|
ÖZET: Yunusemre Belediyesi ve Manisa Büyükşehir Belediyesi’ne yapılan başvurular sonucunda, başvuranın talep ettiği çevre düzenlemesi ve temizlik hizmetlerinin yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Başvuran, Manisa’nın Yunusemre ilçesindeki Cumhuriyet Mahallesi’nde, ikametinin önündeki dere çevresinin temizlenmesi, ağaçlandırma yapılması ve yürüyüş alanının düzenlenmesi için dört yıldır ilgili belediyelere başvuruda bulunmuştur. Ancak, her iki belediye de yetki alanları konusunda birbiriyle çelişen yanıtlar vermiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini değerlendirerek, ilgili alanın imar planında park olarak ayrıldığını ve bu nedenle çevre düzenlemesinin Yunusemre Belediyesi tarafından yapılması gerektiğine kanaat getirmiştir. Ayrıca, başvuranın hangi mercilere başvurabileceği konusunda yeterli bilgilendirme yapılmadığı da tespit edilmiştir. Bu durum, iyi yönetim ilkeleri açısından da uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Yunusemre Belediyesi’ne, başvuranın talep ettiği çevre düzenlemesi ve temizlik işlemlerinin gerçekleştirilmesi için tavsiyede bulunmuştur. Başvuranın hak arama özgürlüğü kapsamında, idareye karşı dava açma süresi de hatırlatılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7728-S.20.12150
BAŞVURU NO : 2019/20657
KARAR TARİHİ : 22/05/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YUNUSEMRE BELEDİYE BAŞKANLIĞI
MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yeşil alan, çevre düzenlemesi ve temizlik yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/11/2019
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Manisa ili, Yunusemre ilçesi Cumhuriyet Mahallesi, 5035 sokakta bulunan ikametinin önünde, ortasından dere geçen büyük bir alan bulunduğunu, bu dere etrafının temizlenmesi, ağaç dikimi, yürüyüş alanı olarak ayrılan kısmın yumuşak zemin kaplanması, kırık dökük taşların düzeltilmesi ve çevre düzenlemesinin yapılması için dört yıldır Yunusemre Belediyesi ve
Manisa Büyükşehir Belediyesine internet üstünden e-mail yolu ile başvurduğunu; Yunusemre
Belediyesine başvuru yaptığında, oranın büyükşehir belediyesi yetki alanında olduğunun söylendiğini, Manisa Büyükşehir Belediyesi’ne başvuru yaptığında ise konunun Yunusemre
Belediyesi yetkisinde olduğunun söylendiğini, en son büyükşehir belediyesini aradıklarında, ilgili yerle MASKİ’nin ilgilenmesi gerektiğinin söylendiğini, sonuç olarak başvuruda bulundukları ilgili idarelerin bu alanla ilgilenmediğini ifade ederek haritasını dilekçe ekinde ilettiği bu alanın çevre düzenlemesinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Manisa Büyükşehir
Belediye Başkanlığı’ndan alınan 02/01/2020 tarih ve sayılı cevabi yazının tetkikinden özetle; 2.1. İlgili yazı ile hakkında bilgi istenen ve Cumhuriyet Mah. 5048 Sok. üzerinde bulunan 2500 m2’lik alan ile ilgili olarak Manisa Büyükşehir Belediyesi 2017/308 Karar numaralı ve
09.05.2017 tarihli Meclis kararı ile Manisa Büyükşehir Belediyesi idari sınırları içerisindeki
Park ve Yeşil Alanların Sorumluluğunun Büyükşehir Belediyesi ile Büyükşehir Belediyesine
Bağlı İlçe Belediyeleri Arasında Dağılımına İlişkin Usul ve Esaslar konulu Meclis kararının 7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 8. 5393 sayılı Belediye Kanununun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; a)İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafi ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları; sosyal hizmet ve yardım, nikah, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.
9. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun, “ Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7. maddesinin 3.
Fıkrasının (d) bendinde “ İlçe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır: …d)Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerden; 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak, otopark, spor, dinlenme ve eğlence yerleri ile parkları yapmak; yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik sosyal ve kültürel hizmetler sunmak; mesleki eğitim ve beceri kursları açmak; mabetler ile sağlık, eğitim, kültür tesis ve binalarının yapım, bakım ve onarımı ile kültür ve tabiat varlıkları ve tarihî dokuyu korumak; kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin geliştirilmesine ilişkin hizmetler yapmak”
“Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon” başlıklı 27 nci maddesinde;
“…Büyükşehir belediyelerinde meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park, spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir…”, “…Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon, büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri veya ilçe belediyelerinin kendi aralarında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaf çıkması durumunda, büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir.” hükümlerine amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Hüseyin YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin, somut olayda başvuranın talebini yerine getirmemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edildiğinden, talebin kabulü yönünde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuranın yukarıda 1 numaralı paragrafta belirtildiği üzere özetle; Manisa ili, Yunusemre ilçesi Cumhuriyet Mahallesi, 5035 sokakta bulunan ikametinin önünde yer alan ve ortasından dere geçen araziyle ilgili olarak dört yıldır Yunusemre Belediyesi ve Manisa
Büyükşehir Belediyesine başvuruda bulunarak şikâyete konu boş ve kirli alanın temizlenmesini ve burada ağaçlandırma ve çevre düzenlemesi yapılmasını talep ettiği tespit edilmiştir.
12. Konuyla ilgili olarak; 12.1. Cevabi yazılarında gerek Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin gerekse Yunus Emre
Belediyesi’nin gerekçelerini Manisa Büyükşehir Belediye Meclisinin 09.05.2017 tarih ve 308 nolu kararı ve 16.05.2017 Tarih ve 356 sayılı kararının 5. Maddesindeki ”Devir Tasfiye komisyonunca dağıtım yapılmayan ancak imar planlarında park olarak görülen alanlar, yollar ile ayrılmasına rağmen bütünlük arz eden alanlar ve kentin bütününe hizmet eden yüzölçümü
20.000 m2 ve üzerindeki park ve yeşil alanların Büyükşehir Belediyesinin görev, yetki ve
sorumluluğunda kalacaktır” hükmüne dayandırarak birbiriyle çelişen bir şekilde araziyle ilgili yetkilerinin bulunmadığını ifade ettikleri görülmüştür.
12.2. Bilgi ve belge talebimize istinaden Kurumumuza ulaşmış cevabi yazılardan anlaşıldığı üzere, Manisa Büyükşehir Belediye Meclisinin 09.05.2017 tarih ve 308 nolu kararında belirtilen
20.000 metrekare alan ölçütüne göre, başvuranın dilekçe ekinde sınırlarını gösterdiği alanda
bulunan ve imar planında park olarak ayrılmış olan arazinin Google Earth üzerinden yapılan ölçümlerinde yaklaşık olarak 8500 metrekare olması dolayısıyla başvuranın talebinin olumlu karşılanması halinde işlemi gerçekleştirecek olan yetkili merciin Yunusemre Belediye
Başkanlığı olduğu hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır.
12.3. Yunusemre Belediye Başkanlığı’nın cevabi yazısında şikayete konu olan alanın imar planına göre herhangi bir park veya yeşil alan olarak düzenlenemeyeceği ifade edilmiş ise de imar planı incelemesinde şikayete konu olan alanın park olarak ayrıldığı görülmüştür.
12.4. Başvuranın talebine konu olan ve Yunusemre Belediye Başkanlığı’nın cevabi yazısında bahsettiği 20 metre taşma payı dışındaki alanın halihazırda büyük kısmının ağaçlandırıldığı
Google Earth ve sokak görüntüleri programı üzerinden tespit edilmiştir.
13.5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun, “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin
görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin 3. Fıkrasının d bendi uyarınca, spor, dinlenme ve eğlence yerleri ile parkları yapmak” ilçe belediyelerinin görevleri arasında sayılmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanununun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde ise belediyenin görevleri arasında ağaçlandırma; konut; park ve yeşil alanlar, çevre sağlığı, temizlik ve katı atıkla ilgili görevler sayılmaktadır. Bu hükümler göz önüne alındığında, imar planında park olarak ayrılmış alanın peyzaj ve çevre düzenlemesinin yapılıp, temiz tutulması görevinin Yunusemre Belediyesi’nce yerine getirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
14.Kamu hizmetlerinin vatandaşlar için hayati bir önemi bulunmaktadır. Kamu hizmetinin, halkın beklentileri doğrultusunda sunulması ve hizmet alıcılarının gereksinimlerini karşılaması kamu idarelerinin hızlı hareket edebilmelerine ve isabetli kararlar alabilmelerine bağlıdır.
15.Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; şikayete konu olan alanın 8500 metrekarelik kısmının imar planında park olarak ayrıldığı tespit edildiğinden başvurunun kabulüne, Yunusemre Belediye Başkanlığı tarafından bu alanın çevre düzenlemesi ve temizliğinin yapılmasının gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili
İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir.
İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Manisa İdare
Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre;
BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Şikayet konusu arazide bulunan park alanının çevre düzenlemesinin yapılması için
YUNUSEMRE BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve gereği için YUNUSEMRE BELEDİYE BAŞKANLIĞINA, bilgileri için MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi