|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın sınav kâğıdının değerlendirilmesinde fazla puan kırıldığı iddiası incelenmiştir. Başvuran, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde aldığı dersin notlandırılmasına itiraz etmiş, ancak yapılan incelemede, öğretim üyesinin değerlendirmelerinin detaylı ve bilimsel olduğu, başvuranın ise itirazında yeterli bilimsel argüman sunmadığı tespit edilmiştir. Başvuranın aldığı FD notunun, dersin öğretim üyesinin takdirine dayandığı ve bu notun, öğrencinin sınav sonuçları ve dönem içi performansı dikkate alınarak verildiği belirtilmiştir.
İlgili mevzuat çerçevesinde, yükseköğretim kurumlarında notlandırma süreçlerinin belirli kurallara göre yürütüldüğü ve öğretim elemanlarının bu süreçteki takdir yetkilerinin hukuka uygun olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın iddialarının yerinde olmadığına ve idarenin eylem ve işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Bu durum, eğitimde adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/9166-S.22.14139
BAŞVURU NO : 2022/1722
KARAR TARİHİ : 25/07/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, sınav kâğıdının değerlendirilmesinde fazla puan kırıldığı iddiası hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 01/02/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 01.02.2022 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda ; sınav ve
quiz kâğıdının notlandırılmasında bazı kısımlarda fazla puan kırıldığını iddia etmekte ve sınav ve quiz kâğıdının tekrar değerlendirilmeye sunulmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 18.02.2022 tarihli ve sayılı yazısıyla bilgi-belge talebinde bulunulmuş
olup Orta Doğu Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 21.03.2022 tarihli ve sayılı yazısında; Üniversitelerinin Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü öğrencilerinden hakkında dersi veren öğretim üyesinin değerlendirmesi ile Endüstri
Mühendisliği Bölüm Başkanlığı ve Mühendislik Fakültesi Dekanlığının yazılarının iletildiğinin ve istenilen bilgi ve belgelerin ayrıca fiziki olarak da gönderileceğinin belirtildiği görülmüştür.
2.1) Endüstri Mühendisliği Bölüm Başkanlığının 09.03.2022 tarihli ve sayılı yazısı ekinde yer
alan dersi veren öğretim üyesi Prof. nin değerlendirmesinde;
2.1.1) Başvuran 2021-22 Sonbahar döneminde
dersinde öğrencisi olduğu; dersin harf notunun: Ödevler: % 20, Quizler (3 mini-vize): % 45, Final
Sınavı: %35 olarak belirlendiği;
2.1.2) Sınavların yapıldığı, notların açıklandığı, itirazların kabul edildiği tarihlerin şu şekilde olduğu:
2.1.3) 2021 Sonbahar döneminde Üniversitelerinde uygulanan % 40’ı aşmayacak şekilde çevrimiçi eğitim
kapsamında ilk 2 Quizin yüz yüze, 3. Quiz ve final sınavlarının çevrimiçi yapıldığı, çevrimiçi sınavlarda öğrencilerin çözümlerini fotoğraf çekmelerinin ve sisteme yüklemelerinin beklendiği; ilk iki Quiz için dersin araştırma görevlilerinin ( . ve öğrenci itirazlarını yazılı olarak aldığı, Quiz 3 ve final sınavında kendisinin e-posta ile randevu alan öğrencilerle bireysel Zoom oturumları ile geri bildirimde bulunduğunu;
2.1.4) Başvuran 2. Quize yazılı itirazında, 1. soruya itiraz ettiği, sadece sınav kağıdında kötü bir
İngilizce ifade ettiği cümleyi Türkçe olarak yazdığı, modelinin neden doğru olduğuna ilişkin argüman geliştirmediği, modelinin doğru olmadığı, yalnızca ortalama zaman olarak verilen parametreleri birim zamandaki orana doğru çevirdiği için 30 üzerinden 10 puan aldığı, bu sınava itiraz edip, haklı bulunan öğrencilerin notları odtüclass üzerinden final sınavından önce değiştirildiği;
2.1.5) Başvuran final sınavına e-posta ile itiraz ettiği, bu e-postada 2. Quize yaptığı itirazını da
sorduğu, itirazının haklı bulunmadığı kendisine e-posta ile bildirildiği, final sınavının 1 ve 2. sorularına itiraz ettiği, yanıtta çözümündeki doğru ve yanlış yerlerin ayrıntılı olarak anlatıldığı, her iki soruda da ciddi modelleme ve soruya özel parametreleri standart modellere aktaramama sorunu olduğu;
2.1.6) Başvuran yalnızca sınavlarda değil, ödevlerde de sınıf ortalamasının çok altında
performans gösterdiği, ortalaması 78 çıkan ilk ödevden 72, 65 çıkan ikinci ödevden 34 aldığı, sonuç olarak, dönem başında açıklanan ağırlıklarla dersinden 39.47 topladığı ve FD harf notu aldığı, notu en düşük ve DD alan öğrencinin 49.85 topladığı;
2.1.7) Başvuran 2021 Sonbahar döneminde, dersine ek olarak 1
dersinden de kaldığı için 2022 Bahar dönemi 1 alamadığı, bu durumda gelecek yıl önkoşulu 8 tane 3. sınıf dersinden 5’ini geçmek olan derslerini almasının mümkün olmadığı, kısaca, okulu uzatmasının yalnızca 1E 361 dersinden kalmasından kaynaklanmadığı, aksine dersinden geçseydi, dersinden kalmasının böyle bir sonucu olmayacağı;
Hususlarının açıklandığıgörülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”; /
4) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 06.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu
kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir.
a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.
b. (Değişik: 17/8/1983 – 2880/24 md.) Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir…”
5.2) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar”
başlıklı 44 üncü maddesinin (b) bendinde; “(Değişik: 13/2/2011-6111/171 md.) b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; …; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…) (…) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.”;
6) Orta Doğu Teknik Üniversitesi Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nin;
6.1) “Devam ve sınavlar” başlıklı 23 üncü maddesinin beşinci fıkrasında; “(5) Öğrenciler, her dersteki
yarıyıl içi başarı durumları hakkında dersi veren öğretim elemanı tarafından bilgilendirilir. Bu bilgilendirmede öğrencilerin kimlik bilgilerinin gizliliği ilkesi gözetilir.”
6.2) “Değerlendirme ve notlar” başlıklı 24 üncü maddesinde; “(1) Öğrencilere kayıtlı oldukları yarıyıl
sonunda her ders için bir harf notu verilir. (2) Bu harf notu dersi veren öğretim elemanı tarafından takdir olunur. (3) Harf notunun takdirinde öğrencinin ara sınav, yarıyıl sonu sınavı, yarıyıl içi çalışmalarındaki başarısı ile ders ve uygulamalara devamı göz önünde bulundurulur.”
6.3) “Notların verilmesi, açıklanması ve maddi hata düzeltmeleri” başlıklı 25 inci maddesinde; “(1)
Yarıyıl sonu harf notları dersi veren öğretim elemanları tarafından akademik takvimde belirtilen tarihlerde verilir. (2) Harf notları, akademik takvimde belirtilen tarihte ilgili internet adresinde öğrencilerin erişimine açılır. (3) Harf notları ile ilgili herhangi bir maddi hata, dersi veren öğretim elemanının başvurusu ile yarıyıl veya yaz okulu sonu notlarının son veriliş tarihinden itibaren bir hafta içinde bölüm başkanlığının onayı ile yapılır. Bu süreyi aşan durumlarda maddi hata nedeni ile düzeltme işlemleri dersin verildiği bölüm
başkanlığının önerisi ve o bölümün bağlı bulunduğu ilgili fakülte yönetim kurulu kararı ile yapılır. Maddi hata düzeltme işlemleri ile ilgili tarihler akademik takvimde belirtilir.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Kurumumuza yapılan başvuruda; başvuranın sınav ve quiz kâğıdının notlandırılmasında bazı
kısımlarda fazla puan kırıldığını iddia ederek sınav ve quiz kâğıdının tekrar değerlendirilmeye sunulmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
9) Kurumumuz tarafından yapılan incelemede;
9.1) Başvuranın Harp Okulundan 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında ODTÜ Endüstri Mühendisliği
Bölümüne geçiş yaptığı;
9.2) Başvuranın dersine ilişkin olarak dönem başında
açıklanan ağırlıklarla 39.47 puanla FD notu aldığı;
9.3) Başvuranın söz konusu dersin 2. Quizine ve Final sınavına yazılı olarak itiraz ettiği; final sınav
sonucuna 31.01.2022 tarihinde e-postayla yaptığı itirazında; itiraz ettiği 2. Quizine ilişkin sonucun ne olduğunu öğrenmek istediğini, final sınavı için de “1. soruda Stage, state kısmının tamamen doğru olmadığını düşünmüyorum, en azından partial bile verilebilirdi. Transition matrice’minde yanlış olan kısmı neresi anlamadım? Zaten 3’ten fazla iş alma durum söz konusu değildi, bende 3’e kadar tanımladım. Part
2 kısmında ise yine partial verilmesi gereken kısımlar olduğunu düşünmekteyim. Tamamen yanlış olan bir
cevap yazmadığımı düşünmekteyim. 2. soruda I. part’da state description’ım, state space’im, rate diagram’ım doğru, ama lamda ve mü oranını 1 bölü yazmadığım için 26 puanlık yerden 16 puan almışım.
Part 2 ve 3. kısımlarda doğru olan kısımları benimle paylaşabilir misiniz? Benimle benzer yapan arkadaşım puan almış ama ben yine alamamışım bazı kısımlardan.” şeklinde itirazlarını dile getirdiği;
9.4) Dersin öğretim üyesi Prof. Dr. ’nin 31.01.2022 tarihli e-posta cevabında; 2. quiz ile ilgili
itirazların tamamlandığı, notun değişmediyse itirazın haklı bulunmadığı; final sınavındaki 1 inci itirazla ilgili olarak, “Zaten 6 puan almışsın, o da bir işe gelme gelmeme ile sistemdeki iş sayısı nasıl değişiyor yazabildin diye. Yaptığın hata çok ciddi. tanımlıyorsun. Aşağıda verilmiş olması da sana ters gelmiyor.”; final sınavındaki 2 nci itirazla ilgili olarak ise
“Soruda 1. Part’da state , doğru, ama bölüm yazmadığım için 20 puanlık yerden 10 puan almışım.
Evet. Son derece standart, benzeri , kitapta olan bu soruda soruya özel verdiğim iki parametreyi doğru kullanmamışsın. Öğrencilerin kâğıdını aynı şekilde değerlendiriyorum.
Part 2 ve 3. kısımlarda doğru olan kısımları benimle paylaşabilir misiniz? Benimle benzer yapan arkadaşım puan almış ama ben yine alamamışım bazı kısımlardan.
Part 2’de birbirinden bağımsız ın minimumun biri olma olasılığı soruluyor. Part 3.
revenue işlenen her ii için elde ediliyor.
diye verilen senin yazdığın bir müşteri için ortalama maliyet. Bunu da ile çarpmalıydın.” şeklinde açıklamalar yaptığı;
Tespit edilmiştir.
10) Yapılan değerlendirmede;
10.1) Söz konusu dersin sınavlarına ilişkin olarak başvuranın cevap kâğıtlarının detaylı bir şekilde
okunduğu, yaptığı yazılı itirazlarının dikkate alındığı ve değerlendirildiği, dersin öğretim üyesinin değerlendirmelerine göre başvuranın soruları cevaplarken yaptığı hatanın çok ciddi olduğu, soruya özel verilen parametreleri doğru kullanmadığı, doğru sonuca ulaşabilmek için başkaca işlemler daha yapması gerektiği gibi hususların açıklandığı, başvuranın Kurumumuza yaptığı başvurusunda “bazı kısımlarda fazla puan kırıldığı” şeklinde oldukça genel bir itirazda bulunduğu, bundan başka dersin öğretim üyesinin detaylı ve bilimsel açıklamalarına karşı detaylı ve bilimsel bir itirazda bulunmadığı;
10.2) Konuyla ilgili mevzuat olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda ölçme ve değerlendirmelerinin
nasıl yapılacağı, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısının Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nde ise öğrencilerin, her dersteki yarıyıl içi başarı durumları hakkında dersi veren öğretim elemanı tarafından bilgilendirileceği, öğrencilere kayıtlı oldukları yarıyıl sonunda her ders için bir harf notu verileceği, bu harf notunun dersi veren öğretim elemanı tarafından takdir olunacağı, harf notunun takdirinde öğrencinin ara sınav, yarıyıl sonu sınavı, yarıyıl içi çalışmalarındaki başarısı ile ders ve uygulamalara devamının göz önünde bulundurulacağı hususlarının düzenlendiği ve başvuranın söz konusu dersten aldığı FD’nin dersi veren öğretim üyesinin takdirinde olduğu, bu notun takdirinde başvuranın sınav sonuçlarının ve diğer dönem içi çalışmalarının birlikte dikkate alındığının açık olduğu ve ayrıca öğretim üyesinin söz konusu takdirini objektif kullanmadığına dair bir tespitin de yapılamadığı;
Değerlendirilmiştir.
11) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve konuyla ilgili mevzuat birlikte
değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle, başvuranın “bazı kısımlarda fazla puan kırıldığı” şeklinde iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiş ve idarenin işlem, eylem, tutum ve davranışlarında hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; karara karşı başvuru yollarının gösterilmediği tespit edilmiş olup bundan böyle idarenin bahse konu iyi yönetim ilkelerine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın başvuran ile ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/