Yurt dışı görevlendirme taleplerinin fakülte yönetim kurulu tarafından reddedilmesi yetki sakatlığı doğurur mu (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/2830-S.23.4826

BAŞVURU NO : 2022/16650

KARAR TARİHİ : 08/03/2023

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Yurt dışı görevlendirme talebi hk

BAŞVURU TARİHİ : 11/11/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, İzmir Demokrasi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler

Fakültesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünde öğretim üyesi olarak çalıştığını belirtmektedir. Başvuran

Humbolt Üniversitesinde bilimsel araştırmalar yürütmek üzere bir yıllık süreli yolluksuz, yevmiyesiz ve ücretli uzun süreli görevlendirme talebinde bulunduğunu, Yükseköğretim Kurumlarında Yurtiçinde ve

Yurtdışında Görevlendirmelerde Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’teki tüm şartları taşıdığını, Şubat 2023-Mart 2024 tarihleri kapsayacak araştırma süresi için gerekli tedbirlerin alınması için şimdiden başvurduğunu, ancak talebinin Fakülte Yönetim Kurulunca uygun bulunmadığını belirtmektedir. Başvuran görev yaptığı Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünde sadece 4 öğretim üyesi olması nedeniyle 2022-2023 öğretim döneminde en az iki öğretim üyesinin daha istihdam edilmesi talebinin 03/11/2022 tarih, sayılı Fakülte Yönetim Kurulunda gündeme alınmadığını belirtmektedir. Başvuran, öğretim üyesi talebini dikkate almayan Dekanlık makamının görev ihmalinde bulunduğunu, Fakülte Yönetim Kurulu kararının normlar hiyerarşisine uygun olmadığını ve yetki sakatlığı doğurduğunu, bu izinin verilmemesinin geri dönülmesi imkansız zararlar vereceğini belirterek izin verilememesi işleminin geri alınmasını talep etmektedir

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. İzmir Demokrasi Üniversitesi Rektörlüğünün 27/01/2023 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. 03/11/2022 tarihli ve sayılı Fakülte Yönetim Kurulu Kararının başvuranın 21/10/2022 tarihli dilekçesi, 24/10/2022 tarihli Bölüm Kurulu kararına göre başvuran hakkında işlem yapıldığı,

2.2. Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünün 2022-2023 Eğitim Öğretim yılı itibarıyla İngilizce öğretime geçtiği, bu nedenle 1. Sınıf derslerinin yeni kayıtlı öğrenciler için İngilizce, kayıt donduran ve kalan öğrenciler için Türkçe devam ettiği, bölümdeki öğrenciler mezun olana kadar Türkçe derslerin açılmasına devam edileceği, yüksek lisans programında da dersler verilmesine başlandığı, 2.3. Başvuranın görev talebini uygun bulan Bölüm Kurulunun aynı yazısındaki bir diğer başlıkta öğretim üyesi yetersizliği nedeniyle en az iki öğretim üyesi talebinde bulunulduğu, aynı anda hem bölümdeki bir öğretim üyesinin görevlendirmesinin uygun bulunmasının ve en az 2 öğretim üyesi talep edilmesinin hukuken kabul edilemez bir çelişki oluşturduğu, 2.4. Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünde başvuran dahil 4 öğretim üyesinin bulunduğu, 2023-2024 akademik takvim ve ders programının henüz belirlenmediği, 2.5. Başvuranın görev yaptığı bölümde daha fazla öğretim üyesine ihtiyaç duyulmasına karşın Dekanlıkça bu talebin dikkate alınmadığı iddialarının gereği yansıtmadığı, 2.6. Başvuranın talebinin Yükseköğretim Kurumlarına Yurtiçinde ve Yurtdışında Görevlendirmelerde

Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 4. Maddesindeki şartları sağlamadığı, Açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme” başlıklı 39 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri yapmalarına, araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerde bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksek okul müdürleri, onbeş güne kadar rektörler izin verebilirler. Bu şekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden durumlarda, ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.” 6. Yükseköğretim Kurumlarında Yurtiçinde ve Yurtdışında Görevlendirmelerde Uyulacak Esaslar a İlişkin Yönetmelik’in 4 üncü maddesinde; “Yurtiçi ve yurtdışı görevlendirmelerin yapılabilmesi için ilgili birimin eğitim ve öğretim programlarının aksatılmayacağının bölüm başkanının önerisi üzerine

Fakülte Yönetim Kurullarınca belirlenmiş olması şarttır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. İzmir Demokrasi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim bilişim Sistemleri Bölümünde öğretim üyesi olarak çalıştığını belirten başvuran, Başvuran Humbolt Üniversitesinde bilimsel araştırmalar yürütmek üzere bir yıllık süreli yolluksuz, yevmiyesiz ve ücretli uzun süreli görevlendirme talebinde bulunduğunu, Yükseköğretim Kurumlarında Yurtiçinde ve Yurtdışında Görevlendirmelerde Uyulacak

Esaslara İlişkin Yönetmelik’teki tüm şartları taşıdığını, ancak talebinin Fakülte Yönetim Kurulunca uygun bulunmadığını belirtmektedir. Başvuran görev yaptığı Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünde sadece 4 öğretim üyesi olması nedeniyle 2022-2023 öğretim döneminde en az iki öğretim üyesinin daha istihdam edilmesi talebinin 03/11/2022 tarihli ve sayılı Fakülte Yönetim Kurulunda gündeme alınmadığını belirtmektedir. Başvuran, öğretim üyesi talebini dikkate almayan Dekanlık makamının görev ihmalinde bulunduğunu, Fakülte Yönetim Kurulu kararının normlar hiyerarşisine uygun olmadığını ve yetki sakatlığı doğurduğunu, bu izinin verilmemesinin geri dönülmesi imkansız zararlar vereceğini belirterek izin verilememesi işleminin geri alınmasını talep etmektedir 9. 2547 sayılı Kanun’a göre öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurt dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmaları, araştırma ve inceleme gezileri yapmaları, araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerde bulunmaları için onbeş günü aşan durumlarda, ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayının gerekli olduğu belirtilmektedir.

10. Yükseköğretim Kurumlarında Yurtiçinde ve Yurtdışında Görevlendirmelerde Uyulacak Esaslara İlişk in Yönetmelik’te de yurtdışı görevlendirmelerin yapılabilmesi için ilgili birimin eğitim ve öğretim programlarının aksatılmayacağının bölüm başkanının önerisi üzerine Fakülte Yönetim Kurullarınca belirlenmiş olması hüküm altına alınmıştır.

10.1. Başvuru konusu olayda başvuranın Fullbirght Türkiye Hubert H. Humprey Destek Programına başvuruda bulunmak üzere İdareye 20/06/2022 tarihinde başvuruda bulunduğu, İktisadi ve İdari Bilimler

Fakültesi Dekanlığınca bu başvurusunun uygun bulunmadığı görülmektedir.21/10/2022 tarihinde ise başvuran Yönetim bilişim Sistemleri Bölüm Başkanlığına başvurup 28 Şubat 2023 – 3 Mart 2024 tarihleri arasında ar-ge niteliğinde “Başarılı Bir Dijital Dönüşümde Dinamik Yönetsel Yeteneklerin Rolü” başlıklı bilimsel araştırma projesini gerçekleştirmek üzere Berlin Humboldt Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri bölümünde yolluksuz-yevmiyesiz ve maaşlı olmak üzere uzun dönemli (1 yıl) olarak görevlendirilme talebinde bulunmuştur. Bölüm Başkanlığının 24/10/2022 tarihli toplantısında başvuranın talebi ile en az iki öğretim üyesi talep edilmesinin görüşüldüğü görülmektedir.

03.11.2022 tarih ve sayılı Fakülte Yönetim Kurulu Kararında ise başvuranın 21/10/2022 tarihli

dilekçesiyle 24/10/2022 tarihli Bölümü Kurulu kararının dikkate alındığı görülmektedir. Anılan Fakülte yönetim Kurulu kararı incelendiğinde Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünün 2022-2023 Eğitim Öğretim

yılı itibarıyla İngilizce öğretime geçtiği, bu nedenle 1. Sınıf derslerinin yeni kayıtlı öğrenciler için İngilizce, kayıt donduran ve kalan öğrenciler için Türkçe devam ettiği, bölümdeki öğrenciler mezun olana kadar

Türkçe derslerin açılmasına devam edileceği, yüksek lisans programında da dersler verilmesine başlandığı, bölümün öğretim ihtiyacı olduğundan bahisle en az iki öğretim üyesinin istihdamıyla birlikte başvuranın bir yıl süreyle görevlendirilmesinin çelişkili olduğuna yer verildiği görülmektedir.

11. Başvuran görevlendirme talebini öncesinde belirttiğini, öğretim üyesi ihtiyacının da Dekanlığa iletildiğini, gerekli önlemler alınmadığı için talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını belirtmekte ise de, başvuranın 2022 yılı Ekim ayında yaptığı görevlendirme talebinin de

Dekanlıkça uygun bulunmadığı, bu durumun öğretim üyesini karşılamada güçlük yaşanmaması, diğer anlatımla, kamu hizmetlerinin sunulmasının aksamaması amacını taşıdığı görülmektedir. Kamu hizmetlerinin sağlanmasının güvence altına alınmasıyla başvuruya konu benzer taleplerin yerine getirilmesinin kamu yararının sağlanmasına hizmet edeceği de değerlendirilmiştir. Ayrıca, 3/12/2022 tarihli

Resmi Gazete’de İzmir Demokrasi Üniversitesinin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde görevlendirmek üzere iki öğretim üyesi için ilan verdiği, dolayısıyla, Dekanlığın bölümlerden gelen öğretim üyesi/görevlisi talpelerini karşılamak üzere gerekli girişimlerde bulunduğu da görülmektedir.

12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi