|
ÖZET: Başvuran, Bilgisayar İşletmeni unvanıyla Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nde çalıştıktan sonra, eşinin tayini nedeniyle Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’na yurt yönetim memuru olarak atanmayı kabul etmiştir. Ancak, eşinin mesleği gereği uzun saatler çalışması ve küçük çocuğuna bakma yükümlülüğü nedeniyle, Bilgisayar İşletmeni veya Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. Başvuran, bu atamanın, ilgili yönetmelik uyarınca kazanılmış bir hak olduğunu iddia etmektedir.
Gençlik ve Spor Bakanlığı, başvuranın atanma talebinin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde reddedildiğini belirtmiştir. Bakanlık, 2023 yılında yurt yönetim memuru unvanında görev yapan 1451 personelin farklı unvanlara atanma talebinde bulunduğunu ve bu durumun başvuranın atamasını etkilemediğini ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın eşinin görev unvanının büro memuru olduğu belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddinin hukuka uygun olduğunu ve idarenin takdir yetkisini kamu yararı doğrultusunda kullandığını değerlendirmiştir. Ancak, idarenin başvuru sahibine karşı başvuru yollarını belirtmemesi, iyi yönetim ilkelerine aykırı bulunmuştur. Başvuranın, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/441-S.24.685
BAŞVURU NO : 2023/19573
KARAR TARİHİ : 15.01.2024
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yurt yönetim memuru olan başvuranın, Bilgisayar İşletmeni veya Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni kadrosuna atanması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 29.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran vekili özetle; 12/08/2013 tarihinde Bilgisayar İşletmeni unvanıyla Recep Tayyip Erdoğan
Üniversitesi bünyesinde çalışmaya başladığını ve 19/10/2018 tarihine kadar bilgisayar işletmeni olarak çalıştığını, eşinin İstanbul Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak göreve başlaması nedeniyle tayin istediğini, ancak kendisine Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu İstanbul İl Müdürlüğü tarafından yurt yönetim memuru olarak çalışabileceğinin söylenmesi üzerine, müvekkilinin başka çaresi olmaması hasebiyle, yurt yönetim memuru olarak atanmayı kabul ettiğini ve atamasının onayladığını gösterir belgeyi imzaladığını, polis memuru eşinin Erzurum İl Emniyet Müdürlüğüne tayininin çıkması sonucunda, tayin ile 11/09/2020 tarihinden itibaren Erzurum Gençlik Ve Spor İl Müdürlüğünde çalışmaya başladığını, 07/07/2023 tarihli ve – – sayılı makam oluru ile Erzurum Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğündeki yurt yönetim memurluğu asli görevi uhdesinde kalmak üzere şef vekili olarak görev yapmakta olduğunu, Erzurum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne son zamanlarda yapılan personel alımları ile birlikte kendisine Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Erzurum Nenehatun Kız Öğrenci
Yurdunda yurt yönetim memuru olarak görevlendirilmesinin düşünüldüğünün sözlü olarak ifade edildiğini, ancak, kendisinin bakmakla yükümlü olduğu 4 yaşında çocuğu bulunduğunu, eşinin, polis memuru olması hasebiyle gece nöbetleri tuttuğunu, il dışı görevlendirmelere gittiğini ve uzun saatler boyunca mesai yaptığını, müvekkilinin, Nenehatun Yurt Müdürlüğünde yurt yönetim memuru olarak görevlendirilmesi
durumunda, kendisinin de gece nöbetleri tutmak zorunda kalacağını ve çocuğu ile ilgilenemeyeceğini, müvekkilinin, beş yıldan uzun bir süre de bilgisayar işletmeni olarak kamu kurumlarında çalıştığını, ayrıca
Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü tarafından tanzim edilmiş olan 18/04/2010 tarihli Bilgisayar Kullanımı ( Bilgisayar İşletmenliği – Operatör) kursundan başarılı olduğuna dair belgesinin bulunduğunu, müvekkilinin Bilgisayar İşletmeni veya Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni olarak çalışmasının Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
26 ncı maddesi uyarınca kazanılmış hakkı olduğunu, yine anılan Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi uyarınca, müvekkilinin Bilgisayar İşletmeni veya Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni olarak çalışmasına engel hiçbir durum bulunmadığını iddia ederek, müvekkilinin, Erzurum Gençlik ve Spor
İl Müdürlüğünde Bilgisayar İşletmeni kadrosuna veya Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni kadrosuna atanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Gençlik ve Spor Bakanlığı
Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 19/12/2023, 22/12/2023 tarih ve , E.
sayılı cevabi yazılarda;
2.1. Başvuranın, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi bünyesinde Bilgisayar İşletmeni kadrosunda görev yapmakta iken talebi doğrultusunda (mülga) Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Ataşehir Kız
Öğrenci Yurduna Yurt Yönetim Memuru olarak naklen tayin olduğu, Bakanlık İstanbul Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğünde Yurt Yönetim Memuru kadrosunda görev yapmakta iken eş durumu mazereti nedeniyle
Erzurum iline naklen tayin talebinde bulunduğu ve 11/09/2020 tarihinde Erzurum Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğüne Yurt Yönetim Memuru olarak tayininin yapıldığı,
2.2. 11/12/2023 tarihi itibari ile 2023 yılında Yurt Yönetim Memuru unvanında görev yapmakta olan 1451 personelin aynı hizmet grubunda bulunan farklı unvanlara atanma talebiyle başvuruda bulunduğu,
21.12.2023 tarihi itibarı ile ise başvuru sayısının 1516’ya ulaştığı, ayrıca unvan değişikliği çalışmalarında
eşinin mesleği veya çocuğunun yaşının bir değerlendirme ölçütü olmadığı; işlem yapılması halinde personelin disiplin cezası alıp almadığı, toplam hizmet süreleri hususlarının göz önünde bulundurulduğu,
2.3. 2 Sayılı Genel Kadro Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 6 ncı maddesi uyarınca yapılan kadro hareket işlemleri, kurum içi veya kurumlar arası naklen tayin ve görevlendirme işlemleri, yapılması muhtemel görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı gibi nedenlerle Bakanlık bünyesinde münhal bulunan mevcut kadro durum bilgisinin değişkenlik göstermesi ile birlikte başvuranın, Bilgisayar
İşletmeni veya Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosuna atanamama sebebinin münhal kadro bulunup bulunmamasıyla ilgili olmadığı, atamasının, kamu yararı ve hizmet gerekleri, kamu hizmetinin süreklilik ve eşitliği ilkeleri uyarınca yapılamadığı,
2.4. Erzurum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde görev yapan başvuranın da arasında bulunduğu 12
Yurt Yönetim Memuru unvanlı personelin, Bilgisayar İşletmeni veya Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosuna atanma talebinde bulunduğu,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 20.10.2019 Tarihli ve 30924 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Gençlik Ve Spor Bakanlığı
Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin,
5.1. “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar ve hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolar ve hizmet grupları aşağıda belirtilmiştir: …
ç) İdari Hizmetleri Grubu; …
2) Yurt yönetim memuru, … bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, …”
5.2. “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde, “(1) Görevde yükselme sınavı sonucu yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar, unvanlar itibarıyla
aşağıda belirtilmiştir:
…
g) …bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, … kadrolarına atanabilmek için;
1) En az lise veya dengi okul mezunu olmak,
2) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde sayılan kadrolarda veya aynı maddenin ikinci fıkrasında
sayılan kadrolarda asaleten en az iki yıl görev yapmış olmak,
3) Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama kontrol işletmeni ile … kadrolarına atanabilmek için Milli Eğitim
Bakanlığınca onaylı ya da Milli Eğitim Bakanlığınca izin verilen kurslardan bilgisayar işletmenliği sertifikası almış olmak veya mezun olduğu okul itibarıyla verilen ders müfredatında en az iki dönem bilgisayarla ilgili ders aldığına dair belgeye sahip olmak veyahut kamu kurum ve kuruluşlarınca düzenlenen aynı mahiyetteki kursta başarılı olmak, … gerekir.”
5.3. “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 22 nci maddesinde, “(1) 5 inci maddede belirtilen
hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Aynı hizmet grubunun aynı alt görev grubu içinde yer alan görevlere veya alt görevlere atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak şartıyla ilgili personelin isteği üzerine sınav yapılmaksızın atama yapılabilir. …”
5.4. “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 26 ncı maddesinde, “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatları uyarınca kazananların hakları saklıdır.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran vekili, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi bünyesinde Bilgisayar İşletmeni kadrosunda görev yapmakta iken, polis memuru olan eşinin İstanbul iline tayin olması sebebiyle, Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Ataşehir Kız Öğrenci Yurduna Yurt Yönetim Memuru olarak naklen tayin olan, Bakanlık
İstanbul Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde Yurt Yönetim Memuru kadrosunda görev yapmakta iken, eş durumu mazereti nedeniyle Erzurum iline naklen tayin talebinde bulunan ve 11/09/2020 tarihinde Erzurum
Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne Yurt Yönetim Memuru olarak tayini yapılan müvekkilinin, halihazırda, Erzurum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde şef vekili olarak görev yapmakta olduğunu, ancak, müvekkiline şifahen, Erzurum Nenehatun Kız Öğrenci Yurdunda yurt yönetim memuru olarak görevlendirileceğinin söylendiğini, müvekkilinin küçük yaşta çocuğu olduğunu, eşinin, polis memuru olması hasebiyle gece nöbetleri tuttuğunu, il dışı görevlendirmelere gittiğini ve uzun saatler boyunca mesai yaptığını iddia ederek, müvekkilinin, Erzurum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde Bilgisayar İşletmeni kadrosuna veya Veri
Hazırlama Kontrol İşletmeni kadrosuna atanmasını talep etmektedir.
8. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, ilgili idare tarafından, 11/12/2023 tarihi itibari ile 2023 yılında Yurt Yönetim Memuru unvanında görev yapmakta olan 1451 personelin aynı hizmet grubunda bulunan farklı unvanlara atanma talebiyle başvuruda bulunduğu, 21.12.2023 tarihi itibarı ile ise başvuru sayısının 1516’ya ulaştığı, Erzurum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde görev yapan başvuranın da arasında bulunduğu 12 Yurt Yönetim Memuru unvanlı personelin, Bilgisayar İşletmeni veya
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosuna atanma talebinde bulunduğu, kamu yararı ve hizmet gerekleri, kamu hizmetinin süreklilik ve eşitliği ilkeleri uyarınca başvuranın atamasının yapılamadığının ifade edildiği görülmektedir.
9. Bilgisayar işletmeni ve V.H.K.İ. kadrosu Gençlik Ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5’inci maddesinde görevde yükselmeye tabi bir kadro olarak düzenlenmekte ancak, yine aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinde aynı hizmet grubunun aynı alt görev grubu içinde yer alan görevlere atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak şartıyla ilgili personelin isteği üzerine sınav yapılmaksızın atama yapılabileceği öngörülmektedir.
10. Gençlik Ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü metninde yer alan “… atama yapılabilir.” ibaresinden de anlaşılacağı üzere, ilgili idarenin başvuranı, görevde yükselme sınavına tabi tutmaksızın bilgisayar iletmeni veya V.H.K.İ kadrosuna atama hususunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği
durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir
Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
11. Bu itibarla, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
12. Somut olay kapsamında, ilgili idare tarafından sahip olunan takdir yetkisinin, bir önceki paragrafta yer verilen yargı kararında belirtilen kriterlerin dikkate alınması suretiyle kullanıp kullanılmadığı incelenecek olursa, her ne kadar yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 26 ncı maddesinde, bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatları uyarınca kazananların haklarının saklı olduğu öngörülmekte ise de, başvuranın, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi bünyesinde Bilgisayar İşletmeni kadrosunda görev yapmakta iken, polis memuru olan eşinin İstanbul iline tayin olması sebebiyle, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
Ataşehir Kız Öğrenci Yurduna Yurt Yönetim Memuru olarak talebi doğrultusunda naklen tayin olduğu,
21.12.2023 tarihi itibari ile 2023 yılında Yurt Yönetim Memuru unvanında görev yapmakta olan 1516
personelin aynı hizmet grubunda bulunan farklı unvanlara atanma talebiyle başvuruda bulunduğu, Erzurum
Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde ise başvuranın da arasında bulunduğu 12 Yurt Yönetim Memuru unvanlı personelin, Bilgisayar İşletmeni veya Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosuna atanma talebinde bulunduğu, başvuran tarafından, başvuru konusu talebine ilişkin olarak ilgili idareye sunulan
30.01.2023 tarihli ilk dilekçesinde, o tarihte bakmakla yükümlü olduğu çocuğunun yaşı daha küçük
olmasına rağmen, bakmakla yükümlü olduğu küçük yaşta çocuğu olduğu ve eşinin mesleğinin gerekliliklerine ilişkin herhangi bir mazeret ileri sürülmediği, başvuranın eşine ait, 28.11.2023 tarih ve E.
85613 sayılı görev belgesinde, başvuranın eşinin görev unvanının büro memuru olduğunun görüldüğü
hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda, ilgili idarece sahip olunan takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri yanında, kamu hizmetinin sürekliliği ve eşitliği ilkelerinin de dikkate alınması suretiyle kullanıldığı değerlendirilmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihadı uyarınca, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi