|
ÖZET: Başvuran, yurtta bıraktığı eşyasının karantina sürecinde kaybolduğunu belirterek tazmin talep etmiştir. İlgili idare, kaybolma durumundan sorumlu olmadığını, çünkü öğrencilerin eşyalarını güvenli bir şekilde muhafaza etme yükümlülüğünün kendilerine ait olduğunu savunmuştur. Yurt kuralları gereğince öğrencilerin özel eşyalarını dolaplarda saklamaları ve değerli eşyalarını valiz odasına teslim etmeleri gerektiği belirtilmiştir.
Danıştay, yurt idaresinin gerekli tedbirleri aldığını ve başvuranın eşyalarını dolap yerine baza altına koyarak gerekli özeni göstermediğini tespit etmiştir. Bu nedenle, başvuranın tazmin talebinin reddine karar verilmiştir. Ayrıca, benzer durumların önüne geçmek amacıyla yurt kurallarında kıymetli eşyaların saklanması konusunda öğrencilere seçenek sunacak düzenlemelerin yapılması tavsiye edilmiştir. Bu karar, yurt idaresinin sorumluluklarını yerine getirdiğini ve başvuranın kendi yükümlülüklerini ihmal ettiğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/18265-S.21.29213
BAŞVURU NO : 2021/11747
KARAR TARİHİ : 28/12/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
Yurtta kaybolan eşyaya yönelik zararın tazmini talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 03/07/2021
BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran 01/03/2021 tarihli ilk başvurusunda, salgın hastalık gerekçesiyle eğitime ara verilmesinden önce, Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrencisi olarak Erkek Öğrenci Yurdunda kaldığını, ayrılırken tüm eşyalarını yanına alamadığını, yurdun karantinaya yönelik hizmet vermesini müteakip öğrencilere ait eşyaların depolara kaldırıldığının belirtildiğini, 18/09/2020 tarihinde eşyalarını almaya gittiğinde eşyalarının özensiz bir şekilde dolaba doldurulmuş olduğunu gördüğünü, yakın zamanda aldığı çadırın kaybolduğunu veya çalındığını, dolapların kilidinin olmaması nedeniyle eşyalarının çalınabileceği hususunun idare tarafından öngörülmesi gerektiğini, ilgili idare tarafından gerekli özenin gösterilmediğini belirterek 250,00 TL tutarındaki çadır ücretinin tazmin edilmesini talep etmişti.
2. Başvuran tarihli başvurusunda, yurttan ayrılırken kaybolan çadırını ve bazı diğer eşyalarını dolapta yer kalmadığı gerekçesiyle yatağının altına koyduğunu, baza kısmının da dolap gibi bir depolama alanı olduğunu, masa üstü veya pencere önüne gelişi güzel konulmuş eşya olmadığını, odaların girişlerini gören koridor kameralarının mevcut olduğunu, kayıp eşyanın Decathlon mağazasından alınma
Arpenaz marka 3 kişilik yeşil renkte bir çadır olduğunu, bedel olarak 250.00 TL ödediğini, kendi yurtlarında yer alan bazalarda plastik kelepçe ve dolaplarda kilit bulunmadığını, dolapların yapısı gereği kilit tutmadığını, sadece dolaplara ‘Açmayınız’ şeklinde yazı asıldığını belirterek şikâyetinin kabul edilmesini ve 250.00TL’lik zararının tazmin edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. İlk başvuru hakkında verilen Gönderme Kararına yönelik muhatap idare olan Gençlik ve Spor
Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün E- sayılı ve yazısı ve eklerinde, “Yurtlarda Alınacak Tedbirler ve Uygulamalar Usul ve Esaslarının “Temizlik, tertip ve düzen” başlıklı 11/2 maddesinde; “Öğrenciler özel eşyalarım dolaplarında muhafaza edecek, bavul, valiz, çanta vb. eşyalarını ise valiz odalarına teslim edeceklerdir.” hükmü ile yurt kayıt işlemlerinde sırasında e-Devlet kapısı üzerinden öğrenciler tarafından onaylanan Öğrencilerin Uymak Zorunda Oldukları Yurt Kuralları (Taahütname) 7’nci maddesinde; “Öğrenciler özel eşyalarını dolaplarında muhafaza eder, bavul, valiz, çanta vb. eşyaları ise valiz odasına teslim edilir.” hükmü ile aynı taahhütnamenin 8’inci maddesinde; “Öğrenciler eşyalarını masa, dolap, yatak ve radyatörlerin üzeri, pencere kenarları vb. gelişi güzel yerlere bırakamaz.” hükmü yer almaktadır. Ayrıca yurt idaresi tarafından da gerek yüz yüze görüşmelerde gerekse anons ile öğrencilere sıklıkla odada değerli eşya bırakmamaları, valizlerin valiz odasına indirilmesi yönünde uyarılarda bulunulmaktadır. T.C. İçişleri Bakanlığı, T.C. Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığımız ile koordineli bir şekilde salgının yayılmasını engellemek üzere belirlenen yurtlarımızdaki karantina sürecinde; dezenfekte vb. iş ve işlemler için farklı kurum ve kuruluşlarda görev yapan bir çok görevli öğrenci odalarına girip çıkmıştır. Ayrıca bir odayı farklı zamanlarda karantina altına alınan birçok vatandaşımız ve kamu görevlileri kullandığı için benzer hırsızlık şikâyetleri üzerine emniyet yetkililerince odalarda parmak izi sorgulaması yapılamadığı belirtilmiştir. Öğrenci odalarında kamera sisteminin bulunmasının da hukuken mümkün olmaması nedeniyle gerçekleştiği iddia edilen hırsızlık eylemlerinin gerçekte gerçekleşip gerçekleşmediğinin, gerçekleşmiş ise de kimler tarafından gerçekleştiğinin tespiti mümkün olamamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
4. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün Esayılı yazısında, “İlgi yazınız incelenmiştir. Kocaeli İl Müdürlüğüne bağlı Yurdunda 14.09.2017-28.07.2021 tarihleri arasında barınan ‘a ait şikayet başvurusuna ilişkin ilgi yazınızda talep edilen öğrenci belgesi, yurt kayıt işlemleri sırasında e-Devlet kapısı üzerinden öğrenci tarafından onaylanan taahhütname ve öğrencinin ıslak imzası bulunan Öğrencilerin Uymak Zorunda
Oldukları Yurt Kuralları, İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 16.03.2020 tarih ve sayılı yazısı ve Yurt Müdürlüğünün yazısı ekte gönderilmiştir. Söz konusu şahsın yurda kayıt yaptırdığı 2017-2018 eğitim-öğretim yılında öğrencilerin kayıt sırasında eDevlet kapısı üzerinden onayladıkları taahhütnamede yer alan Öğrencilerin Uymak Zorunda Oldukları
Yurt Kuralları’nın 9. maddesi “Öğrenciler özel eşyalarını dolaplarında muhafaza eder, bavul, valiz, çanta vb. eşyaları ise valiz odalarına teslim edilir.” ve 23. maddesi “Yaz aylarında akademik takvime göre belirlenecek olan yurt kapanma tarihi itibarıyla öğrenciler oda ve dolaplarını boşaltmak zorundadır.” şeklinde düzenlenmiştir. T.C. İçişleri Bakanlığı, T.C. Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığımız ile koordineli bir şekilde salgının yayılmasını engellemek üzere belirlenen yurtlarımızdaki karantina sürecinde; dezenfekte vb. iş ve işlemler için farklı kurum ve kuruluşlarda görev yapan bir çok görevli öğrenci odalarına girip çıkmıştır. Ayrıca bir odayı farklı zamanlarda karantina altına alınan birçok vatandaşımız ve kamu görevlileri kullandığı için benzer hırsızlık şikâyetleri üzerine emniyet yetkililerince odalarda parmak izi sorgulaması yapılamadığı belirtilmiştir. Öğrenci odalarında kamera sisteminin bulunmasının da hukuken mümkün olmaması nedeniyle gerçekleştiği iddia edilen hırsızlık eylemlerinin gerçekte gerçekleşip gerçekleşmediğinin, gerçekleşmiş ise de kimler tarafından gerçekleştiğinin tespiti mümkün olamamaktadır.
Benzer konu hakkında Karabük Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne gelen şikayet dilekçeleri üzerine
Bakanlığımız Rehberlik ve Denetim Başkanlığınca düzenlenen rapor yazımız ekinde gönderilmiştir.”
ifadelerine yer verilmiştir. Yazı ekinde ise, “…Başvuran öğrenci Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi 4.
Sınıf öğrencisi olarak Yurt Müdürlüğünde nolu odada barınmıştır. … Öğrencinin kaydı yurttan mezun durumda olduğu için 28.07.2021 tarihinde silinmiştir. Öğrencilerin Uymak Zorunda
Oldukları Yurt Kuralları “Madde-9: Öğrenciler özel eşyalarını dolaplarında muhafaza eder, bavul, valiz, çanta vb. eşyaları ise valiz odalarına teslim edilir” ve “Madde-23: Yaz aylarında akademik takvime göre belirlenecek olan yurt kapanma tarihi itibarıyla öğrenciler oda ve dolaplarını boşaltmak zorundadır.” hükümleri gereğince tatil dönemlerinde öğrenciler odalarında eşya bulunduramamaktadır.
5. Öğrencilerin odalarında depolama alanı olarak valiz odası, soyunma dolabı, komidin, kitaplık dolabı ve baza altları bulunmaktadır. Öğrenciler valizlerini ve fazla eşyalarını yurdumuzda bulunan valiz odasına valiz kartı karşılığında teslim edebilmektedirler.
6. Öğrenci odasının bulunduğu koridoru gösteren kamera kaydı bulunmamaktadır. Kayıtlar en fazla 1 ay geriye dönük olarak dijital ortamda depolanıp saklanmaktadır.
7. T.C. İçişleri Bakanlığı, T.C. Sağlık Bakanlığı, Afad, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Kızılay ve
Bakanlığımız ile koordineli bir şekilde salgının yayılmasını engellemek üzere yurt dışından gelen vatandaşlarımızın karantina sürecinde; dezenfekte, yemek, barınma hizmetleri, sağlık vb. iş ve işlemler için farklı kurum ve kuruluşlarda görev yapan bir çok görevli öğrenci odalarına girip çıkmıştır. Ayrıca bir odayı farklı zamanlarda karantina altına alınan birçok vatandaşımız ve kamu görevlileri kullandığı için iddia edilen çadırın kaybolması ya da çalınması olayının failinin bulunmasının odalarda kamera olmaması nedeniyle tespiti mümkün olmamaktadır. Müdürlüğümüzde öğrencilerin valiz, bavul ve çanta vb.
eşyalarının muhafaza edilmesi için valiz odası bulunmaktadır. Bahse konu öğrenci taahhütte bulunmasına rağmen eşyalarını valiz odasına teslim etmemiştir. Dolayısıyla adlı öğrencinin kayıp çadırının ücretinin tazmini ile ilgili talebi Müdürlüğümüzce uygun görülmemektedir.” bilgilerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
8. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
9. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
10. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Amaç’ başlıklı 2 nci maddesinde “… Yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.”,
11. 29796 sayılı ve 09/08/2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanın Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Yurt İdare ve İşletme Yönetmeliğinin ‘Amaç’ başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin
amacı, Kurum tarafından işletilen yurtlarda idare, işletme, barındırma usul ve esaslarını düzenlemek suretiyle yükseköğrenim öğrencilerinin eğitim ve öğretimlerini kolaylaştırmaktır.”
12. Başvuranın onayladığı taahhütnamede yurtta barındığı sürece Yurt İdare ve İşletme Yönetmeliği ile Kurumun belirlediği diğer kurallara uyacağını taahhüt etmiştir. Öğrencilerin uymak zorunda oldukları yurt kurallarının konu ile ilgili maddeleri şu şekildedir; “9) Öğrenciler özel eşyalarını dolaplarında muhafaza eder, bavul, valiz, çanta vb. eşyaları ise valiz odalarına teslim edilir. 10)
Öğrenciler eşyalarını masa, dolap, yatak ve radyatörlerin üzeri, pencere kenarları vb. gelişigüzel yerlere bırakamaz. 19) Öğrenci odalarında zorunlu veya gerekli olmadıkça (sağlık, engellilik vb. sebepler ile yurt idaresince uygun görülen diğer durumlar) standart Kurum malzemesi dışında malzeme bulundurulmaz ve kullandırılmaz. 21) Yurt İdaresince gerekli görülen zamanlarda, öğrenci oda ve dolaplarında denetleme yapılabilir. 23) Yaz aylarında akademik takvime göre belirlenecek olan yurt kapanma tarihi itibarıyla öğrenciler oda ve dolaplarını boşaltmak zorundadır.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
13. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 14. Başvuran, barındığı yurtta bıraktığı eşyasının karantina hizmeti verildiği dönemde kaybolduğunu belirterek bedelinin tazmin edilmesini talep etmektedir. İlgili idare özetle, kaybolma veya çalınma durumundan doğrudan kendisinin sorumlu olmadığını belirtmektedir.
15. Dosya kapsamında yer alan kayıp eşya hakkında düzenlenen raporda, “İl müdürlüğümüze bağlı
Yurt Müdürlüğü’nde kayıtlı yukarıda bilgileri verilen isimli öğrencinin
Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurusu incelenmiş olup konuya sebep olan durum hakkında araştırma yapılmıştır. Söz konusu yurt müdürlüğümüz Bakanlığımız Genel Müdürlüğümüzün olurları ile pandemi süreci başlangıcında yurt dışından gelen misafirlerimiz için sosyal izolasyon yurdu olarak görev yapmasından dolayı söz konusu durum ve durumlar yurt müdürlüğümüzün inisiyatifi dışında gerçekleşmiştir. Söz konusu öğrenci yurt müdürlüğümüze tarihsiz dilekçe ile başvurmuş verdiği dilekçesinde kaybolan eşyasına dair marka ve model bilgisi vermemiş sadece söz konusu eşyanın pahalı ve taksitlerini ödemeye devam ettiğini beyan etmiştir. Rapor ekinde sunulan dilekçede dolap kilitleri ile ilgili hiçbir ifade bulunmamaktadır. Yurt Müdürlüğü ile yapılan müzakereler sonucunda izolasyon yurdu görevine başlamadan önce tüm odalardaki dolap kilitlerinin eksiksiz olduğu, hatta açık kalan baza, dolap ve komodinleri gerek asma kilit gerekse plastik kelepçeler ile kapatıldığı ifade edilip misafirler için hazırlık aşamasında titiz ve dikkatli bir şekilde odalarda çalışma yapıldığı, dolaplara ve oda girişlerine bilgi notları hazırlandığı beyan edilmiştir. isimli öğrencinin vermiş olduğu dilekçe yurt müdürlüğümüzün
16.10.2020 tarih ve 60045981-110.03.02- E. sayılı yazısı ile tarafımıza iletilmiş, söz konusu durum
veya durumlar için Genel Müdürlüğümüz ile şifahi görüşmeler sonucunda verilecek kararların tarafımıza iletileceği bilgisi verilmiştir. Bu kurarlar doğrultusunda işlem tahsis edilecektir, Resmi yazı ve dilekçe yazımız ekinde sunulmuştur.” ifadelerine yer verilmiştir.
16. İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünün Gençlik ve Spor Bakanlığına muhatap 16/03/2020 tarihli ve sayılı yazısında özetle, planlı olarak yurt dışından getirilen vatandaşların ve tarafından belirlenen KYGM’e ait yurtlarda gözlem ve izlemeye alınacakları, yurtların yönetimini sağlamak üzere bir mülki idare amiri görevlendirileceği, temizlik ve lojistik hizmetlerin AFAD tarafından gerçekleştirileceği, GSB’nin yurtlarda görevli personelin görev yapmaya devam edeceği ve tedbirlerin iş birliği içerisinde uygulanacağı ve uygulamada herhangi bir aksaklığa yer verilmeyeceği yönünde ifadelere yer verilmiştir.
17. Kocaeli Valiliği Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün E. sayılı ve Öğrenci Eşyaları konulu
Kocaeli Yurt Müdürlüklerine muhatap yazısında, “İlgi yazılar ile karantina, gözlem ve izlem merkezi olarak görev yapan Yurt Müdürlüklerimizce bazı baza ve dolapların açılmış olduğu İl Müdürlüğümüze bildirilmişti. Kredi Yurtlar Genel Müdürlüğünce 05 Haziran 2020 talihinde düzenlenen video konferansta; konu ile ilgili gerek yurtlarımızın gerekse öğrenci şikayetlerinin tarafımıza ulaştığı bildirilmiş olup, bu süreçte öğrencilerimizin eşyalarında meydana gelen kayıp ve zararlar ile ilgili kurumlara (İl Sağlık
Müdürlüğü, Cumhuriyet Başsavcılığı ve Kocaeli Araştırma Hastanesi) resmi kanallar ile bildirim yapılması talimatı verilmiştir. Öğrencilerimizden mantıklı olmak koşuluyla kayıp ve zararlarına dair dilekçelerinin ilgili makamlara bildirilmek üzere İl Müdürlüğümüze iletilmesi hususunda…” ifadelerine yer verilmiştir.
18. Yurt Müdürlüğünün 16/10/2020 tarih ve sayılı Kocaeli Gençlik ve Spor
İl Müdürlüğüne muhatap yazısında, öğrencilerin salgın hastalık döneminde odalarında bulunan eşyalarının kayıp olduğunu beyan ettikleri dilekçelerin (7 sayfa) iletildiği bilgisine yer verilmiştir.
19. Gençlik ve Spor Bakanlığı Rehberlik ve Denetim Başkanlığının E- sayılı ve 21.05.2021 tarihli Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne muhatap yazısında, “Cezayir ülkesinin pandemi nedeniyle hava sahasını kapatması üzerine İstanbul Havalimanında mahsur kalan Cezayir vatandaşlarının … Karabük Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne bağlı … Yurt Müdürlüklerinde misafir edildikleri, süreç sonunda eşyalarını almaya gelen öğrencilerden eşyalarını bulamadığını ve dolapbaza kilitlerinin kırıldığını iddia eden 64 öğrencinin yurt idarelerine dilekçe verdiği, ayrıca … Yurt
Müdürlüğünde barınan 5 öğrencinin de kayıp eşyaları ile ilgili yurt idaresine dilekçe verdiği, söz konusu dilekçeler ile ilgili olarak yapılan inceleme ve alınan ifadelerin bir arada değerlendirilmesi neticesinde; …. Yurtların kapalı olması nedeniyle dilekçe sahibi öğrencilerin ifadeleri yüz yüze alınamamış, buna karşılık Müfettişliğimizce dilekçe sahibi 69 öğrenci ile önce telefon ile irtibata geçilerek 18.12.2020 tarihinde mail adreslerine soru tutanağı gönderilerek cevap vermeleri istenilmiş, aradan 48 gün geçmesine ve birkaç defa da telefonla hatırlatılmasına rağmen 04.02.2021 tarihi itibariyle 19 öğrencinin cevaplarını göndermediği ve/veya adresimize ulaşmadığı, öğrencilerin yurt idaresine vermiş oldukları dilekçeler ile Müfettişliğimize göndermiş oldukları ifade tutanaklarında kaybolduğu iddia edilen eşyaların aynı veya benzer nitelikte olduğu, kaybolduğu iddia edilen eşyaların ise genel olarak kılıkkıyafet, laptop, telefon, tablet, elektronik eşya ve altın/gümüşten ibaret olduğu,
20. Sonuç olarak; Koronavirüs nedeniyle uçuş sahalarının kapanması ve uçuşlarının iptal edilmesi nedeniyle İstanbul Havalimanında mahsur kalan Cezayirli yolcuların … Yurt Müdürlüğünde misafir edildikleri süre zarfında Vali Yardımcısı ve Yurt Müdürü olarak görevlendirilen Aile Çalışma ve
Sosyal Hizmetler İl Müdürü ‘in talimatlarıyla hareket edildiği, sekretarya yönlendirme
işlemlerinin yerine getirilmesi, yurt temizlik hizmeti ve buna ait lojistik hizmetleri ile beslenme dışındaki temel ihtiyaçların koordinesini sağlamak üzere Karabük İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün görevlendirildiği, konaklayanların beslenme ve buna ait ihtiyaçları ile kantin hizmetlerini yerine getirmek üzere Kızılay Karabük Şube Başkanlığının görevlendirildiği, Karabük İl Sağlık Müdürlüğü tarafından söz konusu yurda Başhekim görevi yapmak üzere bir sağlık yöneticisi, yeteri kadar doktor ve sağlık personeli görevlendirildiği, Cezayirli misafirlerin barındıkları yurtlardan 3-4 Nisan 2020 tarihlerinde ayrıldıktan sonra, bu yurtlarda görev yapan Kamu ve Özel sektör tüm çalışanların İl
Hıfzıssıhha Kurul Kararı gereği 14 gün süreyle karantina altına alındığı ve bu yurtların, AFAD İl
Müdürlüğü tarafından gönderilen firma personelince temizlenerek dezenfekte edildiği, yurt personelinin karantina süresinin sona ermesi üzerine odaların yurt personelince de kontrol edilerek temizliğinin yapıldığı, nihai olarak bu süre zarfında farklı kurum ve kuruluşlarda görev yapan birçok görevlinin bu odalara girip-çıktığı,
21. Bunun yanında; Yurtlarda Alınacak Tedbirler ve Uygulamalar Usul ve Esaslarının “Temizlik, tertip ve düzen” başlıklı 11/2 maddesinde; “Öğrenciler özel eşyalarını dolaplarında muhafaza edecek, bavul, valiz, çanta vb. eşyalarını ise valiz odalarına teslim edeceklerdir.” hükmü, yurt kayıt işlemlerinde sırasında e-Devlet kapısı üzerinden öğrenciler tarafından onaylanan Öğrencilerin Uymak Zorunda Oldukları Yurt
Kuralları (Taahütname) 7’nci maddesinde; “Öğrenciler özel eşyalarını dolaplarında muhafaza eder, bavul, valiz, çanta vb. eşyaları ise valiz odasına teslim edilir.” hükmü ile aynı taahhütnamenin 8’inci maddesinde; “Öğrenciler eşyalarını masa, dolap, yatak ve radyatörlerin üzeri, pencere kenarları vb. gelişi güzel yerlere bırakamaz.” hükmü yer almasına, yurt idaresi tarafından da gerek yüz yüze görüşmelerde gerekse anons ile öğrencilere sıklıkla sistem üzerinden izin almadan yurttan ayrılmamaları, odada değerli eşya bırakmamaları, valizlerin valiz odasına indirilmesi yönünde uyarılarda bulunmasına rağmen; öğrencilerin bir kısmı uyarıları dikkate almayarak bazı özel eşyalarını dolaplarında muhafaza altına almadan, bavul, valiz, çanta vb. eşyalarını ise valiz odalarına teslim etmeden yurttan ayrıldıkları,
22. Diğer yandan kısıtlı bir zaman diliminde öğrencilere ait açıkta bulunan eşyaların idari personelin koordinesiyle güvenlik görevlileri nezaretinde temizlik personelince toplanarak baza altlarına ve valiz odasına yerleştirildiği, açık olan baza ve dolapların ise plastik kelepçe ile koruma altına alındığı, bununla birlikte karantinaya alınıp misafir edilenler için uyulması gereken kurallar ve kilitli olan öğrenci dolapları ile bazaların açılmaması gibi bilgiler içeren Arapça dilinde hazırlanan uyarı levhalarının odalara asıldığı,
23. Yukarıda yer alan açıklamalardan açıkça görüleceği üzere; Öğrencilerin şikayet dilekçelerinde ve/veya ifade tutanaklarında bahsi geçen eşyaların bazılarının kaybolduğu düşünülse bile, bu süre zarfında farklı kurum ve kuruluşlarda görev yapan birçok görevlinin öğrenci odalarına girip-çıktığı, yurt odaları içerisinde ve koridorlarda güvenlik kamerasının bulunmadığı, kurum personelinin de kendilerine yüklenilen görevleri yerine getirmekte gerekli gayret ve çabayı gösterdikleri hususları ile birlikte, mevcut bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; kaybolduğu iddia edilen eşyaların nasıl ve ne şekilde kaybolduğunun ve/veya kimler tarafından alındığının tespitinin mümkün olmadığı,
24. Ayrıca dilekçe veren öğrencilerden… isimli öğrencinin … şikayette bulunduğu, bu başvuru üzerine
Karabük Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından .. sayılı soruşturma dosyasının açıldığı ve soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır. Bu itibarla; Yurt idaresinin bir bütün olarak görev, yetki ve sorumluluklarını yerine getirdikleri anlaşıldığından; personel hakkında disiplin, mali ve adli yönden yapılacak
herhangi bir işlem bulunmadığı anlaşılmakla birlikte; … isimli öğrencinin … soruşturmanın devam ettiği anlaşıldığından; hem … ile ilgili hem de diğer öğrencilerin adli makamlara başvurmaları halinde, yargılama sonucunda ortaya çıkacak karara göre hareket edilmesinin, “Yurtlarda Alınacak Tedbirler ve Uygulamalar Usul ve Esasları” ile yurt kayıt işlemlerinde sırasında e-Devlet kapısı üzerinden öğrenciler tarafından onaylanan “Öğrencilerin Uymak Zorunda Oldukları Yurt Kuralları (Taahhütname)” metnine; “kıymetli eşyalarda dahil olmak üzere şahsi kullanımlarında bulunan eşyaların güvenliğinden ve bu doğrultuda her türlü tedbiri almaktan öğrencilerin kendileri sorumludur. Kıymetli eşyalar saklanmak üzere yurt idaresine bırakılabilir.” şeklinde bir hüküm eklenmesi hususunda Kredi ve
Yurtlar Genel Müdürlüğüne yazılı bir talimat verilmesinin uygun olacağı” ifadelerine yer verilmiştir.
25. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın salgın hastalık gerekçesiyle eğitime ara verildiği dönemde yurttan ayrılırken tüm eşyalarını yanına alamadığı, yurdun karantina uygulamasında kullanıldığı, başvuranın 18/09/2020 tarihinde eşyalarını almaya gittiğinde çadırının kaybolduğunu fark ettiği, başvuranın konu hakkındaki dilekçesinin tarihsiz olduğu ancak 16/10/2020 tarihli üst yazı ile işlem gördüğü,
26. İlgili yurt müdürlüğünün konuya vakıf olduktan sonra Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne bildirimde bulunduğu, Kocaeli Valiliği Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından karantina, gözlem ve izlem merkezi olarak görev yapan yurt Müdürlükleri tarafından bazı baza ve dolapların açılmış olduğu yönünde şikâyetlerin bildirildiği ve bu süreçte öğrencilerin eşyalarında meydana gelen kayıp ve zararlar ile ilgili kurumlara (İl Sağlık Müdürlüğü, Cumhuriyet Başsavcılığı ve Kocaeli Araştırma Hastanesi) resmi kanallar ile bildirim yapılması talimatı verildiğinin belirtildiği, somut olayda başvuranın durumuna ilişkin bildirimde bulunulduğuna yönelik bir bilgi bulunmadığı, Kamu kurumlarında bulunan herhangi bir kimseye ait eşya hakkında gerçekleşen hırsızlık suçunun nitelikli hal olduğu, şikâyete tabi olmadığı, kamu adına soruşturma ve kovuşturmayı gerektiren bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de yetkili makamlara bildirimde bulunmayı ihmal eden veya bu hususta gecikme gösteren kamu görevlisi hakkında kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçunun gündeme gelebileceği, somut olayda ilgili yurt
Müdürlüğünün öğrencilerden kendisine ulaşan kayıp ve çalıntı taleplerini gerekli işlemlerin yapılması İl
Müdürlüğüne ilettiği, Gençlik ve Spor Bakanlığı Rehberlik ve Denetim Başkanlığı tarafından benzer olaylara ilişkin araştırma yapıldığı ve böylelikle ilgili idarenin kendisine yüklenilen görevleri yerine getirmekte gerekli gayret ve çabayı gösterdiklerinin anlaşıldığı,
27. Salgın hastalık döneminde eğitime kısa veya uzun dönem ara verildiği, bu dönemlerin akademik takvime göre belirlenecek olan yurt kapanma tarihi olarak kabul edilmemesi ve bu itibarla öğrencilere oda ve dolaplarını boşaltmak sorumluluğunun bu dönem için de aranması gerektiği,
28. Yurtlarda öğrencilerden öncelikle kilidi bulunan dolapların kullanılmasının beklendiği, başvuranın ise özel eşyalarını dolabında muhafaza etmeyip baza altına koyduğu ve öylece kendi eşyalarına yönelik gerekli özen ve dikkati göstermediğinin anlaşıldığı,
29. Karantina sürecinin İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, bu sürece birden çok idare personelinin dahli olduğunun kabulünün elzem olduğu ile birlikte yurt hizmetlerinin yürütülmesinde asıl görev ve sorumluluğun KYGM’de olduğu, zaten İçişleri
Bakanlığının ilgili yazısında GSB’nin yurtlarda görevli personelin görev yapmaya devam edeceği ve tedbirlerin iş birliği içerisinde uygulanacağı ifadelerine yer verildiği,
30. Başvuranın barındığı Yurdunda kayıp eşyaya yönelik bir sayfası başvurana ait olmak üzere toplam 7 sayfa dilekçe sunulduğu ve dosya kapsamında yer alan yazılardan edinilen bilgiye göre
Karabük ilinde 69 kalıp/çalıntı bildiriminde bulunulduğu, bu bilgiler dikkate alındığında ülke genelinde çok sayıda benzer durumun cereyan ettiğinin anlaşıldığı, oda ve saklama koşullarından ziyade genel duruma bakılması gerektiği ve yurtlarda idare, işletme, barındırma usul ve esaslarını düzenlemek suretiyle yükseköğrenim öğrencilerinin eğitim ve öğretimlerini kolaylaştırmakla yükümlü ilgili idarenin bu süreçte birden çok ihlal iddiasına sebebiyet verdiği, Gençlik ve Spor Bakanlığı Rehberlik ve Denetim Başkanlığı tarafından da önerildiği üzere öğrencilerin uymak zorunda oldukları yurt kuralları (taahhütname)
metninde olağan ve olağanüstü beklenmeyen durumlarda kıymetli eşyaların saklanması konusunda öğrenciye seçenek sunacak düzenlemenin yapılması gerektiği, böylelikle benzer iddia ve durumların önüne geçilebileceği,
31. Bununla birlikte başvuran tarafından oda girişini gören kameranın bulunduğu iddiasına yönelik ilgili idare tarafından aksinin belirtildiği, yine bazaların kilitlenmediği bilgisine yönelik ilgili idare tarafından açık kalan baza, dolap ve komodinleri gerek asma kilit gerekse plastik kelepçeler ile kapatıldığı ve oda girişlerine bilgi notları hazırlandığının belirtildiği, ilgili idarelerce birlikte yürütülen bir süreçte içinde bulunulan şartlar kapsamında KYGM’nin üzerine düşen görev ve sorumluluğu yerine getirdiği, buna rağmen başvuranın çadırının kaybolduğu-çalındığına yönelik bir tespitte bulunulamadığı, bu kapsamda başvuranın tazmin talebinin reddi gerektiği hususları tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden
32. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
33. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle,
Başvuranın zararının tazmin edilmesi talebinin REDDİNE,
Öğrencilerin uymak zorunda oldukları yurt kuralları (taahhütname) metninde olağan ve beklenmeyen durumlarda kıymetli eşyaların saklanması konusunda öğrenciye seçenek sunacak düzenlemenin yapılması
hususunda GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI KREDİ ve YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi