Yurt dışı eğitim süresi nedeniyle performans değerlendirmesinden muafiyet talebi ve Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin etkisi (KDK)

2.1. Başvuranın 24/07/2017 tarihinde eğitim için gittiği ABD’de yüksek lisansını tamamlayarak 30/05/2019 tarihinde Boğaziçi Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında göreve başladığı, 01/01/2019-30/05/2019 tarihleri arasında ABD’de geçirdiği sürenin 150 gün olduğu, 01/01/2019-31/12/2019 tarihleri arasında Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin 4/f maddesinde geçirilen süreler haricinde 215 gün (31/12/2019-30/05/2019=215) fiili çalışma süresinin olduğu, 2.2. Başvuranın, 2019 takvim yılında 90 günden fazla çalıştığı anlaşıldığından bu yıl için performans değerlendirmesinin hesaplandığı, 2.3. Başvurana tamamladığı iş emirleri için 0,25 ve Yönetmeliğin 22 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükmüne göre 10 puan verildiği, bu puanın başvuranın çalıştığı 215 güne oranlanmasıyla çalışma puanının 17,40 olarak hesaplandığı, bu puana akademik çalışmadan aldığı 1,25 puanın eklenmesiyle puanının 18,65’e çıktığı, ancak başvuranın Rapor Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilen bir çalışması olmadığından bu puanın %90’ının hesaplanmasıyla nihai çalışma puanın 16,79 puan olduğu, buna 9,5 olan idareci puanın eklenmesiyle başvuranın performans puanın 26,29 olduğu, 2.4. Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcılarına verilen iş emirlerinden Rapor

Değerlendirme Komisyonunun değerlendirmesine tabi olan raporlara ilişkin puanlama işleminin iş emri kapanma onay tarihi itibariyle gerçekleştiği, başvurana yapılan görevlendirmelerin performans değerlendirme puanına etkisi verilen iş emirlerinin tamamlanıp tamamlanmaması, yazı ile kapatılması, rapor tanzim edilmesi gibi durumlara bağlı olacağından, iş emri bitirilmeden 2019 yılı puanına etkisinin önceden belirlenemeyeceği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 11/01/2016 tarihli ve 29590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu

Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde; “Fiilen çalışma süresi: Kurulda, Vergi Müfettişi veya Vergi Müfettiş Yardımcısı kadrolarında, aylıksız izin, analık izni, resmi sağlık kurulu raporuna göre verilen sıhhi izinler ve yurtdışı lisansüstü eğitiminde geçen süreler hariç, geçirilen süreyi… ifade eder.”, “Performans değerlendirmesi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Performans değerlendirme sistemi, Vergi Müfettişlerinin ve Vergi Müfettiş Yardımcılarının; görev yaptıkları süre içindeki sınavlarda elde ettikleri başarı derecesini, Başkanın ve Grup

Başkanlarının değerlendirmelerini, düzenledikleri vergi inceleme raporları hakkında rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmeleri, düzenledikleri diğer inceleme, araştırma, görüş öneri, denetim ve soruşturma raporları hakkında yapılan değerlendirmeleri, diğer çalışmalarına ilişkin değerlendirmeleri, lisansüstü eğitim düzeyleri ile benzeri kriterleri esas alarak oluşturulan sistemi kapsar.”, “Performans değerlendirme süresi” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Vergi Müfettişlerinin performanslarının değerlendirilmesinde esas itibarıyla takvim yılı dikkate alınır.”, ikinci fıkrasında; “Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları hakkında performans değerlendirmesi yapılabilmesi için performans puanının hesaplandığı dönem itibarıyla en az

90 gün çalışılmış olması şarttır. Bu sürenin hesabında fiilen çalışılan süreler dikkate alınır.”,

sekizinci fıkrasında; “Vergi Müfettişlerinin takvim yılı içerisinde fiili çalışma süresinin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen nedenlerle 365 günün altında olması durumunda, performans değerlendirmesi çalışılan süreler için yapılır. Bu dönemde çalışmalara ilişkin elde edilen performans puanının, çalışılan gün sayısının 365’e oranlanması suretiyle elde edilen katsayıya bölünmesi sonucu Vergi Müfettişinin çalışmalara ilişkin performans puanı hesaplanır.”, “Çalışmaların puanlandırılması” başlıklı 22 nci maddesinin yedinci fıkrasında; “Rapor değerlendirme komisyonunun değerlendirmesine tabi olan raporlara ilişkin işlerden, bu maddeye göre performans puanı alınabilmesi, söz konusu raporların Rapor Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilerek puanlanmış olmasına bağlıdır.” on ikinci fıkrasında; “Başkanlıkça görevlendirilen ancak yukarıdaki fıkralarda sayılmayan kanun ve yönetmelik tasarılarının hazırlanması, rapor değerlendirme komisyonu üyeliği, ihbar ve inceleme taleplerini değerlendirme komisyonu üyeliği gibi çeşitli konularda yapılan görevlendirmeler ile Başkanlık emrindeki her nevi görevlendirmelerde, her ay için 10 puandan fazla olmamak üzere Başkanlıkça puan verilir…”, “Çalışmaların ve sınavların değerlendirilmesi” başlıklı 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “22 nci maddenin onikinci ve onüçüncü fıkraları çerçevesinde görevlendirilenlerden 20 nci ve 21 inci maddeler kapsamında performans puanı bulunmayanlar için bu oran %90 olarak uygulanır.”, “Akademik çalışmaların değerlendirilmesi” başlıklı 25 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “…Bu kapsamda Vergi Müfettişlerine ve Vergi Müfettiş Yardımcılarına, bitirdikleri her tezsiz lisansüstü eğitim programı için 25, tezli lisansüstü eğitim programı için 50, doktora programı için 100 puan verilir.” altıncı fıkrasında; “Bu şekilde toplanan puanların %2,5’i Ek-1B ve Ek2B’de yer alan formlara aktarılır.”, “Başarılı sayılma puanı ve hesaplanması” başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Vergi Müfettişleri veya Vergi Müfettiş Yardımcılarının, yapılan performans değerlendirme sonuçlarına göre başarılı sayılabilmesi için, genel performans değerlendirme puanlarının 100 tam puan üzerinden en az 70 puan olması şarttır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KANLKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan

Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Vergi müfettişi olan başvuran yurt dışındaki eğitiminden dönüş tarihi, yurt içindeki görev yerlerine atandığı süreler ile kendisine yapılan görevlendirmelerin tarihleri dikkate alınarak

2019 yılı performans değerlendirmesinden muaf tutulmasını, bunu mümkün olmaması

halinde kıst dönem için hesaplanmış performans puanının orantılanmak suretiyle (fiili iş günü sayısı/2019 yılı toplam fiili iş günü sayısı) 2019 yılı performans puanının yeniden hesaplanmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.

8. Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği’ne fiili çalışma süreleri, aylıksız izin, analık izni ve sıhhi izinler ile yurt dışında eğitimde geçen süreler dışındaki süreleri içermektedir. Buna göre, yıllık izinler ve haftanın diğer günleri, fiili çalışma süresi kapsamındadır.

9. Yönetmelik uyarınca, performans değerlendirme sistemi, Vergi müfettişlerinin başkanın ve grup başkanlarının değerlendirmelerini, düzenledikleri vergi inceleme raporları hakkında rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan değerlendirmeleri, düzenledikleri diğer inceleme, araştırma, görüş öneri, denetim ve soruşturma raporları hakkında yapılan değerlendirmeleri, diğer çalışmalarına ilişkin değerlendirmeleri, lisansüstü eğitim düzeyleri ile benzeri kriterleri esas alarak oluşturulmuştur. Vergi Müfettişleri hakkında performans değerlendirmesi yapılabilmesi için performans puanının hesaplandığı dönem itibarıyla en az 90 gün çalışılmış olması şart olup bu sürenin hesabında fiilen çalışılan süreler dikkate alınmaktadır. Fiilen çalışma süresinin aylıksız izin, analık izni ve sıhhi izinler ile yurt dışında eğitimde geçen süreler sebebiyle 365 günün altında olması durumunda, performans değerlendirmesi çalışılan süreler için yapılmakta ve elde edilen performans puanının, çalışılan gün sayısının 365’e oranlanması suretiyle elde edilen katsayıya bölünmesi sonucu vergi müfettişinin çalışmalara ilişkin performans puanı hesaplanmaktadır.

10. Verilecek puanlar hususunda Yönetmelik’te rapor değerlendirme komisyonunun değerlendirmesine tabi olan raporlara ilişkin işlerden performans puanı alınabilmesi için raporların Rapor Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilerek puanlanmış olmasının şart koşulduğu görülmektedir. Raporların kanun ve yönetmelik tasarılarının hazırlanması, rapor değerlendirme komisyonu üyeliği, ihbar ve inceleme taleplerini değerlendirme komisyonu üyeliği gibi çeşitli konularda yapılan görevlendirmeler ile Başkanlık emrindeki her nevi görevlendirmelerde, her ay için 10 puandan fazla olmamak üzere Başkanlıkça puan verileceği, rapor değerlendirme komisyonunca raporu değerlendirilmediğinden puanı bulunmayanlar için bu çalışma puanın %90’ının dikkate alınacağı da Yönetmelikte belirtilmektedir. Ayrıca, Vergi

Müfettişlerine bitirdikleri tezli lisansüstü eğitim programı için verilecek 50 puanın %25’inin performansa puanına eklenmesi de hüküm altına alınmıştır.

11. Başvuru konusu olayda, başvuran 84 çalışma günü olduğundan bahisle performans değerlendirmesi dışında bırakılması gerektiğini talep etmektedir. Bu sayıyı hesaplarken

Yönetmelikte belirtildiği şekilde yalnızca aylıksız izin, analık izni ve sıhhi izinler ile yurt dışında eğitimde geçen süreleri dikkate almaması gerekmesiyle birlikte, başvuranın çalışma gün sayısını ne şekilde belirlediğine ilişkin Kurumumuza bir bilgi ve belge sunmadığı görülmektedir. Diğer yandan Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden başvuranın ABD’de yüksek lisansını tamamlayarak 30/05/2019 tarihinde Boğaziçi Küçük ve Orta Ölçekli

Mükellefler Grup Başkanlığında göreve başladığı, yer değişikliği talebi doğrultusunda 24/06/2019 tarihinde Muğla Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığına görevlendirildiği görülmüştür. 26/06/2019 tarihli ve 448 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile

Muğla Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığının kapatılması nedeniyle başvuranın 15/08/2019 tarihinde görev yerinden ayrıldığı ve 02/09/2019 tarihinde yeni görev yeri olan Ankara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında göreve başladığı, bu itibarla 215 gün fiili çalışma süresinin bulunduğu ve performans değerlendirmesine tabi olması gerektiği belirlenmiştir.

12. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, başvurana tamamlanan iş emirlerinden olan 17/09/2019 tarihli ve 21200 sayılı iş emrinden 0,25 puan, Yönetmeliğin 22 nci maddesi hükmü gereği 10 puan verildiği, bu puanın başvuranın fiili çalışma süresinin 215 gün olması nedeniyle 365 güne orantılarak 17,40 olarak hesaplandığı görülmektedir.

Yurtdışında tezli yüksek lisans programını tamamlayan başvurana 1,25 puan (50 x %2,5) da verilmiştir. Diğer bir anlatımla, İdarenin başvuranın talep ettiği şekilde, çalışma puanının hesaplanmasında fiili çalışma gün sayısını dikkate aldığı görülmektedir. Başvuranın 18,65 olan çalışma puanın ise, başvuranın rapor değerlendirme komisyonunca değerlendirilen raporu bulunmaması sebebiyle %90 hesaplanmış ve çalışma puanı 16,79 olmuştur. Bu puana 9,5 puan grup başkanı değerlendirmesi puanın da eklenmesiyle başvuranın 2019 performans puanının 18,65 olarak hesaplandığı görülmektedir.

13. Başvuran, kendisine verilen iş emirlerinin tarihleri dikkate alındığında, bu işleri 2019 yılı değerlendirmesinde dikkate alınmak üzere tamamlamasının olanaksız olduğunu ileri sürmektedir. Vergi Müfettişlerine verilen iş emirlerinden Rapor Değerlendirme Komisyonunun değerlendirmesine tabi olan raporlara ilişkin puanlama işleminin iş emri kapanma onay tarihi itibariyle gerçekleştiğinden ve başvurana yapılan görevlendirmelerin performans değerlendirme puanına etkisi verilen iş emirlerinin tamamlanıp tamamlanmaması, yazı ile kapatılması, rapor tanzim edilmesi gibi durumlara bağlı olacağından, iş emri bitirilmeden 2019 yılı puanına etkisinin önceden belirlenemeyeceği değerlendirilmiştir. Ayrıca, rapor değerlendirme komisyonunca değerlendirilmesi gereken işlerden puan alınması için komisyonun raporları değerlendirmesinin şart olduğu ile asli görevleriyle ilgili komisyonda değerlendirilmiş raporu bulunmayanların çalışma puanlarının %90’ının hesaplanacağının hüküm altına alındığı dikkate alındığında İdarenin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı değerlendirilmiştir.

14. 30/09/2020 tarihinde Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı yetkilisi ile yapılan telefon görüşmesinde vergi müfettişlerinin kendilerine tevdi edilen işleri tamamlamak için 6 aylık sürelerinin bulunduğu, Mayıs ayında yurt dışından dönmüş olan başvuranın performans değerlendirme sistemi hakkında bilgi sahibi olduğu, kendisine tevdi edilen işlerin Rapor

Değerlendirme Komisyonu’nun incelemesine tabi olduğu, bunların tamamından tam puan olduğunun var sayılması halinde performans değerlendirme puanının 70’in üzerinde olabileceği bildirilmiştir.

15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve VERGİ DENETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi