|
ÖZET: Başvuran, Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesinde yurt müdürü unvanına atanmış, daha sonra yurt müdür yardımcısı olarak atanmış ve sonrasında yurt müdürü unvanına yeniden atanmak için yaptığı başvuruların reddedildiğini belirtmiştir. İdare, başvuranın daha önce yurt müdürü unvanını kazanmış olması nedeniyle, 2020 ve 2021 yıllarında yapılan görevde yükselme sınavlarına katılamayacağını ifade etmiştir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yer alan kariyer ve liyakat ilkeleri gereği, kamu görevlilerinin görevde yükselme ve unvan değişikliklerinin objektif kurallar çerçevesinde yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Başvuranın yurt müdürü unvanına yeniden atanması hususunda idarenin takdir yetkisi bulunsa da, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği belirtilmiştir. İdarenin, başvuranın atama talebine ilişkin herhangi bir gerekçe sunmaması, hukuki bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın yurt müdürü unvanına atanması için gerekli değerlendirmenin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/2519-S.22.3820
BAŞVURU NO : 2021/16618
KARAR TARİHİ : 24/02/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yurt müdürü unvanına atanma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 30/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün 2010 yılında düzenlemiş olduğu görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı ile Yurt Müdürü olarak Tunceli iline atandığını, bir müddet çalıştıktan sonra kendi isteğiyle Osmaniye İline yurt müdür yardımcısı olarak atandığını, halen
Adana Gençlik Spor İl Müdürlüğüne bağlı Kut’ül Amare Yurt Müdürlüğünde Müdür Yardımcısı olarak görev yapmakta olduğunu, 10 yıl aradan sonra Kurum bünyesinde Eylül 2020 ve Temmuz 2021 tarihlerinde yapılan görevde yükselme sınavlarına müracaat ettiğini fakat müracaatının kabul edilmediğini, gerekçe olarak 2010 yılında yapılan görevde yükselme sınavı ile yurt müdürü unvanına atandığını, bunun üzerine yurt müdürü unvanına yeniden atanmak üzere yapmış olduğu başvurularının reddedildiğini belirterek yurt müdürü unvanına yeniden atanmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Gençlik ve Spor Bakanlığının 9/11/2021 tarihli ve – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Adı geçenin, Adana Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Kut’ül Amare Yurt Müdürlüğünde Yurt Müdür
Yardımcısı kadrosunda görev yaptığı ve Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olduğu,
2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmelik ile Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Bakanlığımızca 22/01/2020 tarihinde yayımlanan duyuru ile “2020
Yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı”nın, 18/06/2021 tarihinde yayımlanan duyuru ile de “2021 Yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı”nın açıldığı,
2.3. Başvuranın 14/09/2010-16/05/2011 tarihleri arasında Yurt Müdürü olarak görev yaptığı, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, anılanın daha önce Yurt Müdürü unvanı ile görev yapmış olması sebebiyle 2020 ve 2021 yıllarında açılan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına başvuru yapamadığı, bu kapsamda, anılan Yönetmeliğin 11’inci maddesinin (6) numaralı alt bendinde yer alan “İlan edilen kadrolara sınavsız atanma hakkına sahip olanlar, aday memur statüsünde bulunanlar ve diğer kurumların personeli görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına katılamazlar.” hükmü gereğince geçmişte yurt müdürü olarak kazanılmış bir unvana sahip olduğu anlaşılan anılanın 03/11/2020 tarihli ve 02/07/2021 tarihli atanma talepli dilekçeleri, mevcut kadro ve ihtiyaç durumuna göre değerlendirilmekte ve Bakanlık
Makamı takdirinde neticelendirilmekte olduğu
açıklamalarına yer verilmiş olup, söz konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 3 üncü maddesinde, “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:…
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”,
6. Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
6.1. Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar ve hizmet grupları” başlıklı 5 inci maddesinde, “ (1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolar ve hizmet grupları
aşağıda belirtilmiştir:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Yurt müdürü, şube müdürü, gençlik merkezi müdürü, sporcu/spor eğitim merkezi müdürü, basın ve
halkla ilişkiler şube müdürü, kuruluş müdürü, kamp müdürü, spor tesisi müdürü, Türkiye olimpik hazırlık merkezi müdürü,
2) Yurt müdür yardımcısı,
3) Şef, koruma ve güvenlik şefi…”
6.2. “Duyuru ve başvuru” başlıklı 11 inci maddesinde, “(6) İlan edilen kadrolara sınavsız atanma hakkına sahip olanlar, aday memur statüsünde bulunanlar ve diğer kurumların personeli görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına katılamazlar.”,
6.3. “Hizmet grupları arasındaki geçişler” başlıklı 22 inci maddesinde, “(1) 5 inci maddede belirtilen
hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Aynı hizmet grubunun aynı alt görev grubu içinde yer alan görevlere veya alt görevlere atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak şartıyla ilgili personelin isteği üzerine sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
b) Hizmet grupları arasında görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt görev grubundan üst görev gruplarına geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Ancak, Bakanlıkta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, ilgili personelin isteği ve bu Yönetmelikte aranan öğrenim şartı ile hizmetin yerine getirilmesi için gerekli ehliyet, sertifika ve benzeri belgelere sahip olunması kaydıyla görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.”
ifadeleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü bünyesinde görevde yükselme sınavı sonucu yurt müdürü unvanına atandığını, daha sonra talebi üzerine Osmaniye İline Yurt Müdür
Yardımcısı olarak atandığını, halen Adana Gençlik Spor İl Müdürlüğüne bağlı Kut’ül Amare Yurt
Müdürlüğünde Müdür Yardımcısı olarak görev yaptığını, Bakanlık bünyesinde yapılan görevde yükselme sınavlarına müracaat ettiğini fakat müracaatının kabul edilmediğini, bu defa yurt müdürü unvanına yeniden atanmak üzere yapmış olduğu başvuruların da reddedildiğini belirterek yurt müdürü unvanına yeniden atanmayı talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, “kariyer” ve “liyakat” ilkelerini temel ilkeler arasında sayarak Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme kavramı yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinin tek güvencesinin de, hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesiyle sağlanabileceği tabiidir. (D2D, 02/03/2016, E:2016/309, K: 2016/997; D5D 10/12/2004, E:2004/3658 ve
K:2004/5187)
10. Söz konusu ilkelere matuf olarak sınıflar içinde ilerleme ve yükselme, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile kurum ve kuruluşlar tarafından çıkarılan görevde yükselmeye ilişkin yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmiş; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş, buna dayanılarak Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği de yürürlüğe konulmuştur.
11. Başvuruya konu olayda, başvuran 2010 yılında Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği kapsamında yapılan görevde yükselme sınavı ile yurt müdürü olarak atanmış, sonrasında talebi üzerine başka bir ile atanmak üzere daha alt düzeydeki yurt müdür yardımcısı unvanına 16/5/2011 tarihinde atanmıştır. Başvuran yurt müdür yardımcısı olarak görev yapmakta iken
Bakanlık tarafından 2020 ve 2021 yıllarında yurt müdürü unvanı için belirlenen 100’ er ader kontenjan çerçevesinde görevde yükselme sınavlarının yapıldığı, söz konusu görevde yükselme sınavlarına katılım sağlamak üzere başvuruda bulunan başvuranın, daha önce yurt müdür unvanını ihraz etmiş olması sebebiyle ilgili Yönetmelikte yer verilen “ilan edilen kadrolara sınavsız atanma hakkına sahip olanların, görevde yükselme sınavına katılamayacağı” hükmü kapsamında sınav başvurularının reddedildiği, bu defa, başvuranın görevde yükselme sınavı ile yeniden atanamayacağı yurt müdürlüğüne yeniden atanmak üzere başvurularda bulunduğu anlaşılmıştır.
12. Başvuranın yeniden yurt müdürü olarak atanmasında, ilgilinin idarenin cevabi yazısında da ifade edildiği üzere idarenin takdir yetkisinin bulunduğu açık olmakla birlikte, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Öğretide ve yargı kararlarında idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitliğe uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, kararlarının gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin hukuk devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.
13. Başvuranın yurt müdürü unvanını ihraz etmiş olması nedeniyle yeniden görevde yükselme sınavına alınması hukuken mümkün bulunmamakla birlikte, başvuranın yeniden yurt müdürü olarak atamasının yapılmaması yönünde kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında kullanıldığına ilişkin ilgili idare tarafından herhangi bir gerekçenin sunulmadığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla başvuranın kariyer ve liyakat ilkeleri gereğince görevde yükselme sınavı sonucunda yurt müdürü unvanını ihraz ettiği ve başvuranın talepte bulunduğu 2020 ve 2021 yıllarında 100’er adet yurt müdürü kadrosu için görevde yükselme sınavı yapıldığı hususu da dikkate alındığında söz konusu hizmete ihtiyaç duyulduğu hususu da açık olduğundan, başvuranın yurt müdürü unvanına tekrar atamasının yapılması hususunun değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın yurt müdürü unvanına atanmasına yönelik hususun tekrar değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; başvuruya konu atamanın yapılmaması işlemindeki takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında kullanılmadığı ve başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenlerle “kanunlara uygunluk”, “eşitlik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvuranın yurt müdürü unvanına tekrar atanması hususunun değerlendirilmesi için GENÇLİK VE SPOR
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, GENÇLİK VE SPOR
BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Bu kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi