|
ÖZET: Başvuran, Aydın Anadolu İmam Hatip Lisesinde öğretmen olarak görev yaparken, 2017 yılında yapılan yurtdışı görevlendirme sınavında başarılı olmasına rağmen görevlendirilmediğini iddia ederek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın sınav sonuçlarının geçerlilik süresinin sona erdiğini ve bu nedenle yurtdışında görevlendirilme imkanının bulunmadığını belirtmiştir.
Hukuk devleti ilkesinin gereği olarak, idari işlemlerin hukuka uygun ve belirli bir sebebe dayanması gerektiği vurgulanmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde, yurtdışında görevlendirme işlemlerinin Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yürütüldüğü ve sınav sonuçlarının geçerlilik süresinin üç yıl olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın yurtdışı görevlendirilmesi talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. İdarenin, başvuranın sınav sonuçlarının geçerlilik süresinin sona erdiği gerekçesiyle yaptığı değerlendirme hukuken yerindedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/6322-S.22.9658
BAŞVURU NO : 2021/21528
KARAR TARİHİ : 17/05/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yurtdışı görevlendirme talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 20/12/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Aydın Anadolu İmam Hatip Lisesinde Meslek Dersleri Öğretmeni olarak görev yapmakta olduğunu, Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurtdışı Eğitim Genel Müdürlüğünce yurtdışında görevlendirilecek öğretmenlerin seçimi için yapılan sınav sonucunda görevlendirilmeye hak kazandığını,
2019 yılında açılan yurtdışı göreve uyum seminerine katıldığını ve sertifika aldığını, 2019 yılında
kendisiyle birlikte sınavı kazanan öğretmenlerin görevlendirmeleri yapıldığı halde kendisinin görevlendirilmesinin yapılmadığını, ayrıca başka grubun öğretmenlerine de görevlendirilmelerin teklif edildiğini, kendisinin görevlendirmesinin yapılmamasında talep bulunmadığı gerekçe sunulmasına karşın biriminde görevli şube müdürü tarafından müdahale edildiği kanaatine sahip olduğunu, 2020 yılında pandemi nedeniyle görev süreleri dolan öğretmenlerin görev sürelerinin bir yıl uzatıldığını ve kendisinin görev süresinin üç yıllık bekleme süresinin dolduğunu, pandemi nedeniyle bu süreye ilişkin uzatma olmadığını, kazanmış olduğu hakkının kullandırılmayarak mağdur edildiğini belirterek görevlendirilmesinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Milli Eğitim Bakanlığının
28.01.2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle,
2.1. 5/6/2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “Seçim esas ve usulleri” başlıklı 7/A maddesinde geçen hüküm doğrultusunda 01.12.2017 tarihinde Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapılan Temsil Yeteneği Sınavında başarılı olan İmam Hatip Meslek Dersleri Öğretmeni başvuranın sınavının geçerlilik süresi 31.12.2020 tarihi itibarıyla sona erdiği için adı geçen öğretmenin
01.12.2017 tarihinde yapılan Temsil Yeteneği Sınavı kapsamında yurt dışında görevlendirilme imkanı
bulunmadığı, ancak talep etmesi durumunda yurt dışında görevlendirilecek öğretmenleri seçme sınavlarına başvurabileceği,
2.2. Yurt dışına görevlendirilecek öğretmenlerin seçimleri, yurt dışı görev yerlerinin belirlenmesi, yurt dışı görev sürelerinin uzatılması ve yurt içi görevlerine döndürülmesine ilişkin iş ve işlemlerin Bakanlıklararası
Ortak Kültür Komisyonu tarafından yürütülmekte olduğu, konunun başvuranın başvurusunda belirtilen şube müdürü ile bir ilgisinin bulunmadığı,
2.3. Bakanlık Makamı (Millî Eğitim Bakanlığı) tarafından uygun görülen durumlarda yurt dışında görevlendirilecek öğretmenlerin seçmek üzere sınav açıldığı, 2017-2018, 2018-2019 ve 2019-2020 eğitim ve öğretim yılları için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin öğretmen ihtiyacının tespit edilmesine yönelik
Lefkoşa Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliğince 2017-2018, 2018-2019 ve 2019-2020 eğitim ve öğretim yılları için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ihtiyaç duyduğu öğretmenlerin branşları ve sayıları
Bakanlığa bildirildiği, bu kapsamda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin öğretmen ihtiyacını karşılamak üzere 14.09.2017 tarihli ve sayılı Makam oluru ile İmam Hatip Meslek Dersleri Öğretmeni başvuranın da başarılı olduğu Temsil Yeteneği Sınavının açıldığı,
2.4. Lefkoşa Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliğinin Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin öğretmen ihtiyaçlarına ilişkin yazısında, 2017-2018, 2018-2019 ve 2019-2020 eğitim ve öğretim yılları için imam hatip meslek dersleri branşında toplamda 11 öğretmene ihtiyaç duyulacağının belirtildiği, Bakanlıklararası Ortak Kültür
Komisyonu tarafından yapılacak Temsil Yeteneği Sınavında başarılı olup da yurt dışı görevine gitmekten vazgeçecek olanlar (Örneğin 2021 yılı içerisinde tüm ülke gruplarında toplam 32 öğretmen yurt dışı görevine gitmekten vazgeçti.) ile yurt dışı görevinde iken 5 yıllık yurt dışı görev süresini tamamlamadan kendi isteği ile yurt içi görevlerine dönmek isteyecek öğretmenler ve 2017-2018, 2018-2019 ve 2019-2020 eğitim ve öğretim yıllarında oluşabilecek ilave öğretmen ihtiyaçları göz önünde bulundurularak 04.10.2017 tarihli ve 100 sayılı Komisyon Kararı ile İmam hatip meslek dersleri branşında 16 adet kontenjan belirlendiği,
2.5. 14.11.2017 tarihli ve sayılı Komisyon Kararı doğrultusunda İmam Hatip Meslek Dersleri
Öğretmeni başvuranın 01.12.2017 tarihinde katıldığı Temsil Yeteneği Sınavları 27 Kasım-15 Aralık 2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapılmıştır. 27 Kasım-15 Aralık
2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapılan Temsil Yeteneği
Sınavının sonuçları 26.01.2018 tarihli ve sayılı Komisyon Kararı ile açıklanmış olup imam hatip meslek lisesi dersleri branşından aralarında başvuranın da yer aldığı 14 öğretmenin başarılı olarak yurt dışında görevlendirilmeye hak kazandığı,
2.6. Yurt dışı öğretmen görevlendirilmelerinin büyükelçilik/başkonsolosluk veya eğitim müşavirliği/ataşeliklerinin talepleri doğrultusunda Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapılmakta olduğu,
2.7. 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında yurt dışında görevlendirilecek öğretmen ihtiyacının tespit edilmesine yönelik yurt dışı temsilciliklerine yazılan yazıya istinaden Lefkoşa Büyükelçiliği Eğitim
Müşavirliğinden alınan 27.04.2018 tarihli ve sayılı, 27.09.2018 tarihli ve sayılı yazılarda, 2018-2019 eğitim ve öğretim yılı için imam hatip meslek dersleri branşında öğretmen talep edilmediği için 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında imam hatip meslek dersleri branşında Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti’ne öğretmen görevlendirilmesi yapılamadığının belirtildiği; halbuki Lefkoşa
/
Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği tarafından 06.09.2017 tarihli ve sayılı yazıda, 2017-2018, 2018-2019 ve 2019-2020 eğitim ve öğretim yılları için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti için imam hatip meslek dersleri branşında öğretmen talep edilmişti; ancak 2018-2019 eğitim ve öğretim yılı için Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne görevlendirilecek öğretmenlerin tespit edilmesine yönelik Lefkoşa
Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliğinden alınan 27.04.2018 tarihli ve sayılı, 27.09.2018 tarihli ve sayılı yazılarda 2018-2019 eğitim ve öğretim yılı için imam hatip meslek dersleri branşında öğretmen talep edilmediği, bu nedenle 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti’ne imam hatip meslek dersleri branşından öğretmen görevlendirilemediği,
2.8. 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında yurt dışında görevlendirilecek öğretmen ihtiyacının tespit edilmesine yönelik yurt dışı temsilciliklerine yazdığımız yazılar doğrultusunda Lefkoşa Büyükelçiliği
Eğitim Müşavirliğinden alınan cevabi yazılarda belirtildiği üzere 2019-2020 eğitim ve öğretim yılı için imam hatip meslek dersleri branşında öğretmen talep edilmediği için 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında imam hatip meslek dersleri branşında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne öğretmen görevlendirilmesinin yapılamadığı,
2.9. Ancak Lefkoşa Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliğinden alınan 19.07.2019 tarihli ve sayılı yazı ile din kültürü ve ahlak bilgisi branşında öğretmen ve Arapça branşından 5 adet öğretmen talep edildiği, 27 Kasım-15 Aralık 2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından
Temsil Yeteneği Sınavına imam hatip meslek dersleri branşında sınava giren ve başarılı olarak yurt dışında görevlendirilmeye hak kazanan İmam Hatip Meslek Dersleri Öğretmeni .’nin 28.06.2019 tarihli dilekçesinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan alan (branş) değişikliği atamalarında din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmeni olarak atandığının bildirildiği, bu nedenle 27 Kasım-15 Aralık 2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapılan Temsil Yeteneği Sınavında imam hatip meslek dersleri branşında başarılı olarak yurt dışında görevlendirilmeye hak kazanan ve
Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yurt dışında görevlendirilen öğretmenler arasında yer alan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni ’nin, 2019-2020 eğitim ve öğretim yılı için Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti’nde din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmeni ihtiyacını yönelik Lefkoşa Büyükelçiliği nezdinde görevlendirildiği,
2.10. Arapça branşına yönelik ise, Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapılan Temsil
Yeteneği Sınavında başarılı olup da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ülke grubunda yurt dışında görevlendirme sırasında bekleyen öğretmen olmaması nedeniyle Lefkoşa Eğitim Müşavirliği ile yapılan görüşmelerde Arapça branşı için bayan olması durumunda imam hatip meslek dersleri branşından görevlendirme yapılabileceği aksi durumda Arapça branşı için din kültürü ve ahlak bilgisi branşından görevlendirme yapılması talep edildiğinden 27 Kasım-15 Aralık 2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası
Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapılan Temsil Yeteneği Sınavında imam hatip meslek dersleri branşında başarılı olarak yurt dışında görevlendirilmeye hak kazanan öğretmenlerin başarı sıralama listesinde görüldüğü üzere branş değişikliği ile din kültürü ve ahlak bilgisi branşına geçen . ile birlikte
. ve ’nın 22.08.2019 tarihinde Lefkoşa Büyükelçiliği nezdinde görevlendirildiği,
2.11. Yurt dışında görevlendirilecek öğretmelerin seçimine yönelik sınavların; ülkelerin genel durumu vize uygulamaları, ilgili ülkelerde Bakanlığımıza bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren okul bulunup bulunmaması vb. durumlar dikkate alınarak Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından her ülke için ayrı ayrı veya ülkeler gruplandırılarak yapılmakta olduğu, yurt dışında görevlendirilecek öğretmenlerin belirlenen ülke gruplarından birini seçerek sınavlara başvurabildikleri, yurt dışı sınavında başarılı olan öğretmenlerin
Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından sadece başvuru yaptığı ülke grubunda yer alan
/
ülke/ülkelerde görevlendirildiği, ancak herhangi bir ülke grubunda öğretmen ihtiyacı olması ve ilgili ülke grubunda yurt dışı sınavını kazanıp da görevlendirme sırasında bekleyen öğretmen olmaması durumunda başka ülke grubunda görevlendirme sırasında bekleyen ve sınavını kazandığı ülke grubunun dışındaki ülkelerde de görev almak istediğini dilekçe ile Bakanlığa bildiren öğretmenlerin Bakanlıklararası Ortak
Kültür Komisyonu tarafından görevlendirilebildiği, öğretmenlerin sınava girdiği ülke grubu dışında başka bir ülke grubunda görevlendirilme hakkının bulunmadığı, sadece başka bir ülke grubunda görevlendirilme talebinde bulunan öğretmenlerin ihtiyaç olması ve Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından uygun bulunması halinde yurt dışında görevlendirilmesi yapılabildiği, öğretmenin talebi olmadan sınavına girdiği ülke grubu dışında başka bir ülke grubunda görevlendirme imkânının bulunmadığı,
2.12. Başvuranın da katıldığı ve 27 Kasım-15 Aralık 2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası Ortak Kültür
Komisyonu tarafından yapılan Temsil Yeteneği Sınavında Tablo-1 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde görevlendirilmek üzere, Tablo-2 Gürcistan, Moldova, Romanya ve Türk Cumhuriyetlerinde görevlendirilmek üzere toplamda iki grupta sınav yapıldığı, Bakanlığa bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren okul/kurumların yöneticileri; yurt dışı sınavlarını kazanan ve Türkiye’de yöneticilik tecrübesi olan öğretmenlerin yurt dışı görevlendirme başarı sırası ve branşı gözetilmeksizin, ülke grubu dışından yapılacak yönetici görevlendirilmelerinde ise isteğe bağlı olarak Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından görevlendirilmekte olduğu,
2.13. 27 Kasım-15 Aralık 2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapılan Temsil Yeteneği Sınavında imam hatip meslek dersleri branşında başarılı olarak yurt dışında görevlendirilmeye hak kazanan, Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yurt dışında görevlendirilen öğretmenler arasında yer alan ve yöneticilik tecrübesi olan;
2.13.1. İmam Hatip Meslek Dersleri Öğretmeni . (branşı dikkate alınmaksızın) Bakanlıklararası Ortak
Kültür Komisyonunun 17.08.2018 tarihli ve 92 sayılı Kararının 7’nci maddesinde belirtildiği üzere Lefkoşa
Büyükelçiliği nezdinde Girne Öğretmenevi müdür yardımcısı olarak görevlendirildiği,
2.13.2. İmam Hatip Meslek Dersleri Öğretmeni .’nin, 08.08.2019 tarihli kendi grubu dışında görevlendirilme talep eden dilekçesi de göz önünde bulundurularak Bakanlıklararası Ortak Kültür
Komisyonunun 22.08.2019 tarihli ve sayılı Kararı ile Taşkent Büyükelçiliği nezdinde Taşkent
Türk İlkokulu müdür yardımcısı olarak görevlendirildiği,
2.13.3. nin, 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında Gürcistan ve Türk Cumhuriyetleri ülke grubunda imam hatip meslek dersleri branşında yurt dışı sınavlarında başarılı olmuş ve görevlendirilme sırasında bekleyen öğretmen olmaması nedeniyle 08.08.2019 tarihli Kırgızistan’da görevlendirilme talep eden dilekçesi de göz önünde bulundurularak Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun 22.08.2019 tarihli ve sayılı Kararı ile Bişkek Büyükelçiliği nezdinde öğretmen olarak görevlendirildiği,
2.13.4. nın, 31.08.2018 tarihli kendi grubu dışında görevlendirilme talep eden dilekçesi de göz önünde bulundurularak Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun 04.09.2018 tarihli ve sayılı Kararı (Ek-
27) ile Taşkent Büyükelçiliği nezdinde Taşkent Çok Programlı Anadolu Lisesi müdür yardımcısı olarak
görevlendirildiği,
2.14. 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında yurt dışında görevlendirilecek öğretmen ihtiyacının tespit edilmesine yönelik yurt dışı temsilciliklerine yazılan yazı doğrultusunda Lefkoşa Büyükelçiliği Eğitim
Müşavirliğinden alınan cevabi yazılar ile 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı için imam hatip meslek dersleri
/
branşında öğretmen talep edilmediği için 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında imam hatip meslek dersleri branşında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne öğretmen görevlendirilmesinin yapılamadığı,
2.15. 27 Kasım-15 Aralık 2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapılan Temsil Yeteneği Sınavının geçerlilik süresi olan 2018-2019 eğitim ve öğretim yılı, 2019-2020 eğitim ve öğretim yılı, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılları için yukarıda yapılan açıklamalar ve Lefkoşa
Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliğinden alınan yazılarda belirtildiği üzere imam hatip meslek dersleri branşında öğretmen talep edilmediği için başvuran ile birlikte 6 öğretmenin Bakanlıklararası Ortak Kültür
Komisyonu tarafından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne görevlendirmesinin yapılamadığı, başvuranın sınava girdiği ülke grubu olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında başka ülke gruplarında görev almak istediğini belirten herhangi bir talebinin bulunmadığı,
2.16. Yurt dışı görevlerine 2015 yılında başlayan öğretmenlerin, azami 5 yıllık yurt dışı görev sürelerini 2020-2021 eğitim ve öğretim yılının başladığı tarihten sonraki tarihlerde tamamlayacaklarından pandemi şartları göz önünde bulundurularak 5/6/2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Görev süresi başlıklı 8’inci madde hükümleri doğrultusunda yurt dışı görevlerine 2015 yılında başlayan öğretmenlerin yurt dışı görev sürelerinin 27.05.2020 tarihli ve 27/2020 sayılı Komisyon Kararı ile 2020-
2021 eğitim ve öğretim döneminin görev bölgesinde sona ereceği tarihe kadar uzatıldığı,
2.17. Başvuranın, yurt dışı görevlerine 2015 yılında başlayan öğretmenlerin yurt dışı görev sürelerinin 2020-2021 eğitim ve öğretim döneminin görev bölgelerinde sona ereceği tarihe kadar uzatılması nedeniyle değil, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Eğitim ve Kültür Bakanlığı tarafından imam hatip meslek dersleri branşında öğretmen talep edilmemesi nedeniyle görevlendirilemediği,
2.18. 2021-2022 eğitim ve öğretim yılı hazırlıkları Lefkoşa Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliğinden imam hatip meslek dersleri branşında öğretmen talep edilmemesine rağmen 2021-2022 eğitim ve öğretim yılından itibaren yurt dışında görevlendirilmek üzere tedbir amacıyla imam hatip meslek dersleri branşında 5 kontenjan için sınav açıldığı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti için imam hatip meslek dersleri branşında tedbir amacıyla 2021 yılında yapılan sınavın, başvuranın sınavının geçerlilik tarihinin sona erdiği 31 Aralık
2020 tarihinden sonra gerçekleştirildiği
belirtilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
/
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Bakanlıklararası Ortak Kültür
Komisyonu tarafından yurt dışında görevlendirme” başlıklı ek 36 ncı maddesinde, “Türk kültürünün yurt dışında tanıtılması, yayılması ve korunması, yurt dışındaki Türk vatandaşları ile soydaşların kültürel bağlarının korunması, güçlendirilmesi ve dini konularda aydınlatılması ile Türk dilinin öğretilmesi amacıyla, bu Kanun ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa tabi personel arasından, Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yurt dışında görevlendirilenler, bu görevleri süresince aylıklı izinli sayılırlar ve bunlara ayrıca, görevlendirildikleri ülkede sürekli görevle bulunan ve
9 uncu derecenin 1 inci kademesinden aylık alan bekar meslek memuruna ödenmekte olan yurt dışı
aylığının %60’ını geçmemek üzere hiçbir vergiye tâbi tutulmaksızın Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilecek miktarda ödeme yapılır. Bu şekilde yurt dışında görevlendirilen personele ayni veya nakdi olarak yapılan diğer ödemeler bu ödemeden mahsup edilir.
Kapsama dahil personel, yurt dışı görevleri karşılığında diğer kurumlar tarafından ödeme yapılması suretiyle Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından bu maddeye göre görevlendirilebilir.
Bu madde uyarınca yurt dışında görevlendirilecek personelin unvanı, sayısı, nitelikleri, seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, izinleri, yurt dışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer esas ve usuller, Cumhurbaşkanınca belirlenir.” hükmü düzenlenmiştir.
6. 5/6/2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon
Tarafından Yurtdışında Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin
Belirlenmesine İlişkin Kararın
6.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kararla, Türk kültürünün yurtdışında tanıtılması, yayılması ve korunması, yurtdışındaki vatandaşlarımız ve soydaşlarımızın kültürel bağlarının korunması, güçlendirilmesi ve dini konularda aydınlatılması ile Türk dilinin öğretilmesi amacıyla yurtdışına görevlendirilecek personelin unvanı, sayısı, nitelikleri, seçimleri, görev yerleri ve süreleri, izinleri, yurtdışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ve diğer hususlara ilişkin esas ve usuller düzenlenmiştir.”,
6.2. “Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun kuruluşu” başlıklı 4 üncü maddesinde, “Dışişleri Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde Maliye, Milli Eğitim ve Kültür ve Turizm Bakanlıkları ile
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının yetkili temsilcilerinden oluşan Bakanlıklararası
Ortak Kültür Komisyonu kurulmuştur. Diyanet İşleri Başkanlığı yetkili temsilcisi, din görevlilerine dair iş ve işlemlerde Komisyona iştirak eder.”,
6.3. “Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun çalışma esas ve usulleri” başlıklı 5 inci maddesinde, “Yurtdışında görevlendirilecek personelin unvanı, sayısı, nitelikleri, seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, izinleri, yurtdışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ve diğer hususlara ilişkin işler bu Karar esaslarına göre Komisyon tarafından yürütülür. İlgililerin görev sürelerinin uzatılması, görevlerinin sona erdirilmesi ve yurda geri çağrılmalarına ilişkin hususlarda personelin görev yaptığı yerdeki misyon şefinin görüşü de dikkate alınır.
Yurtdışında görevlendirilecek personelin; bu Kararda belirtilen esaslar çerçevesinde seçimleri, görevlerini ifada ihtiyaç duyulacak hizmet içi eğitimleri, ihtiyaç durumu göz önüne alınmak suretiyle Karara ekli
Cetvelde belirtilen ülkelerde görev yerlerinin tespiti, gözetim ve denetimleri, 8 inci maddede belirtilen azami süreyi geçmemek üzere görevlendirme sürelerinin uzatılması ile izinlerin kullanılmasına ilişkin esas ve usuller Komisyonca belirlenir.”,
6.4. “Seçim esas ve usulleri” başlıklı 7/A maddesinde, “Bu Karar uyarınca yurtdışında görevlendirilecek personel, mesleki yeterlilik sınavı ve temsil yeteneği sınavı olmak üzere iki aşamalı seçme sınavına tabi tutulur.
…
Temsil yeteneği sınavından en az 70 puan alan adayların, bu puanları ile mesleki yeterlilik sınav puanlarının aritmetik ortalaması hesaplanarak puan üstünlüğüne göre başarı sıralaması yapılır ve seçileceği ilan edilen personel sayısı kadar aday yurtdışında görevlendirmeye hak kazanır.
Yurt dışında görevlendirilmeye hak kazanan ve henüz görevlendirme sırası gelmeyenler açısından sınav sonuçları, sınavın yapıldığı yılı takip eden üçüncü yılın sonuna kadar geçerlidir.”,
6.5. “Görev süresi” başlıklı 8 inci maddesinde, “Bu Karar uyarınca görevlendirilecek personelin görev süresi 1 yıldır. Bunların görev süresi, başarılı olmaları ve bulundukları ülkenin çalışma koşulları dikkate alınmak kaydıyla her defasında 1 yılı geçmemek üzere, Komisyonca 4 yıl daha uzatılabilir. Toplam görev süresi 5 yılı geçemez. Ancak, ilgili ülkede görevlendirilmek üzere o ülke tarafından personele ilişkin belirlenen asgari yabancı dil bilgisi veya diğer şartları taşıyan personel bulunamaması ya da yeni görevlendirilen personele ilgili ülke makamları tarafından vize verilmemesi veya seyahat kısıtlaması uygulanması durumunda, ilgili ülkede görev yapmakta olan personelden 5 yıllık toplam görev süresini tamamlayanların görev süreleri misyon şefinin görüşü alınarak hizmet gerekleri doğrultusunda her defasında 1 yılı geçmemek üzere yerlerine görevlendirilen personelin göreve başlamasının mümkün olduğu tarihe kadar Komisyonca en fazla 2 yıl daha uzatılabilir. Yurtdışında görevlendirilen personelin görev sürelerinin bölgelerindeki eğitim-öğretim döneminin bitiminden önce sona ermesi halinde, bu süreler eğitim-öğretim döneminin sona eriş tarihine kadar uzatılabilir.
Kapsama dâhil personel yurtdışında en çok iki kez görevlendirilebilir. Aynı personelin ikinci kez yurtdışında görevlendirilebilmesi için, daha önceki yurtdışı görevini başarılı olarak tamamlamış ve yurtiçi görevine başlamasından itibaren en az 2 yıl çalışmış olması şarttır.”
hususları düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Aydın Anadolu İmam Hatip Lisesinde Meslek Dersleri Öğretmeni olarak görev yapmakta olan başvuran, Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurtdışı Eğitim Genel Müdürlüğünce 2017 yılında yurtdışında görevlendirilecek öğretmenlerin seçimi için yapılan sınav sonucunda görevlendirilmeye hak kazanmasına rağmen görevlendirilmesinin yapılmayarak mağdur edildiğini belirterek yurtdışında görevlendirilmesinin yapılmasını talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 inci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek
/
şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.
10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu gereğince, Türk kültürünün yurt dışında tanıtılması, yayılması ve korunması, yurt dışındaki Türk vatandaşları ile soydaşların kültürel bağlarının korunması, güçlendirilmesi ve dini konularda aydınlatılması ile Türk dilinin öğretilmesi amacıyla Bakanlıklararası Ortak Kültür
Komisyonu tarafından yurt dışında personel görevlendirilmesi öngörülmüş, buna ilişkin usul ve esaslar 5/6/2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile düzenlenmiş olup, bu kapsamda, yurtdışında görevlendirilecek personelin unvanı, sayısı, nitelikleri, seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, izinleri, yurtdışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ve diğer hususlara ilişkin işlerin söz konusu
Bakanlar Kurulu Kararı esaslarına göre Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yürütüleceği, yurtdışında görevlendirilecek personelin tabi tutulacağı sınav sonucunda yurt dışında görevlendirilmeye hak kazanan ve henüz görevlendirme sırası gelmeyenler açısından sınav sonuçlarının, sınavın yapıldığı yılı takip eden üçüncü yılın sonuna kadar geçerli olacağı hususunun düzenlendiği ve söz konusu hüküm karşısında ilgili idarenin bağlı yetki içerisinde bulunduğu görülmektedir.
11. Başvuruya konu olayda,
11.1. 01.12.2017 tarihinde Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti’nde görevlendirilmek üzere imam hatip meslek dersleri branşında 16 adet öğretmen ihtiyacı çerçevesinde yapılan Temsil Yeteneği Sınavında 14 öğretmenin başarılı olarak yurt dışında görevlendirilmeye hak kazandığı,
11.2. Söz konusu sınavın geçerlilik süresi olan 31/12/2020 tarihine kadar yurtdışı görevlendirmesinin yapılmamasına karşın başvuranla aynı listede yer verilen başkaca personelin görevlendirmelerinin yapıldığı,
11.3. Söz konusu kişilerin görevlendirme gerekçelerine ilişkin bilgilerin (2.9), (2.10) ve (2.13) nolu paragraflarda yer verildiği üzere yurtdışında görevlendirilmeye hak kazanan toplam 14 personelden 7’sinin görevlendirmesinin yapıldığı, 1’inin kendi isteğiyle geri çekildiği, başvuranla birlikte 6 öğretmenin görevlendirmesinin yapılamadığı,
11.4. Yurt dışı sınavında başarılı olan öğretmenlerin Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından sadece başvuru yaptığı ülke grubunda yer alan ülke/ülkelerde görevlendirildiği, ancak herhangi bir ülke grubunda öğretmen ihtiyacı olması ve ilgili ülke grubunda yurt dışı sınavını kazanıp da görevlendirme sırasında bekleyen öğretmen olmaması durumunda başka ülke grubunda görevlendirme sırasında bekleyen ve sınavını kazandığı ülke grubunun dışındaki ülkelerde de görev almak istediğini dilekçe ile Bakanlığa bildiren öğretmenlerin Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından görevlendirilebildiği,
11.5. Yurtdışı yöneticilik görevinin ise başarı sırası ve branşı gözetilmeksizin, ülke grubu dışından yapılacak yönetici görevlendirilmelerinde de isteğe bağlı olarak Bakanlıklararası Ortak Kültür
Komisyonunun takdirinde bulunduğu,
11.6. Başarı listesi kapsamında görevlendirmesi yapılanların, yöneticilik görevi, grup dışı atamaya ilişkin dilekçeleri, branş değişikliği talepleri ile ilgili kurumların talepleri çerçevesinde görevlendirmelerinin yapıldığı, başvuranın ise branş değişikliği ve/veya grup dışı atamaya ilişkin taleplerinin bulunmadığı, söz konusu başarı listesi kapsamında, eşitlik ilkesini zedeleyecek nitelikte bir uygulamanın yapıldığına dair bir tespitin yapılamadığı,
11.7. Söz konusu görevlendirmelerin 2018 ve 2019 yıllarında yapıldığı,
11.8. Her ne kadar Lefkoşa Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliğince 2017-2018, 2018-2019 ve 2019-2020 eğitim ve öğretim yılları için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti için imam hatip meslek dersleri branşında 11 adet öğretmen ihtiyacının bulunacağı belirtilmesine karşın, söz konusu eğitim-öğretim yıllarında imam hatip meslek dersleri branşında öğretmen talep edilmemesi ile birlikte 27/5/2020 tarihli ve 27/2020 sayılı Bakanlıklararası Kültür Komisyonu Kararı ile pandemi nedeniyle yurt dışı görevlerine 2015 yılında başlayan öğretmenlerin yurt dışı görev sürelerinin 2020-2021 eğitim ve öğretim döneminin görev bölgelerinde sona ereceği tarihe kadar uzatılması nedeniyle söz konusu başarı listesi kapsamında başkaca bir görevlendirme yapılamadığı,
11.9. Yurt dışında görevlendirilmeye hak kazanan ve henüz görevlendirme sırası gelmeyenler açısından sınav sonuçlarının, sınavın yapıldığı yılı takip eden üçüncü yılın sonuna kadar geçerli olduğu, bu kapsamda,
27 Kasım-15 Aralık 2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından
yapılan Temsil Yeteneği Sınavında imam hatip meslek dersleri branşında başarılı olarak yurt dışında görevlendirilmeye hak kazananlar açısından 31/12/2020 tarihi itibarıyla sınav sonuçlarının
3 yıllık geçerlilik sürelerinin sona erdiği
anlaşılmakta olup, başvuranın 27 Kasım-15 Aralık 2017 tarihleri arasında Bakanlıklararası Ortak Kültür
Komisyonu tarafından yapılan ve geçerlilik süresi sona eren Temsil Yeteneği Sınavındaki başarısı çerçevesinde yurtdışı görevlendirilmesinin yapılması talebinin hukuken ve hakkaniyet ilkeleri açısından yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın geçerlilik süresi sona eren
Temsil Yeteneği Sınavındaki başarısı çerçevesinde yurtdışı görevlendirilmesinin yapılması talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Aydın İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
/
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi