Yurtdışı görev mülakatında başarısız sayılan başvuranın itirazları ve idarenin takdir yetkisinin hukuka uygunluğu değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9854-S.21.15925

BAŞVURU NO : 2021/1291

KARAR TARİHİ : 05/07/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI

Yurt dışı görev hakkının iade edilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 19/01/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 2012 yılında girdiği Yurtdışı Bakanlıklar ve Ortak Kültür yazılı sınavında başarılı olduğu halde mülakatta başarısız sayıldığını, bu sınava itiraz ettiğinde başarısızlığı için objektif bir gerekçe gösterilmediğini, Danıştay 2. Dairesinin, şahsının başarısız kılınmasıyla ilgili gerekçe konulamadığı ve ilan metni ve sınav konularının farklı olduğu gerekçesiyle idare mahkemesi kararını bozduğunu, Ankara 3. İdare

Mahkemesinin bozma kararına uyduğunu, Diyanet İşleri Başkanlığının ise 2012 yılındaki sınavı objektif bir şekilde değerlendirmek yerine 15 Ocak 2018 tarihinde şahsına özel yaptığı şekli sınavla şahsını yine başarısız kıldığını, bunun üzerine hemen Ankara 14. İdare Mahkemesinde dava açtığını, yürütmeyi durdurma kararı talep ettiğini, Mahkemenin önce yürütmeyi durdurma kararı verdiğini, 19 Eylül 2018 tarihli kararıyla işlemi iptal ettiğini, Kurumun ise yine aynı tutum ve davranışlarla şekli bir mülakat yaparak şahsını başarısız kıldığını, Kurumun şahsının girdiği sınavı yeniden değerlendirmek yerine yeniden sınav uygulaması ve şahsını aynı şekilde başarısız kılmasının Mahkeme kararlarını yok saydığının göstergesi olduğunu, Ankara 6. İdare Mahkemesinin vermiş olduğu kararın tebliği üzerine 05/02/2020 tarihinde girmiş olduğu Mülakat sınavını sınav komisyon başkanının en az bir saate yakın gecikmeli olarak başlattığını, bir önceki sınavın kameralı (Sesli görüntülü) olmasına rağmen bu sınavda uygulanmadığını, sadece soru kura usulü uygulandığını, sınav sonucu 21/02/2020’de tebliğ edildiğinde elendiğini öğrendiğini belirterek yurt dışı görev hakkının iadesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;

2.1. Başvuranın Kayseri İli Melikgazi İlçesi Yıldırım Beyazıt Güzelevler Camii İmam Hatibi olarak görev yaptığı, 2.2. 15/09/2011 günlü, 427 sayılı duyuru ile yurtdışı teşkilatında uzun süreli ve kısa süreli olarak görev yapmak üzere sınavla bay ve bayan din görevlisi seçileceği, sınavın mülakat şeklinde yapılacağı, mülakatta en az yetmiş puan alanın başarılı sayılacağı, uzun süreli görev için başvuran adaylardan başarılı olanların ayrıca Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu mülakatına alınacağının duyurulduğu, 2.3. Başvuranın başvurduğu ve yurtdışında görevlendirilecek personelin seçimi amacıyla 2012 yılında yapılan Yurtdışı Din Görevlisi Mesleki Ehliyet Sınavında başarılı olan ancak Bakanlıklar Arası Ortak

Kültür Mülakatında başarı sağlayamadığı, 2.4. Bu işlemin iptali istemiyle açtığı dava sonucunda Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin 20/06/2013 günlü, 2012/949, 2013/1054 sayılı kararıyla; dava konusu edilen sınavda davacıya takdir edilen notlara ilişkin komisyon üyeleri tarafından gerekçeli açıklamalara yer verilerek puanlamanın yapıldığı, böylece idarece davacının durumu değerIendirilerek sözlü sınavın gerçekleştirildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin reddine hükmedildiği, 2.5. Danıştay 2. Dairesinin Karar Düzeltme istemi üzerine verdiği, 2016/10529 E. Sayılı ve 16.2.2017 tarihli bozma kararıyla, “Mülakat Sınav Komisyonunun yaptığı mülakat değerIendirmesinin, 15/09/2011 tarihli Sınav Duyurusunun mülakat sınavının üç madde halinde düzenlenen kapsamını karşılamadığı, Sınav

Duyurusunda öngörülen mülakat sınavının kapsam ve konuları ile Komisyonun değerIendirme konularının tamamen birbirinden farklı olduğu anlaşıldığından, davacının Sınav Duyurusunda öngörülen mülakat değerlendirme kriterleri uygulanmadan katıldığı mülakat sınavında başarısız sayılmasında bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” denilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen

Mahkemeye gönderilmesine karar verildiği, bunun üzerine sınavın iptali yönünde Ankara 3. İdare

Mahkemesince verilen 30/11/2017 günlü, E:2017/1751, K:2017/3590 sayılı karar verildiği, 2.6. Danıştay 2. Dairesinin 2018/845 E. Sayılı ve 24.4.2018 tarihli kararında; “Ankara 3. İdare

Mahkemesince verilen 30/11/2017 günlü, E:2017/1751, K:2017/3590 sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden de bulunmadığından, temyiz isteminin reddine” karar verildiği, 2.7. Başvuranın 15.1.2018 tarihinde Bakanlıklar Arası Ortak Kültür Komisyonu Mülakatına alındığı ve sonucunda başvuranın 52 puan alarak başarısız olduğu, 2.8. Başvuranın bu işlem için yargıya başvurduğu ve Ankara 14. İdare Mahkemesinin 13/06/2018 tarih ve 2018/627 sayılı kararıyla; “…15.01.2018 tarihinde yeniden mülakat sınavına alındığı, ancak; anılan Mahkeme kararının gerekçe kısmında belirtildiğinin aksine, Komisyon tarafından 100 puan üzerinden, Tutum Davranış Kıyafet ve İfade Kabiliyeti 40 puan, Genel Kültür 30 puan, Yurtdışı Temsil 30 puan olmak üzere değerlendirme yapıldığı, Komisyonunun yaptığı mülakat değerlendirmesinin, 15.09.2011 tarihli Sınav Duyurusunun mülakat sınavının üç madde halinde düzenlenen kapsamını karşılamadığı, Sınav

Duyurusunda öngörülen mülakat sınavının kapsam ve konuları ile Komisyonun değerlendirme konularının tamamen birbirinden farklı olduğu anlaşıldığından, davacının Sınav Duyurusunda öngörülen mülakat değerlendirme kriterleri uygulanmadan katıldığı mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Öte yandan; davaya konu işlemin yürütmesinin durdurulmuş olmasının davacının anılan mülakat sınavından doğrudan başarılı sayılacağı anlamına gelmediği, işbu kararımız üzerine davacı hakkında

15.09.2011 tarihli Sınav Duyurusunda öngörülen mülakat sınavının kapsam ve konularına uygun olarak

yeni bir mülakat sınavı yapılacağı, akabinde davacıya hangi soruların sorulduğu ve davacının bu sorulara nasıl cevap verdiğinin Komisyonca tutanak altına alınıp, verilen cevaplar üzerinden bir değerlendirme yapılarak davacının başarılı olup olmadığı hakkında karar verileceği de açıktır…” denilerek yürütmenin durdurulması kararı verildiği, akabinde 19/09/2018 tarihli kararıyla idari işlemin iptaline karar verildiği, 2.9. Ankara 6. İdare Mahkemesinin 2018/ Sayılı ve 8.11.2019 tarihli kararıyla; “…davaya konu işlemin iptal edilmiş olmasının davacının anılan mülakat sınavından doğrudan başarılı sayılacağı anlamına gelmediği, işbu kararımız üzerine davacı hakkında 15.09.2011 tarihli Sınav Duyurusunda öngörülen mülakat sınavının kapsam ve konularına (Kur’an-ı Kerim, Temel İslam Bilimleri, Diyanet İşleri

Başkanlığı’nın yapısı ve hizmet alanları, Başkanlığın yayınları, İslam’a Giriş Seti, Yaşayan Dünya Dinleri, dinler ve kültürlerarası ilişkiler, hitabet, din hizmetlerinde iletişim ve halkla ilişkiler, Avrupa ile

Avrasya’nın güncel siyasi ve sosyo-kültürel yapısı, milli tarih ve coğrafya ile genel kültür konuları) uygun olarak yeni bir mülakat sınavı yapılacağı, akabinde davacıya hangi soruların sorulduğu ve davacının bu sorulara nasıl cevap verdiğinin Komisyonca tutanak altına alınıp, verilen cevaplar üzerinden bir değerlendirme yapılarak davacının başarılı olup olmadığı hakkında karar verileceği de açıktır…” denilerek dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, 2.10. Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 3. İdari Dava Dairesinin 2020/ E. Sayılı ve 23.1.2020 tarihli kararı ile de Ankara 6. İdare Mahkemesinin kararının onandığı, 2.11. Bunun üzerine, başvuranın 05/02/2020 tarihinde mülakata alındığı, sınava komisyon üyesi olarak

Dışişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı temsilcilerinin bulunduğu, Tutum Davranış Kıyafet ve

İfade Kabiliyeti (40 puan), Genel Kültür (30), Yurtdışı Temsil (30 puan) olmak üzere 100 puan üzerinden değerlendirme yapıldığı, 2.12. 5/6/2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Bakanlıklararası

Ortak Kültür Komisyonunun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon Tarafından Yurtdışında

Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin Kararın

Seçim esas ve usulleri başlıklı 7/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca açılan temsil yeteneği sınavında 100 puan üzerinden yapılan değerlendirmede Komisyon üyelerinin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması 59 olduğundan aynı maddenin dördüncü fıkrası gereği başarısız sayıldığı, mülakatta sorulan soruların ve cevapların tutanak altına alındığı, 2.13. BAOKK Kararında Seçim Esas ve Usulleri başlığı adı altında yer alan 7. maddesinde Yurtdışı Uzun

Süreli Din Görevlisi Sınavlarının,1-Mesleki Yeterlilik Sınavı, 2-Temsil Yeteneği Sınavı olmak üzere iki kategoride yapıldığı, başvuranın Mesleki Yeterlilik Sınavında başarılı olduğu ancak Temsil Yeteneği

Sınavında başarı sağlayamadığı, mahkemenin değerlendirmede bulunurken sınavları iki kategoride değil sadece Mesleki Yeterlilik Sınavını değerlendirilmeye aldığı hatta Temsil Yeteneği Sınavında sınav duyurusunda belirtilen Mesleki Yeterlilik Sınavında belirtilen konuların sorulmadığını ifade ettiği ancak başvurana sınav duyurusunda belirtilen konulardan sınav yapıldığı, sınavda başarılı olduğu, Temsil

Yeteneği Sınavında ise başarı sağlayamadığı, 2.14. Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonun Temsil Yeteneği Sınavında, Aday Değerlendirme

Formunda belirlenmiş konu başlıklarından sınav yapıldığı, her bir komisyon üyesinin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak sınav sonucunun belirlendiği, üyelerin verdiği puanların birbirine yakın olduğu, sınav sonuçlarının sınav komisyonu üyelerinin ayrı ayrı değerlendirmesi sonucunda belirlendiği,

belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 03/07/2003 günlü, 25157 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5.6.2003 tarihli 2003/5753 sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun

Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon Tarafından Yurtdışında Görevlendirilecek Personelin

Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin Kararın; 5.1. 4 üncü maddesinde, “Dışişleri Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde Maliye, Milli Eğitim ve Kültür ve

Turizm Bakanlıklarının yetkili temsilcilerinden oluşan Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu kurulmuştur. Diyanet işleri Başkanlığı yetkili temsilcisi, din görevlilerine dair iş ve işlemlerde Komisyona iştirak eder. ”

5.2. 7 nci maddesinde; Yurtdışında görevlendirilecek personelde aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır:

“Genel şartlar; a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, b) 657 sayılı Kanuna veya 11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa tabi olarak çalışıyor olmak (Vekil öğretmenler ve vekil imamlar ile sözleşmeli olarak çalıştırılanlar hariç), c) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak, ç) Son 10 yılda haklarında uyarma ve kınama cezaları dışında disiplin cezası verilmemiş olmak, d) Askerlik hizmetini yapmış olmak veya askerlik hizmetinden muaf tutulmuş olmak, e) En az ön lisans düzeyinde öğrenim görmüş olmak, f) Yurtdışında görevlendirileceği alanda en az 5 yıllık mesleki tecrübeye sahip olmak, g) Görevini yapmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile engelli bulunmamak, ğ) Hizmetin gerektirdiği temsil yeteneğine sahip bulunmak, h) Yurtdışında görevlendirilmesine bir engeli bulunmamak,

ı) Yapılacak sınavlarda 5.3. Seçim esas ve usulleri başlığı altında yer alan 7/A maddesinde; -“ (Yeni madde: 25/1/20162016/8563 BKK) (Değişiklik: 4/6/2018-11923 BKK) Bu Karar uyarınca yurtdışında görevlendirilecek personel, mesleki yeterlilik sınavı ve temsil yeteneği sınavı olmak üzere iki aşamalı seçme sınavına tabi tutulur. Mesleki yeterlilik sınavı, Komisyonun belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde ilgili kurumlarınca (Değişiklik: 4/6/2018-2018/11923 BKK) yazılı sınav şeklinde tek aşamalı veya yazılı ve sözlü sınav olmak üzere iki aşamalı olarak gerçekleştirilir. Mesleki yeterlilik sınavının değerlendirilmesi 100 tam puan üzerinden yapılır. (Ek cümle: 4/6/2018-2018/11923 BKK) İki aşamalı yapılan mesleki yeterlilik sınavlarında yazılı sınav ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması mesleki yeterlilik sınav puanı olarak dikkate alınır. Sınavda (Değişik ibare: 4/6/2018-2018/11923 BKK) 60 ve üzerinde puan alan adaylar arasından en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere seçilecek personel sayısının en fazla iki katına kadar aday temsil yeteneği sınavına girmeye hak kazanır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip adaylar da temsil yeteneği sınavına alınır. Temsil yeteneği sınavı, Komisyon marifetiyle sözlü sınav şeklinde yapılır. Sınavda adayların atanacakları görevin gerektirdiği niteliğe ve temsil yeteneğine sahip olup olmadıkları Komisyon tarafından belirlenecek Aday Değerlendirme Formunda yer alan konu başlıkları çerçevesinde 100 tam puan üzerinden her aday için ayrı ayrı puan verilerek değerlendirilir. Komisyon üyelerinin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın temsil yeteneği sınav puanı belirlenir. Kesirli puanlar bir üst puana tamamlanır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın, sözlü sınava yeniden alınması ve sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde sorulacak soruları ve cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavın kamerayla kayıt altına alınması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirleri alması yönünde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. 1 no.lu paragrafta ayrıntılı açıklandığı üzere; başvuran, 2012 yılında girdiği Yurtdışı Bakanlıklar ve Ortak

Kültür yazılı sınavında başarılı olduğu halde mülakatta başarısız sayıldığını, yargı kararları gereği tekrar mülakata alındığını yine elendiğini belirterek yurt dışı görev hakkının iadesini talep etmektedir.

8. Dosya kapsamında yapılan incelemede başvuranın aynı taleple Kurumumuza yapmış olduğu 06/07/2020 tarihli başvuru üzerine Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde 2020/86178 esas numaralı dosya üzerinden verilen 06/01/2021 tarihli Ret Kararında; “İmam olarak görev yapan başvuranın, yurtdışı görevi için Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun Çalışma Esas ve Usulleri ile bu Komisyon tarafından

Yurtdışında Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin

Karar gereği 2012 yılında yazılı sınava girdiği ve başarılı olduğu fakat mülakat sınavından elendiği, yaptığı itiraz sonucunda yargı kararı gereği 15 Ocak 2018 tarihinde tekrar şahsına özel mülakat yapıldığı ancak yine başarısız sayıldığı bunu da yargıya taşıdığı, 8.1. En son Ankara 6. İdare Mahkemesinin 8.11.2019 tarihli ve E. 2018/ sayılı kararıyla; “…davaya konu işlemin iptal edilmiş olmasının davacının anılan mülakat sınavından doğrudan başarılı sayılacağı anlamına gelmediği, işbu kararımız üzerine davacı hakkında 15.09.2011 tarihli Sınav Duyurusunda

öngörülen mülakat sınavının kapsam ve konularına (Kur’an-ı Kerim, Temel İslam Bilimleri, Diyanet İşleri

Başkanlığı’nın yapısı ve hizmet alanları, Başkanlığın yayınları, İslam’a Giriş Seti, Yaşayan Dünya Dinleri, dinler ve kültürlerarası ilişkiler, hitabet, din hizmetlerinde iletişim ve halkla ilişkiler, Avrupa ile

Avrasya’nın güncel siyasi ve sosyo-kültürel yapısı, milli tarih ve coğrafya ile genel kültür konuları) uygun olarak yeni bir mülakat sınavı yapılacağı, akabinde davacıya hangi soruların sorulduğu ve davacının bu sorulara nasıl cevap verdiğinin Komisyonca tutanak altına alınıp, verilen cevaplar üzerinden bir değerlendirme yapılarak davacının başarılı olup olmadığı hakkında karar verileceği de açıktır…” denilerek dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve Ankara Bölge İdare Mahkemesinin bahse konu kararı onadığı, 8.2. Bunun üzerine, başvuranın 05/02/2020 tarihinde mülakata alındığı ve sınavda komisyon üyesi olarak

Dışişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı temsilcilerinin bulunduğu, her komisyon üyesinin sorduğu soruyu ve cevabı tek tek tutanak altına aldığı ve puanladığı, tutanaklardan puanlamanın; Tutum

Davranış Kıyafet ve İfade Kabiliyeti(40 puan), Genel Kültür (30), Yurtdışı Temsil (30 puan) olmak üzere

100 puan üzerinden yapıldığı ve komisyon üyelerinin tek tek puanlama yaptığı puanların birbirine yakın

olduğu, aritmetik ortalamasının da 59 puan olduğu yani başvuranın başarısız sayıldığı, 8.3. Anayasamızın 2 nci maddesinde belirtilen “Hukuk devleti” ilkesinin, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biri olduğu, Anayasanın 125 inci maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verildiği, 8.4. Anayasamızın 2 nci maddesinde belirtilen Hak Arama Hürriyetinin; Herkese, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkı tanıdığı, Hak arama özgürlüğünün, genel olarak pozitif hukuk tarafından tanınmış hakların ön şartı ve usuli güvencesi olarak anlaşıldığı, bu hakkın kullanılmasının da ancak buna ilişkin başvuru yollarının tam ve etkin biçimde tanınmasıyla mümkün olabileceği, 8.5. Başvuranın, idarenin işlemine karşı açmış olduğu davalar sonucunda idarenin de yargı kararı gereği yeni mülakat yaptığı hatta en son yaptığı mülakatında yargının mülakatın nasıl olması gerektiği yönündeki açıklamasını da dikkate aldığı, dolayısıyla Hukuk devleti ilkesi gereği idarenin üstüne düşen vazifeyi yerine getirdiği, 8.6. Sonuç olarak İdarenin 05/02/2020 tarihinde yaptığı mülakat sınavını tutanak altına aldığı, her üyenin sorusunun ve başvuranın verdiği cevapların yazıldığı, mülakat değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu, bir bütün olarak yapılan değerlendirme sonucunda da komisyon tarafından adayın başarısız olduğunun belirlendiği, sözlü sınav değerlendirme tutanağına göre verilen puanların ölçme ve değerlendirme kriterlerine uygun olduğu, objektif ve nesnel bir şekilde yapılan değerlendirme sonucunda şikayetçinin girmiş mülakat sınavının 59 puanla değerlendirildiği ve hukuka aykırı bir duruma rastlanmadığı sonucuna varıldığı” görülmüştür.

9. Bilindiği üzere İdareye belli konularda takdir yetkisi tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak idarenin takdir yetkisine sahip olmasının, keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmediği, bahse konu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği, bununla birlikte 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemler üzerindeki yargı denetiminin, hukuka uygunluk unsuru ile sınırlı olduğu, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği ve

yerindelik denetimi yapılamayacağı açıkça vurgulanmış olup başvuran hakkında gerek Ankara 14.İdare

Mahkemesi, gerekse Ankara 6.İdare Mahkemesi kararlarında da; Davaya konu işlemin iptal edilmesinin, davacının anılan mülakat sınavlarında doğrudan başarılı sayılması anlamına gelmeyeceği açıkça ifade edilmiştir.

10. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Başvuru ve usulü” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (ç) bendinde ise; Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan şikâyetlerden sebepleri, konusu ve tarafları aynı olanlar ile daha önce sonuçlandırılanların incelenmeyeceği hüküm altına alınmış, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “Yeniden inceleme ve araştırma” başlıklı 39 uncu maddesinde; Başdenetçilik, kararın verilmesinden sonra sonucu etkileyebilecek bilgi ve belgelerin ortaya çıkması durumunda şikâyet hakkında yeniden inceleme ve araştırma yapabilir.” Düzenlemesine yer verilmiştir.

11. Kurumumuzun yukarıda yer verilen Ret Kararında da; “Başvuranın, idarenin işlemine karşı açmış olduğu davalar sonucunda idarenin de yargı kararı gereği yeni mülakat yaptığı hatta en son yaptığı mülakat sınavında, yargının mülakatın nasıl olması gerektiği yönündeki açıklamasını da dikkate aldığı, dolayısıyla

Hukuk devleti ilkesi gereği idarenin üstüne düşen vazifeyi yerine getirdiği, sonuç olarak İdarenin 05/02/2020 tarihinde yaptığı mülakat sınavını tutanak altına aldığı, her üyenin sorusunun ve başvuranın verdiği cevapların yazıldığı, mülakat değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu, bir bütün olarak yapılan değerlendirme sonucunda komisyon tarafından adayın başarısız olduğunun belirlendiği, sözlü sınav değerlendirme tutanağına göre verilen puanların ölçme ve değerlendirme kriterlerine uygun olduğu, objektif ve nesnel bir şekilde yapılan değerlendirme sonucunda şikayetçinin girmiş olduğu mülakat sınavının 59 puanla değerlendirildiği ve hukuka aykırı bir duruma rastlanmadığı” sonucuna ulaşıldığı görülmüş olup, başvuranın, Kurumumuzca verilen Ret kararı sonrasında sonucu etkileyebilecek nitelikte herhangi bir bilgi ve belge sunmadan aynı vakalar temelinde yeniden Kurumumuza başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.

12. Tüm bu açıklamalar, başvuran hakkında Kurumumuzca verilmiş olan Ret Kararındaki tespitler ve Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Yeniden inceleme ve araştırma” başlıklı 39 uncu maddesindeki; “Başdenetçilik, kararın verilmesinden sonra sonucu etkileyebilecek bilgi ve belgelerin ortaya çıkması durumunda şikâyet hakkında yeniden inceleme ve araştırma yapabilir.” Hükmü doğrultusunda Kurumumuzca verilen Ret Kararı sonrasında başvuran tarafından sonucu etkileyebilecek nitelikte herhangi bir bilgi ve belge sunulmamış olması gerçeği karşısında başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret

Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle başvurunun REDDİNE, Kararın BAŞVURAN ile DİYANET İŞLEİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi