|
ÖZET: Başvuran, yurt dışından getirdiği cep telefonunun IMEI numarasının kayıt dışı olduğu gerekçesiyle kapandığını ve bu duruma itiraz ederek telefonunun açılmasını talep etmiştir. Başvurusunda, iki yıl önce ödediği harcın geçerliliği konusunda sorun yaşadığını belirtmiş, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) yaptığı başvuruda ise telefonunun açılması için güncel harç tutarının ödenmesi gerektiği bildirilmiştir. BTK, yurt dışından getirilen cihazların kayıt işlemlerinin, yolcunun Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren 120 gün içinde tamamlanması gerektiğini vurgulamıştır.
İlgili mevzuata göre, harç ödemesi yalnızca kayıt işleminin başlangıcını ifade etmekte, işlemin tamamlanması için e-devlet üzerinden gerekli adımların atılması gerekmektedir. Başvuranın, harcı yatırdıktan sonra kayıt işlemini tamamlamadan sayfayı kapattığı ve bu nedenle kaydın gerçekleşmediği değerlendirilmiştir. Ayrıca, kayıt dışı cihazın üç yıl boyunca iletişime kapatılmadığı, bu durumun da gerekli işlemlerin zamanında yapılmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, başvurunun kısmen kabulü ve kısmen reddi yönünde karar verilmiştir. Cihazın yeniden kayıt altına alınabilmesi için güncel harç tutarının ödenmesi gerektiği belirtilmiş, ayrıca BTK’nın kayıt işlemlerinin titizlikle yürütülmesi konusunda tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12770-S.19810
BAŞVURU NO : 2019/11455
KARAR TARİHİ : 09/12/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, yolcu beraberinde yurt dışından getirilen cihazın kayıt altına alınmasına ilişkin şikâyeti hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20/06/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Şikâyetçi …, yaklaşık iki sene önce yurt dışından telefon getirdiğini, e-devlet sistemi
üzerinden yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım harcını ödeyerek telefonu kullanmaya başladığını, ancak 10 gün önce telefonun IMEI numarasının kayıt dışı olduğu gerekçesiyle kapandığını, konuya ilişkin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna başvuru yaptığını, ilgili idare tarafından en az dört ay içinde yurt içine giriş yapılmış bir pasaport ve 618 TL karşılığında telefonun açılacağının belirtildiğini, ancak iki sene önce harcını ödediğini, normal şartlarda dört ay içinde kapanması gereken telefonun üç sene boyunca kapanmadığını, 138 TL ödediği harcın 618 TL olduğunu, harcı ödeme konusunda sıkıntı yaşadığını iddia ederek gereğinin yapılmasını ve … IMEI numaralı telefonunun açılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumu’ndan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. İlgili idarenin 18/07/2019 tarih ve …
sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Yolcu beraberinde yurt dışından getirilen elektronik kimlik bilgisine sahip cihazlara ait
IMEI numaralarının kayıt altına alınması işlemlerinin 12/07/2014 tarihli ve 29058 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına
Dair Yönetmelik ve aynı ismi taşıyan Tebliğ hükümleri çerçevesinde yerine getirildiği,
2.2) Yurt dışından yolcu beraberinde getirilen elektronik kimlik bilgisini (IMEI) haiz cihazların
kayıt işlemlerinin, yolcunun Türkiye’ye giriş tarihi itibariyle 120 gün içerisinde yapılması gerektiği, kişilerin 1111 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 4 üncü maddesi uyarınca; son üç takvim yılı içerisinde başka bir telefonu kayıt altına aldırmış olması veya anılan Yönetmelik ve
Tebliğ hükümleri gereği yurda giriş tarihinden itibaren 120 gün geçmiş olması halinde kayıt işlemlerinin yapılamadığı, kişinin ilgili cihazdaki kullanımına bağlı olarak, süreye ilişkin bilgilendirmelerin işletmeciler (operatörler) tarafından, cihaza SMS formatında 30’ar günlük periyotlarla gönderildiği,
2.3) T.C. kimlik numarası veya yabancı kimlik numarasına (YKN) sahip kişilerin; e-devlet
kapısı (www.turkiye.gov.tr) üzerinden sisteme giriş yaparak, Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumu başlığı altında yer alan hizmetlerden öncelikle cihaz kayıt hakkını sorgulaması, cihaz kayıt hakkı mevcut ise IMEI kaydet alanındaki gerekli bilgileri doldurmak ve belirlenen harç ücreti (2019 yılı için 618,60 TL) yatırmak suretiyle kayıt işlemini gerçekleştirmesi gerektiği,
2.4) Harç ödemesinin, vergi daireleri ile kayıt işlemi sırasında e-devlet sistemine entegre
bankalar aracılığıyla çevrim içi olarak da yapılabildiği, sadece harç bedelinin yatırılması kayıt işleminin yapılması anlamını taşımadığı, sistem tarafından kişiye başvuru numarası verilene kadar işleme devam edilmesi gerektiği, söz konusu hususun, Kurumun internet sitesinde belirli aralıklarla duyurulduğu ve e-Devlet portalında ilgili hizmetin kullanılması sırasında ekranda bulunan bilgilendirme metinlerinde de büyük puntolarla gösterildiği,
2.5) İlgili Yönetmelik hükümlerinden de görüleceği üzere; yapılan iş ve işlemlerden başvuru
sahibinin sorumlu olduğu, şikâyetçinin harcı yatırması ile kayıt işlemini tamamladığını düşünerek, kayıt işlemine devam etmeden ilgili sayfayı kapattığı, dolayısıyla kayıt işlemini sağlıklı olarak tamamlamadığının değerlendirildiği,
2.6)Bununla birlikte; kaydın gerçekleşmemiş olması karşısında, zaman içinde değişen harç bedeli hususunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından; kayıt altına alma tarihi (işlem zamanı) vergiyi doğuran olay olarak kabul edilmekte olduğundan, daha önce yatırılan harcın yeni tarihli kayıt işleminde kullanılmasının, gerek yasal olarak gerekse sistem üzerinde teknik olarak mümkün olmadığı,
2.7) Kurumun Mobil Cihaz Kayıt Sistemi’nde (MCKS) 12/07/2019 tarihinde gerçekleştirilen
sorgu sonucunda; cihaz sahibine muhtelif tarihlerde birçok kez “kayıt dışı” tespiti yönünde
bilgilendirme yapıldığının görüldüğü, daha sonra, cihaza ait IMEI numarasının (…) … (TCKN:
…) tarafından, e-Devlet üzerinden 28/05/2019 tarihli yurda giriş belgesi ile kayıt altına alınarak beyaz listeye alındığı ve mevcut statüsünün de kayıtlı (beyaz listede) olarak göründüğünün tespit edildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 02/07/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun “Mevzuu” başlıklı 108 inci
maddesinde, “İmtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanları harca tabidir.”,
5.1) “Mükellef” başlıklı 109 uncu maddesinde, “İmtiyazname, ruhsatname ve diploma
harçlarını kendilerine bu belgeler verilen kişiler ödemekle mükelleftirler.”,
5.2) “Harç alma ölçüleri” başlıklı 110 uncu maddesinde, “İmtiyazname, ruhsatname ve
diploma harçları, (8) sayılı tarifede yazılı belgelerden, belgenin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.”,
5.3) “İşlemin yapılamıyacağı” başlıklı 127 nci maddesinde, “Bu kanunda aksine hüküm
bulunmadıkça, harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmaz.”,
5.4) “Memurların Sorumluluğu” başlıklı 128 inci maddesinde, “Gerekli harçları tamamen
almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar.”,
5.5) (8) sayılı Tarifenin “Yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izin harcı” başlıklı
bölümünde, “1. Ticari mahiyette olmaksızın, yolcuların kendi kullanımları için yurt dışından getirdikleri alıcısı bulunan verici portatif telsiz telefon cihazları kullanım izni (Söz konusu harç, elektronik kimlik bilgisinin kayıt altına alınması işleminden önce ödenir. Elektronik kimlik bilgisinin kayıt altına alınması için yapılan başvuru sırasında harcın ödendiğine ilişkin belge aranır ve harç ödenmeden kayıt işlemi yapılmaz. Harç ödenmeden kayıt işlemi yapılan ve kullanıma açılan cihazlar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından kullanıma kapatılır. Ödenmeyen harç %50 fazlasıyla ilk kayıt tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir. Bu tahsilat yapılmadan cihaz kullanıma açılamaz.)”,
6) 12/07/2014 tarihli ve 29058 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektronik Kimlik
Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı; elektronik kimlik bilgisini haiz cihazların elektronik haberleşme hizmeti yapabilmesi için kayıt altına alınmasına, kayıp, kaçak veya çalıntı cihazlara elektronik haberleşme hizmeti verilmesinin engellenmesine ve elektronik kimlik bilgisi başka cihazlara kopyalanan, bertaraf edilen veya ihraç edilen cihazlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,
6.1) “Beyaz liste” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “1) Beyaz liste;
a) Mevzuata uygun bir şekilde; yolcu beraberinde getirilerek, ithal edilerek veya yurt içinde imal edilerek Kuruma bildirilen ve kayıt işlemi tamamlanan…cihazlara ait IMEI numaralarından oluşur.”,
6.2) “Siyah liste” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Siyah liste; kaçak, kayıp, çalıntı, elektronik
kimlik bilgisi değiştirilmiş ya da başka cihazlara kopyalanmış, bertaraf edilmiş veya Kurum kayıtlarında yer almadığı halde kullanımda olduğu tespit edilen cihazlara ait IMEI numaralarından oluşur.”,
6.3) “IMEI numarası siyah listede yer alan cihazlara ilişkin işlemler” başlıklı 10 uncu
maddesinde, “(1) İşletmeciler, IMEI numarası siyah listede yer alan cihazın kullanıcısına
IMEI numarasının siyah listede olduğuna dair kısa mesaj gönderir.
(2) MAM altyapısına sahip işletmeciler, abone numarası ile eşleştirme yapılarak kullanıma açılanlar hariç olmak üzere IMEI numarasının siyah listeye girmesinden itibaren; a) Kayıp, çalıntı veya bertaraf edilmiş cihazın elektronik haberleşme bağlantısını 24 saat içerisinde, b) Elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş cihazın elektronik haberleşme bağlantısını otuz gün içerisinde, c) (Değişik:RG-17/10/2015-29505) Kurum kayıtlarında yer almadığı halde kullanımda olduğu tespit edilen cihazın elektronik haberleşme bağlantısını Kurulun belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde yüz yirmi günlük kullanım süresi içerisinde, keser.”,
6.4) “Yolcu beraberinde getirilen cihazlara ait IMEI numaralarının kayıt altına alınması”
başlıklı 14 üncü maddesinde, “(1) Yolcu beraberinde getirilen cihazın sahibi cihazının kayıt altına alınması için Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına Dair
Tebliğde belirtilen bilgi ve belgeleri tamamlayarak e-Devlet kapısı üzerinden başvurusunu yapar.
(2) Mevzuat gereği e-Devlet kapısından kendisi üzerine kayıt yapılmasına izin verilmeyen kişiler işletmeci abone kayıt merkezlerine başvurur.
(3) 18 yaşından küçükler için kayıt başvuruları anne, baba ya da yasal temsilcileri tarafından yapılır.
(4) Yolcu beraberinde getirilen cihazların kayıt altına alınması başvuruları yolcunun yurda giriş tarihinden itibaren (Değişik ibare:RG-17/10/2015-29505) yüz yirmi gün içerisinde yapılır.
(5) e-Devlet kapısı üzerinden yapılan başvurularda, bilgi ve belgelerin doğruluğundan başvuru sahibi sorumludur.
(6) Abone kayıt merkezine yapılan başvurular için, bilgi ve belgelerin kontrolünden ilgili işletmeci ve abone kayıt merkezi sorumludur.
(7) Cihaza ait IMEI numarası veya numaraları, gerekli kontrollerden geçmesi halinde beyaz listeye alınır.
(8) Kurumun ilgili bilgi veya belgelerde uygunsuzluk tespit etmesi halinde cihaza ait IMEI numarası veya numaraları beyaz listeden çıkarılır.”,
7) 19/10/2012 tarihli ve 2012/2 sayılı Harçlar Kanunu İç Genelgesinde, “Yolcu beraberinde
getirilen telefon kullanım izin harcında vergiyi doğuran olay, yolcuların kendi kullanımları için yurt dışından getirdikleri alıcısı bulanan verici portatif telsiz telefonlarının IMEI numarasının kayıt altına alınmasıdır. Ancak kayıt işlemine ilişkin harç, kayıttan önce ödendiğinden kayıt işleminin yapılamaması durumunda ödenen harcın iadesi mümkün bulunmaktadır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Şikâyetçi 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, yurt dışından getirdiği cep telefonunun e-
devlet sistemi üzerinden yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım harcını ödeyerek kullanmaya başladığını, ancak 10 gün önce telefonun IMEI numarasının kayıt dışı olduğu gerekçesiyle kapandığını, ilgili idare tarafından en az dört ay içinde yurt içine giriş yapılmış bir pasaport ve 618 TL karşılığında telefonun açılacağının belirtildiğini, ancak iki sene önce harcını ödediğini, normal şartlarda dört ay içinde kapanması gereken telefonun üç sene boyunca kapanmadığını, harcı ödeme konusunda sıkıntı yaşadığını iddia ederek gereğinin yapılmasını ve … IMEI numaralı telefonunun açılmasını talep etmektedir.
10) Yurt dışından yolcu beraberinde getirilen elektronik kimlik bilgisini (IMEI) haiz cihazların
(cep telefonu, dizüstü bilgisayarlar vb.) Türkiye’de kullanılabilmesi için, yolcunun Türkiye’ye giriş tarihi itibariyle 120 gün içinde kayıt işlemlerinin yapılması zorunlu olup, aksi halde cihaz iletişime kapatılmaktadır. Yolcu beraberinde yurt dışından getirilen elektronik kimlik bilgisine sahip cihazlara ait IMEI numaralarının kayıt altına alınması işlemleri, 12/07/2014 tarihli ve
29058 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt
Altına Alınmasına Dair Yönetmelik ve aynı ismi taşıyan tebliğ hükümleri çerçevesinde yerine getirilmektedir. Buna göre cihaz sahibi e-devlet kapısı üzerinden sisteme giriş yaparak, Bilgi
Teknolojileri ve İletişim Kurumu başlığı altında yer alan hizmetlerden öncelikle cihaz kayıt hakkını sorgulaması, cihaz kayıt hakkı mevcut ise IMEI kaydet alanındaki gerekli bilgileri doldurmak ve belirlenen harç ücretini (başlangıçta 2019 yılı için 618,60 TL iken, 19/07/2019 tarih ve 30836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1314 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile maktu harç tutarı 1.500 TL olarak yeniden belirlenmiştir. ) yatırmak suretiyle kayıt işleminin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
11) Yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izin harcı 492 sayılı Harçlar Kanununa
istinaden alınmakta olup, buna göre, imtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanların harca tabi olduğu; imtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarını kendilerine bu belgeler verilen kişilerin ödemekle mükellef olduğu; anılan harçların, (8) sayılı tarifede yazılı belgelerden, belgenin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı ve anılan kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, harçların tamamının peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmayacağı düzenlenmiştir. 492 sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin “Yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izin harcı” başlıklı bölümünde, ticari mahiyette olmaksızın, yolcuların kendi kullanımları için yurt dışından getirdikleri alıcısı bulunan verici portatif telsiz telefon cihazları kullanım izninin harca tabi olduğu ifade edilmiştir.
12) Harç ödemesi, kayıt işlemi sırasında e-devlet sistemine entegre bankalar veya vergi
daireleri aracılığıyla yapılabilmektedir. Ancak sadece harç bedelinin yatırılması kayıt işleminin yapılması anlamına gelmemektedir. Harç ödemesi yapıldıktan sonra e-devlet kayıt sayfasına dönülerek kayıt işleminin onaylanması ve sekiz rakamdan oluşan başvuru takip numarasının alınması gerekmektedir. İlgili idare tarafından, söz konusu hususun
Kurumun internet sitesinde belirli aralıklarla duyurulduğu ve e-devlet portalında ilgili hizmetin kullanılması sırasında ekranda bulunan bilgilendirme metinlerinde de büyük puntolarla gösterildiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte Kurumun resmi internet sitesinde ‘sık sorulan sorular’ bölümünde yurt dışından getirilen cihazların kayıt işlemlerine ilişkin tüketicileri bilgilendirmeye yönelik açıklamaların yer aldığı, harç tutarının yatırıldıktan sonra kayıt işleminin tamamlanmadığının belirtildiği tespit edilmiştir.
13) Somut olayda, başvuranın 17/12/2016 tarihinde 138,80 TL yolcu beraberinde getirilen
telefon kullanım izin harcı ödediği, ancak yaklaşık üç sene sonra IMEI numarasının kayıt dışı olduğu gerekçesiyle telefonun kapandığı, ilgili idare tarafından en az dört ay içinde yurt içine giriş yapılmış bir pasaport ve 618 TL karşılığında telefonun açılacağının belirtildiği, harcın güncel tutar üzerinden ödenmesinin istendiği anlaşılmıştır. Konuya ilişkin idarenin açıklamaları incelendiğinde, şikâyetçinin harcı yatırması ile kayıt işlemini tamamladığını düşünerek, kayıt işlemine devam etmeden ilgili sayfayı kapattığı, dolayısıyla kayıt işlemini sağlıklı olarak tamamlamadığı değerlendirilmiştir. Benzer şekilde başvuran tarafından kayıt işlemi için harç tutarının ödendiği ifade edilmekle birlikte kayıt işleminin tamamlandığına dair herhangi bir iddia ve açıklama yer almamaktadır. Dolayısıyla başvuran tarafından cihaza ait IMEI numarasının kayıt altına alınması işleminin tamamlanmadığı anlaşılmıştır.
14) Diğer önemli bir husus, harcın ödenmesine rağmen kayıt işlemlerinin başarıyla
tamamlanmaması durumunda, yeniden kayıt işlemleri sırasında ödenecek harç tutarına ilişkindir. Konuya ilişkin 2012/2 sayılı Harçlar Kanunu İç Genelgesinde, “Yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izin harcında vergiyi doğuran olay, yolcuların kendi kullanımları için yurt dışından getirdikleri alıcısı bulanan verici portatif telsiz telefonlarının IMEI numarasının kayıt altına alınmasıdır. Ancak kayıt işlemine ilişkin harç, kayıttan önce ödendiğinden kayıt işleminin yapılamaması durumunda ödenen harcın iadesi mümkün bulunmaktadır.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Buna göre, yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izin harcının, IMEI numarasının kayıt alına alınması suretiyle kullanım izninin verildiği anda doğduğu dikkate alındığında, somut olayda başvurandan IMEI numarasının kayıt altına alınma tarihindeki harç tutarının (618,60 TL) istenmesinde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.
15) Diğer taraftan, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden, 2016 yılından beri çeşitli
tarihlerde cihaz sahibine ‘kayıt dışı’ tespiti yönünde bilgilendirme yapıldığı, son olarak 09/05/2019 tarihinde cihaz ait IMEI numarasının siyah listeye alındığı tespit edilmiştir.
Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik hükmüne göre, yolcunun Türkiye’ye giriş tarihi itibariyle 120 gün içinde kayıt işlemlerinin yapılması zorunludur ve söz konusu sürenin geçmesi halinde kayıt işlemi yapılamamaktadır.
Süreye ilişkin bilgilendirmelerin işletmeciler tarafından cihaza SMS formatında gönderildiği anlaşılmıştır. İşletmeciler tarafından, IMEI numarasının siyah listeye girmesinden itibaren, Kurum kayıtlarında yer almadığı halde kullanımda olduğu tespit edilen cihazın elektronik haberleşme bağlantısının 120 günlük kullanım süresi içerisinde kesilmektedir.
16) Ancak somut olayda, yurda giriş tarihi itibariyle 120 gün içinde kayıt işlemleri
tamamlanmayan cihazın iletişime kapatılmadığı, yaklaşık üç sene boyunca cihazın kayıt dışı olarak kullanıldığı, işletmeci tarafından 2016 yılından beri çeşitli tarihlerde cihazın kayıt dışı olduğunun tespiti ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirildiği, nihayetinde 2019 yılında cihazın iletişime kapatıldığı, dolayısıyla kayıt dışı cihaz hakkında gerekli iş ve işlemlerin zamanında yapılmadığı değerlendirilmiştir.
17) Sonuç olarak, başvurana ait cihazın IMEI numarasının (…) … tarafından, e-devlet sistemi
üzerinden 28/05/2019 tarihli yurda giriş belgesi ile kayıt altına alınarak beyaz listeye alındığı ve mevcut statüsünün de kayıtlı (beyaz listede) olarak göründüğünün tespit edilmiştir.
18.1) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, yurt dışından getirilen elektronik
kimlik bilgisini (IMEI) haiz cihazların Türkiye’de kullanılabilmesi için, yolcunun Türkiye’ye giriş tarihi itibariyle 120 gün içinde kayıt işlemlerinin yapılması gerektiği, kayıt işlemleri için öncelikle kayıt hakkının sorgulanması, harç ücretinin yatırılması ve kayıt işlemlerinin tamamlanması gerektiği, somut olayda başvuranın harç ücretini yatırmasına karşılık kayıt işlemini tamamlamadığı, bu yüzden kayıt dışı olduğu tespit edilen cihazın yeniden kayıt altına alınabilmesi için güncel harç tutarının ödenmesi gerektiği anlaşıldığından, ilgili idarenin işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
18.2) Diğer taraftan, 2016 yılında harç tutarının ödenmesine rağmen kaydı
tamamlanmayan cihazın üç sene boyunca iletişime kapatılmadığı anlaşıldığından, kayıt dışı cihaz hakkında gerekli iş ve işlemlerin zamanında yapılmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın ret kısmına ilişkin başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN KISMEN
KABULU KISMEN REDDİ ile; Kayıt dışı olduğu tespit edilen cihazın yeniden kayıt altına alınabilmesi için güncel harç tutarı ödenmesi gerektiğinden idarenin işleminin hukuka aykırılık oluşturmadığı tespiti dolayısıyla başvuranın talebinin REDDİNE,
120 gün içinde kayıt işlemi tamamlanmayan cihazın üç sene boyunca iletişime kapatılmadığı
anlaşıldığından, yolcu beraberinde yurt dışından getirilen cihazların kayıt altına alınması sürecinde gerekli iş ve işlemlerin zamanında ve titizlikle yapılması hususunda BİLGİ
TEKNOLOJİLERİ ve İLETİŞİM KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve BİLGİ TEKNOLOJİLERİ ve İLETİŞİM KURUMU
BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi