Yurt Dışı İkametgahın Sigorta Başlangıcı Olarak Tespiti ve Ek Borçlanma İşleminin İptali Hakkında Hangi Hukuki Değerlendirmeler Yapılabilir (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, yurt dışı ikametgah başlangıcının sigorta başlangıcı olarak tespiti ve buna bağlı olarak 220 gün ek borçlanma işleminin iptali ile yaşlılık aylığı tahsisi talebine ilişkindir. Davacı, Almanya’daki ev kadınlığı ve çalışma sürelerini borçlanarak yaşlılık aylığı talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi, davayı reddetmiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi, davacının istinaf başvurusunu kabul ederek ilk kararın kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi gereği, davacının sigorta başlangıç tarihinin Almanya’daki ikametgah başlangıcı olarak kabul edilmesi gerektiğine vurgu yapmıştır. Ancak, bozmaya uyulduktan sonra yapılan yargılama sonucunda, davanın konusu kalmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalı Kurum vekilinin temyiz başvurusu, temyiz sebeplerinin yerinde görülmemesi nedeniyle reddedilmiş ve usul ve kanuna uygun olan karar onanmıştır. Bu süreçte, hukukun somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik olmadığı belirlenmiştir.

10. Hukuk Dairesi         2024/10844 E.  ,  2024/11087 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2024/974 E., 2024/2055 K.
    KARAR : Karar verilmesine yer olmağına
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 16. İş Mahkemesi
    SAYISI : 2021/147 E., 2021/222 K.

    Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen yurt dışı ikametgah başlangıcının sigorta başlangıcı olarak tespiti ile 220 gün ek borçlanma işleminin iptali, yaşlılık aylığı tahsisi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I. DAVA
    Davacı vekili, davacının Almanya ev kadınlığı ve çalışma sürelerini borçlanarak ödediğini, davalı Kurum tarafından, 22.07.2019 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinin, sigorta başlangıç tarihinin 01.11.1994 tarihi olması nedeniyle, 220 gün daha borçlanması ve 51 yaş koşulunun gerçekleşmesi halinde aylık bağlanabileceği gerekçesi ile reddedildiğini, davacının sigorta başlangıç tarihinin ev kadınlığı borçlanması nedeniyle Almanya’daki ikametgah başlangıcı olan 11.02.1991 tarihi olarak alınarak 220 gün daha borçlanması gerektiğine dair işlemin iptali ve yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

    II. CEVAP
    Davalı Kurum vekili, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2021 tarihli ve 2021/147 E., 2021/222 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

    IV. İSTİNAF
    A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    B. Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin 19.10.2023 tarih, 2023/2471 E., 2023/2122 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

    V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
    A. Bozma Kararı
    1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

    2.Daire kararında; “… Türkiye – Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesinde Türk Sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel bir hüküm bulunduğundan ve sözleşme hükmü ile 5 inci maddedeki genel düzenleme aynı anda uygulanamayacağından, davacının Türkiye’de sigorta başlangıç tarihi, Alman Rant Sigortasına girişi tarihi olacaktır.
    Mahkemece dosyanın bu kapsamda yeniden değerlendirilerek, davacının sigorta başlangıç tarihinin tespiti ve buna göre yaşlılık aylığı tahsis koşullarının yeniden değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar …” verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

    B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konusu kalmayan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

    VI. TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

    B. Temyiz Sebepleri
    Davalı Kurum vekili, davalı Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

    C. Gerekçe
    1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, yurt dışı ikametgah başlangıcının sigorta başlangıcı olarak tespiti ile 220 gün ek borçlanma işleminin iptali, yaşlılık aylığı tahsisi istemine ilişkindir.

    2. İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 331 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.

    3. Değerlendirme
    1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

    2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VII. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    14.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.