|
ÖZET: Başvuran, Trabzon İlçe Emniyet Müdürlüğü’nde polis memuru olarak görev yaparken, 2012 yılında kazandığı EGM Misyon Koruma sınavı sonrası Dışişleri Bakanlığı tarafından yurtdışı görevine atanmaması üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. Başvurusunda, Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek EGM Personeli Hakkındaki Yönetmelik’in 17/1. maddesine atıfta bulunarak, atama işlemlerinin yapılması gerektiğini belirtmiştir. Ancak, Batman İdare Mahkemesi’nde açtığı davayı kazanmasına rağmen, başvuranın ataması yapılmamıştır.
Emniyet Genel Müdürlüğü, başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçları doğrultusunda yurtdışına atanmasının uygun görülmediğini ifade etmiştir. Güvenlik soruşturması sonuçları, başvuranın Fetö/PYD terör örgütü ile olası bağlantıları nedeniyle olumsuz değerlendirilmiştir. Bu durum, başvuranın misyon koruma görevine atanmasının kamu yararı açısından uygun olmadığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili idarenin kararına karşı yargı yolunun açık olduğu belirtilmiş ve başvuranın, Dışişleri Bakanlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğü’ne tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/326-S.24.515
BAŞVURU NO : 2023/10659
KARAR TARİHİ : 11.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Atama talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 18.07.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Trabzon/ İlçe Emniyet Müdürlüğü kadrosunda sicil sayılı polis memuru olarak görev yapmakta olduğunu, 2012 yılında yapılan EGM Misyon Koruma sınavını kazandığını, Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek EGM Personeli
Hakkındaki Yönetmeliğinin “Atama” başlıklı 17/1. maddesinde yer alan “Nihai başarı listesindeki sıralamaya göre görevlendirme için aranan şartları taşıdığı Başkanlıkça bildirilen personelin atama işlemleri Dışişleri Bakanlığınca yerine getirilir” hükmüne rağmen yurtdışı görevine atamasının yapılmadığını, Batman İdare Mahkemesinde açmış olduğu iptali davasını kazandığını belirterek atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Emniyet Genel Müdürlüğünün 04/12/2023 tarihli ve / sayılı cevabi yazısında; konu ile ilgili olarak 2020 yılında yapılan Misyon Koruma Sınavı sonucunda oluşan nihai başarı listesinde yer alan personele dair Kararname çalışmaları yapılması amacıyla Dışişleri Bakanlığınca gönderilen 04.02.2022 tarihli ve Z- yazının ekinde yer alan personel listesinde başvuranın yer aldığı,
2.1. Başvuran hakkında; 12.04.2021 tarihli Dışişleri Bakanlığı aleyhine verilen / Esas, / Karar sayılı Danıştay 2. Dairesi’nin başvuranın yurt dışı görevine gönderilmemesine ilişkin karara ait işlemin iptalinin kesin olarak karar verilmesi üzerine 15.01.2015 tarihli 29237 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli
Görevlendirilecek Emniyet Genel Müdürlüğü Personeli Hakkında Yönetmeliğin “Atama Başlıklı” 17 inci
maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan “Nihai başarı listesindeki sıralamaya göre, görevlendirme için aranan şartları taşıdığı Başkanlıkça bildirilen personelin atama işlemleri Dışişleri Bakanlığınca yerine getirilir.” hükmüne istinaden Dışişleri Bakanlığının 04.02.2022 tarihli yazısı ile dış temsilciliklerimizin korunması kapsamında Kararname ile misyon koruma görevine “Ataşe” unvanı ile atanacak personel hakkında “…. sınav sonuç listelerinde yer alanlar ile hakkında yurtdışına ataması yönünde nihai mahkeme karan bulunan personel ile ilgili olarak c) Ataması yapılması planlanan Genel Müdürlükleri personeli için ilgili Başkanlık nezdinde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılması ve kararname taslağına eklenmek üzere Bakanlığımıza gönderilmesi uygun olacaktır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının Genel Müdürlüklerince Bakanlığımıza gönderilmesine müteakip ilgili personel tarafından doldurulması gereken formlar ve 1Tercih Listeleri1 ayrıca iletilecektir.” talebine yer verildiği, başvuranın
05.01.2023 ve / sayılı Kararname çalışmalarına dahil edildiği,
2.2. Başvuran hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununa istinaden güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapıldığı, kurulan Değerlendirme Komisyonunca başvuranın durumunun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasından elde edilen veriler doğrultusun değerlendirildiği,
2.3. Dış temsilciliklerimizin milli güvenlik açısından stratejik öneme haiz olması, temsilcilikte görevli misyon şefinin ülkemizi en üst düzeyde temsil etmesi, misyon şefi ve ailesi ile temsilcilikte görevli tüm personelin ve temsilcilik binasının korunmasına yönelik tedbirlerin, görevlendirilecek koruma görevlilerince sağlanması hususları göz önünde bulundurulduğunda ve başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçlarında alan bilgilere göre yurt dışına atanmasına ilişkin kararname çalışmalarına dahil edilmemesi yönünde ilgili Komisyonca karar verildiği, 05.08.2022 tarihli yazıyla başvuranın durumuna dair kararın Dışişleri Bakanlığına bildirildiği görülmekte olup başvuran hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığı belirtilmektedir.
3. Ayrıca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde başvuran hakkında elde edilen bilgiler, gizli kalmak kaydıyla Kurumumuzca muhafaza edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek Emniyet Genel Müdürlüğü
Personeli Hakkında Yönetmeliğin “Atama Başlıklı” 17 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Nihai başarı listesindeki sıralamaya göre, görevlendirme için aranan şartları taşıdığı Başkanlıkça bildirilen personelin atama işlemleri Dışişleri Bakanlığınca yerine getirilir.”
7. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun “Değerlendirme
Komisyonu” başlıklı 7’nci maddesinde: “(1) Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulur.
/
Değerlendirme Komisyonu; Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur. Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır.
(2) Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilir.
(3) Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü ve tavsiyede bulunulması yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, Trabzon/ İlçe Emniyet Müdürlüğü kadrosunda sicil sayılı polis memuru olarak görev yapmakta olduğunu, 2012 yılında yapılan EGM Misyon Koruma sınavını kazandığını, Dış
Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek EGM Personeli Hakkındaki
Yönetmeliğinin “Atama” başlıklı 17/1. maddesinde yer alan “Nihai başarı listesindeki sıralamaya göre görevlendirme için aranan şartları taşıdığı Başkanlıkça bildirilen personelin atama işlemleri Dışişleri
Bakanlığınca yerine getirilir” hükmüne rağmen yurtdışı görevine atamasının yapılmadığını, Batman İdare
Mahkemesinde açmış olduğu iptali davasını kazandığını belirterek atamasının yapılmasını talep etmektedir.
10. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu; E. / K. / sayılı
Danıştay 2. Dairesi kararı ile başvuranın yurt dışı görevine gönderilmemesi işleminin iptali sonrasında;
15.01.2015 29237 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Dış Temsilciliklerin Korunmasında
Geçici Süreli Görevlendirilecek Emniyet Genel Müdürlüğü Personeli Hakkında Yönetmeliğin “Atama
Başlıklı” 17 inci maddesinin 1 inci fıkrası kapsamında başvuranın 05.01.2023 ve / sayılı Kararname çalışmalarına dahil edildiği, ancak 02.07.2023 tarihli Z- – ( sayılı Güvenlik
Soruşturması ve Arşiv Araştırması sonucunda başvuranın yurt dışına atanmasına ilişkin kararname çalışmalarına dahil edilmemesi yönünde karar alındığı tespit edilmiştir.
11. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının; nasıl ve kimler hakkında yapılacağına, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğuna, araştırma sonucunda elde edilecek verilerin ne şekilde kullanılacağına ve bu bilgilerin değerlendirilmesine ilişkin hususlar sayılı Güvenlik Soruşturması ve
Arşiv Araştırması Kanunu’nda düzenleme altına alınmıştır. Aynı Kanun’un 7’nci maddesinde, güvenlik
/
soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla
Değerlendirme Komisyonu kurulacağı ve Değerlendirme Komisyonunun kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunacağı belirtilmiştir. Bu bağlamda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin olumlu ya da olumsuz olarak değerlendirilmesi konusunda, Değerlendirme Komisyonu tarafından takdir yetkisinin kullanıldığı anlaşılmaktadır.
12. Bilindiği üzere, idarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilmektedir. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda
Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Dergisi Cilt 1, Sayı 2,Aralık 1997). İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunlu olmakla birlikte bu durum, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. İdarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, yasanın öngördüğü amacın dışında başka bir amaç için kullanamaması ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanması hukuk devleti açısından zorunluluktur(Şeref Gözübüyük, Yönetim Hukuku, Eylül/1991 s.204).
13. Başvuran hakkında dış temsilciliklerin korunmasında geçici süreli görevlendirilecek personel olarak görevlendirilmesi için yetkili makamlar tarafından güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapıldığı, bunun neticesinde elde edilen ve 7315 sayılı Kanun uyarınca gizli kalması gereken verilerin, aynı Kanun’un 7’nci maddesi uyarınca oluşturulan Emniyet Genel Müdürlüğü Değerlendirme Komisyonu tarafından olumsuz olarak değerlendirildiği, başvuranın yurt dışı temsilciliklerine atanmasının uygun görülmediği tespit edilmiştir.
14. Dosya kapsamının değerlendirilmesiyle ekli belgelerden anlaşıldığı üzere başvuran hakkında verilen
Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair verilen kararın delil yetersizliğinden verildiği, başvuran hakkında
Batman Cumhuriyet Başsavcılığı ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığında verilen beyanlardan Fetö/PYD terör örgütü ile irtibat ve iltisakının bulunduğu ihtimalinin olması karşısında misyon koruma görevinin önem ve stratejik bir görev olması yurt dışı temsilciliklerde bu şekilde görev alacaklarda aranacak şartların titizlikle değerlendirilmesi gerektiği dikkate alınarak atama talebinin yerine getirilmemesinde idarenin kullandığı takdir yetkisinin kamu yararı hizmet gereklerine açık bariz aykırılık teşkil etmemesi nedeniyle başvurunun reddi gerekmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Bu kararın BAŞVURANA, DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’na ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi