|
ÖZET: İstanbul Gedik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora Programına kayıtlı olan başvuran, yabancı dil yeterlik sonucunu 28 Mayıs 2021 tarihine kadar teslim edeceğini taahhüt ederek kaydını yaptırmıştır. Ancak, bu süre zarfında gerekli belgeleri sunamamış ve kaydının silinmesine itiraz etmiştir. İdare, başvuranın taahhüdünü yerine getirmediği gerekçesiyle kaydının silinmesini hukuka uygun bulmuştur. Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen yönetmelik gereği, doktora programına kabul için en az 55 puan alınması zorunludur ve bu şartın yerine getirilmemesi durumunda kaydın iptali söz konusudur.
Başvuran, Kocaeli Üniversitesi’ndeki benzer bir uygulamayı emsal göstererek eşitlik talep etmiştir. Ancak, her üniversitenin kendi senatosunun kararları doğrultusunda hareket etmesi gerektiği ve bu kararların emsal teşkil etmeyeceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın kaydının silinmesi işleminin hukuka uygun olduğu ve başvuranın iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, yükseköğretim kurumlarının kendi yönetmeliklerine ve belirlenen sürelerine uygun hareket etme zorunluluğunu ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/17825-S.21.28557
BAŞVURU NO : 2021/12326
KARAR TARİHİ : 21/12/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL GEDİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın, kaydının silinmesine itirazı ile yabancı dil puanını tez
BAŞVURUNUN KONUSU :
aşamasına geçinceye kadar sunabilmesinin sağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 12.07.2021 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda özetle;
04.03.2021 tarihinde İstanbul Gedik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği
Doktora Programına, ‘Üniversite tarafından kesin kayıt için talep edilen Yabancı Dil yeterlik sonucumu (İstanbul Gedik Üniversitesi’nin alım koşullarından yer alan puanı) 28 Mayıs 2021 tarihine kadar
Enstitü/Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı’na teslim edeceğimi, aksi takdirde kaydımın silinmesini kabul, beyan ve taahhüt ederek’ kesin kaydını yaptırdığını, dilekçeleri ile Kocaeli Üniversitesindeki uygulamayı emsal göstererek bir defaya mahsus olmak üzere tez dönemine geçinceye kadar dil şartının sağlanması şeklinde tarafına uygulanmasını talep ettiğini, ancak yabancı dil puanını 28 Mayıs 2021 tarihine kadar getiremediğinden Üniversite Senatosu kararı ile gecikmiş olarak ve ileriki ayın ödemesi yapıldıktan sonra kaydının silindiğinin bildirildiğini iddia etmekte ve İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora programından ilişiğinin kesilme kararının iptalini, Kocaeli Üniversitesinin 2020-2021 eğitim-öğretim yılında 55 (elli beş) Dil Puanı şartı aranmadan bir defaya mahsus olmak üzere kayıt hakkının tez dönemine geçinceye kadar tanınması kararı emsal alınarak eşitlik ve eğitim hakkını iade edecek şekilde öğrenciliğinin devam ettirilmesini, haklarının iadesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 14.07.2021 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden İstanbul
Gedik Üniversitesi Rektörlüğünün 29.07.2021 tarihli ve sayılı cevabi yazısında;
/
2.1) Başvuranın Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora programına şartlı olarak
kaydının yapıldığı; şöyle ki 10.02.2021 tarihli ve 2 sayılı Senato kararı ile “ALES ve Yükseköğretim
Kurumları Yabancı Dil Sınavlarının belgelerini küresel salgın sebebiyle ertelemeleri sebebiyle, belgelerini başvuru sürecinde ibraz edemeyen öğrenci adayları için 28.05.2021 tarihine kadar belgeleri ibraz etmeleri halinde şartlı başvurularının yapılmasına, aksi durumda kayıtların silinmesi konusunda görüş alınmak üzere
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına arz edilmesine karar verildiği, aynı doğrultuda 03.02.2021 tarihli ve 2021/05 Karar numaralı Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yönetim Kurulu Kararının da alındığı;
2.2) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından gelen 18.02.2021 tarihli ve sayılı yazı gereğince,
20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim
Öğretim Yönetmeliği’nin 16 ncı maddesinde yer alan doktora başvuru ve kabul işlemleri hatırlatılarak,
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 18/b-5 maddesi uyarınca, öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve
çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlar konusunda karar verme yetkisinin yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurullarına, 15/b-4 maddesi uyarınca da fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurulu kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlama yetkisinin de Üniversite Yönetim
Kuruluna ait bulunduğunun belirtildiği, yükseköğretim kurumlarının akademik takvimlerinin ilgili kurulları tarafından belirlendiği, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı Bahar dönemi için Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği hükümlerine göre işlemlerin yürütüleceği, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından ertelenen sınavlara ilişkin bilgilendirmenin üniversiteler tarafından da takip edilebildiği, 2020-
2021 eğitim öğretim yılı Bahar dönemi başvuru takviminin belirlenmesinde bu hususların değerlendirmeye
alınması hususunun bildirildiği;
2.3) Enstitü İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora Programına, ALES ve Yükseköğretim Kurumları Yabancı Dil
Sınavlarının belgelerini küresel salgın dolayısıyla ertelenmeleri sebebiyle belgelerini başvuru süresinde ibraz edemeyen öğrenci adayları için, 28 Mayıs 2021 tarihine kadar yabancı dil şartını sağlama koşulu ile 2020/2021 Bahar yarıyılında 10.02.2021 tarihli ve sayılı Senato kararı ile şartlı kayıtları kabul edildiğinden, başvuranın yabancı dil şartını özel nedenlerden ötürü sağlayamadıkları hakkındaki dilekçesinin 21.05.2021 tarihli ve 15 sayılı Yönetim Kurulunda görüşülerek, başvuranın kayıt silme durumunun Senato tarafından değerlendirilmek üzere Senato Gündemine alınması için Rektörlüğe arzına karar verildiği; Enstitünün 21.05.2021 tarihli ve 15 sayılı Yönetim Kurulu kararının, Üniversitenin
Senatosunda görüşülerek, ALES ve Yükseköğretim Kurumları Yabancı Dil Sınavlarının belgelerini küresel salgın dolayısıyla ertelenmeleri sebebiyle belgelerini başvuru süresinde ibraz edemeyen öğrenci adayları için 28 Mayıs 2021 tarihine kadar belgelerini ibraz etme şartını sağlama koşulu ile 2020-2021 EğitimÖğretim yılı bahar yarıyılında 10.02.2021 tarih ve sayılı Senato kararı ile kabul edilen öğrencilerden, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora programına kayıt olan başvuranın koşul olarak belirtilen tarihte yabancı dil şartını sağlayamaması sebebiyle Üniversite Yönetim
Kurulunun 03.06.2021 tarihli ve sayılı toplantısında kaydının silinmesinin uygun olduğuna karar verildiği;
2.4) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından gelen 02.09.2020 tarihli ve sayılı yazısı ile 02.09.2020
tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısı kararının bildirildiği, bu kararda ülkemizde yaşanan küresel salgın nedeniyle ÖSYM tarafından Yabancı Dil Sınavının (YDS) 27 Eylül 2020’ye ertelendiğinden
YÖK’e başvurularda YDS belgesi olmadığı için yükseköğretim kurumlarında açılan lisansüstü programlara başvuru yapamadıklarının belirtildiği, bu çerçevede yaşanan süreçte adayların mağduriyetinin giderilebilmesi için 02.09.2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2020-2021 güz dönemi başvurularına mahsus olmak üzere, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin Doktora ve
Sanatta Yeterlik programlarına başvuru ve kabul başlıklı maddesinde yer alan “Doktora programına öğrenci kabulünde anadilleri dışında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları
/
ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınması zorunlu olup, bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre gerekirse yükseltilmesine üniversite senatoları tarafından karar verilir.” hükmünün değerlendirme işlemlerinde dikkate alınmamasına, ancak doktora/sanatta yeterlik programlarına kayıt hakkı kazanan adayların ilgili yükseköğretim kurumu tarafından anılan fıkra uyarınca belirlediği yabancı dil puanına ilişkin belgeyi ÖSYM’nin 27 Eylül 2020 tarihli YDS sınav sonucunu açıklamasından itibaren 5 gün içinde mesai bitimine kadar ilgili yükseköğretim kurumuna ibraz etmesine, bu belgeyi belirlenen tarihe kadar ibraz etmeyenlerin söz konusu yönetmelikteki kayıt şartlarını sağlamadığından kayıt işlemlerinin iptal edilmesine karar verildiği;
2.5) İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora programına kayıt olan başvuranın 2020-2021 eğitim-öğretim yılında
55 (elli beş) Dil Puanı şartı aranmadan bir defaya mahsus olmak üzere kayıt hakkının tez dönemine
geçinceye kadar ilişik kesme kararının iptalini isteyen 22.06.2021 tarihli dilekçesinin Enstitünün
25.06.2021 tarihli ve 20 sayılı Yönetim kurulunda görüşülerek, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından
gelen 02.09.2020 tarihli ve 54438 sayılı yazısı ile 02.09.2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısı kararı gereği 2020-2021 güz dönemi başvurularına mahsus olmak üzere “yabancı dil puanına ilişkin belgeyi ÖSYM’nin 27 Eylül 2020 tarihli YDS sınav sonucunu açıklamasından itibaren 5 gün içinde mesai bitimine kadar ilgili yükseköğretim kurumuna ibraz etmesine, bu belgeyi belirlenen tarihe kadar ibraz etmeyenlerin söz konusu yönetmelikteki kayıt şartlarını sağlamadığından kayıt işlemlerinin iptal edilmesi” belirtildiğinden ve koşul olarak belirtilen 28 Mayıs 2021 tarihine kadar yabancı dil şartını sağlayamadığından kaydının silinmesi kararının iptalinin mümkün görülemeyeceğine karar verildiği;
Hususlarının açıklandığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 6.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (d) bendinde; “Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu
tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.”
5.2) “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinin (b) bendinde; “b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik
organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, … (4) Üniversitenin yıllık eğitim – öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, (6) Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamak, …”
/
5.3) “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinin b/beşinci fıkrasında; “Öğrencilerin kabulü,
ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek,” (19/e’de Enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu, bu kanunla fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri enstitü bakımından yerine getirirler.);
5.4) “Üniversite Yönetim Kurulu” başlıklı 15 inci maddesinin b/4 fıkrasında; “Fakülte, enstitü ve
yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamak,”;
5.5) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar”
başlıklı 44 üncü maddesinin ilgili bentlerinde; “b. Yükseköğretim kurumlarında, … kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir. c. … lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
6) 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin “Doktora Programı” “Başvuru ve kabul” başlıklı 16 ncı maddesinin beşinci fıkrasında; “Doktora programına öğrenci kabulünde anadilleri dışında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınması zorunlu olup, bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre gerekirse yükseltilmesine üniversite senatoları tarafından karar verilir.”
7) 26.10.2016 tarihli ve 29869 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İstanbul Gedik Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Doktora Programı” “Başvuru ve kabul” başlıklı 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; “(Değişik: RG-4/11/2019-30938) Doktora programına öğrenci kabulünde anadilleri dışında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınması zorunludur. Bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre yükseltilmesine Senato tarafından karar verilir.”
8) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının Tüm Üniversiteler
gönderdiği 02.09.2020 tarihli ve E.54438 sayılı yazısında; “Ülkemizde yaşanan Küresel Salgın nedeniyle
ÖSYM tarafından Yabancı Dil Sınavı (YDS) 27 Eylül 2020’ye ertelenmiştir. Kurulumuza yapılan başvurularda YDS belgesi olmadığı için yükseköğretim kurumlarında açılan lisansüstü programlara başvuru yapamadıkları belirtilmektedir. Bu çerçevede yaşanan süreçte adayların mağduriyetinin giderilebilmesi için 02.09.2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; … 2) 2020-2021 güz dönemi başvurularına mahsus olmak üzere öğretim dili yabancı dil olan Yüksek lisans, doktora/sanatta yeterlik programları için başvuru ve kabul şartları arasında yer alan ve ilgili üniversite tarafından YDS belgesi istenen programlarda, YDS belgesi bulunmayan ya da belgesinin süresi biten ve ilgili üniversitenin diğer başvuru koşullarını sağlayan adayların başvurularının da değerlendirilmeye alınmasına, kayıt hakkı kazanan adayların geçici kayıtlarının yapılmasına ancak adayların ÖSYM’nin 27 Eylül 2020 tarihli YDS sınav sonucunu açıklamasından itibaren 5 gün içinde mesai bitimine kadar ilgili yükseköğretim kurumuna
YDS belgesini ibraz etmesine, bu belgeyi belirlenen tarihe kadar ibraz etmeyenlerin söz konusu yönetmelikteki kayıt şartlarını sağlamadığından kayıt işlemlerinin iptal edilmesine, karar verilmiştir.”
/
9) 31.12.2020 tarihli “2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar Dönemi Lisansüstü Programlara
Başvuracak Adaylardan Aranacak Koşullar” başlıklı duyuruda (https://www.gedik.edu.tr/lisansustu-egitim-enstitusu-haberler-duyurular/2020-2021-egitimogretim-yili-bahar-donemi-lisansustu-programlara-basvuracak-adaylardan-aranacak-kosullar); “İş
Sağlığı ve Güvenliği (Doktora): İş Sağlığı ve Güvenliği (Doktora): Herhangi bir tezli yüksek lisans programından mezun olanlar, ayrıca 6/2/2013 tarihinden önce tezsiz yüksek lisans programlarına kayıtlı olan veya mezun olan öğrenciler doktora programlarına başvurabilir. Yurt dışından alınmış yüksek lisans diplomalarının denklikleri, Yükseköğretim Kurulu’nca onaylanmış olmalıdır.
Başvuracak Adaylardan Aranacak Koşullar: İstanbul Gedik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği madde 17 hükümleri geçerlidir ve yönetmelikte istenen koşullara ek olarak İstanbul Gedik
Üniversitesi’nde yapılan yabancı dil sınavından veya Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit sınavından (YDS)
ya da buna eşdeğer sınavlardan 100 tam not üzerinden en az 55 puan almaları gerekir.. Doktora öğrenciliğine kabul sınavı, bilim sınavı ve/veya mülakattan oluşur.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Kurumumuza yapılan başvuruda; İstanbul Gedik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İş Sağlığı
ve Güvenliği Doktora Programına yabancı dil yeterlik sonucunu 28 Mayıs 2021 tarihine kadar teslim edeceği aksi takdirde kaydının silinmesini kabul edeceği taahhüdü ile 04.03.2021 tarihinde kaydını yaptıran başvuranın yabancı dil sonucunu sunamaması neticesinde kaydının silinmesine itiraz ettiği ve konuyla ilgili
Kocaeli Üniversitesinin 2020-2021 eğitim-öğretim yılında 55 (elli beş) Dil Puanı şartı aranmadan bir defaya mahsus olmak üzere kayıt hakkının tez dönemine geçinceye kadar tanınması kararı emsal alınarak eşitlik ve eğitim hakkını iade edecek şekilde öğrenciliğinin devam ettirilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
12) Somut olaya bakıldığında;
12.1) 30.12.2020 tarihinde çıkılan ilana göre İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora Programı için İstanbul Gedik
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 17 nci madde hükümlerinin geçerli olduğu ve yönetmelikte istenen koşullara ek olarak İstanbul Gedik Üniversitesinde yapılan yabancı dil sınavından veya Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit sınavından (YDS) ya da buna eşdeğer sınavlardan 100 tam not üzerinden en az 55 puan alınması gerektiği hususlarının duyurulduğu;
12.2) 10.02.2021 tarihli ve 2 sayılı Senato kararıyla, 03.02.2021 tarihli ve Karar numaralı
Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yönetim Kurulu Kararının görüşüldüğü ve “ALES ve Yükseköğretim
Kurumları Yabancı Dil Sınavlarının belgelerini küresel salgın sebebiyle ertelemeleri sebebiyle, belgelerini başvuru sürecinde ibraz edemeyen öğrenci adayları için 28.05.2021 tarihine kadar belgeleri ibraz etmeleri
/
halinde şartlı başvurularının yapılmasına, aksi durumda kayıtların silinmesi konusunda görüş alınmak üzere
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına arz edilmesine karar verildiği”;
12.3) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının cevabi yazısında, 18.02.2021 tarihli ve 11632 sayılı yazı 2547
sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 18/b-5 maddesi uyarınca, öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlar konusunda karar verme yetkisi yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurullarına, 15/b-4 maddesi uyarınca da fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurulu kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlama yetkisi de Üniversite Yönetim Kuruluna ait bulunmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının akademik takvimlerinin ilgili kurulları tarafından belirlendiği, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı Bahar dönemi için Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümlerine göre işlemlerin yürütüleceği, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından ertelenen sınavlara ilişkin bilgilendirmenin üniversiteler tarafından da takip edilebildiği, 2020-2021 eğitim öğretim yılı Bahar dönemi başvuru takviminin belirlenmesinde bu hususların değerlendirmeye alınması hususunda gereğin rica edildiği;
12.4) Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora Programına başvuranın, “Üniversite
tarafından kesin kayıt için talep edilen Yabancı Dil yeterlik sonucumu (İstanbul Gedik Üniversitesinin alım koşullarından yer alan puanı) 28 Mayıs 2021 tarihine kadar Enstitü/Öğrenci İşleri Daire Başkanlığına teslim edeceğimi, aksi takdirde kaydımın silinmesini kabul, beyan ve taahhüt ederek” 04.03.2021 tarihinde kaydını yaptırdığı;
12.5) Başvuranın 09.05.2021 tarihli e-postasıyla, alım koşullarında yer alan yabancı dil puanını, Covid-19
Pandemisi nedeni ile yabancı dil sınavlarına giremeyip dil puanı olmayan doktora programına başvuran adaylara, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında 55 (elli beş) Dil Puanı şartı aranmadan bir defaya mahsus olmak üzere verilen kayıt hakkının tez dönemine geçinceye kadar dil şartının sağlanması şeklinde tarafına uygulanmasını talep ettiği;
12.6) Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yönetim Kurulunun 21.05.2021 tarihli sayılı kararında;
başvuranın kayıt silme durumunun Senato tarafından değerlendirilmek üzere Senato Gündemine alınması için Rektörlüğe arzına karar verildiği;
12.7) Üniversite Yönetim Kurulunun 03.06.2021 tarihli ve 2021/13 sayılı kararında; Enstitü Yönetim
Kurulunun 21.05.2021 tarihli 2021/15 sayılı kararının görüşüldüğü ve başvuranın koşul olarak belirtilen tarihte yabancı dil şartını sağlayamaması sebebiyle kaydının silinmesinin uygun olduğunda karar verildiği;
12.7) Lisansüstü Eğitim Enstitüsünün 08.06.2021 tarihli e-postasıyla, başvuranın yabancı dil puanını 28
Mayıs 2021 tarihine kadar getiremediğinden Üniversite Senatosu kararı ile kaydının silindiğinin bildirildiği;
12.8) Başvuranın, kaydının silinmesine itirazı ve yabancı dil puanını tez aşamasına geçinceye kadar
sunabilmesinin sağlanması talebi ile 13.06.2021 tarihinde Kurumumuza başvurduğu ve 17.06.2021 tarihli
Gönderme Kararıyla başvurunun İstanbul Gedik Üniversitesi Rektörlüğüne gönderildiği, ayrıca başvuranın da 22.06.2021 tarihli dilekçesini Üniversiteye sunduğu;
12.9) Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yönetim Kurulunun 25.06.2021 tarihli sayılı kararında; 28
Mayıs 2021 tarihine kadar yabancı dil şartını sağlayamadığından kaydının silinmesi kararının iptalinin mümkün görülmediğine karar verildiği;
12.10) Başvuranın da yeniden Kurumumuza başvurduğu;
Tespit edilmiştir.
13) Başvuruya konu uyuşmazlığın, doktora programına kaydını yaptırırken belli bir tarihe kadar sunmayı
taahhüt ettiği yabanı dil puanını, bu sürede sunamayan başvuranın doktora programından kaydının silinmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uyarlığı noktasında düğümlendiği anlaşılmıştır.
14) Yapılan değerlendirmede;
14.1) Başvuranın, Yabancı Dil yeterlik sonucunu 28 Mayıs 2021 tarihine kadar teslim edeceğini, aksi
takdirde kaydının silinmesini kabul, beyan ve taahhüt ederek söz konusu İş Sağlığı ve Güvenliği Doktora
Programına kaydını yaptırdığının açık olduğu görülmüştür.
14.2) Aslında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44 üncü maddesinin (c) bendine göre lisansüstü
eğitim usul ve esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceğinin ve
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğine göre de doktora programına öğrenci kabulünde anadilleri dışında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınmasının zorunlu olduğunun, hatta bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre gerekirse yükseltilmesine üniversite senatoları tarafından karar verileceğinin kurala bağlandığı ve bu kurala İstanbul Gedik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nde de yer verildiği görülmekle doktora programına öğrenci kabulü aşamasında 55 puandan az olmamak üzere yabancı dil puanının alınmasının zorunlu olduğu, ancak 2020 yılında etkileri oldukça fazla hissedilen küresel salgın nedeniyle, lisansüstü programlara kabullerde kabul edilen YDS’nin ertelenmesi karşısında lisansüstü programlara başvuru yapma noktasında yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararıyla 2020-2021 güz dönemi başvurularına mahsus olmak üzere YDS belgesi istenen programlarda, YDS belgesi bulunmayan diğer başvuru koşullarını sağlayan adayların başvurularının da değerlendirilmeye alınmasına, kayıt hakkı kazananların geçici kayıtlarının yapılmasına ancak YDS sonucunun açıklanmasından itibaren 5 gün içinde
YDS belgesini ibraz etmesine, bu belgeyi belirlenen tarihe kadar ibraz etmeyenlerin kayıt şartlarını sağlamadığından kayıt işlemlerinin iptal edilmesine karar verildiği; İstanbul Gedik Üniversitesinin 2020-
2021 Bahar dönemi için de 10.02.2021 tarihli ve 2 sayılı Senato kararıyla küresel salgın sebebiyle
ertelemeler olduğundan bahisle yabancı dil belgelerini başvuru sürecinde ibraz edemeyen öğrenci adayları için 28.05.2021 tarihine kadar belgeleri ibraz etmeleri halinde şartlı başvurularının yapılmasına, aksi durumda kayıtların silinmesine karar verdiği ve bu doğrultuda lisansüstü programlara öğrenci kayıtlarının yapıldığı ve başvuranın da bu durumu kabul ve taahhüt ederek şartlı kaydını yaptırdığı anlaşılmış olup başvuranın, doktora programına kaydını şartlı yaparken verdiği taahhüdü kendisinin yerine getirmediğinin açık olduğu, bunun sonuçlarının da öncelikle kendisinin sorumluluğunda olduğu, ayrıca makul bir süre öncesinden belirlenen ve duyurulan tarihe kadar yabancı dil şartını sağlayamama noktasında idareye atfedilebilecek herhangi bir kusur olmadığı değerlendirilmiştir.
14.3) Diğer yandan, başvuranın emsal bir durum olarak ortaya koyduğu Kocaeli Üniversitesinde,
http://sbe.kocaeli.edu.tr/upload/duyurular/2001211201333fe54.pdf adresinde görüleceği üzere Üniversite
Senatosunun 10.09.2020 tarihli ve 2020/10 nolu toplantısında alınan 2 sıra sayılı kararında “Covid-19 pandemisi nedeni ile yabancı dil sınavlarına giremeyip dil puanı olmayan doktora programına başvuran adaylara, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında 55 (elli beş) Dil Puanı şartı aranmadan bir defaya mahsus olmak üzere kayıt hakkı verilmesine, bu adayların tez dönemine geçinceye kadar dil şartını sağlamalarına
ve bu süreye kadar dil şartını sağlayamayan öğrencilerin de kayıtlarının silinmesinin uygun olduğuna” karar verildiği görülmüş olup bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin akademik organı olan ve üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almakla ve üniversitenin yıllık eğitim – öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamakla görevli
Senatoların aldıkları kararların bilimsel özerklik çerçevesinde birbirlerine emsal teşkil etmeyecekleri değerlendirilmiştir.
14.4) Diğer yandan, başvuranın itiraz ve taleplerinin de dikkate alınarak üniversitenin yetkili kurullarında
görüşülerek karara bağlandığı; belirlenen süreye kadar yabancı dil belgesinin sunulmaması gibi haklı bir gerekçeyle de kaydının silinmesi kararının iptalinin mümkün görülmediğine karar verildiği anlaşılmıştır.
15) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde; yukarıda yer verilen
gerekçelerle, küresel salgın nedeniyle tanınan bir kolaylıkla İş sağlığı ve Güvenliği Doktora Programına kaydını, yabancı dil belgesini belli bir süreye kadar sunma şartıyla yaptıran başvuranın, 28 Mayıs 2021 tarihine kadar yabancı dil şartını sağlayamadığından kaydının silinmesine ilişkin Üniversite Yönetim
Kurulunun 03.06.2021 tarihli ve sayılı kararında hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde;
16.1) Başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin,
Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; böylelikle “kararların gecikmeksizin bildirilmesi” ve “kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davranıldığı, ancak başvurana verilen cevapta “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup idarenin bahse konu iyi yönetim ilkesine uygun davranması önerilmektedir.
16.2) Diğer yandan, yapılan incelemede, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yönetim Kurulunun 21.05.2021
tarihli sayılı kararıyla başvuranın kayıt silme durumunun Senato tarafından değerlendirilmek üzere
Senato Gündemine alınması için Rektörlüğe arzına karar verildiği ve Üniversite Yönetim Kurulunun
03.06.2021 tarihli ve sayılı kararıyla Enstitü Yönetim Kurulunun 21.05.2021 tarihli sayılı
kararının görüşülerek başvuranın koşul olarak belirtilen tarihte yabancı dil şartını sağlayamaması sebebiyle kaydının silinmesinin uygun olduğuna karar verildiği, sonrasında Kurumumuzun 17.06.2021 tarihli
Gönderme Kararı ve başvuranın 22.06.2021 tarihli itiraz dilekçelerinin Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Yönetim Kurulunun 25.06.2021 tarihli ve sayılı kararında kaydın silinmesi kararının iptalinin mümkün görülmediğine karar verildiği tespit edilmiş olup ilgili mevzuata bakıldığında, 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu’nun 19 uncu maddesine göre Enstitü Yönetim Kurulunun öğrencilerin çıkarılmaları hakkında karar vermekle ve 15 inci maddesine göre de Üniversite Yönetim Kurulunun enstitü yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamakla görevli olduğu karşısında belirlenmiş bu usule dikkat edilmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın Başvuran ile İSTANBUL GEDİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi