.24700
BAŞVURU NO : 2021/10172
KARAR TARİHİ : 26/10/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın, tez çıktı koşullarının 2019 Güz dönemi girişli ve tez
BAŞVURUNUN KONUSU :
döneminin sonunda olan öğrenciler lehine düzenlenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 31/05/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 31.05.2021 tarihinde yapılan başvuruda özetle; Erciyes Üniversitesi
Senatosu’nun 26.06.2019 tarihli ve sayılı toplantı kararı ve Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü Yönetim Kurulunun 31.12.2020 tarihli ve sayılı toplantı kararına istinaden, Sosyal
Bilimler Enstitü Kurulunun 04.01.2021 tarihli ve 2021/1 sayılı toplantısında, 2019 Güz dönemi ve sonrasında Enstitüye kayıt yaptıran öğrenciler için “Danışmanla birlikte tezden üretilmiş yayın” zorunluluğunun getirildiğini, bunun 2019 Güz dönemi girişli öğrencilerine tebliğinin, eğitim-öğretim normal süresinin son dönemine denk geldiğini, böylelikle eğitimin bitimine dört ay kala bu şartın getirilmiş olduğunu, dört ay gibi bir sürenin, yayının üretilmesi ve yayımlanması süreçleri göz önüne alındığında yeterli bir süre olmadığını, bu nedenle bu şartın mağduriyet yarattığını iddia etmekte ve tez yazım kılavuzundaki ilgili maddenin 2019 Güz dönemi girişli ve tez döneminin sonunda olan öğrenciler lehine düzenlenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 14.06.2021 tarihli ve sayılı yazısıyla Erciyes Üniversitesi
Rektörlüğünden bilgi-belge talep edilmiş olup Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire
Başkanlığının 25.06.2021 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen Sosyal Bilimler Enstitüsü
Müdürlüğünün 24.06.2021 tarihli ve sayılı yazısında; Felsefe Anabilim Dalı Yüksek
Lisans Programına 29.07.2019 tarihinde kayıt yaptırdığı, Erciyes Üniversitesi Senatosunun 26.06.2019 tarihli ve 01 sayılı oturumunda “Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Tez Çıktı Koşulları” ile ilgili karar alındığı, bu kapsamda 5 Temmuz 2019 ve 30822 sayılı Resmi Gazete’de “Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim
ve Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Daire Yönetmelik”in yayımlandığı, web sayfalarında (sbe.erciyes.edu.tr) bulunan Yönetmeliğin de yapılan değişikliklere göre güncellenmekte olduğu ve herkesin bilgisine açık olduğu, söz konusu değişikliğin Enstitünün Lisansüstü Tez Yazım Kılavuzunda da güncellendiği ve Senato Kararına ve Yönetmelik Değişikliğine bağlı olarak 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı
Güz yarıyılı kayıt olan öğrencilerden tez savunma sınavına girerken yayım şartı arandığının belirtildiği, ayrıca yüksek lisans programına 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı Güz yarıyılı kayıt yaptıran bir öğrencinin en erken Temmuz-Ağustos 2021 tarihinde tez savunma sınavına girebileceği hususlarının açıklandığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 09.11.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının ilgili bentlerinde; “t) (Değişik birinci
cümle: 19/11/2014-6569/25 md.) Lisans Üstü: Yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere ayrılır. (1) Yüksek Lisans: (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master): Bir lisans öğretimine dayalı, eğitim – öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir.”
5.2) “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinin b bendinde; “b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik
organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, …”
5.3) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar”
başlıklı 44 üncü maddesinin (c) fıkrasında; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır. b. … kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer
/
hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir. c. (Değişik: 19/11/2014-6569/28 md.) … lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
6) 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin;
6.1) “Yüksek lisans tezinin sonuçlanması” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans
programında eğitim alan bir öğrenci, elde ettiği sonuçları senato tarafından belirlenen yazım kurallarına uygun biçimde yazar ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunur. (2) Yüksek lisans tezinin savunmasından önce ve düzeltme verilen tezlerde ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini tamamlayarak danışmanına sunar.
Danışman tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ile birlikte tezi enstitüye teslim eder. Enstitü söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana ve jüri üyelerine gönderir.
Rapordaki verilerde gerçek bir intihalin tespiti halinde gerekçesi ile birlikte karar verilmek üzere tez enstitü yönetim kuruluna gönderilir. (3) Yüksek lisans tez jürisi, tez danışmanı ve ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin tez danışmanı, en az biri de kendi yükseköğretim kurumu dışından olmak üzere üç veya beş öğretim üyesinden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz. (4) Tez çalışmasını tamamlayan öğrenci, tezin istenen sayıda nüshasını tez danışmanına teslim eder. Danışman, tezin yazım kurallarına uygunluğu yönünden yazılı olarak belirttiği görüşü ile tezin nüshalarını anabilim/anasanat/bilim/sanat dalı/program başkanlığı aracılığıyla ilgili enstitüye gönderir. (5) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez sınavı, öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık ortamlarda gerçekleştirilir. (6) Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. (7) Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (8) Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (9) Tezi reddedilen öğrencinin talepte bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir.”
6.2) “Diploma” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Tez sınavında başarılı olmak ve
senato tarafından belirlenen mezuniyet için gerekli diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin ciltlenmiş en az üç kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan yüksek lisans öğrencisine tezli yüksek lisans diploması verilir.
Enstitü yönetim kurulu talep halinde teslim süresini en fazla bir ay daha uzatabilir. Bu koşulları yerine getirmeyen öğrenci koşulları yerine getirinceye kadar diplomasını alamaz, öğrencilik haklarından yararlanamaz ve azami süresinin dolması halinde ilişiği kesilir.”
7) 16.02.2017 tarihli ve 2998 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Erciyes Üniversitesi Lisansüstü
Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin;
7.1) “Yüksek lisans tez çalışmasının sonuçlanması” başlıklı 41 inci maddesinde; “(1) (Değişik: RG-
5/7/2019-30822) Öğrencinin yüksek lisans tez savunma sınavına girebilmesi için Senato tarafından belirlenen yüksek lisans tez çıktı koşullarını sağlaması gerekmektedir. Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları bağlı olduğu enstitünün tez yazım kurallarına uygun olarak yazıp danışman
tarafından kurallara uygunluğu yönünden inceledikten sonra enstitü müdürlüğüne sunulmak üzere, ciltsiz olarak beş nüsha halinde anabilim/anasanat dalı başkanlığına teslim eder. Öğrenci hazırlamış olduğu tezi jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır… (2) Yüksek lisans tez jürisi, tez danışmanı ve ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin tez danışmanı, en az biri de kendi yükseköğretim kurumu dışından olmak üzere üç veya beş öğretim üyesinden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz.
Yedeklerden biri başka yükseköğretim kurumundan olmak zorundadır. (3) Tezler, ilgili enstitü müdürlüğü tarafından jüri üyelerine gönderilir. Tez jürisi, tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en erken on gün, en geç otuz gün içinde toplanarak öğrenciyi tez savunma sınavına alır. (4) Sınav, ilgili anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından belirlenen ve tarihi en az üç gün önceden anabilim dalı tarafından ilan edilen gün, yer ve saatte yapılır.”
7.2) “Yüksek lisans tezi savunma sınavı” başlıklı 42 nci maddesinin altıncı fıkrasında;
“6) (Değişik:RG-26/2/2019-30698) Tez savunma sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin ciltlenmiş en az üç kopyasını ve bir adet CD kaydını, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı Ulusal Tez Merkezince gerekli görülen evrak ve dokümanları, tez savunma sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan yüksek lisans öğrencisine tezli yüksek lisans diploması verilir. Mezuniyet tarihi, tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nüshasının teslim edildiği tarihtir.”
8) Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Tez Önerisi ve Tez Yazma Yönergesi’nin
(31 Ocak 2021 tarihli) “Tez Çıktı Koşulları ve Tezin Enstitüye Teslimi” başlıklı 3. Bölümünde; “Üniversitemiz Senatosunun 26/09/2019 tarihli ve 13 sayılı toplantısında alınan karar doğrultusunda 2019 yılı Güz Dönemi ve sonrasında Enstitümüze kayıt yaptıran lisansüstü öğrencilerinin tez savunma sınavına girebilmeleri için aşağıdaki şartları karşılamaları gerekmektedir. 3.1. Yüksek Lisans Tez Çıktı Koşulları
Bir öğrencinin yüksek lisans tez savunma sınavına girebilmesi için aşağıdaki koşullardan en az birini sağlaması gerek. a) Tez danışmanı ile birlikte tezinden üretilmiş bir makalenin ulusal/uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış olması veya yayınlanmak üzere kabul edilmiş olması veya değerlendirme aşamasında olması. b) Tez danışmanı ile birlikte tezinden üretilmiş bir bildirinin (ilgili alana ait kongre, konferans, sempozyum, vb.) özet veya tam metin olarak yayımlanması veya yayımlanmak üzere kabul edilmiş olması. c) Tez danışmanıyla birlikte veya tez danışmanının onayıyla diğer araştırmacıların yer aldığı ve tez konusuyla ilgili kurum dışı ulusal/uluslararası devam eden veya başarıyla tamamlanmış hakemli bir projede yer alması. d) Patent/faydalı model/endüstriyel tasarım başvurusu yapmış veya tescil ettirmiş olması.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Kurumumuza yapılan başvuruda; Erciyes Üniversitesi Senatosunun 26.06.2019 tarihli kararı ile
getirilen “Danışmanla birlikte tezden üretilmiş yayın” zorunluluğunun mağduriyet yarattığı iddiasıyla Tez
Yazım Kılavuzundaki ilgili maddenin 2019 Güz dönemi girişli ve tez döneminin sonunda olan öğrenciler lehine düzenlenmesi talep edilmektedir.
11) Kurumumuzca yapılan incelemeyle somut olayda;
11.1) 05.07.2019 tarihli ve 30822 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik’le Erciyes Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Yüksek lisans tez çalışmasının sonuçlanması” başlıklı 41 inci maddesinin “Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları bağlı olduğu enstitünün tez yazım kurallarına uygun olarak yazıp danışman tarafından kurallara uygunluğu yönünden inceledikten sonra enstitü müdürlüğüne sunulmak üzere, ciltsiz olarak beş nüsha halinde anabilim/anasanat dalı başkanlığına teslim eder. Öğrenci hazırlamış olduğu tezi jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır…” şeklindeki birinci fıkrasının “Öğrencinin yüksek lisans tez savunma sınavına girebilmesi için Senato tarafından belirlenen yüksek lisans tez çıktı koşullarını sağlaması gerekmektedir.
Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları bağlı olduğu enstitünün tez yazım kurallarına uygun olarak yazıp danışman tarafından kurallara uygunluğu yönünden inceledikten sonra enstitü müdürlüğüne sunulmak üzere, ciltsiz olarak beş nüsha halinde anabilim/anasanat dalı başkanlığına teslim eder. Öğrenci hazırlamış olduğu tezi jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır…” şeklinde değiştirildiği;
11.2) Başvuranın 29.07.2019 tarihinde Felsefe Anabilim Dalı yüksek lisans programına kaydını yaptırdığı;
11.3) Üniversite Senatosunun 26.09.2019 tarihli kararıyla 2019 yılı Güz Dönemi ve sonrasında kayıt
yaptıran lisansüstü öğrencilerinin tez savunma sınavına girebilmeleri için karşılamaları gereken (yukarıda
8 nolu paragrafta yer verilen) şartların belirlendiği ve Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 10.07.2019 tarihli
yazısı ekinde tüm Enstitü Müdürlüklerine gönderildiği;
11.4) Başvuranın 21.05.2021 tarihli CİMER başvurusu ile söz konusu duruma itiraz ettiği ve Enstitü
Müdürlüğünün 31.05.2021 tarihli cevabi yazısında kılavuzdaki ilgili madde hususunda 29.07.2019 tarihli kayıtlı öğrenci olduğundan konunun başvuranı da kapsamakta olduğu şeklinde cevap verildiği ve başvuranın 31.05.2021 tarihinde Kurumumuza başvurduğu;
Tespit edilmiştir.
12) Başvuranın, tez savunma aşaması için zorunlu kılınan bu şartların, kendisi gibi 2019 Güz dönemi girişli
öğrencilere tebliğinin, eğitim-öğretim normal süresinin son dönemine denk geldiği, böylelikle kısa sürede bu şartların yerine getirilmesinin zorluk yarattığı; diğer yandan söz konusu Enstitü kararının, Senato kararından 18 ay sonra olduğu, eğer Senato kararı uygulamanın başlangıç tarihi ise Enstitü kurulunun karar almasına ihtiyaç olmadığı, eğer Senato kararının uygulanması için Enstitü kararına ihtiyaç var ise de
04.01.2021 olan Enstitü karar tarihinin uygulama tarihi olması gerektiği ve tebliği Ocak 2021’de yapılan
bir kararın uygulama başlangıcının 18 ay öncesi olmaması gerektiği şeklinde iddiaları olduğu görülmüştür.
13) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında;
13.1) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na göre yükseköğretim kurumlarının lisansüstü düzeyindeki
diploma programlarına kayıtlı öğrencilerin, belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde yüksek lisans diploması alacakları, ders kredilerinin Yükseköğretim Kurulunca
ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirleneceği, diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususların, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği, diğer yandan lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği ve Senatonun, üniversitenin akademik organı olarak üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almakla görevli olduğu;
13.2) Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne göre ise tezli yüksek lisans programında eğitim alan
bir öğrencinin, elde ettiği sonuçları senato tarafından belirlenen yazım kurallarına uygun biçimde yazacağı ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunacağı, tez sınavında başarılı olmak ve senato tarafından belirlenen mezuniyet için gerekli diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin ciltlenmiş en az üç kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan yüksek lisans öğrencisine tezli yüksek lisans diploması verileceği;
13.3) Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nde 5.7.2019 tarihinde yapılan
değişiklikle öğrencinin yüksek lisans tez savunma sınavına girebilmesi için Senato tarafından belirlenen yüksek lisans tez çıktı koşullarını sağlaması gerektiği;
13.4) Üniversite Senatosunun 26.09.2019 tarihli kararıyla 2019 yılı Güz Dönemi ve sonrasında
Enstitüye kayıt yaptıran lisansüstü öğrencilerinin tez savunma sınavına girebilmeleri için aşağıdaki koşullardan en az birini sağlaması gerektiği: a) Tez danışmanı ile birlikte tezinden üretilmiş bir makalenin ulusal/uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış olması veya yayınlanmak üzere kabul edilmiş olması veya değerlendirme aşamasında olması. b) Tez danışmanı ile birlikte tezinden üretilmiş bir bildirinin (ilgili alana ait kongre, konferans, sempozyum, vb.) özet veya tam metin olarak yayımlanması veya yayımlanmak üzere kabul edilmiş olması. c) Tez danışmanıyla birlikte veya tez danışmanının onayıyla diğer araştırmacıların yer aldığı ve tez konusuyla ilgili kurum dışı ulusal/uluslararası devam eden veya başarıyla tamamlanmış hakemli bir projede yer alması. d) Patent/faydalı model/endüstriyel tasarım başvurusu yapmış veya tescil ettirmiş olması;
13.5) 31.01.2021 tarihli Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Tez Önerisi ve Tez Yazma
Yönergesi’nde de Üniversite Senatosunun söz konusu 26.09.2019 tarihli ve 13 sayılı kararı doğrultusunda söz konusu koşulların belirlendiği;
Görülmüştür.
14) Konuyla ilgili emsal uygulamalara bakıldığında, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından
verilen 23.10.2008 tarihli ve E. 2005/1988, K. 2008/1826 sayılı kararda; Üniversite’de uygulanan harf sistemine göre daha önce (50-59) not aralığında olan (DD) notunun başarısız not olarak kabul edilmesine ilişkin kuralları içeren Yönetmeliğin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali talebiyle açılan davada, Danıştay 8. Dairesinin 21.3.2005 tarihli ve E:2004/4041, K:2005/1280 sayılı kararının temyizen incelenmesi sonucunda Danıştay 8. Dairesinin gerekçeleri benimsenerek, 2547 sayılı Kanun ve ilgili
Yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanılarak üniversitenin eğitim, öğretim ve sınav sisteminde, eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla her zaman düzenleme yapabileceği, bu düzenlemenin tüm öğrencileri kapsayacağı ve uygulanmasına engel bir durum yoksa hemen uygulamaya geçilebileceği, bu durumda eğitim ve öğretim kalitesini artırmak amacıyla yapılan değişikliklere davacıların devam eden öğrencilik statüleri nedeniyle tabi olacağı ve kazanılmış haktan söz edilemeyeceğinden yeni yönetmelikle
yapılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı ifade edilmiş; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, netice olarak temyiz isteminin kabulü ile Trabzon İdare Mahkemesinin 15.6.2005 tarihli ve E: 2005/614, K: 2005/591 sayılı ısrar kararının bozulmasına karar vermiş ve yönetmelik değişikliğinin kazanılmış hak olarak değerlendirilemeyeceğine hükmetmiştir.
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirmede;
15.1) Her ne kadar başvuranın söz konusu durumdan Enstitü Yönetim Kurulunun 04.01.2021 tarihli
kararıyla haberdar olduğunu ifade ettiği görülse de başvuranın Felsefe Anabilim Dalı yüksek lisans programına kaydını yaptırdığı 29.07.2019 tarihinden önce Erciyes Üniversitesi Senatosunun 26.06.2019 tarihli kararı ile Lisansüstü Tez Çıktı Koşullarının belirlendiği ve bu kapsamda 5 Temmuz 2019 Erciyes
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nde değişiklik yapıldığı ve bu Değişiklik
Yapılmasına Daire Yönetmelik’in de Resmi Gazete’de yayımlandığı tespit edilmiş olup bu çerçevede, başvuranın programa kaydı öncesi söz konusu koşulların belirlendiği, Yönetmelik değişikliğinin Resmi
Gazete’de yayımlanması ile de yürürlüğe girdiği, kaldı ki yukarıda yer verilen emsal yargı kararında da görüleceği üzere yükseköğretim kurumlarının eğitim, öğretim ve sınav sisteminde, eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla her zaman düzenleme yapabileceği, bu düzenlemenin tüm öğrencileri kapsayacağı ve uygulanmasına engel bir durum yoksa hemen uygulamaya geçilebileceği, bu durumda eğitim ve öğretim kalitesini artırmak amacıyla yapılan değişikliklere kişilerin devam eden öğrencilik statüleri nedeniyle tabi olacağı, mevcut durumda Erciyes Üniversitesi tarafından lisansüstü öğrencilerinin tez savunma sınavına girebilmeleri için belirlenen tez danışmanı ile birlikte tezinden üretilmiş bir makalenin ulusal/uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış olması veya yayınlanmak üzere kabul edilmiş olması veya değerlendirme aşamasında olması, tez danışmanı ile birlikte tezinden üretilmiş bir bildirinin özet veya tam metin olarak yayımlanması veya yayımlanmak üzere kabul edilmiş olması, tez danışmanıyla birlikte veya tez danışmanının onayıyla diğer araştırmacıların yer aldığı ve tez konusuyla ilgili kurum dışı ulusal/uluslararası devam eden veya başarıyla tamamlanmış hakemli bir projede yer alması veya patent/faydalı model/endüstriyel tasarım başvurusu yapmış veya tescil ettirmiş olması gibi koşulların eğitim kalitesini ve verimini arttırmaya hizmet etmeyeceğinin söylenemeyeceği gibi bu koşulların bilimsel ve objektif olmadıklarının da ileri sürülemeyeceği;
15.2) Diğer yandan, yukarıda da yer verildiği üzere üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve
yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almada ve ayrıca diploma alınabilmesi için uygulama, teorik özellikleri ile eğitim öğretimin devamına ilişkin hususların belirlenmesinde üniversitenin akademik organı olarak senatonun görevli olduğu ve bu yetkiler çerçevesinde Erciyes Üniversitesi Senatosunun söz konusu
26.09.2019 tarihli ve 13 sayılı kararıyla lisansüstü öğrencilerinin tez savunma sınavına girebilmeleri için
gerekli koşulları belirlediği ve ilan edildiği;
15.3) Ve bu koşulların başvuranın kaydından önce belirlenmesi karşısında başvuranın kendisi gibi 2019
Güz dönemi girişli öğrencilere tebliğinin, eğitim-öğretim normal süresinin son dönemine denk geldiği, böylelikle kısa sürede bu şartların yerine getirilmesinin zorluk yarattığı şeklindeki iddialarının da yerinde olmadığı, sadece Sosyal Bilimler Enstitüsünün 31.01.2021 tarihinde yayımladığı Lisansüstü Tez Önerisi ve
Tez Yazma Yönergesi dikkate alındığında başvuranın haklı olabileceği düşünülse de bu durumda da yukarıda yer verilen emsal yargı kararında da görüleceği üzere başvuranın devam eden öğrencilik statüsü nedeniyle yapılan değişikliklere uymak zorunda olduğu, daha önemlisi ise söz konusu Yönerge’nin dayanağının da Üniversite Senatosunun 26.09.2019 tarihli ve 13 sayılı kararı olduğu ve bu Yönerge ile yeni bir koşulun da getirilmediği;
Değerlendirilmiştir.
16) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat, emsal uygulamalar ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle başvuranın, Erciyes Üniversitesi
Senatosunun 26.06.2019 tarihli kararı ile getirilen “Danışmanla birlikte tezden üretilmiş yayın” zorunluluğunun 2019 Güz dönemi girişli ve tez döneminin sonunda olan öğrenciler lehine düzenlenmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği; başvuranın talebine ilişkin olarak cevabın da gerekçeli olduğu, ancak “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın başvuran ile ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi