|
ÖZET: Başvuru, yurt ve burs başvurularında uygulanan yaş sınırına itiraz eden 47 yaşındaki engelli bir birey tarafından yapılmıştır. Başvuran, bu yıl üniversiteye yerleştiğini ve yurt başvurularında otuz yaş sınırının yönetmelikte yer aldığını, burs başvurularında ise böyle bir kısıtlamanın bulunmadığını ifade etmektedir. Deprem bölgesinde yaşayan başvuran, barınma, kredi ve burs başvurularında yaş şartlarının kaldırılmasını talep etmektedir.
Gençlik ve Spor Bakanlığı, yurt başvurularında otuz yaş sınırının yönetmelik gereği uygulandığını belirtmiştir. Bakanlık, 2023-2024 eğitim öğretim dönemi için 428.605 geçerli yurt başvurusu aldığını, bu başvurular arasında otuz yaş üstü öğrencilerin değerlendirmeye alınmadığını açıklamıştır. Başvuranın burs başvurusu da yaş sınırı nedeniyle kabul edilmemiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerinin değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamış ve yaş sınırının kaldırılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın durumunu değerlendirirken, eğitim hakkı ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini belirtmiştir. Engelli bireylerin yükseköğrenime erişimlerinin desteklenmesi gerektiğini vurgulayan kurum, yaş sınırının kaldırılması için gerekli adımların atılmasını önermektedir. Bu bağlamda, başvurunun kabul edilmesi ve başvuranın burs ve yurt talebinin değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2302-S.24.3663
BAŞVURU NO : 2023/14427
KARAR TARİHİ : 27.02.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yurt ve burs başvurularında uygulanan yaş sınırına itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 08.09.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran 47 yaşında ve engelli olduğunu, bu yıl üniversiteye yerleştiğini, yurt başvurularında aranan otuz yaş sınırının yönetmelikte yer aldığını, burs başvurularında aranan yaş sınırının ise mevzuatta yer almadığını, bu kısıtlamaların kendisini zorladığını ve deprem bölgesinde ikamet ettiğini belirterek barınma, kredi ve burs başvurularında yaş şartlarının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sayılı cevabi yazısında, “(yurt)…yapılan açıklamalar aşağıda sıralanmıştır: a) isimli öğrenci tarafından Başkanlığımıza iletilen CİMER başvurusu ve cevap yazısı Ek- 1 ‘de yer almaktadır.
3. c, d, e, f, g, j, k) Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Hizmetleri Yönetmeliği’nin Barınma Şartları 6.
Maddesinin (h) bendi “Yurt başvurusu yaptığı tarihte otuz yaşını doldurmamış olması.” Şeklinde düzenlenmiştir. Otuz yaş üstü öğrencilerin yurt başvuruları değerlendirmeye alınmamaktadır.
Başvurular değerlendirmeye alınmadığı için kontenjan dâhilinde barınıp barınamayacağına ilişkin veri bulunmamaktadır.
4. i) 2023-2024 eğitim öğretim dönemi 2-5 Ekim 2023 tarihleri arası alınan ek kontenjan başvuruları ile birlikte 428.605 öğrenciden geçerli yurt başvurusu alınmış olup 09.10.2023 tarihli mevcut yedek yerleştirme sonrası 400.060 öğrenci yerleştirilmiş olup taleplerin karşılanma oranı 93,34 olarak gerçekleşmiştir.
5. l) Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Hizmetleri Yönetmeliği’nin 17. maddesinin (1) bendi “Öğrenciler yurtlarda, normal öğrenim süresi kadar barındırılır” şeklinde düzenlenmiştir. Bununla birlikte
Bakanlığımıza bağlı yurtlarda misafir olarak barınmak isteyen 30 yaşını geçmemiş öğrencilerden talep edenlerin yurtlarda boş yer bulunması, adli sicil sorgulamalarının yapılması ve İl Müdürlüklerince uygun görülmesi kaydıyla Konaklama Usul ve Esaslarına göre ücretli olarak barındırılmaları uygun görülebilmektedir. Misafir olarak barınmak isteyen öğrencilerin Yurt/İl Müdürlüğüne başvuruda bulunmaları gerekmektedir.
6. Bakanlığımıza 2022-2023 öğretim yılında burs/öğrenim kredisi almak için başvuru yapan …
‘ un durumu incelenmiştir. (burs)
7. Öğrenci ile ilgili herhangi bir yazışma yapılmamıştır.
8. Öğrencinin Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve
Edebiyatları Pr. Bölümü öğrencisi olduğu, Mustafa Kemal Üniversitesi Antakya Meslek Yüksek
Okulundan mezun olduğu,
9. 2023-2024 öğretim yılında burs/öğrenim kredisi almak için 12.10.2023 tarihinde talepte bulunduğu,
10. d) Öğrencinin burs/kedi almak için müracaat ettiği ancak, yaş sınırı sebebiyle sisteme kaydedilemediği,
11. 10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan I Numaralı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 184 üncü maddesinin h bendi “Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi, burs ve diğer yardımlara ilişkin hizmetleri yürütmek ve bunlara dair usul ve esasları belirlemek Gençlik ve Spor
Bakanlığına aittir” hükmüne amirdir. Bu hüküm gereği Genel Müdürlüğümüzün 22.10.2019 tarih ve sayılı Bakanlık Olur’ u (Ek-1) ile belirlemiş olduğu Burs/Öğrenim Kredisi
Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların Diğer Hususlar başlıklı (k) maddesinde ”
Başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşım geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşının geçmiş olan yüksek lisans/doktora öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işlemi yapılamayacağı”
12. Başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşının geçmiş olan yüksek lisans/doktora öğrencilerinin başvuru yapamayacağı,
13. Genel Müdürlüğümüzün 22.10.2019 tarih ve sayılı Bakanlık Olur’ u (Ek-
1) ile belirlemiş olduğu Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve
Esasların Diğer Hususlar başlıklı (k) maddesinde belirtilmektedir…
14. Burs/Öğrenim Kredisi değerlendirme kıstasları gereğince başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşım geçmiş olan yüksek lisans öğrencilerine burs/kredi tahsis işlemi yapılamamaktadır.
15. Başvuranın talebinin Burs/Öğrenim Kredisi Yönetmeliği ve Değerlendirme Kıstaslarımız gereğince
“DOSTANE ÇÖZÜM” usulüyle çözülmesi mümkün olmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
16. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın ‘Kanun önünde eşitlik’ başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında, Devletin organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik
ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda oldukları, ‘Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi’ başlıklı
42 nci maddesinde Devletin, maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini
sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapacağı, ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinde, herkesin, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu, Kamu Denetçiliği Kurumunun idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelediği hüküm altına alınmıştır.
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 18. 22/08/1961 tarih ve 10887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Amaç’ başlıklı 2 nci maddesinde “Yurt içinde ve dışında yükseköğrenim gören öğrenciler için yurtlar yapmak ve bunların işletmesini sağlamak, beslenme yardımı yapmak, eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle milli ve manevi gelişmelerine katkı sağlamak, yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.”, ‘Öğrenim kredisi’ başlıklı 14 üncü maddesinde; “Yüksek (…) öğrenim gören ve bu kanuna göre yapılacak yönetmeliklerle belirtilen esas ve şartlar içinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tesbit edilen öğrencilere öğrenim kredisi verilir.”, ‘Yönetmelik” başlıklı 46 ncı maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasına ait yönetmelik Gençlik ve Spor Bakanlığınca hazırlanır.”, 19. 06/03/2004 tarih ve 25394 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5102 sayılı Yüksek Öğrenim
Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun ‘Amaç ve Kapsam’ başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı; yurt içinde ve dışında yüksek öğrenim gören öğrencilere burs, kredi ve nakdî yardım verilmesiyle ilgili esas ve usulleri düzenlemektir. …”, ‘Burs ve kredilerin verilmesi’ başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs/kredi verebilir.”, 20. 10/07/2018 tarih ve 304741 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin ‘Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’ başlıklı 188 inci maddesinde; “(1) Kredi ve
Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: … e) Yurt ve tesislerde konaklayacaklarla ilgili usul ve esasları belirlemek, … h) Öğrencilerin desteklenmelerine ilişkin politikaların tespiti amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, ı) Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi ve burslar ile kredi borcunun tespiti, takibatı ve tahsilâtı ile kredi teminatına ilişkin usul ve esasları belirlemek, kredi ve burs başvurularının alınması ve değerlendirilmesi ve ödeme işlemlerinin yapılmasını sağlamak. …”,
21. 31449 sayılı ve 09.04.2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt
Hizmetleri Yönetmeliğinin ‘Barınma şartları’ başlıklı 6 ncı maddesinde, “ (1) Öğrencinin yurtlarda barınması için aşağıdaki şartlar aranır: h) Yurt başvurusu yaptığı tarihte otuz (yürütmenin durdurulması) yaşını doldurmamış olması…”,
22. 32358 sayılı ve 03/11/2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Burs
Yönetmeliğinin ‘Burs verilmeyecek öğrenciler’ başlıklı 10 uncu maddesinde, “(1) Aşağıda
belirtilen öğrencilere burs verilmez; ı) Başvuru tarihi itibarıyla ön lisans ve lisans öğrenim düzeyi için
30 yaşını, lisansüstü öğrenim düzeyi için 35 yaşını doldurmuş olan…” düzenlemeleri bulunmakladır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
23. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun kabulü ile başvuranın burs/öğrenim kredisi ve yurt talebinin değerlendirmeye alınması hususunda tavsiyede bulunulması önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 24. Başvuran yurt ve burs başvurularında yaş sınırı aranmasına itiraz etmektedir. İlgili idare ise mevzuata göre işlem yapıldığını belirtmektedir.
25. Başvuranın yurt başvurularında yaş sınırı aranmasına yönelik itirazı incelendiğinde, mülga
Kredi Yurtlar Kurumu 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Hizmetleri Kanunu gereğince öğrenciler için yurtlar yapmakta ve bunların işletmesini sağlamakta iken 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ile Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü adı altında Gençlik ve Spor Bakanlığının hizmet birimleri içerisine alınmıştır. Mevcut düzenlemeler uyarınca yurt içinde ve dışında yükseköğrenim gören öğrenciler için yurtlarda barınacak öğrencilerin başvuru, değerlendirme, kayıt ve kabulüne ilişkin esasları belirlemek ve uygulamak Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasındadır.
26. İlgili idare tarafından yürürlüğe konulan kıstaslar kapsamında, yurt başvurularında 2019/2020 eğitim öğretim yılı için 40 yaş, 2021-2022 eğitim öğretim yılı için 35 yaş sınırı getirmiştir.
27. Kamu Denetçiliği Kurumu, yurtlarda barınacak öğrencilerde aranacak şartların 351 Sayılı Yüksek
Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun Uygulanmasına Ait Yönetmelik hükümlerine göre yönetmelik ile düzenlenmesi gerektiğini, yönetmelik yerine olurla yürürlüğe konulan Kıstaslar ile düzenleme yapılmasının üst hukuk normlarına aykırılık barındırdığını, eğitim hakkı ile iç içe durumda olan öğrenimin desteklenmesi hakkını kısıtladığını, olur ile yaş sınırı konularak sınırlamaya gidilmesinin (yönetmelik marifetiyle gerçekleştirilse dahi) eğitim ve öğrenim hakkı ile eşitlik ilkesini ihlal ettiğini vurgulamıştır. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2019/1178 ve 2019/19022 sayılı kararları)
28. Yurtlarda barınma yaş şartı aranmasına yönelik birincil mevzuatta herhangi bir sınırlama bulunmamakta iken 09.04.2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt
Hizmetleri Yönetmeliği öğrencinin yurtlarda barınabilmesi için yurt başvurusu yaptığı tarihte otuz beş yaşını doldurmamış olması şartı getirilmiştir. Yönetmelik düzenlemesi öncesi bu şart yurt başvurularının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslara (kıstaslar) dayanılarak aranmaktaydı. Akabinde 20.04.2023 tarih ve 32169 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklik ile birlikte yaş sınırı otuz olarak değiştirilmiştir.
29. Bu değişikliğin iptali için açılan davada, Danıştay Sekizinci Dairesi, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan mevzuatta barınma hizmeti sunulacak öğrenciler açısından yaş kriterine yönelik herhangi bir kısıtlamanın bulunmadığı ve dava konusu düzenleme ile üst normlarda öngörülmeyen bir sınırlamanın getirildiği ve mevzuat ile ilgilinin ekonomik durumunun tespitine yönelik kriterlerin belirlendiği, böylece Devletin, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini yerine getirirken dar gelirli öğrencilerin barınma ihtiyacının karşılanmasına öncelik verildiği gerekçeleri ile
Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Barınma şartları” başlıklı 6. maddesinin (h) bendinde yer alan; “otuz” ibaresinin yürütmenin durdurulması hakkındaki istemin kabulüne karar vermiştir. (Esas: 2023/2502, Karar: 2023/2502, Tarih: 26.09.2023)
30. Yine Kamu Denetçiliği Kurumu, engelli bireyler için yurtlarda barınma yaş şartının aranmaması talebine yönelik yaptığı incelemede, engelli bireylerin yükseköğrenime eşit bir şekilde erişimlerinin desteklenmesi; ancak, engeli bulunan bireyin eğitim hayatı dışındaki barınma, erişim gibi karşı karşıya kaldığı dezavantajları dikkate alan bir sosyal politika yaklaşımı ile anlamlı olacağı için, Bakanlığa bağlı yurtlarda 30 yaş üzeri kaç engelli öğrencinin barındığı, yaş sınırını düşürmeden önce yaşanması muhtemel olayların önüne geçmek amacıyla alınabilecek önlemler bulunup bulunmadığı, engelli bireylerin yükseköğrenime erişim sürecinde karşı karşıya kaldıkları dezavantajların dikkate alınıp alınmadığı, anlaşılamadığından, söz konusu yaş sınırı değişikliği yapılırken engelli öğrencilerin yükseköğrenime eşit bir şekilde erişimlerinin desteklenmesi için barınma konusunda özel gereksinimlerinin bulunup bulunmadığı yönlerinden multidisipliner bir çalışma yapılması hususunda tavsiye kararı vermiştir. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2023/6224 sayılı ve 27/10/2023 tarihli kararı)
31. Başvuranın burs başvurularında yaş sınırı aranmasına yönelik itirazı incelendiğinde, ilgili idare tarafından yürürlüğe konulan kıstaslar kapsamında, burs başvurularında 2019/2020 eğitim öğretim yılı için 40 yaş, 2020/2021 ve 2021/2022 2022-2023 2023/2024 eğitim öğretim yılları için başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35yaşını geçmiş olan yüksek lisans öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/ burs tahsis işlemi yapılmayacağına yönelik karar almıştır.
Sonraki süreçte 03.11.2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Burs
Yönetmeliği ile başvuru tarihi itibarıyla ön lisans ve lisans öğrenim düzeyi için 30 yaşını, lisansüstü öğrenim düzeyi için 35 yaşını doldurmuş olan kişilerin başvurularının değerlendirmeye alınmayacağı yönünde hüküm getirilmiştir. Yurt başvurularında yaş sınırı aranmasına yönelik itirazda incelenen husus ve vurgulanan gerekçeler burs başvurusunda yaş sınırının aranması hususunda da geçerlidir. Bununla birlikte İlgili idare tarafından tüm başvuruların alınması, işleme konulması, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması gerekirken yaş şartını sağlamayan başvuruların uygun başvuru olarak görülmediği, mevcudiyette e-devlet sistemi üzerinden alınan başvurularda, yaş şartını karşılamayan bir öğrencinin başvurusunu sistemde hata aldığı için tamamlayamadığı ve başvurusunun değerlendirmeye alınma imkânının kalmadığı, bu durumun dilekçe ve eğitim hakkını sınırlandırdığı değerlendirilmektedir.
32. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Anayasada devletin, maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapacağı yönündeki düzenlemenin eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi maddesinde düzenlendiği, desteklenmesi gerekin kişilere yönelik öğrenci olması, maddi imkânlardan yoksun olması ve başarılı olması harici bir kıstasa yer verilmediği, temel hak ve hürriyetlerin de, özlerine dokunulmaksızın yalnızca anayasada belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği, bu sınırlamaların da anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı,
33. İlgili idarenin burs ve öğrenim kredisi verilmesi ve yurtlarda barınma usul ve esaslarını düzenleme yetkisini elinde bulundurmakla birlikte yönetmelik marifetiyle getirilen sınırlamanın ve ilgili idare tarafından bu konuda gösterilen ısrarlı tutumun meşru bir amacının bulunmadığı ve ölçülülük ilkesini ihlal ederek hukuki dayanaktan yoksun olduğu, ayrımcılık yasağı ile çok yakın konumda bulunan fırsat eşitsizliğine yol açtığı açıktır.
34. İdarelerin, kendi görev alanlarını ilgilendiren yasa ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere bunlara aykırı olmamak şartıyla, her zaman yönetmelik, tebliğ, genelge çıkarabilme ve bu düzenlemelerle, değişen koşullar dikkate alınarak, mevcut hukuki durumları ileriye yönelik olarak yürürlükten kaldırma yetkisine sahip oldukları kabul edilmekle beraber, yapılan düzenlemeler anayasa,
yasa gibi üst hukuk normlarına veya alt düzenleyici işlemlere karşı aykırı olamayacaktır. Yine söz konusu üst hukuk normlarını dar yorumlayarak hakkın kullanımını sınırlandıran veya kısıtlayan düzenlemelere de yer verilmemelidir. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2018/12503 sayılı Kararı)
35. Aynı bakış açısı ile ülkemiz yükseköğrenim kurumlarında eğitim hayatına devam eden öğrencilerin barınma hizmetinden yararlandırılması konusunda öncesinde olur ile yürürlüğe konulan kıstaslarla ve
09.04.2021 tarihi itibari ile yönetmelik hükmü ile yaş sınırı konularak sınırlamaya gidilmesi eğitim ve
öğrenim hakkını ve eşitlik ilkesini ihlal etmektedir. Bahse konu düzenleme ‘maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacıyla’ gerekli yardımın yapılacağı şeklinde anayasamızda yer alan düzenlemeye aykırılık taşımakta, hakkın kullanımını yaş sınırı gerekçesiyle oldukça sınırlandırmaktadır. İşleyişe yönelik ikincil mevzuatların burs/kredi talep eden kişinin öğrencilik durumu ile birlikte ihtiyaç ve yeterliğinin tespitine yönelik olması gerekmekte ve uygulamada getirilen kısıtlamalar ile öğrencilik tanımı kısıtlanmaktadır. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2021/2500, 2021/14054 ve 2023/1118 sayılı kararları)
36. İlgili idarenin öğrencileri yaş gruplarına göre barındırma ve yurt sığalarını artırma yetkisini elinde bulundurduğu, işleyişte buna yönelik başkaca tedbirler alınabilecekken yönetmelik marifetiyle getirilen sınırlamanın ve ilgili idare tarafından bu konuda gösterilen ısrarlı tutumun meşru bir amacının bulunmadığı ve ölçülülük ilkesini ihlal ederek hukuki dayanaktan yoksun olduğu, ayrımcılık yasağı ile çok yakın konumda bulunan fırsat eşitsizliğine yol açtığı,
37. Eşitlik ilkesi gereğince yaş sebebiyle bu kişiler arasında ayrım yapılamayacağı, (Kamu Denetçiliği
Kurumunun 2017/8349 sayılı kararı )
38. Başvuran tarafından engellilik durumunun bulunduğunun ifade edildiği, engellilik durumundan ötürü öncelikli öğrenci olarak değerlendirmeye tabi tutulmaksızın burs hizmetinden faydalanabilecekken yaş sınırı gerekçesiyle bu pozitif ayrımcılıktan doğan hakkının kısıtlandığı,
39. Eğitim hakkından ziyade nitelikli eğitim hakkının kabul edildiği günümüzde benzer hak ihlallerinin doğmasının önüne geçilmesi ve kamu yararı amacının her daim gözetilmesi gerektiği hususları dikkate alındığında başvuranın barınma hizmeti verilmesi talebinin öğrencilerin imkânlarını iyileştirmek ve geliştirmekle yükümlü idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 40. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
41. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın burs/öğrenim kredisi ve yurt talebinin değerlendirmeye alınması hususunda GENÇLİK ve
SPOR BAKANLIĞI KREDİ ve YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞI KREDİ ve YURTLAR GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi